Phản hồi về buổi giới thiệu sách “Lời người man di hiện đại – Người yêu tiếng Việt trọn đời” – Phần 2

Thưa các quý vị và các bạn độc giả! Trải qua gần một năm tính từ lúc bắt đầu công việc biên soạn, đến ngày nhìn thấy cuốn sách Người yêu tiếng Việt trọn đời, tâm trạng tôi luôn lo lắng, lúc nào suy nghĩ cũng bận rộn, tất cả chỉ để mong một ngày, nhìn thấy cuốn sách có mặt trong đời sống văn hóa tinh thần ở đất nước này. Cuốn sách ra đời mới có hai tuần lễ, chưa phải là thời gian đủ để ‘thu hoạch’ những nhận định của dư luận và ý kiến của độc giả. Tuy nhiên người biên soạn không băn khoăn lắm về khía cạnh này, bởi lẽ, nói gì thì những nội dung trong cuốn sách cũng là những tư liệu lịch sử không thể chối bỏ của quá trình phát triển nền văn học chữ Quốc ngữ ở Việt Nam nửa đầu thế kỷ XX. Đặc biệt, cho đến ngày hôm nay, nó còn quá trẻ nếu so sánh với lịch sử chữ viết của các dân tộc khác, và nếu chúng ta tìm ngày sinh cho thứ chữ viết là văn tự chính thức của dân tộc Việt, chắc chắn nó chưa đủ 100 tuổi! Tôi tin rằng, chúng ta sẽ có nhiều cơ hội để trao đổi với nhau về nội dung của cuốn sách, về những đánh giá và nhận xét của xã hội, song trong những ngày qua, sau khi có buổi ra mắt cuốn sách tại Trung tâm Văn hóa Pháp L’Espace ở Hà Nội ngày 10/10/2018, chúng tôi đã nhận được thật nhiều những cảm nghĩ, ý kiến của những độc giả quan tâm. Chúng tôi cảm kích và biết ơn tấm lòng của các bạn, những người đã chia sẻ với chúng tôi qua những phương tiện truyền thông khác nhau về giá trị của cuốn sách nói riêng, và về học giả Nguyễn Văn Vĩnh nói chung. Chúng tôi xin chuyển đến ý kiến của một độc giả, chia sẻ những suy nghĩ sau khi đọc hết cuốn sách này. Chúng tôi xin cảm ơn người viết có tên LÍ HỌC, cảm ơn trang web Tễu blog đã chuyển đến chúng tôi những dòng cảm xúc quý giá này. Trân trọng! TNT.com NGUYỄN LÂN BÌNH

Các khách tham dự buổi ra mắt cuốn sách thứ ba, trong bộ sách dự kiến 14 tập LỜI NGƯỜI MAN DI HIỆN ĐẠI.

Tổ chức tại Thư viện Trung tâm Văn hóa Pháp L’Espace ở Hà Nội ngày 10/10/2018

MỘT CUỐN SÁCH RẤT NÊN CÓ TRONG TỦ SÁCH MỌI NHÀ

Phố Mã Mây

Lí Học Hôm qua đọc quyển sách mới tinh của NXB Nxb Tri Thức Nguyễn Văn Vĩnh. Lời người man di hiện đại- Người yêu tiếng Việt trọn đời, thấy một chi tiết về phố Mã Mây rất thú vị nên viết mấy dòng.

1. Trong bài “Hội dịch sách Bắc Kỳ”, cụ Nguyễn Văn Vĩnh có viết: “Ông nào muốn vào hạng nào xin ông ấy kí vào trường ấy, rồi nhờ ngài gửi cả về trước ngày 26 tháng ta này cho M. Vĩnh, 39, rue des Pavillons-noirs, hãy tạm nhận để trình Hội đồng” (trang 30). Người biên tập sách đã chú thích rất chính xác: rue des Pavillons-noirs “Nay là phố Mã Mây”.

 

2. Trang 10, có thêm một chú thích của người làm sách cũng rất đáng chú ý: “Phan Kế Bính (1875-1921), hiệu là Bưu Văn. Là nhà văn, nhà báo, thành viên tích cực của phong trào Đông Kinh nghĩa thục tại Hà Nội. Ông là trường hợp duy nhất mà Nguyễn Văn Vĩnh đã đứng ra viết đơn xin bảo lãnh để thoát án tử hình khi thực dân Pháp đàn áp, bắt bớ những người tham gia phong trào Đông Kinh nghĩa thục. (Theo lời kể của ông Lưu Văn Thành (cháu ngoại Phan Kế Bính), là người trông coi nhà thờ Phan Kế Bính, hiện ở 4/19, ngõ 123A, phố Thụy Khuê, Ba Đình, Hà Nội. Phát trên VTV2 – THVN năm 2006 trong chương trình “Danh nhân văn hóa” (trang 10).
3. Phố Mã Mây (rue des Pavillons-noirs) ở đâu, như thế nào?

Theo cuốn Đường phố Hà Nội của Nguyễn Vinh Phúc, Trần Huy Bá. NXB HN 1978 (quyển này viết cẩn thận và sau này nhiều người âm thầm chép ra nhưng không ghi nguồn), từ trang 292 đến trang 293 cho biết như sau: “Phố Mã Mây dài 268 mét, đi từ phố Hàng Buồm đến phố Hàng Bạc. Đây nguyên là đất phường Hà Khẩu (đoạn đầu) và thông Dũng Hãn (đoạn cuối) đều thuộc tổng Hữu Túc (sau đổi là Đồng Thọ) huyện Thọ Xương cũ. Phố này xưa gồm 2 phố: Phố Hàng Mây – là đoạn giáp Hàng Buồm, có những của hàng bán song và phố Hàng Mã là đoạn giáp Hàng Bạc, có những cửa hàng bán đồ mã như nhà táng, hình nhân, mũ ông Công, tiền giấy … (Phố Hàng Mã này có trước phố Hàng Mã ở gần chợ Đồng Xuân, nên sau khi đã có 2 Hàng Mã thì người ta gọi phố Hàng Mã gần Hàng Bạc là phố Hàng Mã dưới để phân biệt với phố Hàng Mã trên chuyên bán những hoa giấy, tiền giấy. Cho tới thời gian cách đây khoảng sáu, bảy chục năm mới có tên gọi gộp là phố Mã Mây. Đoạn giữa phố chố số nhà 64 là đền Hương Tượng, thuộc phường Hà Khẩu cũ, thờ Nguyễn Trung Ngạn (1289-1370). Theo bia Hương Tượng giáp trùng tu dựng năm 1825 thì đề này được lập ngay thời Trần. Thời Pháp thuộc đây là phố Quân cờ đen (rue des Pavillons-noirs) vì trong thời gian Pháp rục rịch chiếm Hà Nội thì có một bộ phận quân Cờ đen của Lưu Vĩnh Phúc đóng ở đây và ở phố Hàng Buồm để phối hợp với quân ta chống Pháp”.

4. Trong một lần đến nhà thờ cụ Phan Kế Bính ở đúng địa chỉ mà cuốn sách nói ở trên, chúng tôi thấy có treo bức ảnh đen trắng Pháp chụp (xem ảnh dưới), hình một con phố và có cây nghiêng hẳn ra lòng đường, được ghi chú bên dưới là Phố Thụy Khuê. Tất nhiên là nhầm, vì đây chính là hình phố Mã Mây, chụp vào khoảng 1900- 1920.

 

5. PR thêm một chút về cuốn sách Nguyễn Văn Vĩnh. Lời người man di hiện đại- Người yêu tiếng Việt trọn đời: Đây là cuốn sách rất đáng có trong tủ sách của mỗi gia đình. Nguyễn Văn Vĩnh là một nhà báo – nhà văn hóa lớn, do vậy những trước tác của ông đều mang lại nhiều tri thức cho người đọc.

Hơn nữa, cuốn sách có thú vị ở chỗ, người soạn sách đã giữ nguyên chính tả thời kì đầu thế kỉ 20 để in sách chứ không biên tập lại theo chính tả thông dụng hiện nay. Cách làm đó cho người đọc sống lại không khí, diện mạo của tiếng Việt những năm đầu thế kỉ 20. Đây là cách làm rất tuyệt vời. Lí Học.