{"id":9702,"date":"2025-06-03T10:14:00","date_gmt":"2025-06-03T03:14:00","guid":{"rendered":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/?p=9702"},"modified":"2025-06-05T08:03:05","modified_gmt":"2025-06-05T01:03:05","slug":"phong-van-nha-van-nguyen-ngoc-phan-cuoi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/?p=9702","title":{"rendered":"PH\u1eceNG V\u1ea4N NH\u00c0 V\u0102N NGUY\u00caN NG\u1eccC\u00a0 (Ph\u1ea7n cu\u1ed1i)"},"content":{"rendered":"\n<p>Th\u01b0a c\u00e1c qu\u00fd v\u1ecb v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea1n!<\/p>\n\n\n\n<p>Thay m\u1eb7t trang tin Tannamtu.com xin tr\u00e2n tr\u1ecdng c\u1ea3m \u01a1n c\u00f4 Nguy\u1ec5n H\u1ed3ng Anh (ng\u01b0\u1eddi ph\u1ecfng v\u1ea5n Nh\u00e0 v\u0103n Nguy\u00ean Ng\u1ecdc) \u0111\u00e3 cho ph\u00e9p ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u0103ng to\u00e0n b\u1ed9 b\u00e0i ph\u1ecfng v\u1ea5n l\u1ecbch s\u1eed n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00fang t\u00f4i xin l\u1ed7i c\u00f4 H\u1ed3ng Anh, v\u00ec \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1ed9t ch\u00fat ch\u1ec9nh s\u1eeda b\u1ed1 c\u1ee5c c\u00e1c \u0111o\u1ea1n v\u0103n trong b\u00e0i tr\u1ea3 l\u1eddi c\u1ee7a Nh\u00e0 v\u0103n, nh\u1eb1m t\u1ea1o phong c\u00e1ch ri\u00eang c\u1ee7a trang web, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi gi\u00fap d\u1ec5 \u0111\u1ecdc h\u01a1n khi ti\u1ebfp c\u1eadn.<\/p>\n\n\n\n<p>TM Tannamtu.com<\/p>\n\n\n\n<p>Nguy\u1ec5n L\u00e2n B\u00ecnh.&nbsp;<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><a href=\"https:\/\/tannamtu.id.vn\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/20_nup2.jpg\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"660\" height=\"431\" src=\"https:\/\/tannamtu.id.vn\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/20_nup2.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9703\" srcset=\"https:\/\/tannamtu.id.vn\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/20_nup2.jpg 660w, https:\/\/tannamtu.id.vn\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/20_nup2-300x196.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 660px) 100vw, 660px\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-element-caption\">A<em>nh h\u00f9ng N\u00fap<\/em> <em>g\u1eb7p Ernesto &#8220;Che&#8221; Guevara<\/em><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\"><strong>PH\u1eceNG V\u1ea4N NH\u00c0 V\u0102N NGUY\u00caN NG\u1eccC<\/strong>&nbsp; (Ph\u1ea7n cu\u1ed1i v\u00e0 h\u1ebft).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>N.H.A:<\/strong><em>&nbsp;N\u01a1i \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng \u1ea5y c\u0169ng \u0111\u00e3 s\u1ea3n sinh ra m\u1ed9t anh h\u00f9ng N\u00fap, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 g\u1eb7p g\u1ee1 ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh \u2013 nh\u00e0 v\u0103n Nguy\u00ean Ng\u1ecdc nh\u01b0 m\u1ed9t cu\u1ed9c h\u1ea1nh ng\u1ed9?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1ea3 l\u1eddi:N\u0103m 1952 v\u00e0 \u0111\u1ea7u 1953, t\u00f4i \u0111i theo c\u00e1c \u0111\u1ed9i v\u0169 trang tuy\u00ean truy\u1ec1n v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 t\u1ed5 ch\u1ee9c ch\u00ednh tr\u1ecb l\u00e0m c\u00f4ng t\u00e1c d\u00e2n v\u1eadn \u1edf B\u1eafc T\u00e2y Nguy\u00ean, t\u1eeb Gia Lai ra t\u1edbi Kontum, \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1ng v\u1edbi c\u00e1c t\u1ed9c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c nhau, Jarai, Ba Na r\u1ed3i X\u01a1 \u0110\u0103ng, c\u1ea3 D\u1ebb Tri\u00eang \u1edf m\u1ea1n cao \u0110akglei\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00ecnh h\u00ecnh \u1edf \u0111\u00e2y c\u0169ng t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 \u0111\u00e3 k\u1ec3 \u1edf \u0110ak Lak. T\u1eeb kho\u1ea3ng 1953, ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng ki\u00ean tr\u00ec gi\u00e0nh d\u00e2n v\u00e0 ph\u00e1t \u0111\u1ed9ng chi\u1ebfn tranh du k\u00edch \u0111\u00e3 t\u1ea1o \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ebf tr\u1eadn thu\u1eadn l\u1ee3i \u1edf \u0111\u00e2y \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0a c\u00e1c \u0111\u01a1n v\u1ecb ch\u1ee7 l\u1ef1c l\u00ean m\u1edf c\u00e1c tr\u1eadn \u0111\u00e1nh l\u1edbn.<\/p>\n\n\n\n<p>Trong khi \u0111\u00f3, cu\u1ed1i 1953 \u0111\u1ea7u 1954, song song v\u1edbi \u0110i\u1ec7n Bi\u00ean Ph\u1ee7, \u0111\u1ecbch m\u1edf chi\u1ebfn d\u1ecbch <em>Atlante <\/em>nh\u1eb1m \u0111\u00e1nh chi\u1ebfm v\u00f9ng t\u1ef1 do c\u1ee7a Li\u00ean khu 5. Ta ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng ch\u1ec9 d\u00f9ng b\u1ed9 \u0111\u1ed9i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng v\u00e0 d\u00e2n qu\u00e2n du k\u00edch \u0111\u1ed1i ph\u00f3 \u1edf \u0111\u1ed3ng b\u1eb1ng, ch\u1ee7 \u0111\u1ed9ng \u0111\u01b0a qu\u00e2n ch\u1ee7 l\u1ef1c l\u00ean m\u1edf chi\u1ebfn d\u1ecbch B\u1eafc T\u00e2y Nguy\u00ean, trong m\u1ed9t \u0111\u00eam \u0111\u00e1nh h\u1ea1 3 \u0111\u1ed3n tr\u00ean h\u01b0\u1edbng c\u1eeda m\u1edf v\u00e0o th\u1ecb x\u00e3 Kontum, ti\u00eau di\u1ec7t 1 ti\u1ec3u \u0111o\u00e0n v\u00e0 1 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ed9i l\u00ednh \u00c2u Phi, 1 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ed9i qu\u00e2n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, sau \u0111\u00f3 ph\u00e1t tri\u1ec3n l\u00ean ph\u00eda B\u1eafc truy k\u00edch qu\u00e2n \u0111\u1ecbch t\u1eadn <em>Attopeu<\/em> \u1edf Nam L\u00e0o, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng ph\u00eda Nam, qu\u00e2n Ph\u00e1p ho\u1ea3ng h\u1ed1t b\u1ecf th\u1ecb x\u00e3 Kontum m\u00e0 ch\u1ea1y.<\/p>\n\n\n\n<p>Gi\u1eefa th\u00e1ng 2-1954, ta ti\u00eau di\u1ec7t ti\u1ebfp \u0111\u1ed3n <em>\u0110ak \u0110oa<\/em> \u1edf Gia Lai, l\u00e0 c\u1ee9 \u0111i\u1ec3m \u00e1n ng\u1eef che ch\u1edf cho qu\u1ed1c l\u1ed9 19 (c\u00f2n qu\u1ed1c l\u1ed9 19 th\u00ec c\u1eaft \u0111\u00f4i T\u00e2y Nguy\u00ean, nh\u01b0 v\u1eady v\u1edbi chi\u1ebfn th\u1eafng <em>\u0110ak \u0110oa<\/em> to\u00e0n b\u1ed9 v\u00f9ng B\u1eafc T\u00e2y Nguy\u00ean \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i ph\u00f3ng, trong khi chi\u1ebfn d\u1ecbch <em>Atlante<\/em> c\u1ee7a Ph\u00e1p \u1edf \u0111\u1ed3ng b\u1eb1ng th\u1ea5t b\u1ea1i ho\u00e0n to\u00e0n).<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00f4i b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng trong tr\u1eadn <em>\u0110ak \u0110oa<\/em>, \u0111\u01b0\u1ee3c khi\u00eang 10 ng\u00e0y v\u1ec1 b\u1ec7nh x\u00e1 Ba T\u01a1, n\u1eb1m m\u1ed9t th\u00e1ng th\u00ec l\u00e0nh. Nghe qu\u00e2n ta \u0111\u00e3 chuy\u1ec3n v\u00e0o v\u00f9ng quanh An Kh\u00ea, t\u00f4i \u0111i b\u1ed9 t\u1eeb Ba T\u01a1 v\u00e0o B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh, t\u00ecm \u0111\u01b0\u1eddng l\u00ean An Kh\u00ea. B\u1ea5y gi\u1edd chi\u1ebfn tranh Tri\u1ec1u Ti\u00ean \u0111\u00e3 k\u1ebft th\u00fac, qu\u00e2n Ph\u00e1p \u1edf Tri\u1ec1u Ti\u00ean r\u00fat v\u1ec1 \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng, l\u1eadp th\u00e0nh Binh \u0111o\u00e0n c\u01a1 \u0111\u1ed9ng s\u1ed1 100 (GM 100), \u0111\u00f3ng \u1edf An Kh\u00ea, gi\u1eef \u0111\u01b0\u1eddng 19 t\u1eeb An Kh\u00ea \u0111\u1ebfn Pleiku, t\u1ea1o th\u00e0nh tuy\u1ebfn ng\u0103n qu\u00e2n ta ti\u1ebfp t\u1ee5c tr\u00e0n xu\u1ed1ng Nam T\u00e2y Nguy\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Qu\u00e2n khu 5 \u0111\u01b0\u1ee3c giao nhi\u1ec7m v\u1ee5 k\u00ecm gi\u1eef <em>GM 100<\/em> kh\u00f4ng cho n\u00f3 ra \u0110i\u00ean Bi\u00ean Ph\u1ee7. \u0110\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean kh\u00f4ng ch\u1ec9 k\u00ecm ch\u1eb7t, qu\u00e2n khu 5 c\u00f2n mu\u1ed1n ti\u00eau di\u1ec7t n\u00f3. \u0110\u00fang ra b\u1ecb ti\u00eau di\u1ec7t \u1edf \u0111\u1ed3n <em>\u0110ak \u0110oa<\/em> \u0111\u00e3 l\u00e0 1 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ed9i c\u1ee7a <em>GM 100<\/em> t\u1eeb Tri\u1ec1u Ti\u00ean v\u1ec1. V\u00e0 tr\u1eadn \u0111\u00e1nh <em>\u0110ak \u0110oa<\/em> r\u1ea5t \u00e1c li\u1ec7t, quy\u1ebft \u0111\u00e1nh \u0111\u1ebfn l\u1ea7n th\u1ee9 ba m\u1edbi h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed3n, ch\u00ednh l\u00e0 \u0111\u1ec3 t\u0103ng s\u1ee9c \u00e9p xu\u1ed1ng qu\u1ed1c l\u1ed9 19, bu\u1ed9c <em>GM 100<\/em> ph\u1ea3i b\u1ecf ch\u1ea1y t\u1eeb An Kh\u00ea v\u1ec1 Pleiku, s\u1ebd ti\u00eau di\u1ec7t n\u00f3 tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00ednh chuy\u1ec7n l\u1edbn nh\u01b0 v\u1eady n\u00ean kh\u00f4ng h\u1ec1 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n. Ph\u1ea3i li\u00ean t\u1ee5c \u0111\u00e1nh m\u1ed9t s\u1ed1 tr\u1eadn th\u0103m d\u00f2 v\u00e0 uy hi\u1ebfp, bu\u1ed9c b\u1ecdn <em>GM 100<\/em> \u1edf An Kh\u00ea ph\u1ea3i t\u00ednh chuy\u1ec7n b\u1ecf ch\u1ea1y. \u0110\u1ed3ng th\u1eddi trinh s\u00e1t k\u1ef9 \u0111\u01b0\u1eddng 19 chu\u1ea9n b\u1ecb cho tr\u1eadn ph\u1ee5c k\u00edch l\u1edbn.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u00e0ng S\u2019t\u01a1r c\u1ee7a N\u00fap (t\u1ee9c l\u00e0ng K\u00f4ng Hoa trong&nbsp;<em>\u0110\u1ea5t n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ee9ng l\u00ean<\/em>) n\u1eb1m c\u00e1ch \u0111\u01b0\u1eddng 19 kho\u1ea3ng m\u01b0\u01a1i c\u00e2y s\u1ed1 v\u1ec1 ph\u00eda B\u1eafc, N\u00fap l\u00e0 ch\u1ec9 huy du k\u00edch S\u2019t\u01a1r.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00f3ng qu\u00e2n trong l\u00e0ng v\u00e0 trong r\u1eebng quanh l\u00e0ng, nh\u1eefng \u0111\u00eam trinh s\u00e1t \u0111\u01b0\u1eddng 19 bao gi\u1edd c\u0169ng c\u00f3 N\u00fap v\u00e0 du k\u00edch c\u1ee7a N\u00fap \u0111i c\u00f9ng, \u0111\u01b0\u1ee3c N\u00fap d\u1eabn \u0111\u01b0\u1eddng v\u00e0 c\u00f9ng nhau m\u00f2 m\u1eabm b\u00f2 \u0111i s\u1edd cho k\u1ef3 t\u1eadn tay t\u1eebng \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m \u0111\u1ecba h\u00ecnh. \u0110\u00eam n\u00e0o c\u0169ng th\u1ee9c tr\u1eafng \u0111\u1ebfn r\u1ea1ng s\u00e1ng, v\u1ec1 l\u1ea1i \u00f4m nhau ng\u1ee7 v\u00f9i\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00f4i quen th\u00e2n N\u00fap t\u1eeb \u0111\u1ea5y, c\u1ea3 b\u00e0 m\u1eb9 N\u00fap v\u00e0 ch\u1ecb Li\u00eau v\u1ee3 N\u00fap, \u0111\u01b0\u1ee3c coi nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n trong gia \u0111\u00ecnh. \u1ede N\u00fap t\u00f4i nh\u1eadn ra m\u1ed9t Ama Y\u01a1k kh\u00e1c, c\u0169ng t\u1eeb qu\u00e1 kh\u1ee9 huy\u1ec1n ho\u1eb7c c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed T\u00e2y Nguy\u00ean m\u00e0 \u0111i ra, nh\u01b0ng tr\u1ebb trung v\u00e0 \u0111ang b\u01b0\u1edbc t\u1edbi xa h\u01a1n tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i h\u00f3a kh\u00f3 nh\u1ecdc v\u00e0 x\u00fac \u0111\u1ed9ng, t\u00ecm \u0111\u1ebfn v\u1edbi cu\u1ed9c chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i v\u00e0 r\u1ed9ng l\u1edbn h\u01a1n c\u1ee7a m\u1ed9t \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc v\u1edbi m\u1ed9t cu\u1ed9c s\u1ed1ng m\u1edbi l\u1ea1 v\u00e0 r\u1ed9ng l\u1edbn h\u01a1n\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Sau m\u1ed9t lo\u1ea1t tr\u1eadn \u0111\u00e1nh th\u0103m d\u00f2 v\u00e0 g\u00e2y s\u1ee9c \u00e9p c\u1ee7a ta, ng\u00e0y 24 th\u00e1ng 6-1954 <em>GM 100<\/em> b\u1ecf An Kh\u00ea \u0111\u1ec3 ch\u1ea1y v\u1ec1 Pleiku v\u00e0 r\u01a1i v\u00e0o tr\u1eadn \u0111\u1ecba ph\u1ee5c k\u00edch c\u1ee7a ta \u1edf \u0110ak P\u01a1, ngay \u0111\u00fang t\u1ea1i ng\u00e3 ba t\u1eeb l\u00e0ng S\u2019t\u01a1r c\u1ee7a N\u00fap \u0111\u00e2m ra \u0111\u01b0\u1eddng 19, v\u00e0 b\u1ecb ti\u00eau di\u1ec7t ho\u00e0n to\u00e0n.<\/p>\n\n\n\n<p>Nghe b\u1ea3o C\u1ee5 H\u1ed3 c\u00f3 l\u1ea7n g\u1ecdi \u0111\u1ea5y l\u00e0 tr\u1eadn giao th\u00f4ng chi\u1ebfn l\u1edbn nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi, ri\u00eang s\u1ed1 xe c\u00f2n nguy\u00ean thu \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0 229 chi\u1ebfc. \u0110\u00eam chi\u1ebfn th\u1eafng t\u00f4i g\u1eb7p l\u1ea1i N\u00fap tr\u00ean m\u1eb7t \u0111\u01b0\u1eddng, anh \u0111\u1ee9ng tr\u00ean m\u1ed9t chi\u1ebfc xe chi\u1ebfn l\u1ee3i ph\u1ea9m nh\u01b0 v\u1eady m\u1ed7i vai kho\u00e1c m\u1ed9t kh\u1ea9u s\u00fang, th\u00eam m\u1ed9t kh\u1ea9u n\u1eefa c\u1ea7m tay, tay c\u00f2n l\u1ea1i v\u1eaby ch\u00e0o, v\u00e0 g\u1ecdi: <em>\u201cV\u1ec1 nh\u00e0 ch\u1edb, m\u1eb9 v\u1edbi<\/em> <em>Li\u00eau ch\u1edd l\u00e2u qu\u00e1 r\u1ed3i!\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u1ec1 \u0111\u01b0\u1ee3c, l\u1ea1i c\u00f3 l\u1ec7nh h\u00e0nh qu\u00e2n l\u00ean bao v\u00e2y Pleiku, m\u1ed9t c\u00e1nh qu\u00e2n kh\u00e1c \u0111ang ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u1ec1 h\u01b0\u1edbng Bu\u00f4n Ma Thu\u1ed9t, m\u1ed9t c\u00e1nh n\u1eefa \u0111ang tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng xu\u1ed1ng Nha Trang\u2026 Th\u1ebf tr\u1eadn c\u1ee9 g\u1ea7n nh\u01b0 1975 sau n\u00e0y\u2026 Nh\u01b0ng r\u1ed3i t\u1ea5t c\u1ea3 ph\u1ea3i d\u1eebng l\u1ea1i: Hi\u1ec7p \u0111\u1ecbnh \u0111\u00ecnh chi\u1ebfn \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00fd \u1edf Gen\u00e8ve, c\u00f3 anh \u0111\u00e3 kh\u00f3c \u00f2a v\u00ec ti\u1ebfc\u2026<\/p>\n\n\n\n<p><strong>N.H.A:&nbsp;<\/strong><em>T\u1eeb g\u1eb7p g\u1ee1 \u0111\u00f3, \u00f4ng N\u00fap tr\u1edf th\u00e0nh nguy\u00ean m\u1eabu cho nh\u00e2n v\u1eadt trong t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a \u00f4ng nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1ea3 l\u1eddi: Li\u00ean khu 5 m\u1edf \u0110\u1ea1i h\u1ed9i thi \u0111ua, ngay t\u1ea1i Ph\u00f9 C\u00e1t, B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh, nguy\u00ean l\u00e0 h\u1eadu c\u1ee9 c\u1ee7a m\u1eb7t tr\u1eadn An Kh\u00ea. N\u00fap \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed \u0111i \u0111\u1ea1i h\u1ed9i, ti\u1ebfng Kinh m\u1edbi b\u1eadp b\u1eb9, ch\u1eef th\u00ec ho\u00e0n to\u00e0n ch\u01b0a bi\u1ebft i t\u1edd g\u00ec.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00f4i vi\u1ebft b\u00e1o c\u00e1o cho N\u00fap \u1edf \u0110\u1ea1i h\u1ed9i. R\u1ed3i N\u00fap \u0111i t\u1eadp k\u1ebft tr\u01b0\u1edbc t\u00f4i, ra H\u00e0 N\u1ed9i, d\u1ef1 \u0110\u1ea1i h\u1ed9i thi \u0111ua to\u00e0n qu\u1ed1c v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u00ean d\u01b0\u01a1ng Anh h\u00f9ng qu\u00e2n \u0111\u1ed9i. T\u00f4i \u0111i t\u1eadp k\u1ebft chuy\u1ebfn cu\u1ed1i c\u00f9ng, trong \u0111\u1ed9i h\u00ecnh S\u01b0 \u0111o\u00e0n 324, ra \u0111\u1ebfn S\u1ea7m S\u01a1n ng\u00e0y 19 th\u00e1ng 5-1955, v\u1ec1 \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf T\u0129nh Gia, Thanh H\u00f3a, r\u1ed3i \u1edf \u0110\u00f4 L\u01b0\u01a1ng, Ngh\u1ec7 An.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y 2 th\u00e1ng 9-1955, ch\u00e2n \u01b0\u1edbt ch\u00e2n r\u00e1o ra H\u00e0 N\u1ed9i do T\u1ed5ng c\u1ee5c Ch\u00ednh tr\u1ecb qu\u00e2n \u0111\u1ed9i m\u1edf tr\u1ea1i s\u00e1ng t\u00e1c v\u1ec1 c\u00e1c anh h\u00f9ng qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, tri\u1ec7u t\u1eadp m\u1ed7i s\u01b0 \u0111o\u00e0n m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi. T\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi v\u00ec c\u00f3 anh D\u01b0\u01a1ng Minh \u0110\u1ea9u nguy\u00ean l\u00e0 Ph\u00f3 Ban tuy\u00ean hu\u1ea5n Qu\u00e2n khu 5 v\u1ec1 T\u1ed5ng c\u1ee5c tr\u01b0\u1edbc, gi\u1edbi thi\u1ec7u Khu 5 c\u00f3 c\u1eadu Ng\u1ecdc c\u00f3 v\u1ebb c\u0169ng vi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea5y c\u1ee9 g\u1ecdi th\u1eed xem.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00f4i v\u1ec1 tr\u1ea1i ng\u01a1 ng\u00e1c v\u00e0 r\u1ea5t run, g\u1eb7p m\u1ed9t lo\u1ea1t c\u00e1c b\u1eadc \u0111\u00e0n anh n\u1ed5i ti\u1ebfng t\u1eebng v\u0103n k\u1ef3 thanh b\u1ea5t ki\u1ebfn k\u1ef3 h\u00ecnh, Nguy\u1ec5n Kh\u1eafc Th\u1ee9 \u0111\u00e3 c\u00f3 b\u1ed9 ti\u1ec3u thuy\u1ebft&nbsp;<em>\u0110\u1ea5t chuy\u1ec3n<\/em>&nbsp;hai t\u1eadp d\u00e0y c\u1ed9p, Ph\u00f9ng Qu\u00e1n \u0111ang g\u00e2y x\u00f4n xao v\u1edbi&nbsp;<em>V\u01b0\u1ee3t C\u00f4n \u0110\u1ea3o<\/em>, H\u1ed3 Ph\u01b0\u01a1ng th\u00ec c\u00f3&nbsp;<em>Th\u01b0 nh\u00e0<\/em>&nbsp;t\u1eebng vang d\u1ed9i, Nguy\u1ec5n Kh\u1ea3i \u0111\u00e3 c\u00f3 gi\u1ea3i th\u01b0\u1edfng v\u0103n ngh\u1ec7 Qu\u00e2n khu 3\u2026 T\u1ea5t nhi\u00ean t\u00f4i xin vi\u1ebft anh h\u00f9ng T\u00e2y Nguy\u00ean c\u1ee7a khu 5, \u00f4ng N\u00fap.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1ea1i vi\u1ebft c\u1ee7a qu\u00e2n \u0111\u1ed9i b\u1ea5y gi\u1edd r\u1ea5t k\u1ef3 l\u1ea1, l\u1ea5y gi\u01b0\u1eddng c\u00e1 nh\u00e2n c\u1ee7a b\u1ed9 \u0111\u1ed9i k\u00ea l\u00ean l\u00e0m b\u00e0n, b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi ng\u1ed3i b\u1ed1n g\u00f3c \u0111\u1ed1i di\u1ec7n nhau c\u1ee9 th\u1ebf m\u00e0 s\u00e1ng t\u00e1c ti\u1ec3u thuy\u1ebft. Ph\u1ea7n \u0111\u00f4ng c\u00e1c anh \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111i g\u1eb7p anh h\u00f9ng \u0111\u1ec3 l\u1ea5y t\u00e0i li\u1ec7u, ch\u1ec9 c\u00f3 t\u00f4i ch\u1eb3ng ph\u1ea3i \u0111i \u0111\u00e2u, \u00f4ng N\u00fap l\u00e0 b\u1ea1n t\u00f4i m\u00e0.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u1ea3 ch\u0103ng, d\u00f9 ch\u1eb3ng d\u00e1m n\u00f3i v\u1edbi ai, may qu\u00e1 ngay t\u1eeb \u0111\u1ea7u t\u00f4i \u0111\u00e3 bi\u1ebft t\u00f4i \u0111\u00e2u c\u00f3 vi\u1ebft tr\u1ea7n m\u1ed7i \u00f4ng N\u00fap, c\u00f2n Ama Y\u01a1k c\u1ee7a t\u00f4i n\u1eefa ch\u1ee9, r\u1ed3i Y Y\u01a1n, v\u00e0 bao nhi\u00eau con ng\u01b0\u1eddi \u1edf tr\u00ean \u1ea5y t\u00f4i t\u1eebng g\u1eb7p, t\u1eebng bi\u1ebft, t\u1eebng thu\u1ed9c su\u1ed1t nh\u1eefng n\u0103m lang thang ng\u1ea5m m\u00ecnh \u0111\u1ea7m \u0111\u00eca T\u00e2y Nguy\u00ean, c\u1ea3 \u0111\u1ea5t tr\u1eddi r\u1eebng n\u00fai tr\u00ean \u1ea5y n\u1eefa, \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc v\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi. Nay c\u00f3 \u00f4ng N\u00fap l\u00e0 \u0111\u1ec3 g\u1eedi v\u00e0o \u0111\u1ea5y bao nhi\u00eau t\u00edch l\u0169y d\u1ed3n n\u00e9n nh\u1eefng n\u0103m th\u00e1ng v\u00f9i m\u00ecnh say m\u00ea.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ea5y gi\u1edd \u00f4ng N\u00fap h\u1ecdc tr\u01b0\u1eddng v\u0103n h\u00f3a b\u00ean Gia L\u00e2m, t\u00f4i vi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t s\u1ed1 trang th\u00ec xin sang \u1edf c\u00f9ng \u00f4ng, t\u1ed1i hai anh em \u0111\u1ed1t l\u1eeda ngay gi\u1eefa nh\u00e0 cho \u0111\u1ee1 nh\u1edb T\u00e2y Nguy\u00ean. C\u1ee9 vi\u1ebft xong t\u1eebng ch\u01b0\u01a1ng, t\u00f4i l\u1ea1i \u0111\u1ecdc cho \u00f4ng N\u00fap nghe, t\u1ea5t nhi\u00ean d\u00f9 vi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi th\u1eadt vi\u1ec7c th\u1eadt v\u1eabn ph\u1ea3i h\u01b0 c\u1ea5u r\u1ea5t nhi\u1ec1u, b\u1edfi n\u00f3i cho c\u00f9ng vi\u1ebft bao gi\u1edd c\u0169ng l\u00e0 vi\u1ebft v\u1ec1 ch\u00ednh m\u00ecnh, tr\u1ea3i nghi\u1ec7m c\u1ee7a m\u00ecnh, t\u1ef1 chi\u1ec1u s\u00e2u c\u1ee7a cu\u1ed9c \u0111\u1eddi m\u00ecnh cho \u0111\u1ebfn l\u00fac \u0111\u00f3, t\u00f4i hi\u1ec3u v\u00e0 tin \u0111i\u1ec1u \u1ea5y.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ecdc cho \u00f4ng N\u00fap nghe r\u1ed3i h\u1ecfi th\u1ea5y sao, l\u1ea7n n\u00e0o \u00f4ng c\u0169ng \u0111\u1ec1u tr\u1ea3 l\u1eddi <em>\u201c\u0110\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea5y!<\/em> <em>\u0110\u00fang r\u1ed3i!\u201d<\/em>. \u0110\u00fang v\u1edbi T\u00e2y Nguy\u00ean t\u1ef1 trong \u00f4ng, \u00f4ng ch\u1ea5p nh\u1eadn, t\u00f4i hi\u1ec3u v\u1eady\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ea5y gi\u1edd anh T\u1eeb B\u00edch Ho\u00e0ng ph\u1ee5 tr\u00e1ch tr\u1ea1i s\u00e1ng t\u00e1c, n\u1ed5i ti\u1ebfng hi\u1ec1n nh\u01b0 b\u1ee5t, nh\u01b0ng v\u1eabn k\u1ef7 lu\u1eadt r\u1ea5t nghi\u00eam, anh quy \u0111\u1ecbnh ph\u1ea3i vi\u1ebft xong tr\u1ecdn trong ba th\u00e1ng, t\u1eeb 2-9 \u0111\u1ebfn 2-12-1955 h\u1ea1n ph\u1ea3i n\u1ed9p quy\u1ec3n. T\u00f4i n\u1ed9p \u0111\u00fang 12 gi\u1edd tr\u01b0a ng\u00e0y 2 th\u00e1ng 12. H\u1ed3i \u1ea5y s\u1ee9c tr\u1ebb, vi\u1ebft ng\u00e0y \u0111\u00eam, n\u1ed9p quy\u1ec3n xong t\u00f4i m\u01b0\u1ee3n th\u1ebb ra v\u00e0o c\u1ed5ng doanh tr\u1ea1i c\u1ee7a Ph\u00f9ng Qu\u00e1n, m\u1ed9t m\u00ecnh ra ph\u1ed1 \u0111i lang thang, \u0111\u1ea7u \u00f3c kh\u00f4ng c\u00f2n bi\u1ebft g\u00ec n\u1eefa\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Xong tr\u1ea1i, ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c cho \u0111i tham gia c\u1ea3i c\u00e1ch ru\u1ed9ng, \u201c\u0111\u1ec3 bi\u1ebft n\u00f4ng d\u00e2n v\u00e0 n\u00f4ng th\u00f4n\u201d theo l\u1eddi \u00f4ng Nguy\u1ec5n Ch\u00ed Thanh h\u1ed3i \u0111\u00f3 l\u00e0 Ch\u1ee7 nhi\u1ec7m T\u1ed5ng c\u1ee5c ch\u00ednh tr\u1ecb qu\u00e2n \u0111\u1ed9i. T\u00f4i \u0111i Th\u1ee7y Nguy\u00ean, ngo\u1ea1i \u00f4 H\u1ea3i Ph\u00f2ng c\u00f9ng Nguy\u1ec5n Kh\u1ea3i v\u00e0 Nguy\u1ec5n Tr\u1ecdng O\u00e1nh. May qu\u00e1, c\u1ea3 ba ch\u00fang t\u00f4i ch\u01b0a k\u1ecbp b\u1eafn t\u00ean \u0111\u1ecba ch\u1ee7 n\u00e0o th\u00ec c\u1ea3i c\u00e1ch \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n sai v\u00e0 d\u1eebng l\u1ea1i.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ebd ra ch\u00fang t\u00f4i s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 v\u1ec1 \u0111\u01a1n v\u1ecb c\u0169 c\u1ee7a m\u00ecnh, ch\u1eafc s\u1ebd tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t s\u1ed1 anh c\u00e1n b\u1ed9 tuy\u00ean hu\u1ea5n n\u00e0o \u0111\u00f3. Nh\u01b0ng trong th\u1eddi gian ch\u00fang t\u00f4i \u0111i c\u1ea3i c\u00e1ch l\u1ea1i n\u1ed5 ra v\u1ee5 Nh\u00e2n v\u0103n Giai ph\u1ea9m, nh\u01b0 ta \u0111\u1ec1u bi\u1ebft, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb trong qu\u00e2n \u0111\u1ed9i. C\u00e1c anh Tr\u1ea7n D\u1ea7n, Ho\u00e0ng C\u1ea7m, T\u1eed Ph\u00e1t, Ph\u00f9ng Qu\u00e1n b\u1ecb \u0111u\u1ed5i ra kh\u1ecfi qu\u00e2n \u0111\u1ed9i. Ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef l\u1ea1i \u0111\u1ec3 thay th\u1ebf\u2026 V\u00e0 tr\u1edf th\u00e0nh nh\u00e0 v\u0103n chuy\u00ean nghi\u1ec7p.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea1i l\u00e0 duy\u00ean s\u1ed1\u2026<\/p>\n\n\n\n<p><strong>N.H.A:<\/strong>&nbsp;<em>Theo \u00f4ng, v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng vi\u1ebft v\u1ec1 \u0111\u1ec1 t\u00e0i T\u00e2y Nguy\u00ean c\u00f2n \u0111i\u1ec1u g\u00ec c\u1ea7n khai th\u00e1c (s\u00e2u) th\u00eam?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1ea3 l\u1eddi: C\u00f3 l\u1ebd tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft n\u00ean n\u00f3i vi\u1ebft v\u1ec1 T\u00e2y Nguy\u00ean c\u1ea7n tr\u00e1nh \u0111i\u1ec1u g\u00ec? Ngo\u00e0i tuy\u1ec7t t\u00e1c&nbsp;<em>Ch\u00fang t\u00f4i \u0103n r\u1eebng&nbsp;<\/em>(<em>Nous avons mang\u00e9 la for\u00eat de la pierre-g\u00e9nie G\u00f4o<\/em>. Paris:&nbsp; Mercure de France, 1957; b\u1ea3n d\u1ecbch c\u1ee7a Tr\u1ea7n Th\u1ecb Lan Anh, Phan Ng\u1ecdc H\u00e0, Tr\u1ecbnh Thu H\u1ed3ng, Nguy\u1ec5n Thu Ph\u01b0\u01a1ng; Nguy\u00ean Ng\u1ecdc hi\u1ec7u \u0111\u00ednh, Nxb Th\u1ebf gi\u1edbi, 2020). Georges Condominas c\u00f2n c\u00f3 m\u1ed9t t\u00e1c ph\u1ea9m r\u1ea5t hay t\u00ean l\u00e0&nbsp;<em>K\u1ef3 l\u1ea1 t\u1eebng ng\u00e0y<\/em>&nbsp;(<em>L\u2019exotique est quotidien<\/em>. Paris: Plon, 1965).<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u00fang ra kh\u00f4ng n\u00ean d\u1ecbch t\u1eeb \u201cexotique\u201d, th\u1eadm ch\u00ed h\u1ea7u nh\u01b0 kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u1ecbch. Tra&nbsp;<em>Le Petit Robert<\/em>&nbsp;l\u00e0 t\u1eeb \u0111i\u1ec3n th\u01b0\u1eddng d\u1eabn t\u1eeb nguy\u00ean th\u00ec th\u1ea5y t\u1eeb n\u00e0y c\u00f3 ti\u1ec1n t\u1ed1 Hy L\u1ea1p \u201cexo\u201d c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u201c\u1edf b\u00ean ngo\u00e0i\u201d (en dehors). \u1ede b\u00ean ngo\u00e0i c\u00e1i g\u00ec? \u0110i ti\u1ebfp: Qui n\u2019appartient pas aux civilisations occidentales = kh\u00f4ng thu\u1ed9c c\u00e1c n\u1ec1n v\u0103n minh ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, v\u00e0 qui provient des pays chauds et lointains = \u0111\u1ebfn t\u1eeb c\u00e1c \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc n\u00f3ng v\u00e0 \u1edf xa.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u1eady th\u00ec \u0111\u00edch th\u1ecb r\u1ed3i, \u201cexotique\u201d ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 ra \u0111\u1eddi khi c\u00e1c qu\u1ed1c gia thu\u1ed9c n\u1ec1n v\u0103n minh ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y th\u1ef1c hi\u1ec7n Ch\u1ee7 ngh\u0129a Th\u1ef1c d\u00e2n, \u0111i chi\u1ebfm thu\u1ed9c \u0111\u1ecba th\u01b0\u1eddng \u1edf v\u00f9ng ven x\u00edch \u0111\u1ea1o, n\u00f3ng v\u00e0 xa x\u00f4i, \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea5y h\u1ecd s\u1eedng s\u1ed1t nh\u00ecn th\u1ea5y nh\u1eefng th\u1ee9 qu\u00e1 \u01b0 l\u1ea1 l\u00f9ng kh\u00f4ng h\u1ec1 c\u00f3 \u1edf c\u00e1c x\u00e3 h\u1ed9i g\u1ecdi l\u00e0 v\u0103n minh c\u1ee7a h\u1ecd. H\u1ecd b\u00e8n g\u1ecdi nh\u1eefng th\u1ee9 \u1ea5y, n\u01a1i \u1ea5y l\u00e0 \u201cexotique\u201d. Theo c\u00e1ch \u1ea5y, T\u00e2y Nguy\u00ean \u0111\u00fang l\u00e0 qu\u00e1 \u201cexotique\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1eeb nh\u00e0 r\u00f4ng, nh\u00e0 d\u00e0i, \u0111\u00e0n \u0111\u00e1, \u0111\u00e0n t\u2019r\u01b0ng kh\u00f4 r\u1ed3i n\u01b0\u1edbc, c\u1ea3 c\u1ed3ng chi\u00eang\u2026, nh\u01b0 ch\u00ednh Condominas t\u1eebng n\u00f3i: Nh\u01b0 nh\u1eefng gi\u1ed1ng chim l\u1ea1 s\u1eb7c s\u1ee1. \u0110\u1ea5y l\u00e0 nh\u1eefng bi\u1ec3u hi\u1ec7n ra b\u00ean ngo\u00e0i c\u1ee7a v\u0103n h\u00f3a, \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o, quy\u1ebfn r\u0169. Nh\u01b0ng c\u0169ng ti\u1ec1m t\u00e0ng hi\u1ec3m nguy. B\u1edfi n\u1ebfu d\u1eebng l\u1ea1i \u1edf \u0111\u00f3, m\u00ea m\u1ea9n v\u1edbi ch\u1eebng \u0111\u00f3, th\u00ec s\u1ebd kh\u00f4ng \u0111i \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng h\u1ed3n c\u1ed1t \u0111\u1eb1ng sau, l\u00e0 n\u1ec1n t\u1ea3ng c\u1ee7a nh\u1eefng bi\u1ec3u hi\u1ec7n \u1ea5y v\u00e0 b\u1ecb ch\u00ednh v\u1ebb s\u1eb7c s\u1ee1 c\u1ee7a nh\u1eefng bi\u1ec3u hi\u1ec7n \u1ea5y che l\u1ea5p.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho n\u00ean \u201cexotique\u201d c\u00f2n c\u00f3 ngh\u0129a x\u1ea5u, ch\u00ea bai (p\u00e9joratif), ch\u1ec9 th\u00f3i h\u00e1m l\u1ea1, th\u01b0\u1eddng g\u1eb7p \u1edf m\u1ed9t s\u1ed1 nh\u00e0 d\u00e2n t\u1ed9c h\u1ecdc v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m b\u00fat v\u1ed9i v\u00e3 v\u00e0 c\u1ea1n c\u1ee3t. Vi\u1ebft v\u1ec1 T\u00e2y Nguy\u00ean r\u1ea5t d\u1ec5 sa v\u00e0o h\u00e1m l\u1ea1, h\u1eddi h\u1ee3t b\u00ean ngo\u00e0i, v\u1ed9i v\u00e0ng ch\u1ed9p l\u1ea1 v\u00e0 khoe l\u1ea1. UNESCO \u0111\u00e3 r\u1ea5t tinh t\u1ebf khi kh\u00f4ng d\u1eebng \u1edf c\u1ed3ng chi\u00eang, c\u0169ng kh\u00f4ng n\u00f3i \u00e2m nh\u1ea1c c\u1ed3ng chi\u00eang, m\u00e0 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh Kh\u00f4ng gian v\u0103n h\u00f3a c\u1ed3ng chi\u00eang m\u1edbi l\u00e0 th\u1ef1c th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng nh\u1eadn di s\u1ea3n v\u0103n h\u00f3a th\u1ebf gi\u1edbi, c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4n vinh v\u00e0 b\u1ea3o t\u1ed3n.<\/p>\n\n\n\n<p>Kh\u00f4ng gian v\u0103n h\u00f3a c\u1ed3ng chi\u00eang l\u00e0 R\u1eebng v\u00e0 L\u00e0ng. R\u1eebng m\u1ea5t v\u00e0 l\u00e0ng \u0111\u1ed5 xu\u1ed1ng v\u00ec kh\u00f4ng c\u00f2n quy\u1ec1n s\u1edf h\u1eefu t\u1eadp th\u1ec3 c\u1ee7a c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng l\u00e0ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u0111\u1ea5t v\u00e0 r\u1eebng, th\u00ec c\u1ed3ng chi\u00eang ch\u1ec9 c\u00f2n l\u00e0 x\u00e1c tr\u01a1.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u01b0\u1ee3t qua \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00f3i h\u00e1m l\u1ea1, th\u00ec s\u1ebd \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c \u201cchi\u1ec1u s\u00e2u th\u00eam\u201d c\u1ee7a T\u00e2y Nguy\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u0169ng c\u1ea7n n\u00f3i \u0111i\u1ec1u n\u00e0y: Trong g\u1ea7n 50 n\u0103m qua, t\u1eeb sau 1975, do nh\u1eefng t\u00e1c \u0111\u1ed9ng kh\u00f4ng th\u1eadn tr\u1ecdng c\u1ee7a ta m\u1eb7c d\u1ea7u \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3nh b\u00e1o, T\u00e2y Nguy\u00ean \u0111\u00e3 thay \u0111\u1ed5i qu\u00e1 nhi\u1ec1u. T\u00f4i \u0111\u00e3 c\u00f3 l\u1ea7n vi\u1ebft: T\u00e2y Nguy\u00ean \u0111\u00e3 v\u01b0\u1ee3t ng\u01b0\u1ee1ng. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n v\u1ec1 d\u00e2n s\u1ed1, ch\u1ec9 trong kho\u1ea3ng h\u01a1n 30 n\u0103m T\u00e2y Nguy\u00ean \u0111\u00e3 t\u0103ng g\u1ea5p 5 l\u1ea7n, l\u1ea1i ch\u1ee7 y\u1ebfu t\u0103ng c\u01a1 h\u1ecdc, t\u1ee9c do \u0111\u01b0a ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb n\u01a1i kh\u00e1c \u0111\u1ebfn, khi\u1ebfn c\u01a1 c\u1ea5u d\u00e2n c\u01b0 \u0111\u1ea3o l\u1ed9n l\u1edbn. Hi\u1ec7n nay ng\u01b0\u1eddi Kinh \u1edf T\u00e2y Nguy\u00ean \u0111\u00e3 chi\u1ebfm 75 t\u1edbi 80%. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf n\u01a1i kh\u00e1c \u0111\u1ebfn, theo ch\u1ed7 t\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft, l\u1ea1i h\u1ea7u nh\u01b0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c chu\u1ea9n b\u1ecb ch\u00fat g\u00ec v\u1ec1 m\u1eb7t t\u01b0 t\u01b0\u1edfng, t\u00e2m l\u00fd, th\u00e1i \u0111\u1ed9 khi \u0111\u1ebfn m\u1ed9t v\u00f9ng v\u0103n h\u00f3a h\u1ebft s\u1ee9c \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho n\u00ean h\u1ecfi \u201cc\u1ea7n khai th\u00e1c (s\u00e2u) th\u00eam\u201d g\u00ec, ch\u1eafc \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn l\u00fac tr\u1ea3 l\u1eddi: C\u1ea7n vi\u1ebft v\u1ec1 m\u1ed1i quan h\u1ec7 gi\u1eefa ng\u01b0\u1eddi Kinh v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n t\u1ed9c t\u1ea1i ch\u1ed7 hi\u1ec7n nay, tr\u00e1ch nhi\u1ec7m c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Kinh trong m\u1ed1i quan h\u1ec7 \u0111\u00f3. Ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n t\u1ed9c t\u1ea1i ch\u1ed7 v\u1ed1n l\u00e0 \u0111a s\u1ed1 tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i t\u1ea1i ch\u1ed7, \u0111\u00e3 tr\u1edf n\u00ean thi\u1ec3u s\u1ed1 tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i t\u1ea1i ch\u1ed7, kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 \u0111\u1ed9ng l\u1ef1c ph\u00e1t tri\u1ec3n ch\u00ednh c\u1ee7a n\u01a1i n\u00e0y n\u1eefa. Nh\u01b0ng n\u1ebfu h\u1ecd kh\u00f4ng th\u1eadt s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n, th\u00ec v\u00f9ng chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c T\u00e2y Nguy\u00ean kh\u00f4ng th\u1ec3 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh. Theo t\u00f4i, ng\u01b0\u1eddi Kinh \u1edf T\u00e2y Nguy\u00ean hi\u1ec7n nay c\u1ea7n bi\u1ebft tr\u00e1ch nhi\u1ec7m c\u1ee7a m\u00ecnh trong s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n \u0111\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>N.H.A:<\/strong>&nbsp;<em>Nh\u00e0 v\u0103n v\u00e0 t\u00e1c ph\u1ea9m v\u0103n h\u1ecdc Vi\u1ec7t Nam hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i n\u00e0o vi\u1ebft v\u1ec1 T\u00e2y Nguy\u00ean, theo \u0111\u00e1nh gi\u00e1 c\u1ee7a \u00f4ng, l\u00e0 \u0111\u00e1ng k\u1ec3 h\u01a1n c\u1ea3, v\u00e0 v\u00ec sao?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1ea3 l\u1eddi: T\u00f4i xin gi\u1edbi thi\u1ec7u v\u1edbi b\u1ea1n \u0111\u1ecdc m\u1ed9t nh\u00e0 v\u0103n t\u1eebng v\u00e0 \u0111ang c\u00f2n vi\u1ebft v\u1ec1 T\u00e2y Nguy\u00ean r\u1ea5t hay: Trung Trung \u0110\u1ec9nh. \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p may m\u1eafn hi\u1ebfm hoi v\u00e0 h\u01a1i b\u1ea5t ng\u1edd, cho v\u0103n h\u1ecdc, cho T\u00e2y Nguy\u00ean v\u00e0 \u0111\u1ec1 t\u00e0i T\u00e2y Nguy\u00ean, cho c\u1ea3 ch\u00ednh anh \u1ea5y.<\/p>\n\n\n\n<p>Trung Trung \u0110\u1ec9nh qu\u00ea \u1edf V\u0129nh B\u1ea3o, H\u1ea3i Ph\u00f2ng, l\u00e0 h\u1ecdc sinh nh\u1eadp ng\u0169, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a v\u00e0o chi\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng mi\u1ec1n Nam th\u1eddi ch\u1ed1ng M\u1ef9, trong \u0111\u1ed9i h\u00ecnh c\u1ee7a m\u1ed9t binh \u0111o\u00e0n h\u00e0ng ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee7 ngu\u1ed3n g\u1ed1c v\u00e0 \u0111\u1ebfn t\u1eeb v\u00f4 s\u1ed1 ho\u00e0n c\u1ea3nh kh\u00e1c nhau.<\/p>\n\n\n\n<p>Anh b\u1ecb s\u1ed1t r\u00e9t, ph\u1ea3i n\u1eb1m l\u1ea1i \u1edf m\u1ed9t tr\u1ea1m giao li\u00ean tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng Tr\u01b0\u1eddng S\u01a1n, \u0111\u1ebfn khi h\u01a1i kh\u1ecfi b\u1ec7nh, t\u1ec9nh d\u1eady, th\u00ec c\u00e1i binh \u0111o\u00e0n h\u00e0ng ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a anh \u0111\u00e3 \u0111i t\u00edt t\u1eafp t\u1eadn \u0111\u00e2u \u0111\u00e2u kh\u00f4ng c\u00f2n ai bi\u1ebft. Th\u1eddi \u1ea5y ng\u01b0\u1eddi ta g\u1ecdi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 anh l\u00e0 l\u00ednh l\u1ea1c ng\u0169.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ea5y gi\u1edd c\u00e1c \u0111\u01a1n v\u1ecb \u1edf chi\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh k\u1ef3 c\u1eed c\u00e1n b\u1ed9 ra tr\u1ea1m \u0111\u1ea7u m\u1ed1i, t\u1ee9c tr\u1ea1m giao li\u00ean \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u1edf c\u1eeda ng\u00f5 c\u1ee7a Khu 5, \u0111\u1ec3 nh\u1eadn qu\u00e2n t\u1eeb mi\u1ec1n B\u1eafc b\u1ed5 sung v\u00e0o. Ngo\u00e0i qu\u00e2n s\u1ed1 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn theo quy \u0111\u1ecbnh, anh c\u00e1n b\u1ed9 \u1ea5y c\u00f2n tranh th\u1ee7 \u201cv\u00e9t\u201d th\u00eam nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh l\u1ea1c ng\u0169 \u0111\u1ee7 lo\u1ea1i r\u1ea3i r\u00e1c tr\u00ean c\u00e1c tr\u1ea1m d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng. Trung Trung \u0110\u1ec9nh \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t anh c\u00e1n b\u1ed9 nh\u01b0 v\u1eady \u201cv\u00e9t\u201d, h\u1ecfi \u201cMu\u1ed1n \u0111i v\u1edbi tao kh\u00f4ng\u201d, li\u1ec1n m\u1eebng qu\u00e1 xin theo ngay.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u01b0\u1ee3c anh ta d\u1eabn v\u1ec1 m\u1ed9t n\u01a1i c\u00f3 c\u00e1i t\u00ean r\u1ea5t chung chung, K8, t\u00edt t\u1eadn r\u1eebng s\u00e2u, sau n\u00e0y m\u1edbi bi\u1ebft t\u00ean l\u00e0 K\u00f4ng Ch\u01a1 Ro. H\u00f3a ra l\u00e0 chi\u1ebfn khu c\u1ee7a m\u1ed9t \u0111\u01a1n v\u1ecb b\u1ed9 \u0111\u1ed9i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng to\u00e0n ng\u01b0\u1eddi Ba Na: M\u1ed9t c\u1eadu h\u1ecdc tr\u00f2 H\u1ea3i Ph\u00f2ng, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean ra \u0111\u1eddi v\u00e0 sa v\u00e0o chi\u1ebfn tranh, \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t r\u01a1i t\u00f5m v\u00e0o gi\u1eefa m\u1ed9t \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng \u1edf gi\u1eefa r\u1eebng to\u00e0n ng\u01b0\u1eddi Ba Na, ch\u1ec9 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi Ba Na v\u1edbi nhau, t\u1eeb \u0111\u00f3 c\u00f9ng \u0103n \u1edf, \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c theo ki\u1ec3u Ba Na c\u00f9ng v\u1edbi h\u1ecd, t\u0103ng gia s\u1ea3n xu\u1ea5t \u0111\u1ec3 c\u00f3 c\u00e1i \u0103n m\u00e0 t\u1ed3n t\u1ea1i c\u00f9ng h\u1ecd, nhanh ch\u00f3ng n\u00f3i ti\u1ebfng Ba Na y h\u1ec7t nh\u01b0 h\u1ecd, vui bu\u1ed3n s\u1ed1ng ch\u1ebft c\u00f9ng h\u1ecd, Ba Na h\u00f3a ho\u00e0n to\u00e0n \u2013 m\u00e0 Ba Na nh\u01b0 t\u00f4i t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft l\u1ea1i l\u00e0 d\u00e2n t\u1ed9c ngh\u1ec7 s\u0129 nh\u1ea5t T\u00e2y Nguy\u00ean v\u1edbi tri\u1ebft l\u00fd s\u1ed1ng n\u1ed5i ti\u1ebfng: L\u00e0m ch\u1ec9 v\u1eeba \u0111\u1ee7 \u0103n th\u00f4i, c\u00f2n \u0111\u1ec3 th\u1eddi gi\u1edd v\u00e0 s\u1ee9c l\u1ef1c m\u00e0 ch\u01a1i ch\u1ee9!<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1eadm ch\u00ed Trung Trung \u0110\u1ec9nh c\u00f2n Ba Na h\u01a1n c\u1ea3 ng\u01b0\u1eddi Ba Na, \u0111\u1ebfn m\u1ee9c ng\u00e0y 30 th\u00e1ng 4-1975 anh \u0111ang \u1edf tr\u1ea1i s\u1ea3n xu\u1ea5t c\u1ee7a \u0111\u01a1n v\u1ecb v\u1ed1n th\u01b0\u1eddng \u0111\u1eb7t xa doanh tr\u1ea1i \u0111\u1ec3 kh\u1ecfi ch\u1ebft ch\u00f9m v\u00ec bom B52, m\u00ea m\u1ea9n v\u1edbi r\u1eaby, v\u1edbi r\u1eebng, ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng bi\u1ebft chuy\u1ec7n g\u00ec \u0111\u00e3 x\u1ea3y ra tr\u00ean \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc v\u00e0 chi\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng, ch\u1edd m\u00e3i kh\u00f4ng th\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a \u0111\u01a1n v\u1ecb \u0111\u1ebfn li\u00ean l\u1ea1c, th\u1eed ch\u1ea1y v\u1ec1 doanh tr\u1ea1i xem sao th\u00ec ch\u1eb3ng th\u1ea5y c\u00f2n ai, h\u1ecfi quanh h\u00e0ng x\u00f3m m\u00e3i m\u1edbi bi\u1ebft S\u00e0i G\u00f2n \u0111\u00e3 gi\u1ea3i ph\u00f3ng r\u1ed3i, ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 k\u00e9o v\u1ec1 th\u00e0nh ph\u1ed1 h\u1ebft\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Ngh\u0129 cho c\u00f9ng th\u00ec m\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p \u0111i l\u1ea1c v\u00e0o T\u00e2y Nguy\u00ean v\u00e0o Ba Na gi\u1eefa chi\u1ebfn tranh c\u1ee7a Trung Trung \u0110\u1ec9nh c\u0169ng kh\u00f4ng qu\u00e1 l\u1ea1, \u0111\u1ebfn m\u1ee9c kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1eadt. \u0110i\u1ec1u hay l\u00e0 n\u00f3 \u0111\u00e3 r\u01a1i v\u00e0o \u0111\u00fang anh, \u0111\u00e3 t\u00ecm ch\u1ecdn r\u1ea5t \u0111\u00fang anh b\u1eb1ng m\u1ed9t cu\u1ed9c \u0111i l\u1ea1c \u0111\u1ea7y ng\u1eabu nhi\u00ean nh\u1eadn ra, r\u01a1i v\u00e0o, kh\u00e1m ph\u00e1 v\u00e0 \u0111\u00e1nh th\u1ee9c d\u1eady \u1edf anh m\u1ed9t nh\u00e0 v\u0103n \u0111\u00fang cho T\u00e2y Nguy\u00ean, r\u1ea5t T\u00e2y Nguy\u00ean, r\u1ea5t Ba Na, c\u1ee9 nh\u01b0 anh \u0111\u01b0\u1ee3c sinh ra cho s\u1ef1 th\u1ee9c d\u1eady n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p>Trung Trung \u0110\u1ec9nh c\u00f3 m\u1ed9t cu\u1ed1n ti\u1ec3u thuy\u1ebft r\u1ea5t l\u1ea1 (m\u1ed9t cu\u1ed1n ti\u1ec3u thuy\u1ebft hay, t\u1ea5t nhi\u00ean, t\u00f4i mu\u1ed1n nh\u1ea5n m\u1ea1nh, r\u1ea5t l\u1ea1) t\u00ean l\u00e0&nbsp;<em>L\u1ea1c r\u1eebng<\/em>: M\u1ed9t nh\u00f3m ng\u01b0\u1eddi Ba Na lang thang v\u00e0 \u0111\u00e1nh M\u1ef9, c\u00f5ng theo m\u1ed9t \u00f4ng gi\u00e0, b\u1edfi v\u00ec h\u1ecd l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00f3m lang thang v\u00e0 m\u1ed9t c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng Ba Na d\u00f9 r\u1ea5t nh\u1ecf v\u00e0 \u0111ang \u0111\u00e1nh nhau th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t \u00f4ng gi\u00e0 l\u00e0m linh h\u1ed3n k\u1ebft n\u1ed1i, h\u1ecd thay nhau c\u00f5ng \u00f4ng, nu\u00f4i \u00f4ng b\u1eb1ng c\u00e1ch c\u00e1c c\u00f4 g\u00e1i thay nhau cho \u00f4ng b\u00fa.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho \u0111\u1ebfn khi b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t t\u00ean t\u00f9 binh M\u1ef9, h\u1ecd b\u00e8n giao cho n\u00f3 c\u00f5ng \u00f4ng gi\u00e0, c\u1ee9 th\u1ebf m\u00e0 v\u1eeba \u0111i v\u1eeba \u0111\u00e1nh\u2026 Ch\u01b0a ai t\u1ea3 chi\u1ebfn tranh nh\u00e2n d\u00e2n \u1edf T\u00e2y Nguy\u00ean theo ki\u1ec3u n\u00e0y, nh\u01b0ng v\u1eady \u0111\u00f3, v\u0103n h\u1ecdc kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 l\u00fd lu\u1eadn qu\u00e2n s\u1ef1. V\u00e0&nbsp;<em>L\u1ea1c r\u1eebng<\/em>&nbsp;kh\u00f4ng ch\u1ec9 n\u00f3i v\u1ec1 chi\u1ebfn tranh \u1edf T\u00e2y Nguy\u00ean, n\u00f3 l\u00e0 ti\u1ec3u thuy\u1ebft v\u1ec1 T\u00e2y Nguy\u00ean, v\u1ec1 Ba Na. T\u00e2y Nguy\u00ean ch\u00f9ng ch\u00ecnh gi\u1eefa truy\u1ec1n th\u1ed1ng v\u00e0 hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i h\u00f3a. Th\u1eadm ch\u00ed T\u00e2y Nguy\u00ean hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i h\u00f3a \u2013 \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean t\u1ea5t y\u1ebfu \u2013 theo c\u00e1ch c\u1ee7a n\u00f3\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>V\u1eabn mong c\u00f3 m\u1ed9t nh\u00e0 \u0111i\u1ec7n \u1ea3nh th\u1eadt t\u00e0i, l\u1ea1i r\u1ea5t hi\u1ec3u v\u00e0 y\u00eau T\u00e2y Nguy\u00ean \u0111\u1ec3 l\u00e0m m\u1ed9t b\u1ed9 phim theo cu\u1ed1n ti\u1ec3u thuy\u1ebft \u0111\u1eb7c s\u1eafc v\u00e0 r\u1ea5t l\u1ea1 n\u00e0y. C\u00f3 th\u1ec3 k\u1ebft h\u1ee3p v\u1edbi&nbsp;<em>\u0110\u00eam nguy\u1ec7t th\u1ef1c<\/em>, m\u1ed9t truy\u1ec7n ng\u1eafn c\u0169ng r\u1ea5t hay c\u1ee7a Trung Trung \u0110\u1ec9nh.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>N.H.A:<\/strong>&nbsp;<em>Kh\u00f4ng ch\u1ec9 s\u1ed1ng c\u00f9ng, s\u1ed1ng v\u1edbi T\u00e2y Nguy\u00ean, sau n\u00e0y \u00f4ng c\u0169ng \u0111\u1ecdc v\u00e0 d\u1ecbch nhi\u1ec1u c\u00f4ng tr\u00ecnh nghi\u00ean c\u1ee9u c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb v\u1ec1 v\u00f9ng \u0111\u1ea5t n\u00e0y\u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1ea3 l\u1eddi: M\u1ed9t ch\u1ecb b\u1ea1n quan t\u00e2m v\u1ec1 T\u00e2y Nguy\u00ean n\u00f3i v\u1edbi t\u00f4i: Mu\u1ed1n nghi\u00ean c\u1ee9u T\u00e2y Nguy\u00ean, m\u1ed9t trong nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n c\u1ea7n thi\u1ebft l\u00e0 n\u00ean r\u00e0nh ti\u1ebfng Ph\u00e1p. May qu\u00e1, t\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecdc ti\u1ebfng Ph\u00e1p t\u1eeb b\u00e9, v\u00e0 sau \u0111\u00f3 kh\u00f4ng b\u1ecf. T\u1eeb cu\u1ed1i th\u1ebf k\u1ef7 XIX \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 XX ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p \u0111\u00e3 v\u00e0o T\u00e2y Nguy\u00ean m\u1ed9t c\u00e1ch r\u1ea5t b\u00e0i b\u1ea3n, v\u00e0 trong h\u01a1n m\u1ed9t th\u1ebf k\u1ef7 \u0111\u00e3 nghi\u00ean c\u1ee9u T\u00e2y Nguy\u00ean r\u1ea5t s\u00e2u s\u1eafc, b\u1eb1ng c\u00e1c chuy\u00ean gia t\u00e2m huy\u1ebft, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e0o t\u1ea1o nghi\u00eam t\u00fac.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ea7u ti\u00ean l\u00e0 c\u00e1c \u0111o\u00e0n th\u00e1m hi\u1ec3m kh\u1ea3o s\u00e1t. \u1ede tr\u00ean t\u00f4i \u0111\u00e3 nh\u1eafc \u0111\u1ebfn Henri Ma\u00eetre v\u00e0 t\u00e1c ph\u1ea9m \u0111\u1eb7c s\u1eafc&nbsp;<em>R\u00fa M\u1ecdi<\/em>&nbsp;c\u1ee7a \u00f4ng. \u0110\u01b0\u1ee3c xu\u1ea5t b\u1ea3n n\u0103m 1912, \u0111\u1ebfn nay, h\u01a1n 100 n\u0103m sau, ch\u01b0a c\u00f3 kh\u1ea3o s\u00e1t to\u00e0n b\u1ed9 T\u00e2y Nguy\u00ean n\u00e0o v\u01b0\u1ee3t qua \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00f3. Ngo\u00e0i&nbsp;<em>R\u00fa M\u1ecdi<\/em>, Ma\u00eetre c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u01b0\u1edfng c\u1ee7a Vi\u1ec7n H\u00e0n l\u00e2m Ph\u00e1p v\u1ec1 t\u1eadp b\u1ea3n \u0111\u1ed3 T\u00e2y Nguy\u00ean. \u00d4ng c\u0169ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean x\u00e1c \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c t\u1ed9c ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y Nguy\u00ean d\u1ef1a theo ng\u00f4n ng\u1eef\u2026 Xin n\u00f3i th\u00eam: \u00d4ng l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e2n vi\u00ean trung c\u1ea5p b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed \u0111i chu\u1ea9n b\u1ecb th\u1ef1c \u0111\u1ecba.<\/p>\n\n\n\n<p>Song song v\u1edbi c\u00e1c nh\u00e0 th\u00e1m hi\u1ec3m l\u00e0 c\u00e1c nh\u00e0 truy\u1ec1n gi\u00e1o. B\u1ecb tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh Hu\u1ebf r\u00e1o ri\u1ebft truy s\u00e1t, h\u1ecd t\u00ecm \u0111\u01b0\u1eddng tr\u00e1nh l\u00ean T\u00e2y Nguy\u00ean, sau nhi\u1ec1u n\u1ed7 l\u1ef1c th\u1ea5t b\u1ea1i, cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi Ba Na \u1edf Kontum, l\u1eadp n\u00ean x\u1ee9 \u0111\u1ea1o Kontum, \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn l\u00e0 x\u1ee9 \u0111\u1ea1o C\u00f4ng gi\u00e1o l\u1edbn nh\u1ea5t \u1edf T\u00e2y Nguy\u00ean. C\u00e1c gi\u00e1o s\u0129, nh\u01b0 Guerlach, Dourrisboure\u2026 vi\u1ebft v\u1ec1 h\u00e0nh tr\u00ecnh truy\u1ec1n gi\u00e1o c\u1ee7a h\u1ecd, qua \u0111\u00f3 c\u00f9ng l\u00fac h\u00ecnh th\u00e0nh nh\u1eefng h\u1ed3 s\u01a1 d\u00e2n t\u1ed9c h\u1ecdc nghi\u00eam ch\u1ec9nh, ch\u1eb7t ch\u1ebd khoa h\u1ecdc, t\u1ec9 m\u1ec9 v\u00e0 sinh \u0111\u1ed9ng v\u1ec1 c\u00e1c t\u1ed9c ng\u01b0\u1eddi t\u1ea1i ch\u1ed7, Ba Na, R\u01a1 M\u0103m, X\u01a1 \u0110\u0103ng\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Sau \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00e1c nh\u00e0 cai tr\u1ecb. H\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e0o t\u1ea1o r\u1ea5t v\u1eefng ch\u1eafc v\u1ec1 nh\u00e2n h\u1ecdc, d\u00e2n t\u1ed9c h\u1ecdc, c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p \u0111\u00e3 ch\u1ee7 \u00fd b\u1ed1 tr\u00ed \u1edf mi\u1ec1n \u0111\u1ea5t \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t n\u00e0y nh\u1eefng nh\u00e0 cai tr\u1ecb l\u00e0 nh\u00e0 v\u0103n h\u00f3a. Nh\u01b0 L\u00e9opold Sabatier v\u1edbi \u0110ak Lak. \u1ede Kontum th\u00ec c\u00f3 Paul Guilleminet, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 g\u00f3p ph\u1ea7n r\u1ea5t c\u01a1 b\u1ea3n trong nghi\u00ean c\u1ee9u s\u00e2u v\u1ec1 Ba Na.<\/p>\n\n\n\n<p>Cu\u1ed1i c\u00f9ng m\u1edbi \u0111\u1ebfn c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc th\u1ef1c th\u1ee5. M\u1ed9t l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng chuy\u00ean nghi\u1ec7p to\u00e0n di\u1ec7n v\u00e0 th\u1eadt s\u1ef1 h\u00f9ng m\u1ea1nh. V\u1eeba g\u1ed3m nh\u1eefng t\u00e1c gi\u1ea3 chuy\u00ean s\u00e2u v\u1ec1 t\u1eebng t\u1ed9c ng\u01b0\u1eddi, t\u1eebng chuy\u00ean ng\u00e0nh, Anne Hauteclocque-Howe v\u1ec1 \u00ca \u0110\u00ea, Maurice v\u1ec1 M\u2019n\u00f4ng, Georges Condominas v\u1ec1 M\u2019n\u00f4ng Gar, Jean Boulbet v\u1ec1 M\u1ea1, Jacques Dournes v\u1ec1 Sti\u00eang v\u00e0 Jarai, Antomarchi v\u1ec1 ng\u00f4n ng\u1eef h\u1ecdc, Jouin v\u1ec1 y t\u1ebf d\u00e2n t\u1ed9c h\u1ecdc\u2026, v\u1eeba \u0111\u1ec1 c\u1eadp t\u1edbi nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 nh\u00e2n h\u1ecdc hay d\u00e2n t\u1ed9c h\u1ecdc, l\u1ecbch s\u1eed v\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i kh\u00e1i qu\u00e1t v\u00e0 c\u00f3 t\u00ednh c\u00e1ch l\u00fd thuy\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u01b0 b\u00ean c\u1ea1nh tuy\u1ec7t t\u00e1c&nbsp;<em>Ch\u00fang t\u00f4i \u0103n r\u1eebng<\/em>, Condominas c\u00f2n c\u00f3 t\u00e1c ph\u1ea9m l\u00fd thuy\u1ebft r\u1ea5t quan tr\u1ecdng&nbsp;<em>Kh\u00f4ng gian x\u00e3 h\u1ed9i v\u00f9ng \u0110\u00f4ng Nam \u00c1&nbsp;<\/em>(<em>L\u2019Espace social. A propos de l\u2019Asie du Sud-Est<\/em>. Paris: Flammarion, 1980; Thanh H\u1eb1ng, Ng\u1ecdc H\u00e0 d\u1ecbch, H\u1ed3 H\u1ea3i Th\u1ee5y hi\u1ec7u \u0111\u00ednh, Nxb V\u0103n h\u00f3a, 1997), Jacques Dournes th\u00ec c\u00f3 c\u00f4ng tr\u00ecnh d\u00e0y d\u1eb7n, c\u00f4ng phu v\u00e0 uy\u00ean b\u00e1c&nbsp;<em>P\u00f6tao, m\u1ed9t l\u00fd thuy\u1ebft v\u1ec1 quy\u1ec1n l\u1ef1c \u1edf ng\u01b0\u1eddi Jarai \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng&nbsp;<\/em>(<em>P\u00f6tao: une th\u00e9orie du pouvoir chez les Indochinois j\u00f6ra\u00ef.&nbsp;<\/em>Paris: Flammarion, 1977; Nguy\u00ean Ng\u1ecdc d\u1ecbch, Nxb Tri th\u1ee9c, 2013)\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Qu\u1ea3 th\u1eadt \u0111\u1ea5y l\u00e0 may m\u1eafn l\u1edbn cho T\u00e2y Nguy\u00ean, cho ch\u00fang ta. Mu\u1ed1n n\u00f3i g\u00ec th\u00ec n\u00f3i, ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p \u0111\u00e3 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i cho ch\u00fang ta m\u1ed9t gia t\u00e0i \u0111\u1ed3 s\u1ed9 v\u00e0 v\u00f4 gi\u00e1, \u0111\u1ec3 m\u00e0 hi\u1ec3u cho \u0111\u00fang, cho th\u1ea5u \u0111\u00e1o T\u00e2y Nguy\u00ean c\u1ee7a m\u00ecnh, \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc v\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u00e0 cho t\u00f4i n\u00f3i \u0111i\u1ec1u n\u00e0y: Trong hi\u1ec3u bi\u1ebft, nh\u01b0 bao gi\u1edd c\u0169ng v\u1eady, s\u1ebd nh\u1eadn ra \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3 nh\u1eefng c\u1ea3nh b\u00e1o, th\u1eadm ch\u00ed c\u1ea3nh b\u00e1o nghi\u00eam kh\u1eafc cho s\u1ed1ng c\u00f2n. Y\u00eau n\u01b0\u1edbc, y\u00eau T\u00e2y Nguy\u00ean th\u00ec ph\u1ea3i bi\u1ebft t\u1eadn d\u1ee5ng gia t\u00e0i \u1ea5y. Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft b\u1eb1ng c\u00e1ch d\u1ecbch n\u00f3 ra ti\u1ebfng Vi\u1ec7t, cho ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t, ng\u01b0\u1eddi l\u00e3nh \u0111\u1ea1o chung v\u00e0 t\u1ea1i ch\u1ed7, ng\u01b0\u1eddi cai tr\u1ecb \u1edf t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c c\u1ea5p, v\u00e0 m\u1ea5y tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi Kinh nay \u0111ang s\u1ed1ng c\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3n \u0111\u1ecba T\u00e2y Nguy\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Do t\u00ecnh th\u1ebf chung, c\u1ea3 do th\u00f3i b\u1ea1c b\u1ebdo c\u1ee7a ch\u00fang ta n\u1eefa, khi ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p \u0111i, th\u00ec ti\u1ebfng Ph\u00e1p \u1edf ta c\u0169ng \u0111i theo h\u1ecd. T\u00f4i ho\u00e0n to\u00e0n c\u00f3 \u00fd th\u1ee9c v\u1ec1 vi\u1ec7c d\u00e0nh ra m\u1ed9t ph\u1ea7n th\u1eddi gian v\u00e0 s\u1ee9c l\u1ef1c \u0111\u00e1ng k\u1ec3 trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng v\u00e0 s\u1ef1 nghi\u1ec7p c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u1ec3 g\u00f3p ph\u1ea7n t\u1ef1 m\u00ecnh chuy\u1ec3n ng\u1eef, v\u00e0 tham gia t\u1ed5 ch\u1ee9c vi\u1ec7c chuy\u1ec3n ng\u1eef c\u00e1i gia t\u00e0i qu\u00fd b\u00e1u \u0111\u00f3 (bao g\u1ed3m c\u1ea3 hi\u1ec7u \u0111\u00ednh c\u00e1c b\u1ea3n s\u00e1ch chuy\u1ec3n ng\u1eef, m\u1ed9t c\u00f4ng vi\u1ec7c ai t\u1eebng l\u00e0m \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft, l\u00e0m nghi\u00eam t\u00fac th\u00ec c\u00f2n t\u1ed1n s\u1ee9c v\u00e0 nh\u1ecdc nh\u1eb1n h\u01a1n c\u1ea3 t\u1ef1 m\u00ecnh d\u1ecbch).<\/p>\n\n\n\n<p>C\u0169ng ph\u1ea3i n\u00f3i, l\u00e0m c\u00f4ng vi\u1ec7c \u0111\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 cho ch\u00ednh t\u00f4i. \u0110\u1ec3 t\u1ef1 m\u00ecnh c\u1eaft ngh\u0129a cho ch\u00ednh m\u00ecnh, hi\u1ec3u cho th\u1ea5u ch\u00ednh c\u00e1i v\u1ed1n m\u00ecnh \u0111\u00e3 may m\u1eafn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1ng bao nhi\u00eau n\u0103m. V\u00e0 n\u00f4m na, \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 vi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eadm \u0111\u00e0 v\u1ec1 \u201cC\u00e1c b\u1ea1n t\u00f4i \u1edf tr\u00ean \u1ea5y\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>N.H.A:<\/strong>&nbsp;<em>V\u00e0 cu\u1ed1i c\u00f9ng,<\/em>&nbsp;<em>\u0111i\u1ec1u g\u00ec \u1edf r\u1eebng T\u00e2y Nguy\u00ean khi\u1ebfn \u00f4ng b\u1ecb l\u00f4i cu\u1ed1n nh\u1ea5t, l\u00f4i cu\u1ed1n \u0111\u1ebfn m\u1ee9c \u201cqu\u00e1 ch\u00fat n\u1eefa th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f2n c\u01b0\u1ee1ng l\u1ea1i n\u1ed5i\u201d nh\u01b0 \u00f4ng vi\u1ebft trong&nbsp;<\/em>C\u00e1c b\u1ea1n t\u00f4i \u1edf tr\u00ean \u1ea5y<em>?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1ea3 l\u1eddi: Trong t\u00e1c ph\u1ea9m&nbsp;<em>R\u1eebng, \u0110\u00e0n b\u00e0, \u0110i\u00ean lo\u1ea1n<\/em>&nbsp;(<em>For\u00eat, femme, folie : une travers\u00e9e de l\u2019imaginaire j\u00f6rai.&nbsp;<\/em>Paris : Aubier-Montaigne, 1978; b\u1ea3n d\u1ecbch c\u1ee7a Nguy\u00ean Ng\u1ecdc, Nxb H\u1ed9i Nh\u00e0 v\u0103n, 2006), Jacques Dournes vi\u1ebft m\u1ed9t c\u00e2u r\u1ea5t l\u1ea1: \u201cNg\u01b0\u1eddi&nbsp; Jarai kh\u00f4ng th\u1ec3 s\u1ed1ng thi\u1ebfu r\u1eebng, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi Jarai c\u0169ng s\u1ee3 qu\u00e1 nhi\u1ec1u r\u1eebng\u201d. \u201cKh\u00f4ng th\u1ec3 thi\u1ebfu r\u1eebng\u201d, c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ed3i (d\u00f9 l\u1ea1i hay qu\u00ean). Nh\u01b0ng c\u00f2n \u201cr\u1ea5t s\u1ee3 qu\u00e1 nhi\u1ec1u r\u1eebng\u201d, t\u1ea1i sao?<\/p>\n\n\n\n<p>Dournes t\u1eebng s\u1ed1ng \u1edf T\u00e2y Nguy\u00ean tr\u01b0\u1edbc sau 23 n\u0103m, trong \u0111\u00f3 li\u00ean t\u1ee5c 15 n\u0103m \u1edf v\u00f9ng Jarai. T\u00e1c ph\u1ea9m n\u00e0y vi\u1ebft v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi Jarai, song \u0111\u00fang ra c\u00e2u n\u00f3i tr\u00ean c\u1ee7a \u00f4ng c\u0169ng l\u00e0 v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y Nguy\u00ean n\u00f3i chung. V\u00e0 v\u1ec1 nh\u00e2n sinh quan, th\u1eadm ch\u00ed v\u0169 tr\u1ee5 quan Jarai,<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00e2y Nguy\u00ean. V\u1ec1 m\u1ed1i quan h\u1ec7 Ng\u01b0\u1eddi v\u1edbi R\u1eebng, X\u00e3 h\u1ed9i v\u1edbi T\u1ef1 nhi\u00ean. V\u1ec1 c\u00e1ch T\u00e2y Nguy\u00ean x\u1eed l\u00fd m\u1ed1i quan h\u1ec7 c\u0103n b\u1ea3n v\u00e0 quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t n\u00e0y, c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed1i quan h\u1ec7 c\u0103n b\u1ea3n v\u00e0 quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i. \u1ede T\u00e2y Nguy\u00ean, T\u1ef1 nhi\u00ean t\u1ee9c l\u00e0 R\u1eebng. Tr\u01b0\u1edbc khi c\u00f3 Ng\u01b0\u1eddi, th\u00ec ch\u1ec9 c\u00f3 R\u1eebng, t\u1ee9c T\u1ef1 nhi\u00ean, ch\u1ec9 c\u00f3 Hoang d\u00e3. Mu\u1ed1n th\u00e0nh Ng\u01b0\u1eddi, th\u00e0nh X\u00e3 h\u1ed9i, th\u00e0nh V\u0103n h\u00f3a, ph\u1ea3i t\u00e1ch m\u00ecnh ra kh\u1ecfi T\u1ef1 nhi\u00ean, kh\u1ecfi R\u1eebng, kh\u1ecfi Hoang d\u00e3 \u0111\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00ednh \u1edf \u0111\u00e2y th\u00e0nh v\u1ea5n \u0111\u1ec1: T\u00e1ch ra th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u00e2y? T\u00e1ch ra lu\u00f4n ch\u0103ng? T\u00e1ch h\u1eb3n, t\u00e1ch lu\u00f4n, bi\u1ec1n bi\u1ec7t, th\u00ec s\u1ebd r\u01a1i v\u00e0o kh\u00f4 kh\u1ed1c, c\u1ea1n ki\u1ec7t, c\u1eb1n c\u1ed7i, nh\u01b0 th\u1ebf gi\u1edbi ng\u00e0y nay \u0111\u00e3 cho th\u1ea5y v\u00e0 b\u00e1o \u0111\u1ed9ng. C\u00e1ch c\u1ee7a T\u00e2y Nguy\u00ean l\u00e0 t\u00e1ch ra m\u00e0 kh\u00f4ng t\u00e1ch h\u1eb3n, kh\u00f4ng t\u00e1ch lu\u00f4n, kh\u00f4ng c\u1eaft \u0111\u1ee9t, t\u00e1ch ra m\u00e0 v\u1eabn c\u00f2n d\u00ednh v\u00e0o, v\u1eabn c\u00f2n b\u1eaft r\u1ec5, nh\u00fang r\u1ec5 \u1edf trong \u1ea5y, c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 t\u00e1ch t\u1ea1m th\u00f4i. Cu\u1ed9c \u0111\u1eddi l\u00e0 \u201cc\u00f5i t\u1ea1m\u201d m\u00e0 l\u1ea1i!<\/p>\n\n\n\n<p>V\u00e0 \u1edf T\u00e2y Nguy\u00ean c\u00f3 t\u1ee5c \u201cb\u1ecf m\u1ea3\u201d, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft r\u1ed3i ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00f4n t\u1ea1m, ch\u1edd l\u00e0m m\u1ed9t nh\u00e0 m\u1ed3 th\u1eadt \u0111\u1eb9p tr\u00ean ng\u00f4i m\u1ea3 t\u1ea1m \u1ea5y (ch\u00ednh trong d\u1ecbp n\u00e0y T\u00e2y Nguy\u00ean ph\u00f4 tr\u01b0\u01a1ng ngh\u1ec7 thu\u1eadt t\u01b0\u1ee3ng g\u1ed7 nh\u00e0 m\u1ed3 n\u1ed5i ti\u1ebfng c\u1ee7a m\u00ecnh), r\u1ed3i ng\u01b0\u1eddi ta l\u00e0m l\u1ec5 b\u1ecf m\u1ea3, l\u1ec5 h\u1ed9i l\u1edbn nh\u1ea5t, r\u1ed9n r\u00e3 v\u00e0 vui nh\u1ea5t c\u1ee7a T\u00e2y Nguy\u00ean, th\u01b0\u1eddng huy \u0111\u1ed9ng c\u1ea3 m\u1ed9t v\u00f9ng, di\u1ec5n ra v\u00e0o m\u00f9a xu\u00e2n, c\u0169ng l\u00e0 m\u00f9a Ninh N\u00f4ng, m\u00f9a n\u00f4ng nh\u00e0n,\u2026 t\u1eeb \u0111\u00f3 b\u1ecf h\u1eb3n ng\u00f4i m\u1ed9 \u1ea5y (c\u00f9ng v\u1edbi nh\u1eefng pho t\u01b0\u1ee3ng g\u1ed7 tuy\u1ec7t v\u1eddi c\u1ee7a n\u00f3) cho t\u00e0n phai v\u1edbi m\u01b0a n\u1eafng v\u00e0 th\u1eddi gian.<\/p>\n\n\n\n<p>Con Ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb R\u1eebng \u0111i ra nay \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1ea1i cho R\u1eebng. Tr\u1ecbnh C\u00f4ng S\u01a1n h\u00e1t: \u201c\u2026 r\u1ed3i m\u1ed9t mai ta tr\u1edf v\u1ec1 c\u00e1t b\u1ee5i\u201d. Ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y Nguy\u00ean: \u201c\u2026l\u00e0 r\u1eebng ta tr\u1edf l\u1ea1i v\u1ec1 r\u1eebng!\u201d\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>V\u1eady \u0111\u00f3, r\u1eebng \u0111\u1ed1i v\u1edbi con ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y Nguy\u00ean, r\u1eebng nguy\u00ean th\u1ee7y \u1edf \u0111\u1ea7u n\u00e0y, ng\u1ecdn ngu\u1ed3n t\u1eeb \u0111\u00f3 con ng\u01b0\u1eddi \u0111i ra, r\u1eebng c\u0169ng l\u1ea1i hun h\u00fat \u1edf \u0111\u1ea7u kia, n\u01a1i con ng\u01b0\u1eddi tr\u1edf v\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u0169ng v\u1eady \u0111\u00f3, \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a con ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y Nguy\u00ean. \u0110\u1ea5y l\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi v\u1eeba d\u00e1m t\u00e1ch m\u00ecnh ra kh\u1ecfi Hoang d\u00e3, l\u1ea1i v\u1eeba bi\u1ebft v\u00e0 d\u00e1m t\u1ef1 \u0111\u1ec3 m\u00ecnh c\u00f2n d\u00ednh, c\u00f2n nh\u00f9ng nh\u1eb1ng, c\u00f2n g\u1ea7n v\u1edbi N\u00f3, lu\u00f4n b\u1ecb N\u00f3 n\u00edu k\u00e9o, lu\u00f4n c\u00f3 nguy c\u01a1 r\u01a1i tr\u1edf l\u1ea1i v\u00e0o trong \u1ea5y, r\u01a1i tr\u1edf l\u1ea1i v\u00e0o Hoang d\u00e3, \u0111\u1ebfn m\u1ea5t m\u00ecnh.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ea5y l\u00e0 tri\u1ebft h\u1ecdc T\u00e2y Nguy\u00ean, c\u1ed1t l\u00f5i c\u1ee7a V\u0103n h\u00f3a T\u00e2y Nguy\u00ean. M\u1ed9t th\u1ebf ch\u00f4ng ch\u00eanh b\u1ec1n v\u1eefng, m\u1ed9t th\u1ebf b\u1ec1n v\u1eefng ch\u00f4ng ch\u00eanh. Ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y Nguy\u00ean l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft s\u1ed1ng b\u1ec1n v\u1eefng m\u1ed9t c\u00e1ch ch\u00f4ng ch\u00eanh, lu\u00f4n b\u1ecb n\u00edu k\u00e9o \u1edf hai \u0111\u1ea7u.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00e0 ngh\u0129 cho c\u00f9ng, V\u0103n h\u00f3a th\u1eadt th\u00ec bao gi\u1edd c\u0169ng v\u1eady, kh\u00f4ng bao gi\u1edd ch\u1ec9 m\u1ed9t b\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>Jacques Dournes vi\u1ebft: S\u1ee9c n\u00edu k\u00e9o \u1ea5y \u00e1m \u1ea3nh \u0111\u1ebfn c\u1ea3 c\u00e1c nh\u00e0 b\u00e1c h\u1ecdc nghi\u00ean c\u1ee9u th\u1ef1c v\u1eadt \u0111i qua r\u1eebng.<\/p>\n\n\n\n<p>Hu\u1ed1ng n\u1eefa l\u00e0 t\u00f4i.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ed9i An, 9\/3\/2023<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Th\u01b0a c\u00e1c qu\u00fd v\u1ecb v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea1n! Thay m\u1eb7t trang tin Tannamtu.com xin tr\u00e2n tr\u1ecdng c\u1ea3m \u01a1n c\u00f4 Nguy\u1ec5n H\u1ed3ng Anh (ng\u01b0\u1eddi ph\u1ecfng v\u1ea5n Nh\u00e0 v\u0103n Nguy\u00ean Ng\u1ecdc) \u0111\u00e3 cho ph\u00e9p ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u0103ng to\u00e0n b\u1ed9 b\u00e0i ph\u1ecfng v\u1ea5n l\u1ecbch s\u1eed n\u00e0y. Ch\u00fang t\u00f4i xin l\u1ed7i c\u00f4 H\u1ed3ng Anh, v\u00ec \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1ed9t ch\u00fat [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":34,"featured_media":9703,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[17],"tags":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/20_nup2.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9702"}],"collection":[{"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/34"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9702"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9702\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9707,"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9702\/revisions\/9707"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/9703"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9702"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9702"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9702"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}