{"id":671,"date":"2012-08-02T17:44:20","date_gmt":"2012-08-02T10:44:20","guid":{"rendered":"http:\/\/www.levent.com.vn\/?p=671"},"modified":"2014-08-15T11:46:13","modified_gmt":"2014-08-15T04:46:13","slug":"tu-nguyen-van-vinh-den-ten-mot-con-duong-mong-thanh","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/?p=671","title":{"rendered":"T\u1eeb Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh \u0111\u1ebfn t\u00ean m\u1ed9t con \u0111\u01b0\u1eddng M\u00f4ng Th\u00e0nh"},"content":{"rendered":"<h2>T\u1eeb Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh \u0111\u1ebfn t\u00ean m\u1ed9t con \u0111\u01b0\u1eddng M\u00f4ng Th\u00e0nh<\/h2>\n<p>2012-08-02 22:29:13<\/p>\n<p>&#8211; Tr\u01b0\u1eddng \u0110\u00f4ng Kinh Ngh\u0129a Th\u1ee5c, n\u01a1i m\u1ed7i tu\u1ea7n \u00f4ng d\u00e0nh m\u1ea5y t\u1ed1i \u0111\u1ec3 n\u00f3i chuy\u1ec7n ho\u1eb7c d\u1ea1y ti\u1ebfng Ph\u00e1p, d\u1ea1y ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef, n\u00f3i chung l\u00e0 l\u00e0m c\u00f4ng vi\u1ec7c n\u00e2ng cao d\u00e2n tr\u00ed. Do d\u1ea1y h\u1ecdc \u1edf \u0111\u00f3 m\u00e0 \u00f4ng \u0111\u00e3 th\u00e2n v\u1edbi c\u00e1c \u00f4ng Phan K\u1ebf B\u00ednh, Nguy\u1ec5n \u0110\u1ed7 M\u1ee5c, Ho\u00e0ng T\u0103ng B\u00ed, D\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u1ee3ng D\u1ef1c, v.v&#8230; l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi sau n\u00e0y c\u1ed9ng t\u00e1c v\u1edbi \u00f4ng l\u00e0m b\u00e1o \u0110\u0103ng C\u1ed5 T\u00f9ng B\u00e1o, L\u1ee5c T\u1ec9nh T\u00e2n V\u0103n, \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng T\u1ea1p Ch\u00ed v\u00e0 Trung B\u1eafc T\u00e2n V\u0103n.<\/p>\n<p>&#8211; H\u1ed9i Tr\u00ed Tri m\u00e0 \u00f4ng l\u00e0m tr\u01b0\u1edfng ban di\u1ec5n thuy\u1ebft c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c \u00f4ng Nghi\u00eam Xu\u00e2n Qu\u1ea3ng v\u00e0 Tr\u1ea7n T\u0103ng B\u00ecnh, m\u1ed7i tu\u1ea7n t\u1ed5 ch\u1ee9c m\u1ed9t bu\u1ed5i n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u00e0 gi\u1ea3ng s\u00e1ch. \u00d4ng V\u0129nh kh\u00f4ng ch\u1ec9 n\u00f3i chuy\u1ec7n m\u00e0 c\u00f2n h\u01b0\u1edbng d\u1eabn c\u00e1c h\u1ecdc vi\u00ean t\u00ecm s\u00e1ch tham kh\u1ea3o, gi\u1ea3i \u0111\u00e1p b\u1eb1ng th\u01b0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u m\u00e0 b\u1ea3n th\u00e2n \u00f4ng c\u0169ng ph\u1ea3i tham kh\u1ea3o th\u00eam. \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t l\u1ed1i t\u1ef1 h\u1ecdc c\u1ee7a \u00f4ng.<\/p>\n<p>&#8211; Th\u01b0 vi\u1ec7n B\u00ecnh D\u00e2n (Biblioth\u00e8que Populaire) \u1edf b\u1edd h\u1ed3 Ho\u00e0n Ki\u1ebfm g\u1ea7n \u0111\u1ec1n th\u1edd B\u00e0 Ki\u1ec7u l\u00e0 m\u1ed9t th\u01b0 vi\u1ec7n d\u00e0nh cho ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfng Ph\u00e1p. H\u00e0ng th\u00e1ng \u0111\u1ec1u c\u00f3 s\u00e1ch b\u00e1o m\u1edbi \u1edf Ph\u00e1p g\u1eedi v\u1ec1. \u1ede \u0111\u00e2y \u00f4ng \u0111\u00e3 l\u00e0m quen \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1edbi nh\u1eefng b\u1ea1n theo T\u00e2y h\u1ecdc l\u00e0 c\u00e1c \u00f4ng Ph\u1ea1m Duy T\u1ed1n, Ph\u1ea1m Huy L\u1ee5c, Tr\u1ea7n Tr\u1ecdng Kim v.v&#8230;<\/p>\n<p>N\u0103m 1906, Ph\u00e1p t\u1ed5 ch\u1ee9c d\u1ef1 cu\u1ed9c \u0111\u1ea5u x\u1ea3o (h\u1ed9i ch\u1ee3 tri\u1ec3n l\u00e3m thu\u1ed9c \u0111\u1ecba) \u1edf th\u00e0nh ph\u1ed1 Marseille (Exposition Coloniale de Marseille, 15 avril &#8211; 15 novembre), ph\u1ee7 th\u1ed1ng s\u1ee9 giao h\u1ebft c\u00f4ng vi\u1ec7c cho \u0111\u1ed1c l\u00fd H\u00e0 N\u1ed9i, v\u00e0 Hauser l\u1ea1i c\u0169ng kho\u00e1n h\u1ebft cho \u00f4ng nh\u1eefng \u0111\u1ec1 \u00e1n thu th\u1eadp s\u1ea3n ph\u1ea9m h\u00e0ng h\u00f3a \u0111\u1ec3 tr\u01b0ng b\u1ea7y, tuy\u1ec3n th\u1ee3 \u0111i sang Marseille d\u1ef1ng gian h\u00e0ng, v.v&#8230; (Trong d\u1ecbp n\u00e0y, \u00f4ng Tr\u1ea7n Tr\u1ecdng Kim \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n sang Ph\u00e1p v\u1edbi danh ngh\u0129a &#8220;th\u1ee3 kh\u1ea3m&#8221;, sau h\u1ed9i ch\u1ee3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf l\u1ea1i Ph\u00e1p h\u1ecdc \u0111\u1ea1i h\u1ecdc s\u01b0 ph\u1ea1m).<\/p>\n<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-671 gallery-columns-3 gallery-size-thumbnail'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/tannamtu.id.vn\/?attachment_id=673'><img decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/tannamtu.id.vn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/120802_gcaohoichomacxay-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/tannamtu.id.vn\/?attachment_id=674'><img decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/tannamtu.id.vn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/120802_thapannam-1-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p>\u200b<\/p>\n<p>Ch\u01b0a h\u1ebft, Hauser c\u00f2n cho Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh, l\u00fac \u0111\u00f3 v\u1eeba \u0111\u00fang 24 tu\u1ed5i, th\u00e1p t\u00f9ng sang Ph\u00e1p d\u1ef1 h\u1ed9i ch\u1ee3, nh\u1edd \u0111\u00f3 \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eadn m\u1eaft th\u1ea5y n\u1ec1n v\u0103n minh c\u1ee7a m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc ti\u00ean ti\u1ebfn ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y. H\u1ed9i ch\u1ee3 k\u1ebft th\u00fac, trong m\u1ed9t th\u00e1ng tr\u1eddi, Hauser \u0111\u01b0a \u00f4ng \u0111i kh\u1eafp Paris t\u00ecm hi\u1ec3u phong tr\u00e0o b\u00e1o ch\u00ed Ph\u00e1p, th\u0103m c\u00e1c nh\u00e0 in v\u00e0 b\u00e1o Revue de Paris, nh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n Hachette, nh\u00e0 so\u1ea1n v\u00e0 in t\u1eeb \u0111i\u1ec3n Larousse&#8230; (N\u0103m 1922, Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh l\u1ea1i tham d\u1ef1 H\u1ed9i Ch\u1ee3 Thu\u1ed9c \u0110\u1ecba Marseille, Exposition Nationale Coloniale, l\u1ea7n n\u00e0y c\u00f3 hai \u00f4ng Ph\u1ea1m Qu\u1ef3nh v\u00e0 Ph\u1ea1m Duy T\u1ed1n th\u00e1p t\u00f9ng trong ph\u00e1i \u0111o\u00e0n do c\u00f3 vua Kh\u1ea3i \u0110\u1ecbnh h\u01b0\u1edbng d\u1eabn).<\/p>\n<p>Th\u1ea5u tri\u1ec7t n\u1ec1n d\u00e2n ch\u1ee7 Ph\u00e1p (\u00f4ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1ea7u ti\u00ean gia nh\u1eadp H\u1ed9i Nh\u00e2n Quy\u1ec1n Ph\u00e1p) v\u00e0 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a b\u00e1o ch\u00ed, v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc, \u00f4ng xin th\u00f4i ng\u1ea1ch quan ch\u1ee9c, chuy\u1ec3n sang l\u00e0m b\u00e1o v\u00e0 ngh\u1ec1 in. \u00d4ng quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh t\u1eeb b\u1ecf b\u00fai t\u00f3 v\u00e0 kh\u0103n x\u1ebfp, b\u1ecf \u00e1o d\u00e0i qu\u1ea7n l\u00e0, m\u1eb7c \u00e1o qu\u1ea7n \u00c2u, \u0111\u1ed9i m\u0169 c\u00e1t, t\u00f3c h\u00fai cua, \u0111i gi\u1ea7y da, l\u00e1i xe m\u00f4t\u00f4 hi\u1ec7u Terrot mang t\u1eeb Ph\u00e1p v\u1ec1, v\u00e0 l\u1ea5y b\u00fat danh l\u00e0 T\u00e2n Nam T\u1eed t\u1ee9c Ng\u01b0\u1eddi Nam M\u1edbi. \u00d4ng ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng d\u00f9ng ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef, l\u00e0m ch\u1ee7 b\u00fat c\u00e1c b\u00e1o ti\u1ebfng Vi\u1ec7t \u0111\u1ea7u ti\u00ean d\u00f9ng ch\u1eef qu\u1ed1c ng\u1eef nh\u01b0 L\u1ee5c T\u1ec9nh T\u00e2n V\u0103n (S\u00e0i G\u00f2n), \u0110\u0103ng C\u1ed5 T\u00f9ng B\u00e1o, \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng T\u1ea1p Ch\u00ed (H\u00e0 N\u1ed9i), Trung B\u1eafc T\u00e2n V\u0103n (nh\u1eadt b\u00e1o Vi\u1ec7t ng\u1eef \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u1edf \u0111\u1ea5t B\u1eafc) v\u00e0 t\u1edd H\u1ecdc B\u00e1o. \u0110\u1ed3ng th\u1eddi \u00f4ng c\u0169ng l\u00e0 ch\u1ee7 b\u00fat c\u00e1c b\u00e1o ti\u1ebfng Ph\u00e1p Notre Journal, Notre Revue, L\u2019Annam Nouveau&#8230; \u00d4ng vay ti\u1ec1n nh\u00e0 b\u0103ng c\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n th\u00e2n Emile Vayrac, l\u00fac \u0111\u00f3 l\u00e0 Qu\u1ea3n L\u00fd Thu\u1ed9c \u0110\u1ecba (Administrateur Colonial) d\u1ef1ng l\u00ean t\u00f2a so\u1ea1n b\u00e1o L\u2019Annam Nouveau v\u00e0 nh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n \u00c2u T\u00e2y T\u01b0 T\u01b0\u1edfng (La Pens\u00e9e de l\u2019Occident, \u1edf \u0111\u1ea7u ph\u1ed1 H\u00e0ng Gai ch\u1ea1y d\u00e0i v\u1ec1 ph\u00eda Th\u1ee7y T\u1ea1, tr\u00f4ng ra b\u1ed3n phun n\u01b0\u1edbc B\u1edd H\u1ed3), c\u00f3 th\u00eam m\u1ed9t &#8220;kh\u00e1ch s\u1ea1n ri\u00eang&#8221; (h\u00f4tel particulier) t\u1ea1i ph\u1ed1 H\u00e0ng Tr\u1ed1ng, n\u01a1i g\u1eb7p g\u1ee1 giao du c\u1ee7a nh\u1eefng tao nh\u00e2n m\u1eb7c kh\u00e1ch v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 m\u00e1u m\u1eb7t c\u1ee7a H\u00e0 th\u00e0nh.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/tannamtu.id.vn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/120802_apphichquangcao.jpg\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-672\" src=\"https:\/\/tannamtu.id.vn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/120802_apphichquangcao.jpg\" alt=\"120802_apphichquangcao\" width=\"276\" height=\"392\" srcset=\"https:\/\/tannamtu.id.vn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/120802_apphichquangcao.jpg 276w, https:\/\/tannamtu.id.vn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/120802_apphichquangcao-211x300.jpg 211w\" sizes=\"(max-width: 276px) 100vw, 276px\" \/><\/a><\/p>\n<p>\u200b<\/p>\n<p>Ngo\u00e0i c\u00f4ng vi\u1ec7c b\u00e1o ch\u00ed, in \u1ea5n \u00d4ng V\u0129nh c\u0169ng \u0111\u00e3 b\u1ecf ra r\u1ea5t nhi\u1ec1u c\u00f4ng s\u1ee9c cho vi\u1ec7c d\u1ecbch thu\u1eadt nhi\u1ec1u t\u00e1c ph\u1ea9m ti\u1ebfng Ph\u00e1p ra Qu\u1ed1c ng\u1eef v\u00e0 ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i. C\u00e2u n\u00f3i b\u1ea5t h\u1ee7 c\u1ee7a \u00f4ng h\u1ed3i \u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c in \u1edf c\u00e1c b\u00eca s\u00e1ch do \u00f4ng xu\u1ea5t b\u1ea3n l\u00e0 &#8220;N\u01b0\u1edbc Nam ta mai sau n\u00e0y hay d\u1edf c\u0169ng \u1edf ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef&#8221;. \u00d4ng v\u00e0 l\u1edbp tr\u00ed th\u1ee9c th\u1ebf h\u1ec7 \u00f4ng \u0111\u00e3 l\u00e0m cu\u1ed9c c\u00e1ch m\u1ea1ng ch\u1eef vi\u1ebft th\u00e0nh c\u00f4ng h\u1ed3i \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7. Nh\u1edd \u00f4ng m\u00e0 ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef \u0111\u00e3 \u0111\u00e1nh b\u1ea1i ch\u1eef H\u00e1n v\u00e0 ch\u1eef N\u00f4m, tr\u1edf th\u00e0nh ch\u1eef vi\u1ebft c\u1ee7a to\u00e0n d\u00e2n t\u1ed9c. \u00d4ng V\u0129nh th\u00e0nh l\u1eadp H\u1ed9i D\u1ecbch S\u00e1ch ng\u00e0y 26\/6\/1907 \u1edf H\u1ed9i Tr\u00ed Tri H\u00e0 N\u1ed9i, nh\u1eefng c\u00f4ng tr\u00ecnh d\u1ecbch thu\u1eadt ti\u00eau bi\u1ec3u c\u1ee7a \u00f4ng g\u1ed3m c\u00f3:<\/p>\n<p><strong>&#8211; D\u1ecbch t\u1eeb Ph\u00e1p v\u0103n sang Vi\u1ec7t v\u0103n:<\/strong> Th\u01a1 Ng\u1ee5 Ng\u00f4n (Les Fables de La Fontaine) c\u1ee7a Jean La Fontaine, Truy\u1ec7n Tr\u1ebb Con (Contes de Perrault) c\u1ee7a Charles Perrault, Ba Ch\u00e0ng Ng\u1ef1 L\u00e2m Ph\u00e1o Th\u1ee7 (Les Trois Mousquetaires) c\u1ee7a Alexandre Dumas (24 quy\u1ec3n), Nh\u1eefng K\u1ebb Kh\u1ed1n N\u1ea1n (Les Mis\u00e9rables) c\u1ee7a Victor Hugo, Mi\u1ebfng Da L\u1eeba (La peau de Chagrin) c\u1ee7a Honor\u00e9 de Balzac, Guy-live Du K\u00fd (Les Voyages de Gulliver, nguy\u00ean t\u00e1c Gulliver&#8217;s Travels) c\u1ee7a Jonathan Swift, k\u1ecbch c\u1ee7a Moli\u00e8re: Tr\u01b0\u1edfng Gi\u1ea3 H\u1ecdc L\u00e0m Sang (Le Bourgeois Gentilhomme), Gi\u1ea3 \u0110\u1ea1o \u0110\u1ee9c (Tartuffe), Ng\u01b0\u1eddi B\u1ec7nh T\u01b0\u1edfng (Le Malade Imaginaire), v.v&#8230;<\/p>\n<p>&#8211; D\u1ecbch t\u1eeb ti\u1ebfng Vi\u1ec7t sang ti\u1ebfng Ph\u00e1p: <strong>Kim V\u00e2n Ki\u1ec1u<\/strong> t\u00e2n \u0111i\u1ec3n Ph\u00e1p v\u0103n c\u1ee7a thi h\u00e0o Nguy\u1ec5n Du, \u0111\u0103ng t\u1eebng k\u1ef3 tr\u00ean \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng T\u1ea1p Ch\u00ed v\u00e0 L\u2019Annam nouveau, sau n\u00e0y in th\u00e0nh s\u00e1ch. Khi c\u00f2n l\u00e0m ch\u1ee7 b\u00fat t\u1edd \u0110\u0103ng C\u1ed5 T\u00f9ng B\u00e1o, \u00f4ng \u0111\u00e3 c\u00f9ng \u00f4ng<strong>Phan K\u1ebf B\u00ednh<\/strong> d\u1ecbch truy\u1ec7n Ki\u1ec1u t\u1eeb ch\u1eef N\u00f4m ra ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef, in th\u00e0nh s\u00e1ch r\u1ebb ti\u1ec1n nh\u1eb1m truy\u1ec1n b\u00e1 ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef. \u00d4ng c\u00f2n b\u1ecf ti\u1ec1n thu\u00ea \u0111o\u00e0n tu\u1ed3ng Qu\u1ea3ng L\u1ea1c di\u1ec5n Ki\u1ec1u \u0111\u1ec3 quay phim. \u00d4ng b\u1ecf nhi\u1ec1u c\u00f4ng s\u1ee9c d\u1ecbch truy\u1ec7n Ki\u1ec1u sang ti\u1ebfng Ph\u00e1p ch\u00ednh l\u00e0 mu\u1ed1n gi\u1edbi thi\u1ec7u ng\u00f4n ng\u1eef v\u0103n h\u1ecdc Vi\u1ec7t Nam v\u1edbi n\u01b0\u1edbc Ph\u00e1p v\u00e0 th\u1ebf gi\u1edbi. \u00d4ng \u0111\u00e3 t\u1eebng vi\u1ebft: &#8220;N\u01b0\u1edbc Annam ta \u0111\u00e3 b\u1ecb m\u1ea5t b\u1edfi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u00ed th\u1ee9c ch\u1ec9 bi\u1ebft l\u00e0m v\u0103n h\u1ecdc T\u1ea7u, ch\u00fang ta h\u00e3y c\u1ed1 g\u1eafng \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng tr\u1edf th\u00e0nh nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u00ed th\u1ee9c ch\u1ec9 bi\u1ebft l\u00e0m v\u0103n h\u1ecdc Ph\u00e1p&#8221;. (L\u2019Annam a \u00e9t\u00e9 perdu par les lettr\u00e9s qui n\u2019avaient fait que de la litt\u00e9rature chinoise, t\u00e2chons de ne pas devenir des lettr\u00e9s qui ne font que de la litt\u00e9rature fran\u00e7aise.<\/p>\n<p>&#8211; Notre Journal (1908). Trong su\u1ed1t 30 n\u0103m ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng v\u0103n h\u1ecdc c\u1ee7a \u0111\u1eddi m\u00ecnh (1906-1936) \u00f4ng V\u0129nh \u0111\u00e3 d\u1ecbch \u0111i d\u1ecbch l\u1ea1i Truy\u1ec7n Ki\u1ec1u ra ti\u1ebfng Ph\u00e1p t\u1ea5t c\u1ea3 l\u00e0 3 l\u1ea7n:<br \/>\n1- 1908-1910 d\u1ecbch v\u00e0 gi\u1edbi thi\u1ec7u trong b\u00e1o Notre Journal v\u00e0 Notre Revue.<br \/>\n2- 1913-1917 d\u1ecbch l\u1ea1i v\u00e0 in t\u1ea3i trong \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng T\u1ea1p Ch\u00ed.<br \/>\n3- 1933-1936 d\u1ecbch l\u1ea1i l\u1ea7n cu\u1ed1i c\u00f9ng, theo b\u1ea3n Ki\u1ec1u Qu\u1ed1c ng\u1eef c\u1ee7a B\u00f9i K\u1ef7 v\u00e0 Tr\u1ea7n Tr\u1ecdng Kim, in t\u1ea3i trong L&#8217;Annam Nouveau.<\/p>\n<p>\u0110\u1ebfn n\u0103m 1943, 7 n\u0103m sau khi \u00f4ng m\u1ea5t, nh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n Alexandre de Rhodes in th\u00e0nh s\u00e1ch, do h\u1ecda s\u0129 M\u1ea1nh Qu\u1ef3nh minh h\u1ecda.<\/p>\n<p>Ngo\u00e0i ra \u00f4ng c\u00f2n vi\u1ebft nhi\u1ec1u b\u00e0i ti\u1ebfng Ph\u00e1p gi\u1edbi thi\u1ec7u v\u1ec1 phong t\u1ee5c t\u1eadp qu\u00e1n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam \u0111\u0103ng tr\u00ean L\u2019Annam Nouveau nh\u01b0 b\u00f3i l\u00e1, b\u00f3i tr\u1ea7u, t\u1ee5c l\u1ec7 c\u01b0\u1edbi xin, ma chay, v.v&#8230;<\/p>\n<p>&#8211; D\u1ecbch t\u1eeb ch\u1eef H\u00e1n sang ti\u1ebfng Ph\u00e1p: <strong>Ti\u1ec1n X\u00edch B\u00edch<\/strong> v\u00e0 <strong>H\u1eadu X\u00edch B\u00edch<\/strong>, l\u00e0 nh\u1eefng \u00e1ng v\u0103n hay c\u1ee7a v\u0103n h\u1ecdc Trung Qu\u1ed1c \u0111\u0103ng tr\u00ean \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng T\u1ea1p Ch\u00ed, \u0111\u1ec3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p l\u00e0m quen v\u1edbi v\u0103n h\u1ecdc ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng. Nh\u1eefng c\u00f4ng tr\u00ecnh c\u1ee7a \u00f4ng Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh \u0111\u00e3 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u1edf n\u1eeda \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 XX c\u00f3 t\u1ea7m c\u1ee1 c\u1ee7a m\u1ed9t h\u1ecdc gi\u1ea3, m\u1ed9t nh\u00e0 v\u0103n h\u00f3a l\u1edbn. <strong>Nh\u00e0 ph\u00ea b\u00ecnh V\u0169 Ng\u1ecdc Phan \u0111\u00e3 vi\u1ebft v\u1ec1 \u00f4ng nh\u01b0 sau: &#8220;Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi r\u1ea5t c\u00f3 c\u00f4ng v\u1edbi qu\u1ed1c v\u0103n, nh\u01b0ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 nh\u1edd \u1edf nh\u1eefng s\u00e1ch d\u1ecbch tr\u00ean n\u00e0y m\u00e0 \u00f4ng c\u00f3 c\u00f4ng \u1ea5y. \u00d4ng c\u00f3 c\u00f4ng l\u1edbn v\u1edbi qu\u1ed1c v\u0103n l\u00e0 v\u00ec \u00f4ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ee9ng ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng m\u1ed9t c\u01a1 quan v\u0103n h\u1ecdc v\u00e0o bu\u1ed5i m\u00e0 \u0111\u1ed1i v\u1edbi v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n b\u1ee1 ng\u1ee1.<\/strong> \u00d4ng l\u1ea1i h\u1ed9i h\u1ecdp \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng c\u00e2y b\u00fat c\u00f3 ti\u1ebfng, g\u00e2y n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c phong tr\u00e0o y\u00eau m\u1ebfn qu\u1ed1c v\u0103n trong \u0111\u00e1m thanh ni\u00ean tr\u00ed th\u1ee9c \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi, v\u00ec ngo\u00e0i m\u1ed9t v\u00e0i quy\u1ec3n t\u1ea1p ch\u00ed c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb, thanh ni\u00ean h\u1ed3i x\u01b0a kh\u00f4ng l\u00e0m g\u00ec c\u00f3 nh\u1eefng s\u00e1ch qu\u1ed1c v\u0103n nh\u01b0 b\u00e2y gi\u1edd \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecdc. M\u00e0 \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng T\u1ea1p Ch\u00ed h\u1ed3i \u0111\u00f3 nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o? Ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y h\u1ecdc c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y trong \u0111\u00f3 nh\u1eefng tinh hoa c\u1ee7a n\u1ec1n c\u1ed5 h\u1ecdc Trung Hoa m\u00e0 n\u01b0\u1edbc ta \u0111\u00e3 ch\u1ecbu \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng l\u00e2u \u0111\u1eddi; ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n h\u1ecdc c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y trong \u0111\u00f3 nh\u1eefng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng m\u1edbi c\u1ee7a T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng l\u00e0 nh\u1eefng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam ta c\u1ea7n ph\u1ea3i bi\u1ebft r\u00f5 \u0111\u1ec3 m\u00e0 th\u00e2u th\u00e1i. Nh\u1eefng b\u00e0i b\u00ecnh lu\u1eadn, nh\u1eefng b\u00e0i tham kh\u1ea3o v\u1ec1 \u0110\u00f4ng ph\u01b0\u01a1ng v\u00e0 T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u0103ng li\u00ean ti\u1ebfp trong \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng T\u1ea1p Ch\u00ed, ng\u00e0y nay gi\u1edf \u0111\u1ebfn, ng\u01b0\u1eddi ta v\u1eabn c\u00f2n th\u1ea5y l\u00e0 nh\u1eefng b\u00e0i c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ef1ng th\u00e0nh nh\u1eefng b\u1ed9 s\u00e1ch bi\u00ean t\u1eadp r\u1ea5t v\u1eefng v\u00e0ng v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap \u00edch cho n\u1ec1n v\u0103n h\u1ecdc Vi\u1ec7t Nam hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i v\u00e0 t\u01b0\u01a1ng lai&#8221; (Nh\u00e0 V\u0103n Hi\u1ec7n \u0110\u1ea1i, Quy\u1ec3n nh\u1ea5t, tr. 57, NXB V\u0129nh Th\u1ecbnh H\u00e0 N\u1ed9i).<\/p>\n<p>L\u00e0m \u0103n l\u1ed7 l\u00e3, \u00f4ng b\u1ecb v\u1ee1 n\u1ee3, ph\u1ea3i \u0111i sang L\u00e0o \u0111\u00e0o v\u00e0ng, v\u00e0 ch\u1ebft v\u00ec m\u1ed9t c\u01a1n s\u1ed1t r\u00e9t \u00e1c t\u00ednh, trong m\u1ed9t chi\u1ebfc thuy\u1ec1n \u0111\u1ed9c m\u1ed9c, tr\u00ean d\u00f2ng s\u00f4ng S\u00eab\u0103ngghi, v\u1edbi m\u1ed9t chi\u1ebfc qu\u1ea3n b\u00fat trong tay, \u0111ang vi\u1ebft d\u1edf thi\u00ean k\u00fd s\u1ef1 b\u1eb1ng Ph\u00e1p v\u0103n \u0111\u0103ng t\u1ea3i tr\u00ean b\u00e1o L\u2019Annam Nouveau: &#8220;M\u1ed9t th\u00e1ng v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00ecm v\u00e0ng&#8221; (Un mois avec des chercheurs d\u2019or), \u1edf tu\u1ed5i 54, v\u00e0o \u0111\u00fang ng\u00e0y 1\/5\/1936. Ngo\u00e0i nghi\u1ec7p v\u0103n, nghi\u1ec7p b\u00e1o, \u00f4ng V\u0129nh c\u00f2n tham gia ch\u00ednh tr\u1ecb, t\u1eebng gi\u1eef nhi\u1ec1u ch\u1ee9c v\u1ee5 trong n\u1ec1n h\u00e0nh ch\u00e1nh c\u1ee7a ch\u00ednh ph\u1ee7 b\u1ea3o h\u1ed9, l\u00e0 h\u1ed9i vi\u00ean c\u1ee7a H\u1ed9i \u0110\u1ed3ng Th\u00e0nh Ph\u1ed1 H\u00e0 N\u1ed9i, H\u1ed9i \u0110\u1ed3ng T\u01b0 V\u1ea5n B\u1eafc K\u1ef3, \u0110\u1ea1i H\u1ed9i Ngh\u1ecb \u0110\u00f4ng Ph\u00e1p&#8230;<\/p>\n<p>\u0110\u00e2y l\u00e0 th\u1ee9 ch\u00ednh tr\u1ecb th\u1eddi \u0111\u00f3 b\u1ecb cho l\u00e0 vong b\u1ea3n m\u00e0 th\u1ef1c d\u00e2n \u0111\u00e3 c\u1ed1 t\u00ecnh \u0111\u01b0a ra l\u00e0m l\u1ee3i kh\u00ed trong vi\u1ec7c th\u1ed1ng tr\u1ecb, th\u1ebf n\u00ean \u00f4ng V\u0129nh b\u1ecb c\u00e1c nh\u00e0 c\u00e1ch m\u1ea1ng cho l\u00e0 tay sai th\u1ef1c d\u00e2n. Nh\u01b0ng ch\u00ednh \u00f4ng c\u00f9ng v\u1edbi b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p \u0111\u00e3 vi\u1ebft \u0111\u01a1n g\u1eedi ch\u00ednh quy\u1ec1n \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i vi\u1ec7c b\u1eaft gi\u1eef c\u1ee5 Phan Chu Trinh v\u00e0 \u00f4ng c\u0169ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam duy nh\u1ea5t \u0111\u00e3 hai l\u1ea7n t\u1eeb ch\u1ed1i hu\u00e2n ch\u01b0\u01a1ng B\u1eafc \u0111\u1ea9u b\u1ed9i tinh c\u1ee7a ch\u00ednh ph\u1ee7 Ph\u00e1p ban t\u1eb7ng. Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh c\u00f9ng v\u1edbi Ph\u1ea1m Qu\u1ef3nh (1892-1945), Ph\u1ea1m Duy T\u1ed1n (1883-1924) l\u00e0 nh\u1eefng nh\u00e0 v\u0103n, nh\u1eefng nh\u00e0 h\u1ecdc gi\u1ea3 c\u00f3 c\u00f4ng r\u1ea5t l\u1edbn trong vi\u1ec7c ph\u00e1t huy nh\u1eefng kh\u1ea3 n\u0103ng ti\u1ec1m t\u00e0ng c\u1ee7a Vi\u1ec7t ng\u1eef, x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t n\u1ec1n m\u00f3ng v\u1eefng ch\u1eafc, b\u1ed3i b\u1ed5 cho Qu\u1ed1c v\u0103n v\u1edbi nh\u1eefng tinh hoa r\u00fat t\u1ec9a trong t\u01b0 t\u01b0\u1edfng v\u00e0 h\u1ecdc thu\u1eadt \u00c2u T\u00e2y.<\/p>\n<p>L\u00ea Nguy\u00ean D\u0169ng<\/p>\n<p><em>B\u00e0i vi\u1ebft n\u00e0y \u0111\u0103ng tr\u00ean trang web <a href=\"http:\/\/daiviet.org\">daiviet.org<\/a><\/em><\/p>\n<p><em>Ngu\u1ed3n b\u00e0i d\u1eabn: <a href=\"http:\/\/www.thivien.net\/forum_viewtopic.php?ID=1171\">http:\/\/www.thivien.net\/forum_viewtopic.php?ID=1171<\/a><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u1eeb Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh \u0111\u1ebfn t\u00ean m\u1ed9t con \u0111\u01b0\u1eddng M\u00f4ng Th\u00e0nh 2012-08-02 22:29:13 &#8211; Tr\u01b0\u1eddng \u0110\u00f4ng Kinh Ngh\u0129a Th\u1ee5c, n\u01a1i m\u1ed7i tu\u1ea7n \u00f4ng d\u00e0nh m\u1ea5y t\u1ed1i \u0111\u1ec3 n\u00f3i chuy\u1ec7n ho\u1eb7c d\u1ea1y ti\u1ebfng Ph\u00e1p, d\u1ea1y ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef, n\u00f3i chung l\u00e0 l\u00e0m c\u00f4ng vi\u1ec7c n\u00e2ng cao d\u00e2n tr\u00ed. Do d\u1ea1y h\u1ecdc \u1edf \u0111\u00f3 m\u00e0 \u00f4ng \u0111\u00e3 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":674,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[40],"tags":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/120802_thapannam-1.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/671"}],"collection":[{"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=671"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/671\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1436,"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/671\/revisions\/1436"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/674"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=671"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=671"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=671"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}