{"id":577,"date":"2012-06-29T15:13:00","date_gmt":"2012-06-29T08:13:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.levent.com.vn\/?p=577"},"modified":"2014-08-15T11:36:12","modified_gmt":"2014-08-15T04:36:12","slug":"rfi-phong-van-ng-nguyen-ln-bnh-truoc-tc-cua-van-ho-nguyen-van-vinh-cn-o-trong-tnh-trang-tan-mt","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/?p=577","title":{"rendered":"RFI ph\u1ecfng v\u1ea5n &ocirc;ng Nguy\u1ec5n L&acirc;n B&igrave;nh &#8211; Tr\u01b0\u1edbc t&aacute;c c\u1ee7a v\u0103n h&agrave;o Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh c&ograve;n \u1edf trong t&igrave;nh tr\u1ea1ng t\u1ea3n m&aacute;t"},"content":{"rendered":"<p align=\"justify\">\n<p align=\"justify\"><b>L\u1eddi BBT &#8211; (\u0110\u00f4i l\u1eddi v\u1ec1 b\u00e0i tr\u1ea3 l\u1eddi ph\u1ecfng v\u1ea5n \u00f4ng Nguy\u1ec5n L\u00e2n B\u00ecnh c\u1ee7a \u0111\u00e0i RFI, th\u1ee9 T\u01b0, ng\u00e0y 27\/6\/2012) <\/b><i>Sau bu\u1ed5i l\u1ec5 k\u1ef7 ni\u1ec7m 130 n\u0103m ng\u00e0y sinh c\u1ee7a h\u1ecdc gi\u1ea3 Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u1ea1i Nh\u00e0 kh\u00e1ch Ch\u00ednh ph\u1ee7 s\u1ed1 2 L\u00ea Th\u1ea1ch, H\u00e0 N\u1ed9i, v\u00e0o ng\u00e0y Ch\u1ee7 Nh\u1eadt 10\/6\/2012, v\u1edbi s\u1ef1 c\u00f3 m\u1eb7t c\u1ee7a b\u00e0 Nguy\u1ec5n Th\u1ecb B\u00ecnh (nguy\u00ean Ph\u00f3 Ch\u1ee7 t\u1ecbch n\u01b0\u1edbc CHXHCN Vi\u1ec7t Nam), hi\u1ec7n l\u00e0 Ch\u1ee7 t\u1ecbch Qu\u1ef9 V\u0103n h\u00f3a Phan Ch\u00e2u Trinh, c\u00f9ng v\u1edbi nhi\u1ec1u nh\u00e0 khoa h\u1ecdc v\u00e0 tr\u00ed th\u1ee9c t\u00ean tu\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e3 h\u1ed9i k\u00ednh tr\u1ecdng, \u0111\u00e3 g\u00e2y s\u1ef1 ch\u00fa \u00fd \u0111\u1ed1i v\u1edbi d\u01b0 lu\u1eadn trong v\u00e0 ngo\u00e0i n\u01b0\u1edbc. Ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh \u201cT\u1ea1p ch\u00ed V\u0103n h\u00f3a\u201d c\u1ee7a \u0110\u00e0i ph\u00e1t thanh Qu\u1ed1c t\u1ebf, C\u1ed9ng h\u00f2a Ph\u00e1p, \u0111\u00e3 r\u1ea5t quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec1 t\u00e0i h\u1ecdc gi\u1ea3 Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh v\u00e0 \u0111\u00e3 ph\u1ecfng v\u1ea5n \u00f4ng Nguy\u1ec5n L\u00e2n B\u00ecnh qua \u0111i\u1ec7n tho\u1ea1i v\u1ec1 m\u1ed9t kh\u00eda c\u1ea1nh trong c\u00f4ng cu\u1ed9c ph\u1ee5c d\u1ef1ng \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 ch\u00e2n dung c\u1ee7a h\u1ecdc gi\u1ea3 Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh. Ch\u00fang t\u00f4i xin chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn c\u00e1c b\u1ea1n \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 m\u1ed9t ph\u1ea7n n\u1ed9i dung c\u1ee7a cu\u1ed9c ph\u1ecfng v\u1ea5n n\u00e0y.<\/i><\/p>\n<p align=\"justify\">M\u1ed9t trong s\u1ed1 nh\u1eefng nh\u00e2n v\u1eadt xu\u1ea5t ch\u00fang \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1edbi tr\u00ed th\u1ee9c v\u00e0 r\u1ea5t \u0111\u00f4ng ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1ea7u v\u00e0 gi\u1eefa th\u1ebf k\u1ef7 tr\u01b0\u1edbc ghi nh\u1eadn \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng \u0111\u00f3ng g\u00f3p r\u1ea5t l\u1edbn trong cu\u1ed9c hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i h\u00f3a v\u0103n h\u00f3a Vi\u1ec7t Nam l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh (1882-1936). O\u00e1i o\u0103m thay, \u00f4ng l\u1ea1i l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n r\u1ea5t \u00edt \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00f4ng ch\u00fang \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea1i. Theo nhi\u1ec1u nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u, tr\u01b0\u1edbc t\u00e1c c\u1ee7a h\u1ecdc gi\u1ea3 Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh hi\u1ec7n \u0111ang \u1edf t\u00ecnh tr\u1ea1ng t\u1ea3n m\u00e1t v\u00e0 c\u00f3 nguy c\u01a1 b\u1ecb m\u1ea5t m\u00e1t, h\u1ee7y ho\u1ea1i.<\/p>\n<p align=\"justify\">\n<p align=\"center\"><a href=\"https:\/\/tannamtu.id.vn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/120621_ichtrenbotrangky_thumb1.jpg\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-576\" src=\"https:\/\/tannamtu.id.vn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/120621_ichtrenbotrangky_thumb1.jpg\" alt=\"120621_ichtrenbotrangky_thumb.jpg\" width=\"484\" height=\"364\" srcset=\"https:\/\/tannamtu.id.vn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/120621_ichtrenbotrangky_thumb1.jpg 484w, https:\/\/tannamtu.id.vn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/120621_ichtrenbotrangky_thumb1-300x225.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 484px) 100vw, 484px\" \/><\/a><\/p>\n<p align=\"center\">B\u1ed9 tr\u00e0ng k\u1ef7 kh\u1ea3m trai b\u00e0i th\u01a1 c\u1ee7a Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh, d\u1ef1a theo b\u00fat t\u00edch v\u00e0 ch\u1eef k\u00fd c\u1ee7a \u00f4ng, t\u00f3m t\u1eaft truy\u1ec7n ng\u1ee5 ng\u00f4n &#8220;Con c\u00e1o v\u00e0 con c\u00f2&#8221; c\u1ee7a v\u0103n h\u00e0o Ph\u00e1p La Fontaine. B\u1ea3o v\u1eadt t\u1eeb \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 n\u00e0y hi\u1ec7n \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c gia \u0111\u00ecnh l\u01b0u gi\u1eef, sau m\u1ed9t th\u1eddi gian th\u1ea5t l\u1ea1c. (DR)<\/p>\n<p align=\"justify\">\n<p align=\"justify\">L\u1ecbch s\u1eed Vi\u1ec7t Nam giai \u0111o\u1ea1n cu\u1ed1i th\u1ebf k\u1ef7 XIX \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 XX c\u00f3 m\u1ed9t \u00fd ngh\u0129a h\u1ec7 tr\u1ecdng, \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00ed nh\u01b0 b\u1ea3n l\u1ec1 c\u1ee7a m\u1ed9t cu\u1ed9c chuy\u1ec3n h\u00f3a quy\u1ebft li\u1ec7t ; nhi\u1ec1u thay \u0111\u1ed5i d\u1eef d\u1ed9i \u0111\u00e3 di\u1ec5n ra trong l\u00f2ng ch\u1ebf \u0111\u1ed9 thu\u1ed9c \u0111\u1ecba v\u00e0 b\u1ea3o h\u1ed9 Ph\u00e1p \u0111\u01b0a x\u00e3 h\u1ed9i Vi\u1ec7t Nam, t\u1eeb m\u1ed9t v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c n\u1eb1m trong qu\u1ef9 \u0111\u1ea1o c\u1ee7a \u0111\u1ebf ch\u1ebf Trung Hoa, b\u01b0\u1edbc v\u00e0o k\u1ef7 nguy\u00ean hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i.<\/p>\n<p align=\"justify\">M\u1ed9t trong s\u1ed1 nh\u1eefng nh\u00e2n v\u1eadt xu\u1ea5t ch\u00fang \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1edbi tr\u00ed th\u1ee9c v\u00e0 \u0111\u00f4ng \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1ea7u v\u00e0 gi\u1eefa th\u1ebf k\u1ef7 tr\u01b0\u1edbc ghi nh\u1eadn \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng \u0111\u00f3ng g\u00f3p r\u1ea5t l\u1edbn trong cu\u1ed9c chuy\u1ec3n h\u00f3a n\u00e0y l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh. O\u00e1i o\u0103m thay, \u00f4ng l\u1ea1i l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n r\u1ea5t \u00edt \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00f4ng ch\u00fang Vi\u1ec7t Nam, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u1edf mi\u1ec1n B\u1eafc Vi\u1ec7t Nam tr\u01b0\u1edbc n\u0103m 1975 v\u00e0 sau n\u0103m 1975 tr\u00ean to\u00e0n qu\u1ed1c. Quan ni\u1ec7m ch\u00ednh th\u1ed1ng trong m\u1ed9t th\u1eddi gian d\u00e0i \u0111\u00e3 l\u00ean \u00e1n Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh, v\u00ec b\u1ecb coi l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u1ed9ng t\u00e1c v\u1edbi ch\u00ednh quy\u1ec1n th\u1ef1c d\u00e2n tr\u00ean ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n v\u0103n h\u00f3a.<\/p>\n<p align=\"justify\">Th\u1eddi gian tr\u00f4i qua, m\u1ed1i quan h\u1ec7 gi\u1eefa c\u00e1c qu\u1ed1c gia li\u00ean quan \u0111\u00e3 c\u00f3 nhi\u1ec1u thay \u0111\u1ed5i, t\u1eeb \u0111\u1ed1i \u0111\u1ecbch chuy\u1ec3n th\u00e0nh b\u00e8 b\u1ea1n, nhu c\u1ea7u hi\u1ec3u bi\u1ebft kh\u00e1ch quan v\u1ec1 l\u1ecbch s\u1eed t\u0103ng l\u00ean\u2026 ; th\u00e1i \u0111\u1ed9 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 c\u1ef1c \u0111oan v\u00e0 h\u1eb9p h\u00f2i \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c nh\u00e2n v\u1eadt l\u1ecbch s\u1eed, v\u1ed1n ch\u1ecbu b\u00faa r\u00ecu c\u1ee7a quan ni\u1ec7m ch\u00ednh tr\u1ecb ch\u00ednh th\u1ed1ng m\u1ed9t th\u1eddi, \u0111\u00e3 v\u00e0 \u0111ang b\u1ecb v\u01b0\u1ee3t qua. Cu\u1ed9c \u0111\u1eddi d\u1ea5n th\u00e2n v\u00ec s\u1ef1 nghi\u1ec7p ph\u00e1t tri\u1ec3n ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef v\u00e0 truy\u1ec1n b\u00e1 c\u00e1c gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a n\u1ec1n v\u0103n minh ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 v\u0103n minh Ph\u00e1p c\u1ee7a Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh, \u0111ang d\u1ea7n d\u1ea7n s\u1ed1ng l\u1ea1i, v\u00e0 ng\u00e0y c\u00e0ng tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng h\u1ea5p d\u1eabn \u0111\u1ed1i v\u1edbi gi\u1edbi chuy\u00ean m\u00f4n, c\u0169ng nh\u01b0 c\u00f4ng ch\u00fang r\u1ed9ng r\u00e3i.<\/p>\n<p align=\"justify\">N\u0103m 2007 ra \u0111\u1eddi b\u1ed9 phim v\u1ec1 Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh mang t\u00ean \u00ab <em>M\u1ea1n \u0111\u00e0m v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi man di hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i<\/em> \u00bb, b\u1ed1n t\u1eadp, d\u00e0i 215 ph\u00fat, do \u0111\u1ea1o di\u1ec5n Tr\u1ea7n V\u0103n Th\u1ee7y v\u00e0 nh\u00e0 quay phim Nguy\u1ec5n S\u1ef9 B\u1eb1ng th\u1ef1c hi\u1ec7n, v\u1edbi s\u1ef1 c\u1ed9ng t\u00e1c v\u00e0 \u0111\u00e0i th\u1ecd c\u1ee7a gia t\u1ed9c v\u0103n h\u00e0o, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ch\u00e1u n\u1ed9i, \u00f4ng Nguy\u1ec5n L\u00e2n B\u00ecnh, c\u0169ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi x\u00e2y d\u1ef1ng k\u1ecbch b\u1ea3n cho phim. N\u0103m 2007 c\u0169ng l\u00e0 n\u0103m k\u1ef7 ni\u1ec7m 100 n\u0103m ra \u0111\u1eddi c\u1ee7a \u0110\u00f4ng Kinh Ngh\u0129a Th\u1ee5c (1907), phong tr\u00e0o hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i h\u00f3a \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u1edf Vi\u1ec7t Nam, m\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e2n v\u1eadt quan tr\u1ecdng. 2007 c\u0169ng l\u00e0 d\u1ecbp 100 n\u0103m ra \u0111\u1eddi c\u1ee7a t\u1edd \u0110\u0103ng C\u1ed5 T\u00f9ng b\u00e1o (t\u1edd b\u00e1o \u0111\u1ea7u ti\u00ean b\u1eb1ng qu\u1ed1c ng\u1eef \u1edf mi\u1ec1n B\u1eafc Vi\u1ec7t Nam), do \u00f4ng Fran\u00e7ois-Henri Schneider ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p s\u00e1ng l\u1eadp, v\u00e0 ch\u00ednh Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh l\u00e0m ch\u1ee7 b\u00fat.<\/p>\n<p align=\"justify\"><a href=\"http:\/\/proxyweb.com.es\/browse.php?u=Oi8vd3d3LnRhbm5hbXR1LmNvbS9hL25ld3M%2FdD03JmlkPTk4Njk4MQ%3D%3D&amp;b=13\">Nhi\u1ec1u n\u1ed7 l\u1ef1c s\u01b0u t\u1ea7m v\u00e0 gi\u1edbi thi\u1ec7u tr\u01b0\u1edbc t\u00e1c c\u1ee7a v\u0103n h\u00e0o<\/a> \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t do <a href=\"http:\/\/proxyweb.com.es\/browse.php?u=Oi8vdGFubmFtdHUuY29tL2EvaG9tZQ%3D%3D&amp;b=13\">gia t\u1ed9c Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh <\/a>v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u, s\u01b0u t\u1eadp. Trong s\u1ed1 nh\u1eefng nghi\u00ean c\u1ee9u c\u00f4ng phu g\u1ea7n \u0111\u00e2y ph\u1ea3i nh\u1eafc \u0111\u1ebfn lu\u1eadn \u00e1n ti\u1ebfn s\u0129 c\u1ee7a nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p Emmanuelle Affidi mang t\u1ef1a \u0111\u1ec1 \u00ab <em>\u00d0\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng T\u1ea1p Ch\u00ed (1913-1919), une tentative de diffusion du discours et de la science de l\u2019Occident au Tonkin : l\u2019interculturalit\u00e9, un enjeu colonial entre savoir et pouvoir (1906-1936)<\/em> \u00bb (t\u1ea1m d\u1ecbch l\u00e0 : <em>\u00d0\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng T\u1ea1p Ch\u00ed <\/em>(1913-1919), m\u1ed9t n\u1ed7 l\u1ef1c truy\u1ec1n b\u00e1 c\u00e1c hi\u1ec3u bi\u1ebft v\u00e0 khoa h\u1ecdc Ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y t\u1ea1i B\u1eafc K\u1ef3 : quan h\u1ec7 li\u00ean v\u0103n h\u00f3a \u2013 m\u1ed9t cu\u1ed9c ch\u01a1i gi\u1eefa tri th\u1ee9c v\u00e0 quy\u1ec1n l\u1ef1c th\u1eddi th\u1ef1c d\u00e2n [1906-1936]). Lu\u1eadn \u00e1n d\u00e0y 793 trang n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o v\u1ec7 n\u0103m 2006 t\u1ea1i \u0111\u1ea1i h\u1ecdc Paris Diderot \u2013 Paris 7. <em>\u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng T\u1ea1p ch\u00ed<\/em>, nh\u01b0 ch\u00fang ta bi\u1ebft, l\u00e0 m\u1ed9t \u1ea5n ph\u1ea9m \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 ghi nh\u1eadn c\u00f3 vai tr\u00f2 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh trong vi\u1ec7c n\u00e2ng t\u1ea7m ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef, tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t ng\u00f4n ng\u1eef ch\u00ednh th\u1ee9c t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam, thay th\u1ebf cho ch\u1eef H\u00e1n. B\u00ean c\u1ea1nh \u0111\u00f3, \u0111i\u1ec1u m\u00e0 nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u Emmanuelle Affidi mu\u1ed1n l\u00fd gi\u1ea3i, qua lu\u1eadn \u00e1n n\u00e0y, l\u00e0 vai tr\u00f2 \u0111\u1ed9c nh\u1ea5t v\u00f4 nh\u1ecb c\u1ee7a Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh trong vi\u1ec7c truy\u1ec1n b\u00e1 c\u00e1c hi\u1ec3u bi\u1ebft v\u00e0 gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a v\u0103n minh ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t qua vi\u1ec7c d\u1ecbch sang ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef nhi\u1ec1u t\u00e1c ph\u1ea9m ti\u00eau bi\u1ec3u c\u1ee7a n\u1ec1n v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng Ph\u00e1p.<\/p>\n<p align=\"justify\">Ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, nh\u01b0 ghi nh\u1eadn c\u1ee7a <a href=\"http:\/\/proxyweb.com.es\/browse.php?u=Oi8vdGFubmFtdHUuY29tL2EvbmV3cz90PTgmaWQ9OTg2OTQ5&amp;b=13\">nh\u00e0 s\u01b0u t\u1ea7m Nguy\u1ec5n L\u00e2n B\u00ecnh <\/a>: &#8220;<em> (&#8230;) Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh r\u1ea5t ch\u00fa tr\u1ecdng kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 d\u1ecbch c\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m v\u0103n h\u1ecdc ho\u1eb7c tri\u1ebft h\u1ecdc t\u1eeb ti\u1ebfng Ph\u00e1p sang ti\u1ebfng Vi\u1ec7t nh\u1eb1m \u0111em \u0111\u1ebfn s\u1ef1 nh\u1eadn th\u1ee9c m\u1edbi cho ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam, m\u00e0 \u00f4ng c\u00f2n c\u1ed1 g\u1eafng ch\u1ecdn l\u1ecdc c\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m trong kho t\u00e0ng \u00edt \u1ecfi c\u1ee7a v\u0103n h\u00f3a Vi\u1ec7t Nam th\u1eddi \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 d\u1ecbch sang ti\u1ebfng Ph\u00e1p v\u1edbi m\u1ee5c \u0111\u00edch ch\u1ee9ng minh v\u00e0 gi\u00fap ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e2m h\u1ed3n ng\u01b0\u1eddi Nam<\/em>&#8220;, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t v\u1edbi ki\u1ec7t t\u00e1c <em>Truy\u1ec7n Ki\u1ec1u<\/em>.<\/p>\n<p align=\"justify\">\u00ab <em>N\u01b0\u1edbc Nam ta mai sau n\u00e0y, hay d\u1edf c\u0169ng \u1edf ch\u1eef qu\u1ed1c-ng\u1eef<\/em> \u00bb (l\u1eddi t\u1ef1a <em>Tam Qu\u1ed1c Ch\u00ed<\/em> b\u1ea3n d\u1ecbch ti\u1ebfng Vi\u1ec7t 1909), c\u00e2u n\u00f3i n\u1ed5i ti\u1ebfng c\u1ee7a Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi truy\u1ec1n t\u1ee5ng &#8211; m\u1ed9t k\u00eau g\u1ecdi h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng mang d\u00e1ng d\u1ea5p c\u1ee7a m\u1ed9t l\u1eddi ti\u00ean tri -, v\u1eabn c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t th\u00e1ch \u0111\u1ed1 ch\u1ee9a \u0111\u1ea7y b\u00ed \u1ea9n \u0111\u1ed1i v\u1edbi vi\u1ec7c nh\u1eadn th\u1ee9c v\u1ec1 ti\u1ebfng Vi\u1ec7t, trong qu\u00e1 tr\u00ecnh \u0111\u1ed9t bi\u1ebfn \u0111\u1ec3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t ng\u00f4n ng\u1eef qu\u1ed1c gia.<\/p>\n<p align=\"justify\">Nh\u1eefng tr\u01b0\u1edbc t\u00e1c c\u1ee7a Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh \u0111\u00e3 \u0111\u00f3ng g\u00f3p nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o v\u00e0o vi\u1ec7c \u00ab <em>c\u00e1ch m\u1ea1ng <\/em>\u00bb ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef ? B\u00ean c\u1ea1nh nh\u1eefng th\u00e0nh c\u00f4ng c\u1ee7a ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef \u00edt ai ph\u1ee7 nh\u1eadn, nh\u1eefng v\u1ea5n n\u1ea1n c\u1ee7a n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a Vi\u1ec7t Nam \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea1i, nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 m\u00e0 ti\u1ebfng Vi\u1ec7t hi\u1ec7n nay ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i m\u1eb7t tr\u01b0\u1edbc c\u00e1c tr\u00e0o l\u01b0u \u0111e d\u1ecda s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u00f4n ng\u1eef mang t\u00ednh chu\u1ea9n m\u1ef1c\u2026 v\u00e0 c\u1ea3 nhi\u1ec1u gi\u1edbi h\u1ea1n c\u1ee7a ti\u1ebfng Vi\u1ec7t ph\u1ea3i ch\u0103ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i kh\u00f4ng c\u00f3 \u00edt nhi\u1ec1u g\u1ed1c r\u1ec5 ngay t\u1eeb giai \u0111o\u1ea1n h\u00ecnh th\u00e0nh ng\u00f4n ng\u1eef qu\u1ed1c gia m\u1edbi n\u00e0y ?\u2026<\/p>\n<p align=\"justify\">Trong th\u1eddi gian g\u1ea7n \u0111\u00e2y t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam, vi\u1ec7c kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i c\u00e1c di s\u1ea3n ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef cu\u1ed1i th\u1ebf k\u1ef7 XIX \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 XX, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 di c\u1ea3o c\u1ee7a v\u0103n h\u00e0o Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh, b\u1eaft \u0111\u1ea7u thu h\u00fat \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 ch\u00fa \u00fd c\u1ee7a c\u00f4ng lu\u1eadn. \u0110\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u L\u1ea1i Nguy\u00ean \u00c2n &#8211; ng\u01b0\u1eddi v\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c trao gi\u1ea3i th\u01b0\u1edfng c\u1ee7a Qu\u1ef9 V\u0103n h\u00f3a Phan Chu Trinh, v\u00ec c\u00f4ng lao kh\u00f4i ph\u1ee5c t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a Phan Kh\u00f4i -, \u0111\u00e3 v\u00ed nh\u01b0 m\u1ed9t h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u00ab <em>tr\u1ee5c v\u1edbt <\/em>\u00bb, c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m r\u1ea5t kh\u1ea9n c\u1ea5p, tr\u01b0\u1edbc nguy c\u01a1 h\u1ee7y ho\u1ea1i nhanh ch\u00f3ng. R\u00f5 r\u00e0ng, ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c s\u1ef1 v\u00e0 ch\u00ednh x\u00e1c v\u1ec1 nh\u1eefng g\u00ec nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh \u0111\u00e3 l\u00e0m, n\u1ebfu nh\u01b0 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c trong tay \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 c\u00e1c t\u01b0 li\u1ec7u.<\/p>\n<p align=\"justify\">***<\/p>\n<p align=\"justify\">M\u1edbi \u0111\u00e2y t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam, ng\u00e0y 17\/2\/2012 Qu\u1ef9 V\u0103n h\u00f3a Phan Ch\u00e2u Trinh v\u00e0 Nh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n Tri th\u1ee9c \u0111\u00e3 t\u1ed5 ch\u1ee9c h\u1ed9i th\u1ea3o \u201c<em>Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh v\u00e0 h\u00e0nh tr\u00ecnh ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef<\/em>\u201d, \u0111\u1ec3 b\u00e0n v\u1ec1 ki\u1ebfn ngh\u1ecb Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc Vi\u1ec7t Nam xem x\u00e9t l\u1ea5y m\u1ed9t ng\u00e0y trong n\u0103m \u0111\u1ec3 k\u1ef7 ni\u1ec7m ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef (ch\u1eef vi\u1ebft Qu\u1ed1c gia) v\u00e0 th\u00e0nh l\u1eadp H\u1ed9i \u0111\u1ed3ng khoa h\u1ecdc c\u1ea5p Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc \u0111\u00e1nh gi\u00e1 to\u00e0n b\u1ed9 s\u1ef1 nghi\u1ec7p c\u1ee7a Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh.<\/p>\n<p align=\"justify\">Ng\u00e0y 10\/6\/2012, Qu\u1ef9 V\u0103n h\u00f3a Phan Ch\u00e2u Trinh v\u00e0 Nh\u00e0 Xu\u1ea5t b\u1ea3n Tri th\u1ee9c \u0111\u00e3 k\u1ebft h\u1ee3p c\u00f9ng v\u1edbi gia t\u1ed9c h\u1ecdc gi\u1ea3 Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh, t\u1ed5 ch\u1ee9c l\u1ec5 k\u1ef7 ni\u1ec7m 130 n\u0103m ng\u00e0y sinh c\u1ee7a \u00f4ng (15\/06\/1882 &#8211; 15\/06\/2012). T\u1ea1i bu\u1ed5i k\u1ef7 ni\u1ec7m n\u00e0y, nh\u00e0 s\u1eed h\u1ecdc D\u01b0\u01a1ng Trung Qu\u1ed1c, c\u0169ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi am hi\u1ec3u v\u1ec1 l\u1ecbch s\u1eed b\u00e1o ch\u00ed ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef Vi\u1ec7t Nam, c\u00f3 m\u1ed9t nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh : \u00ab <em>Ch\u00fang ta m\u1edbi c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 b\u00e0i vi\u1ebft, m\u1ed9t v\u00e0i cu\u1ed9c h\u1ed9i th\u1ea3o, m\u1ed9t b\u1ed9 phim ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ea3ng b\u00e1\u2026 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c bao nhi\u00eau ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec3u v\u1ec1 Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh \u0111\u00e2u?! Ch\u00fang t\u00f4i bi\u1ebft \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng n\u1ed7 l\u1ef1c to l\u1edbn v\u00e0 ph\u1ea3i l\u00e0 nh\u1eefng n\u1ed7 l\u1ef1c to l\u1edbn ch\u00fang ta m\u1edbi hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c con ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y. T\u00f4i bi\u1ebft nh\u1eefng n\u1ed7 l\u1ef1c c\u1ee7a con ch\u00e1u c\u1ee5 V\u0129nh trong vi\u1ec7c t\u1eadp h\u1ee3p, t\u00ecm ki\u1ebfm t\u01b0 li\u1ec7u r\u1ea5t kh\u00f3 kh\u0103n, t\u1ed1n k\u00e9m. Trong l\u01b0u tr\u1eef c\u1ee7a ch\u00fang ta c\u00f3 bi\u1ebft bao nhi\u00eau t\u00e0i li\u1ec7u, nh\u1eefng t\u01b0 li\u1ec7u l\u1ecbch s\u1eed li\u00ean quan \u0111\u1ebfn Nguy\u1ec5n v\u0103n V\u0129nh c\u00f2n \u0111ang \u0111\u1ecdng trong kho l\u01b0u tr\u1eef \u1edf trong n\u01b0\u1edbc v\u00e0 nh\u1ea5t l\u00e0 \u1edf n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 \u1edf Ph\u00e1p. Ch\u00fang ta h\u1ea7u nh\u01b0 ch\u01b0a \u0111\u1ed9ng ch\u1ea1m \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c bao nhi\u00eau.<\/em> \u00bb<\/p>\n<p align=\"justify\">V\u1ec1 di s\u1ea3n c\u1ee7a Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh v\u00e0 th\u1ef1c t\u1ebf c\u1ee7a vi\u1ec7c s\u01b0u t\u1eadp v\u00e0 b\u1ea3o t\u1ed3n c\u00e1c tr\u01b0\u1edbc t\u00e1c c\u1ee7a v\u0103n h\u00e0o, t\u1ea1p ch\u00ed c\u1ee7a RFI gi\u1edbi thi\u1ec7u v\u1edbi qu\u00fd v\u1ecb m\u1ed9t s\u1ed1 nh\u1eadn x\u00e9t v\u00e0 chia s\u1ebb c\u1ee7a \u00f4ng Nguy\u1ec5n L\u00e2n B\u00ecnh, ng\u01b0\u1eddi nhi\u1ec1u n\u0103m c\u00f4ng phu ph\u1ee5c d\u1ef1ng l\u1ea1i di s\u1ea3n c\u1ee7a nh\u00e2n v\u1eadt l\u1edbn lao n\u00e0y.<\/p>\n<p align=\"justify\">\n<p align=\"justify\"><strong>\u00d4ng Nguy\u1ec5n L\u00e2n B\u00ecnh <\/strong>: \u00ab \u0110\u00e2y (t\u1ee9c s\u1ef1 thi\u1ebfu v\u1eafng m\u1ed9t s\u01b0u t\u1ea7m \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc t\u00e1c c\u1ee7a Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh \u2013 ng\u01b0\u1eddi bi\u00ean t\u1eadp) l\u00e0 m\u1ed9t trong c\u00e1c l\u00fd do \u0111\u1ea9y x\u00e3 h\u1ed9i \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 tranh c\u00e3i v\u1ec1 vai tr\u00f2 l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh. T\u1ea1i sao t\u00f4i l\u1ea1i n\u00f3i l\u00e0 m\u1ed9t trong c\u00e1c l\u00fd do ? V\u00ec 30 n\u0103m lao \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh tr\u00ean l\u0129nh v\u1ef1c b\u00e1o ch\u00ed v\u00e0 v\u0103n h\u00f3a \u0111\u00e3 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i kh\u00f4ng bi\u1ebft bao nhi\u00eau di s\u1ea3n.<\/p>\n<p align=\"justify\">Trong nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, t\u00f4i mu\u1ed1n nh\u1eadn th\u1ee9c m\u1ed9t c\u00e1ch nghi\u00eam t\u00fac vi\u1ec7c : cu\u1ed9c \u0111\u1eddi lao \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a c\u1ee5 V\u0129nh \u0111\u00e3 vi\u1ebft bao nhi\u00eau b\u00e0i b\u1eb1ng ti\u1ebfng Vi\u1ec7t v\u00e0 b\u1eb1ng ti\u1ebfng Ph\u00e1p, \u0111\u00e3 d\u1ecbch bao nhi\u00eau cu\u1ed1n s\u00e1ch, \u0111\u00e3 in bao nhi\u00eau t\u1edd b\u00e1o, \u0111\u00e3 c\u00f3 bao nhi\u00eau b\u00fat danh, v\u00e0 \u0111\u00e3 d\u1ecbch c\u1ee7a bao nhi\u00eau t\u00e1c gi\u1ea3 ?<\/p>\n<p align=\"justify\">Ch\u00ednh v\u00ec l\u1ebd \u0111\u00f3, n\u00ean h\u00f4m qua trong cu\u1ed9c trao \u0111\u1ed5i v\u1edbi anh, mang t\u00ednh tr\u00f2 chuy\u1ec7n, t\u00f4i c\u00f3 n\u00f3i l\u00e0, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y tr\u00ean b\u00e1o <em>S\u00e0i G\u00f2n gi\u1ea3i ph\u00f3ng<\/em>, khi H\u1ed9i \u0111\u1ed3ng Nh\u00e2n d\u00e2n th\u00e0nh ph\u1ed1 H\u1ed3 Ch\u00ed Minh \u0111\u1eb7t t\u00ean con \u0111\u01b0\u1eddng mang t\u00ean Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh \u1edf qu\u1eadn T\u00e2n B\u00ecnh, th\u00ec c\u00f3 m\u1ed9t b\u00e0i gi\u1ea3i th\u00edch, v\u00ec sao nh\u00e2n d\u00e2n th\u00e0nh ph\u1ed1 HCM \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 \u0111\u01b0\u1eddng Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh. \u1ede trong \u0111\u00f3, c\u00f3 chi ti\u1ebft n\u00eau l\u00ean l\u00e0, Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 vi\u1ebft c\u1ea3 v\u1ea1n b\u00e0i b\u00e1o. Sau n\u00e0y, t\u00f4i h\u01a1i b\u0103n kho\u0103n v\u1edbi con s\u1ed1 v\u1ea1n \u1ea5y. Khi \u0111i s\u00e2u v\u00e0o, t\u00f4i nh\u1eadn th\u1ee9c l\u00e0, r\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 v\u00ec l\u00f2ng k\u00ednh tr\u1ecdng \u0111\u1ed1i v\u1edbi s\u1ee9c lao \u0111\u1ed9ng kh\u1ee7ng khi\u1ebfp c\u1ee7a c\u1ee5 V\u0129nh trong qu\u00e1 kh\u1ee9, \u0111\u1ec3 l\u1ea1i \u1ea5n t\u01b0\u1ee3ng s\u00e2u \u0111\u1ed1i v\u1edbi x\u00e3 h\u1ed9i, cho n\u00ean, v\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 v\u1edbi l\u00f2ng s\u00f9ng b\u00e1i m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u01b0a ra con s\u1ed1 v\u1ea1n.<\/p>\n<p align=\"justify\">C\u00f2n tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf, theo th\u1ed1ng k\u00ea c\u1ee7a t\u00f4i \u0111\u1ebfn gi\u1edd n\u00e0y, c\u0169ng ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c nghi\u00eam t\u00fac \u0111\u00e2u, th\u00ec t\u00f4i th\u1ea5y c\u00f3 b\u1ea3y t\u1edd b\u00e1o, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 ba t\u1edd ti\u1ebfng Ph\u00e1p v\u00e0 b\u1ed1n t\u1edd ti\u1ebfng Vi\u1ec7t. B\u00e1o m\u00e0 c\u1ee5 V\u0129nh vi\u1ebft nhi\u1ec1u nh\u1ea5t, li\u00ean t\u1ee5c v\u00e0 h\u1ec7 th\u1ed1ng nh\u1ea5t l\u00e0 \u1edf tr\u00ean t\u1edd <em>Annam Nouveau<\/em>. T\u1edd b\u00e1o n\u00e0y ra \u0111\u1eddi n\u0103m 1931, n\u00f3i l\u00e0 (\u0111\u00ecnh b\u1ea3n) n\u0103m 1936, nh\u01b0ng th\u1ef1c ch\u1ea5t l\u00e0 \u0111\u1ebfn h\u1ebft n\u0103m 1935 l\u00e0 c\u1ee5 V\u0129nh \u0111\u00e3 kh\u00f4ng c\u00f2n \u0111\u1ee7 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n (vi\u1ebft), do s\u1ef1 o \u00e9p c\u1ee7a nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec1n n\u1eefa r\u1ed3i. Nh\u01b0ng m\u00e0, ch\u1ec9 trong n\u0103m n\u0103m c\u1ee7a t\u1edd <em>Annam Nouveau<\/em>th\u00f4i, theo th\u1ed1ng k\u00ea c\u1ee7a c\u00e1c b\u00e1c, c\u00e1c ch\u00fa t\u00f4i, l\u00e0 \u0111\u00e3 c\u00f3 x\u1ea5p x\u1ec9 500 b\u00e0i. Nh\u01b0ng m\u00e0 v\u1eeba r\u1ed3i, t\u00f4i \u0111\u00e3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh b\u1eb1ng t\u1ea5t c\u1ea3 kh\u1ea3 n\u0103ng, t\u00f4i s\u1ebd sao l\u1ea1i t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c b\u00e0i k\u00fd t\u00ean Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh tr\u00ean t\u1edd b\u00e1o n\u00e0y. Cho \u0111\u1ebfn c\u00e1ch \u0111\u00e2y m\u1ed9t tu\u1ea7n, ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 th\u1ed1ng k\u00ea \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ebfn 570 b\u00e0i r\u1ed3i.<\/p>\n<p align=\"justify\">Ph\u1ea3i kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh l\u00e0, nh\u1eefng t\u1edd b\u00e1o ti\u1ebfng Vi\u1ec7t c\u1ee7a c\u1ee5 V\u0129nh \u0111\u1ebfn nay, theo t\u00f4i bi\u1ebft, \u1edf c\u00e1c c\u01a1 quan l\u01b0u tr\u1eef c\u1ee7a nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc c\u00f2n r\u1ea5t \u00edt, m\u1eb7c d\u00f9 hai m\u01b0\u01a1i n\u0103m v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc, khi c\u00e1c b\u00e1c t\u00f4i c\u00f2n kh\u1ecfe m\u1ea1nh (c\u00e1c b\u00e1c b\u00e2y gi\u1edd m\u1ea5t h\u1ebft r\u1ed3i), m\u00e0 \u0111i l\u00e0m c\u00f4ng vi\u1ec7c n\u00e0y, th\u00ec th\u1ea5y c\u00f2n r\u1ea5t nhi\u1ec1u. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 t\u1edd <em>\u0110\u0103ng C\u1ed5 T\u00f9ng B\u00e1o <\/em>l\u00e0 t\u1edd b\u00e1o \u0111\u1ea7u ti\u00ean (c\u1ee7a mi\u1ec1n B\u1eafc) ra n\u0103m 1907, theo t\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft ch\u00ednh th\u1ee9c ch\u1ec9 c\u00f2n \u0111\u00fang m\u1ed9t b\u1ea3n trong l\u01b0u tr\u1eef.<\/p>\n<p align=\"justify\">C\u00f2n m\u1ed9t t\u1edd b\u00e1o n\u1eefa c\u0169ng r\u1ea5t h\u1ea5p d\u1eabn t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ai quan t\u00e2m nghi\u00ean c\u1ee9u l\u00e0 t\u1edd <em>\u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng T\u1ea1p Ch\u00ed<\/em>. T\u1edd b\u00e1o n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 do vai tr\u00f2 l\u1ecbch s\u1eed v\u00e0 n\u1ed9i dung \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1ee7a n\u00f3, v\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1nh gi\u00e1 l\u00e0 t\u1edd \u0111\u1ea7u ti\u00ean h\u01b0\u1edbng d\u1eabn ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam l\u00e0m v\u0103n b\u1eb1ng ch\u1eef qu\u1ed1c ng\u1eef, th\u00ec b\u00e2y gi\u1edd t\u00f4i ch\u1ee9ng ki\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ta h\u1ecfi t\u00f4i, c\u00f3 c\u00f2n kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi ta mua ch\u1eb3ng h\u1ea1n, ho\u1eb7c ng\u01b0\u1eddi ta trao \u0111\u1ed5i b\u00e1n tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t t\u00f4i, v\u1edbi nh\u1eefng c\u00e1i gi\u00e1 kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p align=\"justify\">Nh\u01b0 v\u1eady, ch\u1ec9 c\u00f2n nh\u1eefng t\u1edd b\u00e1o ti\u1ebfng Ph\u00e1p l\u00e0 c\u00f2n hy v\u1ecdng. L\u00fd do c\u00f2n trong l\u01b0u tr\u1eef l\u00e0 b\u1edfi v\u00ec, \u0111\u00e2y l\u00e0 ti\u1ebfng Ph\u00e1p n\u00ean ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng \u0111\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c. V\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00ean ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c t\u01b0 t\u01b0\u1edfng th\u1ef1c v\u00e0 quan \u0111i\u1ec3m ch\u00ednh tr\u1ecb th\u1eadt c\u1ee7a Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh. Trong khi \u0111\u00f3, Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh l\u1ea1i g\u1eedi g\u1eafm t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng hi\u1ec3u bi\u1ebft c\u1ee7a m\u00ecnh v\u00e0 l\u00fd t\u01b0\u1edfng ch\u00ednh tr\u1ecb c\u1ee7a m\u00ecnh v\u00e0o trong nh\u1eefng b\u00e0i ti\u1ebfng Ph\u00e1p. Th\u00ec t\u00f4i th\u1ea5y r\u1eb1ng, v\u00f4 h\u00ecnh chung, ch\u1ec9 c\u00f2n l\u1ea1i c\u00e1c t\u1edd b\u00e1o ti\u1ebfng Ph\u00e1p, nh\u01b0ng cho \u0111\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, t\u00f4i v\u1eabn ch\u01b0a nh\u00ecn th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1edd <em>Notre<\/em><em> Journal<\/em> (1908) v\u00e0 <em>Notre Revue <\/em>(1910). Hai t\u1edd b\u00e1o n\u00e0y t\u1ed3n t\u1ea1i r\u1ea5t ng\u1eafn, kh\u00f4ng h\u01a1n g\u00ec t\u1edd \u0111\u1ea7u ti\u00ean m\u00e0 c\u1ee5 l\u00e0m ch\u1ee7 b\u00fat (<em>\u0110\u0103ng C\u1ed5 T\u00f9ng B\u00e1o<\/em>). T\u00f4i c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t s\u1ed1 b\u00e0i, l\u1ea5y t\u1eeb m\u1ed9t s\u1ed1 t\u01b0 li\u1ec7u kh\u00e1c, l\u00e0 tr\u00edch t\u1eeb \u1edf trong<em>Notre Journal<\/em> v\u00e0 <em>Notre Revue <\/em>ra, m\u1edbi th\u1ea5y r\u1eb1ng, k\u1ec3 c\u1ea3 trong nh\u1eefng t\u1edd b\u00e1o ti\u1ebfng Ph\u00e1p t\u1eeb \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7, th\u1ebf m\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh lu\u00f4n lu\u00f4n \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn m\u1ed9t kh\u00eda c\u1ea1nh l\u00e0, h\u00e3y ph\u1ea5n \u0111\u1ea5u \u0111\u1ec3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ebf n\u00e0o l\u00e0 \u2018\u2018<em>b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng<\/em>\u2019\u2019, th\u1ebf n\u00e0o l\u00e0 \u2018\u2018<em>quy\u1ec1n<\/em>\u2019\u2019 v\u00e0 th\u1ebf n\u00e0o \u2018\u2018<em>tr\u00e1ch nhi\u1ec7m<\/em>\u2019\u2019.<\/p>\n<p align=\"justify\">M\u1ed9t t\u1edd b\u00e1o n\u1eefa, l\u00fac n\u00e0y t\u00f4i c\u0169ng \u0111\u1ec3 \u00fd, nh\u01b0ng m\u00e0 t\u00f4i ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00ecn th\u1ea5y bao gi\u1edd, \u0111\u00f3 l\u00e0 t\u1edd <em>H\u1ecdc B\u00e1o<\/em> do c\u1ee5 l\u00e0m ch\u1ee7 b\u00fat. N\u00f3 ra \u0111\u1eddi n\u0103m 1919, t\u1ee9c l\u00e0 sau t\u1edd <em>Trung B\u1eafc T\u00e2n V\u0103n<\/em>. T\u1edd <em>Trung B\u1eafc T\u00e2n V\u0103n<\/em> th\u00ec t\u00f4i th\u1ea5y nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi c\u00f3, v\u00e0 khi ng\u01b0\u1eddi ta mua \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi ta c\u0169ng trao \u0111\u1ed5i v\u00e0 khoe v\u1edbi t\u00f4i, v\u00e0 th\u1eadm ch\u00ed, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi khi \u0111\u1ebfn th\u1eafp h\u01b0\u01a1ng c\u1ee5 V\u0129nh, th\u00ec th\u1ea5y t\u00f4i kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00ec bi\u1ebfu t\u00f4i m\u1ed9t t\u1edd nguy\u00ean g\u1ed1c \u0111\u1ec3 trong gia \u0111\u00ecnh c\u00f3 l\u01b0u tr\u1eef b\u1ea3n g\u1ed1c.<\/p>\n<p align=\"justify\">L\u00e0m sao \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp c\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c (c\u00e1c v\u0103n b\u1ea3n ti\u1ebfng Ph\u00e1p ch\u01b0a c\u00f3), c\u00e1 nh\u00e2n t\u00f4i kh\u00f4ng nh\u1ea5t thi\u1ebft ph\u1ea3i ti\u1ebfp c\u1eadn. Th\u1ee9 nh\u1ea5t l\u00e0, c\u00e1i t\u1ea7m c\u1ee7a t\u00f4i kh\u00f4ng ph\u1ea3i s\u00e2u \u0111\u1ebfn nh\u01b0 th\u1ebf, th\u1ee9 hai l\u00e0 t\u00f4i kh\u00f4ng c\u00f3 ngo\u1ea1i ng\u1eef, t\u1ee9c ti\u1ebfng Ph\u00e1p. T\u00f4i tr\u00ecnh b\u00e0y nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y l\u00e0 \u0111\u1ec3 nh\u1eefng ai quan t\u00e2m c\u00f3 th\u1ec3 t\u00ecm \u0111\u1ebfn.<\/p>\n<p align=\"justify\">K\u1ebft lu\u1eadn l\u1ea1i l\u00e0, trong cu\u1ed9c \u0111\u1eddi vi\u1ebft b\u00e1o c\u1ee7a c\u1ee5 V\u0129nh, c\u1ea3 ti\u1ebfng Ph\u00e1p l\u1eabn ti\u1ebfng Vi\u1ec7t, qua c\u00e1c giai \u0111o\u1ea1n, tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf nh\u1eefng c\u00e1i c\u00e1c b\u00e1c, c\u00e1c ch\u00fa t\u00f4i s\u01b0u t\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c, v\u00e0 nh\u1eefng c\u00e1i t\u00f4i \u0111ang l\u1ea5y v\u1ec1, th\u00ec \u01b0\u1edbc ch\u1eebng c\u00f3 kho\u1ea3ng 3.000 b\u00e0i vi\u1ebft. C\u00f2n t\u00e1c ph\u1ea9m d\u1ecbch c\u1ee7a c\u1ee5 t\u1eeb ti\u1ebfng Ph\u00e1p ra ti\u1ebfng Vi\u1ec7t, th\u00ec ch\u1eafc ch\u1eafn b\u00ean Ph\u00e1p c\u00f3, \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ef1c t\u1ebf kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec ph\u1ea3i nghi ng\u1ea1i. Nh\u01b0ng c\u00f3 m\u1ed9t t\u00e1c ph\u1ea9m m\u00e0 ch\u01b0a th\u1ea5y ai khoe c\u1ea3, \u0111\u00f3 l\u00e0 t\u00e1c ph\u1ea9m \u2018\u2018<em>Ti\u1ec1n X\u00edch B\u00edch, H\u1eadu X\u00edch B\u00edch<\/em>\u2019\u2019 c\u1ee7a T\u00f4 \u0110\u00f4ng Pha, c\u1ee5 d\u1ecbch t\u1eeb H\u00e1n v\u0103n sang Ph\u00e1p v\u0103n, th\u00ec c\u00e1i \u0111\u00f3, ch\u1eafc ch\u1ec9 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p c\u00f3 th\u00f4i.<\/p>\n<p align=\"justify\">T\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft ch\u00ednh x\u00e1c, \u00edt nh\u1ea5t c\u00f3 ba ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam, gi\u1eef m\u1ed9t s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng l\u01b0u tr\u1eef li\u00ean quan \u0111\u1ebfn Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh kh\u00e1 \u0111\u1ed3 s\u1ed9. Th\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 t\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 to\u00e0n b\u1ed9 s\u1ed1 b\u00e1o c\u1ee7a <em>\u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng T\u1ea1p Ch\u00ed <\/em>ch\u1eb3ng h\u1ea1n. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c, v\u00e0 \u0111\u00e3 ch\u00e0o b\u00e1n to\u00e0n b\u1ed9 <em>Trung B\u1eafc T\u00e2n V\u0103n<\/em>, ch\u00fang m\u00ecnh n\u00f3i l\u00e0 v\u1edbi m\u1ed9t c\u00e1i gi\u00e1, n\u00f3i n\u00f4m na l\u00e0, r\u1ea5t gi\u1eadt m\u00ecnh. C\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi s\u01b0u t\u1ea7m s\u00e1ch c\u1ed5 th\u00ec \u0111\u00e3 t\u1eb7ng t\u00f4i nh\u1eefng b\u1ea3n scan trang nh\u1ea5t c\u1ee7a c\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m (&#8230;).<\/p>\n<p align=\"justify\">Nh\u1eefng g\u00ec m\u00e0 trong gia \u0111\u00ecnh ch\u00fang t\u00f4i c\u00f3, l\u00e0 do c\u00f4ng lao c\u1ee7a c\u00e1c ch\u00fa, c\u00e1c b\u00e1c t\u00f4i d\u1ed1c l\u00f2ng t\u00ecm ki\u1ebfm s\u01b0u t\u1eadp, l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng, m\u00e0 so v\u1edbi c\u00e1i con s\u1ed1 t\u00f4i v\u1eeba n\u00eau l\u00e0 kh\u00f4ng l\u1edbn. \u0110i\u1ec1u kh\u00f3 n\u1eefa l\u00e0 l\u00e0m sao \u0111\u1ec3 h\u1ec7 th\u1ed1ng h\u00f3a n\u00f3 l\u1ea1i, r\u1ed3i \u0111\u1ec3 m\u00e3 h\u00f3a \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u00ec \u0111\u00e2y l\u00e0 ph\u1ea7n c\u00f4ng vi\u1ec7c t\u00f4i c\u0169ng kh\u00f4ng gi\u1ea5u gi\u1ebfm g\u00ec, l\u00e0 t\u00f4i v\u1eabn c\u1ee9 v\u1eadt l\u1ed9n. \u0110\u1ea5y l\u00e0 \u0111\u00e3 c\u00f3 s\u1ef1 gi\u00fap \u0111\u1ee1 c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n r\u1ea5t l\u00e0 ch\u00e2n t\u00ecnh, r\u1ea5t l\u00e0 nhi\u1ec7t t\u00e2m v\u1edbi t\u00f4i, \u0111\u00e3 h\u1eadu thu\u1eabn. Th\u1ebf nh\u01b0ng m\u00e0, kh\u00f3 th\u00ec v\u1eabn l\u00e0 r\u1ea5t kh\u00f3. \u0110\u1ea5y l\u00e0 c\u00e1i \u0111i\u1ec1u t\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00fac \u0111\u00e1p v\u1edbi anh li\u00ean quan \u0111\u1ebfn c\u00e1c v\u0103n b\u1ea3n di c\u1ea3o c\u1ee7a c\u1ee5 V\u0129nh. \u00bb<\/p>\n<p align=\"justify\"><em>T\u1ea1p ch\u00ed v\u1ec1 di s\u1ea3n Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh t\u1ea1m d\u1eebng \u1edf \u0111\u00e2y, ch\u00fang t\u00f4i xin h\u1eb9n qu\u00ed v\u1ecb ti\u1ebfp t\u1ee5c ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 n\u00e0y trong m\u1ed9t l\u1ea7n t\u1edbi.<\/em><\/p>\n<p align=\"justify\">\n<p align=\"justify\">RFI xin ch\u00e2n th\u00e0nh c\u1ea3m \u01a1n \u00f4ng Nguy\u1ec5n L\u00e2n B\u00ecnh \u0111\u00e3 d\u00e0nh th\u1eddi gian cho cu\u1ed9c ph\u1ecfng v\u1ea5n h\u00f4m nay.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p align=\"justify\"><a href=\"http:\/\/proxyweb.com.es\/browse.php?u=Oi8vd3d3LnZpZXQucmZpLmZyL2F1dGV1ci90cm9uZy10aGFuaA%3D%3D&amp;b=13\">Tr\u1ecdng Th\u00e0nh<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>L\u1eddi BBT &#8211; (\u0110\u00f4i l\u1eddi v\u1ec1 b\u00e0i tr\u1ea3 l\u1eddi ph\u1ecfng v\u1ea5n \u00f4ng Nguy\u1ec5n L\u00e2n B\u00ecnh c\u1ee7a \u0111\u00e0i RFI, th\u1ee9 T\u01b0, ng\u00e0y 27\/6\/2012) Sau bu\u1ed5i l\u1ec5 k\u1ef7 ni\u1ec7m 130 n\u0103m ng\u00e0y sinh c\u1ee7a h\u1ecdc gi\u1ea3 Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u1ea1i Nh\u00e0 kh\u00e1ch Ch\u00ednh ph\u1ee7 s\u1ed1 2 L\u00ea Th\u1ea1ch, H\u00e0 N\u1ed9i, v\u00e0o ng\u00e0y Ch\u1ee7 Nh\u1eadt [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":576,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[34],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/120621_ichtrenbotrangky_thumb1.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/577"}],"collection":[{"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=577"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/577\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1419,"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/577\/revisions\/1419"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/576"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=577"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=577"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=577"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}