{"id":3827,"date":"2018-08-13T22:10:53","date_gmt":"2018-08-13T15:10:53","guid":{"rendered":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/?p=3827"},"modified":"2018-08-13T22:10:53","modified_gmt":"2018-08-13T15:10:53","slug":"van-de-lon-nhat-cua-van-hoa-viet-nam-hien-nay-gia-doi-duoc-coi-la-binh-thuong-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/?p=3827","title":{"rendered":"V\u1ea5n \u0111\u1ec1 l\u1edbn nh\u1ea5t c\u1ee7a v\u0103n h\u00f3a Vi\u1ec7t Nam hi\u1ec7n nay: Gi\u1ea3 d\u1ed1i \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng"},"content":{"rendered":"<p><em>Kinh t\u1ebf th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng v\u00e0 l\u00e0n s\u00f3ng to\u00e0n c\u1ea7u h\u00f3a, trong khi \u0111em l\u1ea1i cho Vi\u1ec7t Nam nhi\u1ec1u c\u01a1 h\u1ed9i ph\u00e1t tri\u1ec3n, \u0111\u1ec3 Vi\u1ec7t Nam t\u1eeb m\u1ed9t qu\u1ed1c gia ngh\u00e8o \u0111\u00f3i, ch\u1eadm ph\u00e1t tri\u1ec3n th\u00e0nh m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc c\u00f3 thu nh\u1eadp trung b\u00ecnh, th\u00ec r\u1ea5t ti\u1ebfc, l\u1ea1i c\u0169ng l\u00e0 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n \u0111\u1ec3 nhi\u1ec1u th\u00f3i h\u01b0 t\u1eadt x\u1ea5u c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 y\u1ebfu k\u00e9m trong qu\u1ea3n l\u00fd v\u0129 m\u00f4 c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i g\u00e2y t\u00e1c h\u1ea1i cho x\u00e3 h\u1ed9i.<\/em><\/p>\n<p><em>\u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 g\u00e2y d\u1ea5u \u1ea5n trong v\u0103n h\u00f3a.<\/em><\/p>\n<p><em>Hi\u1ec7n th\u1eddi v\u0103n h\u00f3a Vi\u1ec7t Nam \u0111ang mang trong n\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 th\u1ef1c s\u1ef1 c\u1ea3n tr\u1edf s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n. Con ng\u01b0\u1eddi tha h\u00f3a, \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c xu\u1ed1ng c\u1ea5p, gi\u00e1o d\u1ee5c y\u1ebfu k\u00e9m, y t\u1ebf k\u00e9m nh\u00e2n v\u0103n, ch\u00ednh s\u00e1ch v\u0103n h\u00f3a b\u1ea5t c\u1eadp, l\u1ec5 h\u1ed9i \u00edt v\u0103n h\u00f3a\u2026 l\u00e0 nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00f3ng c\u1ee7a b\u1ea3n th\u00e2n v\u0103n h\u00f3a Vi\u1ec7t Nam.<\/em><\/p>\n<p><em>V\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u1ea5y, theo ch\u00fang t\u00f4i, l\u00e0 s\u1ef1 s\u1ef1 l\u1ec7ch l\u1ea1c v\u1ec1 gi\u00e1 tr\u1ecb. B\u1ea3ng gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t hi\u1ec7n nay \u0111\u00e3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u1ee5y gi\u00e1 tr\u1ecb. Gi\u1ea3 d\u1ed1i \u0111\u00e3 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i ph\u1ed5 bi\u1ebfn trong nhi\u1ec1u l\u0129nh v\u1ef1c c\u1ee7a \u0111\u1eddi s\u1ed1ng x\u00e3 h\u1ed9i.<\/em><\/p>\n<p><em>Vi\u1ec7t Nam s\u1ebd kh\u00f3 tr\u1edf th\u00e0nh qu\u1ed1c gia th\u00e0nh c\u00f4ng, n\u1ebfu ng\u1ee5y gi\u00e1 tr\u1ecb v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c chi\u1ebfm ch\u1ed7 c\u1ee7a ch\u00e2n gi\u00e1 tr\u1ecb, n\u1ebfu gi\u1ea3 d\u1ed1i v\u1eabn l\u1ea5n \u00e1t s\u1ef1 t\u1eed t\u1ebf v\u00e0 ch\u00e2n th\u1eadt.<\/em><\/p>\n<p>I. V\u0103n h\u00f3a xu\u1ed1ng c\u1ea5p: nh\u1eefng t\u00e1c \u0111\u1ed9ng t\u1eeb ph\u00eda x\u00e3 h\u1ed9i<\/p>\n<p>H\u01a1n 30 n\u0103m qua, trong t\u01b0\u01a1ng quan v\u1edbi s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n, v\u0103n h\u00f3a Vi\u1ec7t Nam \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1nh gi\u00e1 l\u00e0 c\u00f3 nhi\u1ec1u thay \u0111\u1ed5i theo chi\u1ec1u ti\u1ebfn b\u1ed9. M\u00e0 thay \u0111\u1ed5i l\u1edbn nh\u1ea5t l\u00e0 v\u0103n h\u00f3a ng\u00e0y nay \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec3u, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u01b0 x\u1eed v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng kh\u00e1c h\u1eb3n so v\u1edbi tr\u01b0\u1edbc kia. Kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 s\u1ea3n ph\u1ea9m th\u1ee5 \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a \u0111\u1eddi s\u1ed1ng v\u1eadt ch\u1ea5t, v\u0103n h\u00f3a \u0111\u00e3 th\u1ef1c s\u1ef1 tr\u1edf th\u00e0nh nh\u00e2n t\u1ed1 b\u00ean trong, l\u00e0 c\u00e1i quy \u0111\u1ecbnh h\u00e0nh vi v\u00e0 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi, c\u1ea3 \u1edf ph\u1ea1m vi c\u00e1 nh\u00e2n v\u00e0 c\u1ea3 \u1edf ph\u1ea1m vi c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng, c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c x\u00e3 h\u1ed9i. \u201cV\u0103n h\u00f3a th\u1ef1c s\u1ef1 tr\u1edf th\u00e0nh n\u1ec1n t\u1ea3ng tinh th\u1ea7n v\u1eefng ch\u1eafc c\u1ee7a x\u00e3 h\u1ed9i, l\u00e0 s\u1ee9c m\u1ea1nh n\u1ed9i sinh quan tr\u1ecdng \u0111\u1ea3m b\u1ea3o s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n b\u1ec1n v\u1eefng v\u00e0 b\u1ea3o v\u1ec7 v\u1eefng ch\u1eafc T\u1ed5 qu\u1ed1c v\u00ec m\u1ee5c ti\u00eau \u201cd\u00e2n gi\u00e0u, n\u01b0\u1edbc m\u1ea1nh, d\u00e2n ch\u1ee7, c\u00f4ng b\u1eb1ng, v\u0103n minh\u201d<a name=\"_ftnref2\"><\/a><a href=\"#_ftn2\">[1]<\/a>.<\/p>\n<p>Tuy nhi\u00ean c\u00f9ng v\u1edbi s\u1ef1 ti\u1ebfn b\u1ed9 kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u1ee7 nh\u1eadn \u1ea5y, v\u0103n h\u00f3a Vi\u1ec7t Nam v\u1edbi t\u00ednh c\u00e1ch l\u00e0 s\u1ea3n ph\u1ea9m th\u01b0\u1eddng ng\u00e0y c\u1ee7a \u0111\u1eddi s\u1ed1ng x\u00e3 h\u1ed9i, l\u1ea1i ch\u01b0a \u0111\u1ee7 b\u1ea3n l\u0129nh \u0111\u1ec3 \u0111\u1ec1 kh\u00e1ng tr\u01b0\u1edbc nh\u1eefng t\u00e1c \u0111\u1ed9ng ti\u00eau c\u1ef1c t\u1eeb b\u00ean trong v\u00e0 b\u00ean ngo\u00e0i. S\u1ef1 t\u1eed t\u1ebf v\u00e0 t\u00ednh nh\u00e2n v\u0103n m\u1ed9t khi kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 m\u1ea1nh \u0111\u1ec3 t\u1ef1 v\u1ec7 v\u00e0 t\u1ea5n c\u00f4ng l\u1ea1i c\u00e1i thi\u1ebfu v\u0103n h\u00f3a v\u00e0 v\u00f4 v\u0103n h\u00f3a, th\u00ec ch\u00ednh n\u00f3 l\u1ea1i b\u1ecb tha h\u00f3a v\u00ec nh\u1eefng t\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a c\u00e1i x\u1ea5u v\u00e0 c\u00e1i \u00e1c.<\/p>\n<p>T\u00e1c \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn v\u0103n h\u00f3a hi\u1ec7n nay, l\u00e0 m\u1ed9t lo\u1ea1t nh\u1eefng v\u1ea5n n\u1ea1n l\u1edbn v\u00e0 nghi\u00eam tr\u1ecdng v\u1ec1 kinh t\u1ebf &#8211; ch\u00ednh tr\u1ecb &#8211; x\u00e3 h\u1ed9i. Nh\u01b0 nhi\u1ec1u t\u00e0i li\u1ec7u ch\u00ednh th\u1ee9c v\u00e0 kh\u00f4ng ch\u00ednh th\u1ee9c \u0111\u00e3 ph\u1ea3n \u00e1nh, ch\u1eb3ng h\u1ea1n, n\u1ec1n kinh t\u1ebf ng\u00e0y c\u00e0ng l\u1ec7 thu\u1ed9c n\u1eb7ng n\u1ec1 v\u00e0o ngu\u1ed3n v\u1ed1n FDI v\u00e0 v\u00e0o kinh t\u1ebf Trung Qu\u1ed1c; t\u1ef7 l\u1ec7 n\u1ee3 c\u00f4ngs\u1eafp ch\u1ea1m tr\u1ea7n; s\u1ef1 chuy\u1ec3n \u0111\u1ed5i m\u00f4 h\u00ecnh ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u1eabn r\u1ea5t l\u00fang t\u00fang v\u00e0 ch\u1eadm tr\u1ec5; t\u00ecnh tr\u1ea1ng tham nh\u0169ng v\u00e0 l\u00e0m ng\u01a1 tr\u01b0\u1edbc tham nh\u0169ng v\u1eabn ch\u01b0a c\u00f3 d\u1ea5u hi\u1ec7u d\u1eebng l\u1ea1i; hi\u1ec3m h\u1ecda c\u1ee7a t\u00ecnh tr\u1ea1ng m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng \u201cg\u1ea7n ch\u1ebft\u201d kh\u00f3 l\u01b0\u1eddng; khai th\u00e1c t\u00e0i nguy\u00ean v\u1eabn kh\u00f3 ki\u1ec3m so\u00e1t; kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng gi\u00e1o d\u1ee5c ch\u01b0a c\u00f3 l\u1ed1i tho\u00e1t; ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng y t\u1ebf \u0111\u00e3 xu\u1ed1ng c\u1ea5p \u1edf ch\u00ednh quan h\u1ec7 gi\u1eefa th\u00e0y thu\u1ed1c v\u1edbi con b\u1ec7nh; t\u00ecnh tr\u1ea1ng c\u00e1n b\u1ed9 c\u00f4ng quy\u1ec1n l\u00e3nh c\u1ea3m v\u1edbi d\u00e2n v\u00e0 v\u1edbi c\u00e1c b\u00ean \u0111\u1ed1i t\u00e1c ch\u01b0a b\u1edbt; Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng v\u00e0 ch\u1ee7 quy\u1ec1n l\u00e3nh th\u1ed5 b\u1ecb tr\u1ef1c ti\u1ebfp \u0111e d\u1ecda, v.v\u2026<\/p>\n<p>II. Nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 nh\u00ecn t\u1eeb ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n v\u0103n h\u00f3a<\/p>\n<p>Do v\u1eady, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec kh\u00f3 hi\u1ec3u khi th\u1ea5y v\u0103n h\u00f3a ng\u00e0y nay c\u0169ng xu\u1ed1ng c\u1ea5p \u1edf m\u1ee9c \u0111\u1ed9 \u0111\u00e1ng ng\u1ea1i. \u0110\u1ee5ng \u0111\u1ebfn b\u1ea5t k\u1ef3 l\u0129nh v\u1ef1c n\u00e0o ng\u01b0\u1eddi ta c\u0169ng th\u1ea5y c\u00f3 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 v\u1ec1 m\u1eb7t v\u0103n h\u00f3a. Trong t\u01b0\u01a1ng quan v\u1edbi s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n, v\u1edbi t\u00ednh c\u00e1ch l\u00e0 gi\u00e1 tr\u1ecb \u0111\u1ecbnh h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ec3 \u0111\u1ec1 kh\u00e1ng tr\u01b0\u1edbc c\u00e1c ti\u00eau c\u1ef1c x\u00e3 h\u1ed9i, ch\u00fang t\u00f4i th\u1ea5y, v\u0103n h\u00f3a \u0111ang mang trong n\u00f3 nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 b\u1ee9c x\u00fac, c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng c\u1ea3n tr\u1edf s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n nh\u01b0 sau:<\/p>\n<p><em>1. Hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng xu\u1ed1ng c\u1ea5p v\u1ec1 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c, tha h\u00f3a con ng\u01b0\u1eddi<\/em><\/p>\n<p>Vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng h\u1ec7 gi\u00e1 tr\u1ecb con ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam, l\u1ea5y c\u00e1c gi\u00e1 tr\u1ecb ch\u00e2n &#8211; thi\u1ec7n &#8211; m\u1ef9 l\u00e0m c\u1ed1t l\u00f5i, tuy \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00fa \u00fd t\u1eeb s\u1edbm nh\u01b0ng ch\u1eadm c\u00f3 nh\u1eefng s\u1ea3n ph\u1ea9m khoa h\u1ecdc x\u1ee9ng t\u1ea7m, \u0111\u1ee7 s\u1ee9c \u0111\u1ecbnh h\u01b0\u1edbng \u0111\u1eddi s\u1ed1ng n\u00ean c\u00e0ng ng\u00e0y c\u00e0ng tr\u1edf n\u00ean m\u1edd nh\u1ea1t, k\u1ec3 c\u1ea3 trong nh\u1eadn th\u1ee9c v\u00e0 trong ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o th\u1ef1c hi\u1ec7n.Vi\u1ec7c th\u1ef1c h\u00e0nh l\u1ed1i s\u1ed1ng c\u00f3 v\u0103n h\u00f3a ch\u01b0a tr\u1edf th\u00e0nh nhu c\u1ea7u t\u1ef1 gi\u00e1c, t\u1ef1 nhi\u00ean trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng x\u00e3 h\u1ed9i.<\/p>\n<p>T\u00ecnh tr\u1ea1ng m\u1ed9t b\u1ed9 ph\u1eadn kh\u00f4ng nh\u1ecf c\u00e1n b\u1ed9, \u0111\u1ea3ng vi\u00ean, c\u00f4ng ch\u1ee9c suy tho\u00e1i v\u1ec1 ph\u1ea9m ch\u1ea5t, \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c, l\u1ed1i s\u1ed1ng, tham \u00f4, tham nh\u0169ng, y\u1ebfu k\u00e9m n\u0103ng l\u1ef1c, tham quy\u1ec1n c\u1ed1 v\u1ecb, c\u1ea3n tr\u1edf s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n, g\u00e2y phi\u1ec1n h\u00e0, nh\u0169ng nhi\u1ec5u nh\u00e2n d\u00e2n\u2026 \u0111ang g\u00e2y m\u1ea5t l\u00f2ng tin nghi\u00eam tr\u1ecdng v\u00e0o \u0110\u1ea3ng v\u00e0o ch\u1ebf \u0111\u1ed9. T\u00ecnh tr\u1ea1ng tham nh\u0169ng v\u00e0 l\u00e0m ng\u01a1 tr\u01b0\u1edbc tham nh\u0169ng, m\u1eb7c d\u00f9 th\u1eddi gian g\u1ea7n \u0111\u00e2y b\u1ecb l\u00ean \u00e1n k\u1ecbch li\u1ec7t trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng tinh th\u1ea7n x\u00e3 h\u1ed9i, nh\u01b0ng d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 v\u1eabn ch\u01b0a gi\u1ea3m b\u1edbt \u0111\u01b0\u1ee3c bao nhi\u00eau.<\/p>\n<p>Hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng t\u1ed9i ph\u1ea1m gia t\u0103ng v\u00e0 c\u00f3 nh\u1eefng di\u1ec5n bi\u1ebfn ph\u1ee9c t\u1ea1p th\u1ec3 hi\u1ec7n s\u1ef1 r\u1ed1i lo\u1ea1n c\u1ee7a thang gi\u00e1 tr\u1ecb. Kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u00f3 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c v\u1ee5 ph\u1ea1m t\u1ed9i v\u1ec1 kinh t\u1ebf hay h\u00ecnh s\u1ef1 gia t\u0103ng m\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng s\u1ee3 l\u00e0 t\u00ednh ch\u1ea5t d\u00e3 man c\u1ee7a c\u00e1c t\u1ed9i ph\u1ea1m h\u00ecnh s\u1ef1, \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng ph\u1ea1m t\u1ed9i v\u1eeba tr\u1ebb v\u1eeba c\u00f3 ki\u1ebfn th\u1ee9c l\u1ea1i c\u00f3 xu h\u01b0\u1edbng gia t\u0103ng. Tr\u01b0\u1edbc kia, s\u1ed1 v\u1ee5 \u00e1n h\u00ecnh s\u1ef1 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn sinh vi\u00ean, ca\u0301n b\u00f4\u0323 c\u00f3 tr\u00ecnh \u0111\u1ed9 \u0111\u1ea1i h\u1ecdc kh\u00f4ng nhi\u1ec1u, kh\u00f4ng d\u00e3 man nh\u01b0 m\u1ea5y n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y. T\u1ed9i ph\u1ea1m kinh t\u1ebf l\u1edbn h\u1ea7u h\u1ebft \u0111\u1ec1u l\u00e0 ca\u0301n b\u00f4\u0323 c\u00f3 ch\u1ee9c, c\u00f3 quy\u1ec1n, c\u00f3 tr\u00ecnh \u0111\u1ed9. T\u00ecnh h\u00ecnh n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n th\u00f4ng tin \u0111\u1ea1i ch\u00fang ph\u1ea3n \u00e1nh t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i r\u00f5. Kh\u00f4ng ph\u1ea3i do d\u00e2n tr\u00ed th\u1ea5p m\u00e0 sinh ra t\u1ed9i ph\u1ea1m nh\u01b0 quan ni\u1ec7m tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y. M\u1ed9t trong nh\u1eefng nguy\u00ean do l\u00e0 thang gi\u00e1 tr\u1ecb x\u00e3 h\u1ed9i \u0111ang b\u1ecb r\u1ed1i lo\u1ea1n.<\/p>\n<p>Hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng v\u00f4 c\u1ea3m ch\u01b0a c\u00f3 xu h\u01b0\u1edbng gi\u1ea3m b\u1edbt. Tinh th\u1ea7n \u201cth\u01b0\u1ee3ng t\u00f4n ph\u00e1p lu\u1eadt\u201d ng\u00e0y c\u00e0ng k\u00e9m; t\u00e2m l\u00fd l\u00e1ch lu\u1eadt k\u1ec3 c\u1ea3 \u1edf c\u00e1c c\u01a1 quan c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m tr\u1edf th\u00e0nh quen thu\u1ed9c trong t\u01b0 duy ph\u00e1p lu\u1eadt.<\/p>\n<p>T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y g\u1ea7n nh\u01b0 xu\u1ea5t hi\u1ec7n h\u00e0ng ng\u00e0y tr\u00ean b\u00e1o ch\u00ed v\u00e0 t\u00ednh c\u1ea5p thi\u1ebft c\u1ee7a v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ea3n \u00e1nh v\u00e0 \u0111\u1ec1 c\u1eadp chi ti\u1ebft trong Ngh\u1ecb quy\u1ebft Trung \u01b0\u01a1ng 4 Kh\u00f3a XII c\u1ee7a \u0110\u1ea3ng (v\u1edbi 27 bi\u1ec3u hi\u1ec7n c\u1ee5 th\u1ec3 v\u1ec1 s\u1ef1 suy tho\u00e1i\u2026) do T\u1ed5ng B\u00ed th\u01b0 Nguy\u1ec5n Ph\u00fa Tr\u1ecdng k\u00fd ban h\u00e0nh ng\u00e0y 30\/10\/2016: T\u0103ng c\u01b0\u1eddng x\u00e2y d\u1ef1ng, ch\u1ec9nh \u0111\u1ed1n \u0110\u1ea3ng; ng\u0103n ch\u1eb7n, \u0111\u1ea9y l\u00f9i s\u1ef1 suy tho\u00e1i v\u1ec1 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng ch\u00ednh tr\u1ecb, \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c, l\u1ed1i s\u1ed1ng, nh\u1eefng bi\u1ec3u hi\u1ec7n \u201ct\u1ef1 di\u1ec5n bi\u1ebfn\u201d v\u00e0 \u201ct\u1ef1 chuy\u1ec3n h\u00f3a\u201d trong n\u1ed9i b\u1ed9<a name=\"_ftnref3\"><\/a><a href=\"#_ftn3\">[2]<\/a>.<\/p>\n<p><em>2. Gi\u00e1o d\u1ee5c &#8211; \u0111\u00e0o t\u1ea1o kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng \u1edf ch\u00ednh ch\u1ee9c n\u0103ng c\u1ee7a gi\u00e1o d\u1ee5c <\/em><\/p>\n<p>Gi\u00e1o d\u1ee5c &#8211; \u0111\u00e0o t\u1ea1o t\u1eeb nhi\u1ec1u n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 xu\u1ed1ng c\u1ea5p, \u0111\u00f4i khi \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u201ckh\u1ee7ng ho\u1ea3ng\u201d. Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc v\u00e0 B\u1ed9 GD &amp; \u0110T \u0111\u00e3 th\u1ef1c hi\u1ec7n nhi\u1ec1u c\u1ea3i c\u00e1ch \u0111\u1ec3 c\u1ea3i thi\u1ec7n t\u00ecnh h\u00ecnh. \u0110\u00e3 c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 bi\u1ebfn chuy\u1ec3n, th\u1eadm ch\u00ed m\u1ed9t s\u1ed1 t\u1ed5 ch\u1ee9c qu\u1ed1c t\u1ebf \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng \u0111\u00e1nh gi\u00e1 t\u00edch c\u1ef1c v\u1ec1 gi\u00e1o d\u1ee5c Vi\u1ec7t Nam, nh\u01b0ng gi\u00e1o d\u1ee5c n\u00f3i chung v\u1eabn ch\u01b0a th\u1ec3 g\u1ecdi l\u00e0 \u0111\u00e3 tho\u00e1t ra \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1ecfi kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng.<\/p>\n<p>\u0110\u1ea7u t\u01b0 cho gia\u0301o du\u0323c t\u0103ng nh\u01b0ng \u0111\u1ea7u t\u01b0 c\u00f4ng (ngo\u00e0i Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc) v\u1eabn th\u1ea5p. \u0110\u00e0o t\u1ea1o nhi\u1ec1u, c\u00e1c gi\u1ea3i ph\u00e1p n\u00e2ng ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e3 c\u00f3, nh\u01b0ng ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng gi\u00e1o d\u1ee5c &#8211; \u0111\u00e0o t\u1ea1o v\u1eabn ch\u01b0a n\u00e2ng l\u00ean nh\u01b0 k\u1ef3 v\u1ecdng. Th\u1ea5t nghi\u1ec7p \u1edf nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e0o t\u1ea1o v\u1eabn cao v\u00e0 v\u1eabn t\u0103ng. Trong khi \u0111\u00f3 t\u00ecnh tr\u1ea1ng thi\u1ebfu ngu\u00f4\u0300n nh\u00e2n l\u01b0\u0323c ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng cao v\u1eabn tr\u1ea7m tr\u1ecdng. T\u00e2m l\u00fd th\u1ef1c d\u1ee5ng trong gi\u00e1o d\u1ee5c \u1edf c\u00e1c \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee5 h\u01b0\u1edfng gi\u00e1o d\u1ee5c \u0111\u00e3 h\u00ecnh th\u00e0nh v\u00e0 d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 ng\u00e0y c\u00e0ng t\u0103ng. \u0110\u1ed9i ng\u0169 gi\u00e1o vi\u00ean v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m gi\u00e1o d\u1ee5c ng\u00e0y c\u00e0ng g\u1eb7p nhi\u1ec1u v\u1ea5n \u0111\u1ec1 g\u00e2y lo l\u1eafng b\u1ea5t an, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 do s\u1ef1 y\u1ebfu k\u00e9m c\u1ee7a c\u00f4ng t\u00e1c qu\u1ea3n l\u00fd g\u00e2y ra.K\u1ebft qu\u1ea3 k\u1ef3 thi t\u1ed1t nghi\u1ec7p ph\u1ed5 th\u00f4ng trung h\u1ecdc k\u1ebft h\u1ee3p x\u00e9t tuy\u1ec3n \u0111\u1ea1i h\u1ecdc 2017 d\u00f9 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1nh gi\u00e1 c\u00f3 nhi\u1ec1u \u01b0u \u0111i\u1ec3m, song l\u1ea1i l\u1ed9 ra t\u00ecnh tr\u1ea1ng \u0111i\u1ec3m chu\u1ea9n ng\u00e0nh s\u01b0 ph\u1ea1m c\u1ef1c th\u1ea5p, \u201cb\u00e1o \u0111\u1ed9ng nguy hi\u1ec3mv\u1ec1 s\u1ef1 th\u1ea5t b\u1ea1i c\u1ee7a c\u1ea3i c\u00e1ch gi\u00e1o d\u1ee5c\u201d. B\u1ed9 GD &amp; \u0110T k\u00eau g\u1ecdi ng\u00e0nh gi\u00e1o d\u1ee5c \u201cb\u00ecnh t\u0129nh\u201d v\u00e0 B\u1ed9 ph\u1ea3i t\u00ednh \u0111\u1ebfn quy ho\u1ea1ch l\u1ea1i to\u00e0n b\u1ed9 m\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng s\u01b0 ph\u1ea1m.<\/p>\n<p>T\u00ecnh tr\u1ea1ng thi\u1ebfu tr\u1ea7m tr\u1ecdng ngu\u00f4\u0300n nh\u00e2n l\u01b0\u0323c ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng cao \u0111ang g\u00e2y l\u00e3ng ph\u00ed r\u1ea5t l\u1edbn c\u00e1c ngu\u1ed3n l\u1ef1c kh\u00e1c cho ph\u00e1t tri\u1ec3n, c\u1ea3n tr\u1edf v\u00e0 l\u00e0m gi\u1ea3m ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng, k\u00ecm h\u00e3m s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>\u0110\u1ea7u t\u01b0 cho gia\u0301o du\u0323c l\u00e0 \u0111\u1ea7u t\u01b0 cho ph\u00e1t tri\u1ec3n. Nh\u01b0ng gi\u00e1o d\u1ee5c l\u1ea1i \u0111ang l\u00e0 l\u0129nh v\u1ef1c r\u1ea5t l\u00e3ng ph\u00ed, theo ngh\u0129a \u0111\u00e0o t\u1ea1o nhi\u1ec1u nh\u01b0ng ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng \u0111ang xu\u1ed1ng d\u1ea7n. \u0110\u00e0o t\u1ea1o nhi\u1ec1u, nh\u01b0ng d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u00edt. Gi\u00e1o d\u1ee5c v\u00e0 \u0111\u00e0o t\u1ea1o c\u1ee7a th\u1ebf k\u1ef7 tr\u01b0\u1edbc c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec7u qu\u1ea3 h\u01a1n so v\u1edbi hi\u1ec7n nay b\u1edfi chi ph\u00ed \u00edt h\u01a1n, t\u1eadp trung v\u00e0 c\u00f3 ch\u1ecdn l\u1ecdc h\u01a1n, v\u00e0 ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc t\u1ed1t h\u01a1n. Trong th\u1ef1c t\u1ebf, kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u00f3 t\u00ecnh tr\u1ea1ng h\u1ecdc sinh ng\u1ed3i nh\u1ea7m l\u1edbp, m\u00e0 c\u00f3 c\u1ea3 t\u00ecnh tr\u1ea1ng gi\u00e1o vi\u00ean d\u1eady nh\u1ea7m ch\u1ed7, v\u00e0o tr\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng nh\u1eb1m th\u1ef1c h\u1ecdc m\u00e0 ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 h\u1ee3p l\u00fd h\u00f3a b\u1eb1ng c\u1ea5p. Xu th\u1ebf th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i h\u00f3a gi\u00e1o d\u1ee5c, \u0111\u00e0o t\u1ea1o k\u00e9m ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 s\u00ednh b\u1eb1ng c\u1ea5p \u0111ang ti\u1ebfp t\u1ee5c l\u00e0m suy gi\u1ea3m ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng gi\u00e1o d\u1ee5c v\u00e0 \u0111\u00e0o t\u1ea1o.<\/p>\n<p>\u0110i\u1ec1u g\u00e2y lo ng\u1ea1i l\u00e0 qu\u1ea3n l\u00fd v\u0129 m\u00f4 v\u1ec1 gi\u00e1o d\u1ee5c &#8211; \u0111\u00e0o t\u1ea1o v\u1eabn ch\u01b0a c\u00f3 d\u1ea5u hi\u1ec7u t\u00ecm ra \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ed1i tho\u00e1t kh\u1ecfi kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng. Nhi\u1ec1u bi\u1ec3u hi\u1ec7n ti\u00eau c\u1ef1c trong gi\u00e1o d\u1ee5c &#8211; \u0111\u00e0o t\u1ea1o n\u00f3i l\u00ean s\u1ef1 xu\u1ed1ng c\u1ea5p v\u1ec1 \u0111\u1ea1o l\u00fd trong quan h\u1ec7 th\u00e0y tr\u00f2, s\u1ef1 thi\u1ebfu v\u1eafng v\u1ec1 l\u00fd t\u01b0\u1edfng v\u00e0 ho\u00e0i b\u00e3o \u1edf m\u1ed9t b\u1ed9 ph\u1eadn \u0111\u00e1ng k\u1ec3 h\u1ecdc sinh, sinh vi\u00ean. Gi\u00e1o d\u1ee5c \u0111\u00e0o t\u1ea1o ch\u01b0a th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00eau c\u1ea7u \u0111\u1ed5i m\u1edbi c\u0103n b\u1ea3n, to\u00e0n di\u1ec7n \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed9t ph\u00e1 ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng v\u1ec1 ngu\u1ed3n nh\u00e2n l\u1ef1c &#8211; m\u1ed9t trong s\u1ed1 \u0111i\u1ec3m ngh\u1ebdn c\u1ee7a ph\u00e1t tri\u1ec3n b\u1ec1n v\u1eefng \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc trong giai \u0111o\u1ea1n ti\u1ebfp theo.<\/p>\n<p>Nhi\u1ec1u \u00fd ki\u1ebfn cho r\u1eb1ng gi\u00e1o d\u1ee5c Vi\u1ec7t Nam l\u00e2u nay qu\u00e1 ch\u00fa tr\u1ecdng d\u1ea1y ch\u1eef, d\u1ea1y ki\u1ebfn th\u1ee9c m\u00e0 qu\u00ean d\u1ea1y l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi. B\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng gi\u00e1o d\u1ee5c v\u00e0 nhi\u1ec1u chuy\u00ean gia gi\u00e1o d\u1ee5c trong v\u00e0 ngo\u00e0i n\u01b0\u1edbc t\u1ea1i kh\u1eafp c\u00e1c di\u1ec5n \u0111\u00e0n \u0111\u1ec1u nh\u1ea5n m\u1ea1nh \u201ctri\u1ebft l\u00fd gi\u00e1o d\u1ee5c l\u00e0 \u0111\u00e0o t\u1ea1o con ng\u01b0\u1eddi\u201d. T\u1eeb \u0111\u00f3 c\u00e1c nh\u00e0 tr\u01b0\u1eddng \u0111\u00e3 ch\u1eefa ch\u00e1y b\u1eb1ng vi\u1ec7c thi\u1ebft k\u1ebf nhi\u1ec1u ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh v\u1ec1 k\u1ef9 n\u0103ng s\u1ed1ng, v\u1ec1 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c c\u00f4ng d\u00e2n. R\u1ed1t cu\u1ed9c, nhi\u1ec1u sinh vi\u00ean ra tr\u01b0\u1eddng \u201cch\u1ec9 ch\u0103m ch\u0103m l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi\u201d m\u00e0 kh\u00f4ng h\u1ec1 bi\u1ebft l\u00e0m vi\u1ec7c, k\u1ec3 c\u1ea3 nh\u1eefng vi\u1ec7c thu\u1ed9c chuy\u00ean ng\u00e0nh \u0111\u00e0o t\u1ea1o.<\/p>\n<p>Ch\u00fang t\u00f4i ngh\u0129 r\u1eb1ng, h\u1ecdc \u0111\u1ec3 l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi d\u0129 nhi\u00ean l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ch\u00e2m gi\u00e1o d\u1ee5c \u0111\u00fang v\u1edbi m\u1ecdi l\u00fac, m\u1ecdi n\u01a1i, m\u1ecdi ho\u00e0n c\u1ea3nh. Nh\u01b0ng gi\u00e1o d\u1ee5c m\u1ed9t c\u00e1 nh\u00e2n, m\u1ed9t c\u00e1 th\u1ec3 th\u00e0nh m\u1ed9t con ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 ch\u1ee9c n\u0103ng c\u1ee7a to\u00e0n x\u00e3 h\u1ed9i. C\u00f2n v\u1edbi ng\u00e0nh gi\u00e1o d\u1ee5c, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ch\u1ee9c n\u0103ng c\u1ee7a n\u00f3 l\u1ea1i l\u00e0 d\u1ea1y ch\u1eef, d\u1ea1y tri th\u1ee9c, d\u1ea1y l\u00e0m vi\u1ec7c. Ch\u01b0a th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9c n\u0103ng n\u00e0y, \u0111\u1eebng n\u00f3i \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c d\u1ea1y l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>V\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u1ee7a gi\u00e1o d\u1ee5c Vi\u1ec7t Nam hi\u1ec7n nay, theo ch\u00fang t\u00f4i, l\u1ea1i l\u00e0 qu\u00e1 thi\u1ebfu h\u1ee5t v\u1ec1 tri th\u1ee9c c\u1ea7n thi\u1ebft \u0111\u1ec3 l\u00e0m vi\u1ec7c. Ki\u1ebfn th\u1ee9c sau \u0111\u00e0o t\u1ea1o c\u1ee7a sinh vi\u00ean \u0111\u1ea1i h\u1ecdc n\u00f3i chung, h\u1ed5ng nghi\u00eam tr\u1ecdng. B\u1ea5t c\u1ee9 c\u01a1 quan n\u00e0o, b\u1ea5t c\u1ee9 ng\u00e0nh ngh\u1ec1 n\u00e0o, sau khi nh\u1eadn sinh vi\u00ean m\u1edbi t\u1ed1t nghi\u1ec7p c\u0169ng ph\u1ea3i \u0111\u00e0o t\u1ea1o l\u1ea1i. Hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng c\u1eed nh\u00e2n m\u1edbi t\u1ed1t nghi\u1ec7p kh\u00f4ng so\u1ea1n n\u1ed5i m\u1ed9t v\u0103n b\u1ea3n ph\u00e1p quy, kh\u00f4ng bi\u1ebft c\u00e1ch tr\u00ecnh b\u00e0y m\u1ed9t b\u00e1o c\u00e1o ngh\u1ec1 nghi\u1ec7p, kh\u00f4ng bi\u1ebft c\u00e1ch tr\u00edch d\u1eabn khoa h\u1ecdc, kh\u00f4ng hi\u1ec3u th\u1ebf n\u00e0o l\u00e0 vi ph\u1ea1m t\u00e1c quy\u1ec1n, ho\u1eb7c th\u1eadm ch\u00ed vi\u1ebft sai ch\u00ednh t\u1ea3\u2026 l\u00e0 kh\u00e1 ph\u1ed5 bi\u1ebfn.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y nay, tri th\u1ee9c ngh\u1ec1 nghi\u1ec7p, ki\u1ebfn th\u1ee9c (r\u1ea5t thi\u1ebfu nh\u01b0ng th\u01b0\u1eddng b\u1ecb ch\u00ea l\u00e0) h\u00e0n l\u00e2m, ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p nghi\u00ean c\u1ee9u, k\u1ef9 n\u0103ng th\u1ef1c h\u00e0nh\u2026 c\u1ee7a tr\u00ed th\u1ee9c tr\u1ebb n\u00f3i chung r\u1ea5t y\u1ebfu. \u0110\u00f3 r\u00f5 r\u00e0ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3 c\u1ee7a vi\u1ec7c qu\u00e1 ch\u00fa tr\u1ecdng d\u1ea1y ch\u1eef, d\u1ea1y ki\u1ebfn th\u1ee9c m\u00e0 qu\u00ean d\u1ea1y l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi. Ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, d\u1ea1y ch\u1eef, d\u1ea1y ki\u1ebfn th\u1ee9c nh\u01b0 th\u1ebf th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1ch g\u00ec th\u00e0nh ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p>\u0110\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 ng\u00e0nh gi\u00e1o d\u1ee5c theo ch\u00fang t\u00f4i ch\u01b0a ch\u00fa \u00fd \u1edf m\u1ee9c th\u1ecfa \u0111\u00e1ng.<\/p>\n<p><em>3. Y t\u1ebf xu\u1ed1ng c\u1ea5p \u1edf ch\u00ednh quan h\u1ec7 gi\u1eefa th\u00e0y thu\u1ed1c v\u1edbi con b\u1ec7nh<\/em><\/p>\n<p>N\u1ec1n y t\u1ebf Vi\u1ec7t Nam trong nhi\u1ec1u n\u0103m qua th\u1ef1c ra l\u00e0 c\u00f3 nhi\u1ec1u th\u00e0nh t\u1ef1u, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng th\u1ebf gi\u1edbi ghi nh\u1eadn. Khoa h\u1ecdc y t\u1ebf \u1edf Vi\u1ec7t Nam c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 \u1edf tr\u00ecnh \u0111\u1ed9 kh\u00e1 cao; c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn c\u00f2n \u0111\u00e1nh gi\u00e1 l\u00e0 cao nh\u1ea5t trong s\u1ed1 c\u00e1c khoa h\u1ecdc chuy\u00ean ng\u00e0nh \u1edf Vi\u1ec7t Nam, kh\u00f4ng thua k\u00e9m khu v\u1ef1c. Tuy nhi\u00ean nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u1ee7a ng\u00e0nh y t\u1ebf v\u00e0 c\u00e1c v\u1ea5n n\u1ea1n x\u00e3 h\u1ed9i trong y t\u1ebf l\u1ea1i \u1edf m\u1ee9c \u0111\u00e1ng ng\u1ea1i: H\u1ec7 th\u1ed1ng b\u1ec7nh vi\u1ec7n t\u01b0 nh\u00e2n kh\u00f3 ph\u00e1t tri\u1ec3n nh\u01b0 d\u1ef1 ki\u1ebfn do c\u01a1 ch\u1ebf ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i do n\u0103ng l\u1ef1c. C\u00e1c b\u1ec7nh vi\u1ec7n c\u00f4ng l\u1ea1i kh\u00f4ng ph\u00e1t huy \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ec1m l\u1ef1cv\u00ec c\u00f3 qu\u00e1 nhi\u1ec1u c\u00e1i thi\u1ebfu, m\u00e0 thi\u1ebfu nh\u1ea5t l\u00e0 m\u1ed9t <em>h\u1ec7 th\u1ed1ng c\u00e1c quan h\u1ec7 gi\u1eefa ng\u01b0\u1eddi v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng<\/em> trong ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng y t\u1ebf. Ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng yt\u1ebf xu\u1ed1ng c\u1ea5p, kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u1edf nh\u1eefng hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng ti\u00eau c\u1ef1c trong kh\u00e1m ch\u1eefa b\u1ec7nh, trong dich v\u1ee5 cung \u1ee9ng thu\u1ed1c men, trong th\u00f3i v\u00f4 c\u1ea3m c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i cu\u1ed9c\u2026 m\u00e0 \u1edf ch\u00ednh quan h\u1ec7 gi\u1eefa th\u00e0y thu\u1ed1c v\u1edbi con b\u1ec7nh. \u201cL\u01b0\u01a1ng y\u201d r\u1ea5t hi\u1ebfm hoi \u0111\u01b0\u1ee3c coi nh\u01b0 \u201ct\u1eeb m\u1eabu\u201d. R\u1ea5t \u00edt ng\u01b0\u1eddi xem ngh\u1ec1 y l\u00e0 cao qu\u00fd v\u00ec s\u1ee9 m\u1ec7nh ch\u1eefa b\u1ec7nh c\u1ee9u ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y. Quan h\u1ec7 gi\u1eefa th\u1ea7y thu\u1ed1c v\u1edbi con b\u1ec7nh ng\u00e0y nay kh\u00e1c r\u1ea5t nhi\u1ec1u so v\u1edbi quan ni\u1ec7m c\u00f3 ph\u1ea7n thi\u00eang li\u00eang cao qu\u00fd trong quan ni\u1ec7m x\u01b0a v\u00e0 trong s\u00e1ch giao khoa v\u1ec1 y t\u1ebf. Con b\u1ec7nh qu\u00fd tr\u1ecdng v\u00e0 c\u01b0 x\u1eed \u0111\u00fang m\u1ef1c v\u1edbi th\u00e0y thu\u1ed1c ng\u00e0y c\u00e0ng \u00edt \u0111i.<\/p>\n<p>C\u00e1ch \u0111\u00e2y v\u00e0i n\u0103m, trong chuy\u00ean m\u1ee5c \u201cd\u01b0\u1edbi con m\u1eaft ng\u01b0\u1eddi n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i\u201d, m\u1ed9t b\u00e0i b\u00e1o \u0111\u00e3 nh\u1eadn x\u00e9t, \u201cs\u1ed1ng gi\u1eefa m\u1ed9t x\u00e3 h\u1ed9i m\u00e0 hai ng\u01b0\u1eddi th\u1ea7y \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdng nh\u1ea5t (th\u1ea7y gi\u00e1o v\u00e0 th\u1ea7y thu\u1ed1c) ch\u1ec9 ch\u1ea5p h\u00e0nh ngh\u0129a v\u1ee5 t\u1eed t\u1ebf khi c\u00f3 phong b\u00ec, con ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng nh\u1eabn t\u00e2m v\u00e0 \u0111\u1ed1n m\u1ea1t \u0111i m\u1edbi l\u00e0 l\u1ea1\u201d<a name=\"_ftnref4\"><\/a><a href=\"#_ftn4\">[3]<\/a>.<\/p>\n<p>B\u1ea3o hi\u1ec3m y t\u1ebf c\u00f3 nhi\u1ec1u b\u1ea5t c\u1eadp. T\u00ecnh tr\u1ea1ng gi\u00e1 c\u1ea3 thu\u1ed1c ch\u1eefa b\u1ec7nh b\u1ea5t th\u01b0\u1eddng do qu\u1ea3n l\u00fd k\u00e9m v\u00e0 do v\u1ee5 l\u1ee3i. C\u00e1c v\u1ea5n n\u1ea1n y t\u1ebf r\u1ea5t nghi\u00eam tr\u1ecdng nh\u01b0ng l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c B\u1ed9 Y t\u1ebf v\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i coi l\u00e0 b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng<a name=\"_ftnref5\"><\/a><a href=\"#_ftn5\">[4]<\/a>.<\/p>\n<p><em>4. V\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u1ee7a c\u00e1c ch\u00ednh s\u00e1ch v\u1ec1 v\u0103n h\u00f3a <\/em><\/p>\n<p>Vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng ch\u00ednh s\u00e1ch v\u1ec1 v\u0103n h\u00f3a, tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf c\u00f2n t\u00ecnh tr\u1ea1ng thi\u1ebfu \u0111\u1ed3ng b\u1ed9, ch\u1eadm tr\u1ec5. M\u1eb7c d\u00f9 kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u1ee7 nh\u1eadn, h\u01a1n 30 n\u0103m qua, c\u00e1c ch\u00ednh s\u00e1ch thu\u1ed9c l\u0129nh v\u1ef1c v\u0103n h\u00f3a \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ban h\u00e0nh kh\u00e1 nhi\u1ec1u v\u00e0 bao qu\u00e1t r\u1ed9ng kh\u1eafp c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng, t\u1eeb v\u0103n h\u00f3a d\u00e2n t\u1ed9c \u0111\u1ebfn v\u0103n h\u00f3a b\u00ean ngo\u00e0i, t\u1eeb vi\u1ec7c lu\u1eadt h\u00f3a c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng v\u0103n h\u00f3a t\u1edbi vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng c\u00e1c thi\u1ebft ch\u1ebf v\u0103n h\u00f3a, t\u1eeb qu\u1ea3ng b\u00e1 v\u0103n h\u00f3a \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u t\u01b0 cho v\u0103n h\u00f3a\u2026 Tuy v\u1eady, vi\u1ec7c ban h\u00e0nh ch\u00ednh s\u00e1ch l\u1ea1i l\u1ed9 r\u00f5 s\u1ef1 \u00f4m \u0111\u1ed3m c\u1ee7a nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc trong can thi\u1ec7p v\u00e0o ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng v\u00e0 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng v\u0103n h\u00f3a. Vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng c\u00e1c c\u01a1 s\u1edf v\u0103n h\u00f3a kh\u00f4ng h\u1ee3p v\u1edbi phong t\u1ee5c t\u1eadp qu\u00e1n truy\u1ec1n th\u1ed1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n b\u1ea3n \u0111\u1ecba \u0111\u00e3 g\u00e2y ra l\u00e3ng ph\u00ed l\u1edbn v\u1ec1 ng\u00e2n s\u00e1ch. C\u00e1c c\u1ea5p ch\u00ednh quy\u1ec1n khi qu\u00e1 quan t\u00e2m ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o tr\u1ef1c ti\u1ebfp l\u1ec5 h\u1ed9i, trong nhi\u1ec1u tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p l\u1ea1i tr\u1edf th\u00e0nh s\u1ef1 can thi\u1ec7p \u00edt v\u0103n h\u00f3a. Vi\u1ec7c thi\u1ebfu quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn \u0111\u1eddi s\u1ed1ng v\u0103n h\u00f3a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n, ch\u1ea1y theo c\u00e1c danh hi\u1ec7u v\u0103n h\u00f3a, th\u1ea3 n\u1ed5i tr\u00f9ng tu di t\u00edch\u2026 \u0111\u00e3 g\u00e2y n\u00ean t\u00ecnh tr\u1ea1ng r\u1ed1i lo\u1ea1n trong ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng v\u0103n h\u00f3a. M\u1ed9t s\u1ed1 v\u0103n b\u1ea3n \u0111\u00f4i khi \u0111\u01b0\u1ee3c ban h\u00e0nh m\u1ed9t c\u00e1ch ch\u1ee7 quan, n\u00f3ng v\u1ed9i, m\u00e2u thu\u1eabn, th\u1ec3 hi\u1ec7n nh\u1eadn th\u1ee9c h\u1ea1n ch\u1ebf v\u1ec1 v\u0103n h\u00f3a, n\u00ean kh\u00f4ng th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c, g\u00e2y m\u1ea5t l\u00f2ng tin c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n, th\u1eadm ch\u00ed g\u00e2y ph\u1ea3n kh\u00e1ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi m\u1ed9t v\u00e0i ch\u00ednh s\u00e1ch v\u0103n h\u00f3a. T\u00ecnh tr\u1ea1ng ho\u00e0i nghi tr\u00ecnh \u0111\u1ed9 v\u0103n h\u00f3a c\u1ee7a c\u00e1c c\u01a1 quan qu\u1ea3n l\u00fd v\u0103n h\u00f3a v\u00e0 tr\u00ecnh \u0111\u1ed9 c\u1ee7a m\u1ed9t s\u1ed1 c\u00e1n b\u1ed9 v\u0103n h\u00f3a c\u00f3 v\u1ebb nh\u01b0 ng\u00e0y c\u00e0ng t\u0103ng. T\u01b0 t\u01b0\u1edfng v\u1ec1 trao quy\u1ec1n ch\u1ee7 \u0111\u1ed9ng cho ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n trong ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng v\u0103n h\u00f3a, nh\u1ea5t l\u00e0 c\u00e1c lo\u1ea1i v\u0103n h\u00f3a truy\u1ec1n th\u1ed1ng, tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf r\u1ea5t \u00edt \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n.<\/p>\n<p>M\u1ed9t s\u1ed1 l\u0129nh v\u1ef1c c\u00f2n x\u1ea3y ra ch\u1ed3ng ch\u00e9o gi\u1eefa c\u00e1c B\u1ed9, ng\u00e0nh trong qu\u1ea3n l\u00fd (ch\u1eb3ng h\u1ea1n v\u1ea5n \u0111\u1ec1 b\u1ea3n quy\u1ec1n, xu\u1ea5t b\u1ea3n gi\u1eefa B\u1ed9 V\u0103n h\u00f3a, Th\u1ec3 thao v\u00e0 Du l\u1ecbch v\u00e0 B\u1ed9 Th\u00f4ng tin v\u00e0 truy\u1ec1n th\u00f4ng).<\/p>\n<p><em>5. S\u1ef1 ch\u00eanh l\u1ec7ch v\u1ec1 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng v\u0103n h\u00f3a<\/em><\/p>\n<p>S\u1ef1 ch\u00eanh l\u1ec7ch gi\u1eefa c\u00e1c t\u1ea7ng l\u1edbp nh\u00e2n d\u00e2n, gi\u1eefa c\u00e1c v\u00f9ng mi\u1ec1n, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 gi\u1eefa \u0111\u00f4 th\u1ecb v\u00e0 n\u00f4ng th\u00f4n, gi\u1eefa \u0111\u1ed3ng b\u1eb1ng v\u00e0 mi\u1ec1n n\u00fai, h\u1ea3i \u0111\u1ea3o v\u1ec1 thu nh\u1eadp, v\u1ec1 m\u1ee9c s\u1ed1ng, v\u1ec1 gi\u00e1o d\u1ee5c, ch\u0103m s\u00f3c y t\u1ebf\u2026 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00f3i t\u1edbi kh\u00e1 nhi\u1ec1u v\u00e0 bi\u1ec3u hi\u1ec7n c\u1ee7a n\u00f3 kh\u00e1 r\u00f5. Song s\u1ef1 ch\u00eanh l\u1ec7ch v\u1ec1 h\u01b0\u1edfng th\u1ee5 v\u0103n h\u00f3a d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 c\u00f2n r\u1ea5t \u00edt \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t ra.<\/p>\n<p>Ph\u1ea7n l\u1edbn c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng v\u0103n h\u00f3a l\u1edbn, c\u00e1c l\u1ec5 h\u1ed9i t\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m, l\u1ec5 h\u1ed9i du l\u1ecbch, c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh ngh\u1ec7 thu\u1eadt, c\u00e1c tu\u1ea7n v\u0103n h\u00f3a, c\u00e1c h\u1ed9i ch\u1ee3 v\u0103n h\u00f3a\u2026 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 ch\u1ee9c \u1edf c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ed1 l\u1edbn, c\u00e1c khu \u0111\u00f4 th\u1ecb. Khu v\u1ef1c n\u00f4ng th\u00f4n hi\u1ec7n nay d\u00f9 \u0111\u00e3 c\u00f3 c\u00e1c nh\u00e0 v\u0103n h\u00f3a nh\u01b0ng m\u00f4 h\u00ecnh chung c\u00f2n \u0111\u01a1n \u0111i\u1ec7u, n\u1ed9i dung sinh ho\u1ea1t c\u00f2n ch\u01b0a \u0111a d\u1ea1ng v\u00e0 thi\u1ebfu chi\u1ec1u s\u00e2u, ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 d\u00f9ng \u0111\u1ec3 h\u1ecdp h\u00e0nh v\u00e0 gi\u1ea3i tr\u00ed. C\u00e1c sinh ho\u1ea1t v\u0103n h\u00f3a c\u1ee7a \u0111\u1ed3ng b\u00e0o d\u00e2n t\u1ed9c v\u00e0 mi\u1ec1n n\u00fai c\u00f2n ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c coi tr\u1ecdng, ch\u01b0a ph\u00e1t huy \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ebf m\u1ea1nh b\u1ea3n s\u1eafc ri\u00eang v\u1ec1 v\u0103n h\u00f3a.<\/p>\n<p>X\u00e3 h\u1ed9i c\u00e0ng ph\u00e1t tri\u1ec3n, th\u1ebf gi\u1edbi c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u v\u00e0 th\u1ebf gi\u1edbi c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o c\u00e0ng c\u00e1ch bi\u1ec7t. Ng\u00e0y nay, c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ed1 l\u1edbn \u0111\u1ec1u chia l\u00e0m hai &#8211; \u0111\u00f4 th\u1ecb c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u v\u00e0 \u0111\u00f4 th\u1ecb c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o. C\u00f3 nhi\u1ec1u khu \u0111\u00f4 th\u1ecb, nh\u00e0 h\u00e0ng, r\u1ea1p h\u00e1t, trung t\u00e2m gi\u1ea3i tr\u00ed v\u00e0 sinh ho\u1ea1t v\u0103n h\u00f3a\u2026 m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o, k\u1ec3 c\u1ea3 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng gi\u00e0u, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u201cc\u00f3 quy\u1ec1n\u201d \u0111\u1eb7t ch\u00e2n t\u1edbi. \u1ea8m th\u1ef1c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi v\u1ec1 v\u0103n h\u00f3a; nghe t\u00ean m\u00f3n \u0103n \u0111\u00e3 bi\u1ebft \u0111\u1ecba v\u1ecb c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00f9ng. T\u1ea1i m\u1ed9t s\u1ed1 \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng c\u00f3 bi\u1ec3n, b\u00e3i bi\u1ec3n c\u0169ng ch\u1ec9 c\u00f2n m\u1ed9t ph\u1ea7n r\u1ea5t nh\u1ecf d\u00e0nh cho \u0111\u00f4ng \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o.<\/p>\n<p>S\u1ef1 ch\u00eanh l\u1ec7ch v\u1ec1 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng v\u0103n h\u00f3a nh\u01b0 v\u1eady kh\u00f4ng b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n, m\u00e0 t\u1eeb th\u1ec3 ch\u1ebf, t\u1eeb quy\u1ebft s\u00e1ch v\u0129 m\u00f4 c\u1ee7a c\u00e1c c\u01a1 quan qu\u1ea3n l\u00fd.<\/p>\n<ol start=\"6\">\n<li><em> V\u1ea5n \u0111\u1ec1 v\u1ec1 t\u00ednh v\u0103n h\u00f3a c\u1ee7a c\u00e1c l\u1ec5 h\u1ed9i<\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p><em>S\u1ef1 g\u1eafn k\u1ebft gi\u1eefa t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng, l\u1ec5 h\u1ed9i v\u00e0 du l\u1ecbch<\/em>ng\u00e0y c\u00e0ng tr\u1edf n\u00ean ch\u1eb7t ch\u1ebd. B\u00ean c\u1ea1nh s\u1ef1 ph\u1ee5c h\u1ed3i c\u1ee7a t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng, l\u1ec5 h\u1ed9i d\u00e2n gian truy\u1ec1n th\u1ed1ng, th\u00ec xu h\u01b0\u1edbng \u0111ua nhau t\u1ed5 ch\u1ee9c nh\u1eefng l\u1ec5 h\u1ed9i m\u1edbi c\u0169ng ng\u00e0y c\u00e0ng ph\u1ed5 bi\u1ebfn h\u01a1n. Nh\u1eefng l\u1ec5 h\u1ed9i m\u1edbi v\u1eeba c\u00f3 ngu\u1ed3n g\u1ed1c <em>ti\u1ebfp nh\u1eadn t\u1eeb b\u00ean ngo\u00e0i<\/em>v\u1eeba c\u00f3 nh\u1eefng l\u1ec5 h\u1ed9i n\u1ed9i sinh. Lo\u1ea1i h\u00ecnh du l\u1ecbch l\u1ec5 h\u1ed9i, du l\u1ecbch t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng, du l\u1ecbch h\u00e0nh h\u01b0\u01a1ng\u2026 ph\u00e1t tri\u1ec3n kh\u00f4ng ch\u1ec9 trong ph\u1ea1m vi qu\u1ed1c gia m\u00e0 c\u00f2n m\u1edf r\u1ed9ng s\u1ef1 k\u1ebft n\u1ed1i ra c\u1ea3 th\u1ebf gi\u1edbi. Vi\u1ec7t Nam v\u1ed1n \u0111\u00e3 c\u00f3 nhi\u1ec1u l\u1ec5 h\u1ed9i, nh\u01b0ng ch\u01b0a bao gi\u1edd l\u1ec5 h\u1ed9i l\u1ea1i nhi\u1ec1u \u0111\u1ebfn nh\u01b0 hi\u1ec7n nay.<\/p>\n<p>V\u1ea5n \u0111\u1ec1 l\u00e0 \u1edf ch\u1ed7, nh\u1eefng ti\u00eau c\u1ef1c n\u1ea3y sinh trong l\u1ec5 h\u1ed9i l\u1ea1i kh\u00e1 ph\u1ed5 bi\u1ebfn. C\u00f9ng v\u1edbi t\u00ecnh tr\u1ea1ng qu\u1ea3n l\u00fd k\u00e9m, ch\u00ednh quy\u1ec1n can thi\u1ec7p nhi\u1ec1u khi kh\u00f4ng tu\u00e2n theo quy lu\u1eadt c\u1ee7a v\u0103n h\u00f3a, n\u00ean \u0111\u00e3 l\u00e0m x\u1ea5u h\u00ecnh \u1ea3nh c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 v\u0103n h\u00f3a Vi\u1ec7t Nam, g\u00e2y b\u1ee9c x\u00fac cho x\u00e3 h\u1ed9i. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 n\u1ea1n nh\u00e9t ti\u1ec1n l\u1ebb \u1edf kh\u1eafp n\u01a1i tr\u00ean ban th\u1edd, tr\u00ean t\u01b0\u1ee3ng, tr\u00ean k\u1ebd \u0111\u00e1 t\u1ea1i nh\u1eefng \u0111\u1ec1n ch\u00f9a. H\u00e0ng qu\u00e1n d\u1ecbch v\u1ee5 k\u00e9m v\u0103n h\u00f3a la li\u1ec7t \u1edf kh\u1eafp m\u1ecdi c\u01a1 s\u1edf t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng, l\u00e0m cho v\u0103n h\u00f3a t\u00e2m linh m\u1ea5t \u0111i v\u1ebb t\u00f4n nghi\u00eam c\u1ea7n c\u00f3. Nh\u1eefng ti\u00eau c\u1ef1c c\u1ee7a l\u1ec5 h\u1ed9i \u0111\u00e3 khi\u1ebfn cho c\u01a1 quan Ch\u00ednh ph\u1ee7 c\u0169ng ph\u1ea3i quan ng\u1ea1i<a name=\"_ftnref6\"><\/a><a href=\"#_ftn6\">[5]<\/a>.<\/p>\n<p>III. V\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u1ee7a nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 &#8211; s\u1ef1 l\u1ec7ch l\u1ea1c v\u1ec1 gi\u00e1 tr\u1ecb: gi\u1ea3 d\u1ed1i \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng<\/p>\n<p>\u1ea8n gi\u1ea5u b\u00ean trong v\u00e0 xuy\u00ean t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00f3i tr\u00ean l\u00e0 s\u1ef1 l\u1ec7ch l\u1ea1c v\u1ec1 gi\u00e1 tr\u1ecb. C\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a nh\u1eefng hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng c\u00f3 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 v\u1ec1 m\u1eb7t v\u0103n h\u00f3a \u0111\u00f3 l\u00e0 s\u1ef1 l\u1ec7ch l\u1ea1c, m\u00e9o m\u00f3 v\u1ec1 gi\u00e1 tr\u1ecb.<\/p>\n<p>Hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng l\u1ec7ch l\u1ea1c v\u1ec1 gi\u00e1 tr\u1ecb l\u00e2u nay \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e1o ch\u00ed n\u00f3i nhi\u1ec1u v\u00e0 th\u1ef1c s\u1ef1 ng\u00e0y c\u00e0ng ph\u1ed5 bi\u1ebfn trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng v\u0103n h\u00f3a. Nh\u01b0ng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng n\u00f3i l\u00e0, g\u1ea7n \u0111\u00e2y s\u1ef1 l\u1ec7ch l\u1ea1c n\u00e0y d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 d\u1ea7n \u0111\u00e3 th\u00e0nh quen, tr\u1edf th\u00e0nh b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng, \u00edt g\u00e2y kh\u00f3 ch\u1ecbu nh\u01b0 nh\u1eefng n\u0103m tr\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, nh\u1eefng h\u00e0nh vi ph\u1ea3n c\u1ea3m, th\u1eddi th\u01b0\u1ee3ng, l\u1ed1 b\u1ecbch c\u1ee7a gi\u1edbi Showbiz \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e1o m\u1ea1ng v\u00e0 th\u1eadm ch\u00ed c\u1ea3 TV qu\u1ea3ng b\u00e1 h\u00e0ng ng\u00e0y, l\u1edbp tr\u1ebb m\u1edbi l\u1edbn t\u01b0\u1edfng \u0111\u00f3 l\u00e0 ch\u00e2n gi\u00e1 tr\u1ecb<a name=\"_ftnref7\"><\/a><a href=\"#_ftn7\">[6]<\/a>. Kh\u00e1 nhi\u1ec1u danh hi\u1ec7u h\u00e3o \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp tay b\u1edfi c\u00e1c c\u01a1 quan c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m, k\u1ec3 c\u1ea3 nh\u00e2n danh UNESCO. T\u1ea1p ch\u00ed khoa h\u1ecdc g\u1ea7n \u0111\u00e2y kh\u00f4ng h\u1eb3n l\u00e0 n\u01a1i c\u00f4ng b\u1ed1 nh\u1eefng ph\u00e1t ki\u1ebfn m\u1edbi c\u1ee7a khoa h\u1ecdc. B\u1eb1ng gi\u1ea3, danh hi\u1ec7u gi\u1ea3, ki\u1ebfn th\u1ee9c gi\u1ea3\u2026 g\u1ea7n nh\u01b0 kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 \u0111i\u1ec1u x\u1ea5u h\u1ed5. T\u1ec7 n\u1ea1n \u201cmua \u0111i\u1ec3m\u201d \u0111\u00e3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n c\u1ea3 \u1edf nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng Ph\u1ed5 th\u00f4ng danh ti\u1ebfng H\u00e0 N\u1ed9i. Hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng \u201cch\u1ea1y\u201d (ch\u1ea1y ch\u1ee9c, ch\u1ea1y quy\u1ec1n, ch\u1ea1y ti\u00eau chu\u1ea9n, ch\u1ea1y tu\u1ed5i\u2026) ai c\u0169ng th\u1ea5y nh\u01b0ng coi nh\u01b0 kh\u00f4ng bi\u1ebft. \u1ede nhi\u1ec1u c\u00f4ng tr\u00ecnh, d\u1ef1 \u00e1n\u2026 m\u1ee5c \u0111\u00edch ghi trong v\u0103n b\u1ea3n ch\u1ec9 l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n, l\u00e0 c\u00f4ng c\u1ee5 cho tham nh\u0169ng. M\u1ecdi \u0111\u1ec1 \u00e1n qu\u1ed1c k\u1ebf d\u00e2n sinh \u0111\u1ec1u c\u00f3 nguy c\u01a1 \u0111\u1ed5 v\u1ee1 n\u1ebfu \u1edf \u0111\u00f3 tham nh\u0169ng hay m\u1ee5c \u0111\u00edch v\u1ee5 l\u1ee3i kh\u00f4ng th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c. V.v\u2026 Ngh\u0129a l\u00e0 g\u1ea7n nh\u01b0 \u1edf \u0111\u00e2u c\u0169ng c\u00f3 nh\u1eefng gi\u00e1 tr\u1ecb m\u00e0 k\u1ebb v\u1ee5 l\u1ee3i c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t c\u00e1ch b\u1ea5t ch\u00ednh. R\u1ea5t ti\u1ebfc l\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i l\u1ea1i th\u1eeba nh\u1eadn b\u1eb1ng c\u00e1ch l\u00e0m ng\u01a1 coi nh\u01b0 kh\u00f4ng th\u1ea5y. Qu\u00e1 nhi\u1ec1u gi\u00e1 tr\u1ecb ng\u00e0y nay \u0111\u00e3 m\u00e9o m\u00f3 t\u1edbi m\u1ee9c tr\u1edf th\u00e0nh \u201cng\u1ee5y gi\u00e1 tr\u1ecb\u201d.<\/p>\n<p>Sinh th\u1eddi, GS. Ho\u00e0ng Ng\u1ecdc Hi\u1ebfn \u0111\u00e3 nh\u1eadn x\u00e9t: \u201cX\u00e3 h\u1ed9i kh\u00f4ng quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn \u201cs\u1ef1 t\u1eed t\u1ebf\u201d, \u201cs\u1ef1 h\u1eb3n hoi\u201d th\u00ec d\u1ea7n d\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eed t\u1ebf, h\u1eb3n hoi s\u1ebd bi\u1ebfn m\u1ea5t; ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, x\u00e3 h\u1ed9i c\u00f2n nh\u1edb \u0111\u1ebfn nh\u1eefng\u00a0 ph\u1ea9m h\u1ea1nh n\u00e0y, th\u00ec nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi h\u1eb3n hoi, t\u1eed t\u1ebf m\u1edbi xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c\u201d<a name=\"_ftnref8\"><\/a><a href=\"#_ftn8\">[7]<\/a>. GS. Nguy\u1ec5n V\u0103n Tr\u1ecdng c\u0169ng th\u1eeba nh\u1eadn: \u201cM\u1ed9t c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng m\u00e0 \u0111am m\u00ea cai tr\u1ecb ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c m\u1ea1nh h\u01a1n nhi\u1ec1u so v\u1edbi ham mu\u1ed1n c\u00f3 \u0111\u1ed9c l\u1eadp c\u00e1 nh\u00e2n \u0111\u1ec3 l\u00e0m nh\u1eefng c\u00f4ng vi\u1ec7c s\u00e1ng t\u1ea1o, th\u00ec \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 m\u1ed9t c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng s\u0103n t\u00ecm \u0111\u1ecba v\u1ecb theo c\u00e1ch g\u1ecdi c\u1ee7a J.S. Mill\u201d<a name=\"_ftnref9\"><\/a><a href=\"#_ftn9\">[8]<\/a>.<\/p>\n<p>Gi\u1ea3 d\u1ed1i kh\u00e1 ph\u1ed5 bi\u1ebfn, l\u00e0m n\u1ea3n l\u00f2ng s\u1ef1 trung th\u1ef1c, t\u1eed t\u1ebf. C\u00f3 l\u1ebd ch\u1ec9 tr\u1eeb m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng gia \u0111\u00ecnh c\u00f2n \u1edf \u0111\u00e2u ng\u01b0\u1eddi ta c\u0169ng b\u1eaft g\u1eb7p c\u00e1i gi\u1ea3 d\u1ed1i (trong m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng gia \u0111\u00ecnh, gi\u1ea3 d\u1ed1i kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3, nh\u01b0ng kh\u00f4ng gia \u0111\u00ecnh n\u00e0o ch\u1ea5p nh\u1eadn \u0111i\u1ec1u gi\u1ea3 d\u1ed1i, tr\u1eeb phi gi\u1ea5u di\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c). C\u00f2n trong x\u00e3 h\u1ed9i, s\u1ef1 bao che cho c\u00e1i x\u1ea5u, c\u00e1i b\u1ea5t minh kh\u00e1 tr\u1eafng tr\u1ee3n.Kh\u00e1c v\u1edbi v\u00e0i ch\u1ee5c n\u0103m tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, ng\u00e0y nay, con c\u00e1i d\u00f9 \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n d\u1ee5ng v\u00e0o m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng n\u00e0o, k\u1ec3 c\u1ea3 qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, c\u00f4ng an hay c\u01a1 quan nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc\u2026 c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 l\u00e0m cho c\u00e1c b\u1eadc cha m\u1eb9 c\u1ea3m th\u1ea5y th\u1eadt y\u00ean t\u00e2m, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 \u201cvan an to\u00e0n\u201d ri\u00eang, v\u00ec kh\u00f3 c\u00f3 g\u00ec \u0111\u1ea3m b\u1ea3o an to\u00e0n.<\/p>\n<p>T\u1eeb sau Ngh\u1ecb quy\u1ebft TW 4, s\u1ef1 tr\u1eafng tr\u1ee3n ki\u1ec3u nh\u01b0 \u201c\u0111\u00fang quy tr\u00ecnh\u201d \u00edt nhi\u1ec1u c\u00f3 b\u1edbt \u0111i, nh\u01b0ng v\u1eabn c\u00f2n kh\u00e1 nghi\u00eam tr\u1ecdng. S\u1ef1 tha h\u00f3a, l\u00f4\u0301i s\u00f4\u0301ng xa hoa, ph\u00f9 phi\u1ebfm\u2026 c\u00f3 xu h\u01b0\u1edbng ng\u00e0y c\u00e0ng ph\u1ed5 bi\u1ebfn.<\/p>\n<p>Tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf, hai gi\u00e1 tr\u1ecb gi\u1eef v\u1ecb tr\u00ed th\u1ed1ng tr\u1ecb ng\u00e0y nay r\u1ea5t ti\u1ebfc l\u1ea1i l\u00e0 \u201cti\u1ec1n\u201d v\u00e0 \u201cl\u00e0m quan\u201d. Khoe ti\u1ec1n, khoe c\u1ee7a, khoe gi\u00e0u sang\u2026 r\u1ea5t c\u00f4ng nhi\u00ean. M\u1ecdi gi\u00e1 tr\u1ecb kh\u00e1c h\u00f3a ra \u0111\u1ec1u nh\u1ecf b\u00e9, kh\u00f4ng m\u1ea5y \u00fd ngh\u0129a n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u201c\u0111\u1ea3m b\u1ea3o\u201d b\u1eb1ng ti\u1ec1n. M\u1ecdi th\u00e0nh \u0111\u1ea1t c\u0169ng ch\u1ec9 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i trong so s\u00e1nh v\u1edbi \u201cl\u00e0m quan\u201d. Ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng may m\u1eafn tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u201cho\u1ea1n l\u1ed9\u201d th\u01b0\u1eddng \u00edt \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3m th\u00f4ng, m\u00e0 bu\u1ed9c ph\u1ea3i ch\u1ecbu s\u1ef1 d\u00e8 b\u1ec9u tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft l\u00e0 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n, sau \u0111\u00f3 m\u1edbi l\u00e0 c\u1ee7a \u0111\u1ed3ng nghi\u1ec7p v\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i.<\/p>\n<ol>\n<li>K\u1ebft lu\u1eadn<\/li>\n<\/ol>\n<p>V\u0103n h\u00f3a v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n l\u00e0 m\u1ed1i quan h\u1ec7 quy \u0111\u1ecbnh l\u1eabn nhau, \u0111\u00f4i khi l\u00e0 nh\u00e2n qu\u1ea3, nh\u01b0ng c\u0169ng \u0111\u00f4i khi kh\u00f4ng t\u1ea5t nhi\u00ean.<\/p>\n<p>Khi \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 l\u00e0 nh\u00e2n t\u1ed1 b\u00ean trong, l\u00e0 c\u00e1i n\u1eb1m \u1edf t\u1ea7ng s\u00e2u c\u1ee7a \u0111\u1eddi s\u1ed1ng x\u00e3 h\u1ed9i, v\u0103n h\u00f3a Vi\u1ec7t Nam quy \u0111\u1ecbnh s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a x\u00e3 h\u1ed9i ng\u00e0y nay b\u1eb1ng nh\u1eefng gi\u00e1 tr\u1ecb \u0111\u1ecbnh h\u01b0\u1edbng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c l\u1eadp t\u1eeb l\u1ecbch s\u1eed nhi\u1ec1u ngh\u00ecn n\u0103m c\u1ee7a v\u0103n h\u00f3a d\u00e2n t\u1ed9c. S\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a x\u00e3 h\u1ed9i Vi\u1ec7t Nam hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i d\u00f9 bi\u1ebfn \u0111\u1ed9ng theo ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c n\u00e0o v\u1eabn ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd \u0111i theo qu\u1ef9 \u0111\u1ea1o c\u1ee7a m\u1ed9t x\u00e3 h\u1ed9i ti\u1ebfn b\u1ed9, c\u00f4ng b\u1eb1ng, v\u1edbi nh\u1eefng con ng\u01b0\u1eddi nh\u00e2n v\u0103n, th\u00f4ng minh, c\u00f3 \u0111\u1ee7 s\u1ee9c m\u1ea1nh v\u00e0 tr\u00ed tu\u1ec7 x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc v\u00e0 b\u1ea3o v\u1ec7 v\u1eefng ch\u1eafc T\u1ed5 qu\u1ed1c.<\/p>\n<p>Nh\u01b0ng trong khu\u00f4n kh\u1ed5 l\u00e0 nh\u00e2n t\u1ed1 ch\u1ecbu s\u1ef1 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a \u0111\u1eddi s\u1ed1ng x\u00e3 h\u1ed9i hi\u1ec7n th\u1eddi, th\u00ec v\u0103n h\u00f3a Vi\u1ec7t Nam hi\u1ec7n nay l\u1ea1i mang trong n\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 h\u1ea1n ch\u1ebf, khi\u1ebfm khuy\u1ebft, c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee7 \u0111\u1ed9ng nh\u1eadn di\u1ec7n v\u00e0 ki\u00ean quy\u1ebft thay \u0111\u1ed5i \u0111\u1ec3 ph\u00e1t tri\u1ec3n.<\/p>\n<p>Qua m\u1ea5y ch\u1ee5c n\u0103m ti\u1ebfp c\u1eadn v\u1edbi kinh t\u1ebf th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng v\u00e0 l\u00e0n s\u00f3ng to\u00e0n c\u1ea7u h\u00f3a, nhi\u1ec1u th\u00f3i h\u01b0 t\u1eadt x\u1ea5u c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 y\u1ebfu k\u00e9m trong qu\u1ea3n l\u00fd v\u0129 m\u00f4, ch\u1eb3ng nh\u1eefng v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1eafc ph\u1ee5c m\u00e0 c\u00f2n c\u1ed9m l\u00ean th\u00e0nh nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u1ea3n tr\u1edf s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n. Con ng\u01b0\u1eddi tha h\u00f3a, \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c xu\u1ed1ng c\u1ea5p, gi\u00e1o d\u1ee5c y\u1ebfu k\u00e9m, y t\u1ebf k\u00e9m nh\u00e2n v\u0103n, ch\u00ednh s\u00e1ch v\u0103n h\u00f3a b\u1ea5t c\u1eadp, l\u1ec5 h\u1ed9i \u00edt v\u0103n h\u00f3a\u2026 l\u00e0 nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00f3ng c\u1ee7a b\u1ea3n th\u00e2n v\u0103n h\u00f3a Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n<p>Nh\u01b0ng \u1ea9n gi\u1ea5u b\u00ean trong v\u00e0 xuy\u00ean qua t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u1ea5y l\u00e0 s\u1ef1 s\u1ef1 l\u1ec7ch l\u1ea1c v\u1ec1 gi\u00e1 tr\u1ecb. Theo ch\u00fang t\u00f4i, v\u1ea5n \u0111\u1ec1 l\u1edbn nh\u1ea5t c\u1ee7a v\u0103n h\u00f3a Vi\u1ec7t Nam hi\u1ec7n th\u1eddi l\u00e0 s\u1ef1 l\u1ec7ch l\u1ea1c v\u1ec1 gi\u00e1 tr\u1ecb. B\u1ea3ng gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t truy\u1ec1n th\u1ed1ng v\u00e0 hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i hi\u1ec7n nay \u0111\u00e3 v\u00f4 t\u00ecnh b\u1ecb x\u1ebfp sai m\u1ed9t s\u1ed1 v\u1ecb tr\u00ed th\u00e0nh ng\u1ee5y gi\u00e1 tr\u1ecb. Th\u00f3i v\u1ee5 l\u1ee3i v\u00e0 th\u1ef1c d\u1ee5ng qua s\u1ef1 k\u00edch th\u00edch c\u1ee7a m\u1eb7t tr\u00e1i kinh t\u1ebf th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng \u0111\u00e3 l\u00e0m cho kh\u00f4ng \u00edt ng\u01b0\u1eddi t\u01b0\u1edfng r\u1eb1ng ti\u1ec1n b\u1ea1c v\u00e0 ho\u1ea1n l\u1ed9 l\u00e0 gi\u00e1 tr\u1ecb \u0111\u1ec9nh cao c\u1ee7a \u0111\u1eddi s\u1ed1ng. Gi\u1ea3 d\u1ed1i \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp tay b\u1edfi nh\u1eefng k\u1ebd h\u1edf c\u1ee7a c\u01a1 ch\u1ebf \u0111\u00e3 bi\u1ebfn th\u00e0nh l\u1ed1i s\u1ed1ng, th\u00e0nh ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c s\u1ed1ng c\u1ee7a kh\u00f4ng \u00edt k\u1ebb v\u1ee5 l\u1ee3i.<\/p>\n<p>S\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n \u0111\u00f2i h\u1ecfi m\u1ed7i c\u00e1c nh\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c x\u00e3 h\u1ed9i ph\u1ea3i th\u1eadt s\u1ef1 nghi\u00eam kh\u1eafc v\u1edbi nh\u1eefng th\u00f3i h\u01b0 t\u1eadt x\u1ea5u n\u00e0y \u0111\u1ec3 b\u1ea3ng gi\u00e1 tr\u1ecb tr\u1edf l\u1ea1i v\u1edbi ch\u00e2n gi\u00e1 tr\u1ecb. X\u00e3 h\u1ed9i mu\u1ed1n ph\u00e1t tri\u1ec3n, ng\u1ee5y gi\u00e1 tr\u1ecb kh\u00f4ng th\u1ec3 chi\u1ebfm ch\u1ed7 c\u1ee7a ch\u00e2n gi\u00e1 tr\u1ecb, gi\u1ea3 d\u1ed1i kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u1ea5n \u00e1t s\u1ef1 t\u1eed t\u1ebf v\u00e0 ch\u00e2n th\u1eadt.<\/p>\n<p>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;..<\/p>\n<p><a name=\"_ftn2\"><\/a><a href=\"#_ftnref2\">[1]<\/a>.\u0110\u1ea3ng C\u1ed9ng s\u1ea3n Vi\u1ec7t Nam (2016). <em>V\u0103n ki\u1ec7n \u0110\u1ea1i h\u1ed9i \u0111\u1ea1i bi\u1ec3u to\u00e0n qu\u1ed1c l\u1ea7n th\u1ee9 XII.<\/em> Nxb. CTQG. H\u00e0 N\u1ed9i, tr. 126.<\/p>\n<p><a name=\"_ftn3\"><\/a><a href=\"#_ftnref3\">[2]<\/a>.Xem: <em>Ngh\u1ecb quy\u1ebft H\u1ed9i ngh\u1ecb Trung \u01b0\u01a1ng 4 \u2013 kho\u00e1 XII https:\/\/thuvienphapluat.vn\/tintuc\/vn\/thoi-su-phap-luat\/chinh-sach-moi\/14839\/nghi-quyet-hoi-nghi-trung-uong-4-khoa-xii<\/em><\/p>\n<p><a name=\"_ftn4\"><\/a><a href=\"#_ftnref4\">[3]<\/a>. <em>R\u00f9ng m\u00ecnh khi ngh\u0129 \u0111\u1ebfn b\u1ec7nh vi\u1ec7n. http:\/\/tuoitre.vn\/rung-minh-khi-nghi-den-benh-vien-360266.htm.<\/em><\/p>\n<p><a name=\"_ftn5\"><\/a><a href=\"#_ftnref5\">[4]<\/a>. Gi\u00e1 b\u00e1n l\u1ebb s\u1eefa \u1edf Vi\u1ec7t Nam \u1edf m\u1ee9c cao nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi, g\u1ea5p \u0111\u00f4i Malaysia v\u00e0 g\u1ea5p 1,5 l\u1ea7n Th\u00e1i Lan. Gi\u00e1 thu\u1ed1c T\u00e2y t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam thu\u1ed9c h\u00e0ng \u0111\u1eaft nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi: theo kh\u1ea3o s\u00e1t c\u1ee7a WHO v\u1edbi 7 nh\u00f3m thu\u1ed1c th\u00f4ng d\u1ee5ng, gi\u00e1 thu\u1ed1c t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam cao t\u1eeb 5 \u0111\u1ebfn 40 l\u1ea7n so v\u1edbi gi\u00e1 trung b\u00ecnh th\u1ebf gi\u1edbi. Hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng n\u1ea1o ph\u00e1 thai cao nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi. T\u1ef7 l\u1ec7 tr\u1ebb em ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i\u00a0\u1edf Vi\u1ec7t Nam cao nh\u1ea5t khu v\u1ef1c \u0110\u00f4ng Nam \u00c1 (kho\u1ea3ng 10 tr\u1ebb em \u0111\u1ed9 tu\u1ed5i 7-15 t\u1eed vong v\u00ec ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i m\u1ed7i ng\u00e0y). Tai n\u1ea1n giao th\u00f4ng v\u1edbi kho\u1ea3ng 1000 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft m\u1ed7i n\u0103m. Vi\u1ec7t Nam v\u1eabn n\u1eb1m trong s\u1ed1 36 qu\u1ed1c gia c\u00f3 t\u1ef7 l\u1ec7 suy dinh d\u01b0\u1ee1ng th\u1ec3 th\u1ea5p c\u00f2i tr\u00ean ph\u1ea1m vi to\u00e0n c\u1ea7u (\u0110\u00e0n \u00f4ng Vi\u00ea\u0323t Nam c\u00f3 chi\u1ec1u cao trung b\u00ecnh 1m62, th\u1ea5p nh\u1ea5t ASEAN, k\u00e9m c\u1ea3 Campuchia, v\u00e0 th\u1ea5p h\u01a1n nhi\u1ec1u so v\u1edbi \u0110\u00f4ng B\u1eafc \u00c1).<\/p>\n<p><a name=\"_ftn6\"><\/a><a href=\"#_ftnref6\">[5]<\/a>Tr\u01b0\u1edbc nh\u1eefng di\u1ec5n bi\u1ebfn ph\u1ee9c t\u1ea1p c\u1ee7a l\u1ec5 h\u1ed9i, ng\u00e0y 9\/2\/2011, Ch\u00ednh ph\u1ee7 \u0111\u00e3 c\u00f3 C\u00f4ng \u0111i\u1ec7n g\u1eedi c\u00e1c B\u1ed9 v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u01a1n v\u1ecb li\u00ean quan, y\u00eau c\u1ea7u ch\u1ea5n ch\u1ec9nh nh\u1eefng bi\u1ec3u hi\u1ec7n ti\u00eau c\u1ef1c, ph\u1ea3n c\u1ea3m t\u1ea1i c\u00e1c l\u1ec5 h\u1ed9i tr\u00ean c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc, nh\u1ea5t l\u00e0 d\u1ecbp \u0111\u1ea7u n\u0103m.<\/p>\n<p><a name=\"_ftn7\"><\/a><a href=\"#_ftnref7\">[6]<\/a>Th\u00e1i S\u01a1n(2017). <em>Showbiz Vi\u1ec7t v\u00e0 nh\u1eefng kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng v\u0103n h\u00f3a. http:\/\/vnca.cand.com.vn\/dien-dan-van-nghe-cong-an\/Show-biz-Viet-va-nhung-khung-hoang-van-hoa-463845\/<\/em><\/p>\n<p><a name=\"_ftn8\"><\/a><a href=\"#_ftnref8\">[7]<\/a>.Ho\u00e0ng Ng\u1ecdc Hi\u1ebfn (2010). <em>S\u1ef1 h\u1eb3n hoi c\u1ee7a m\u1ed9t ch\u00ednh kh\u00e1ch l\u1edbn<\/em><\/p>\n<p><em>http:\/\/www.tuanvietnam.net\/2010-02-13-su-han-hoi-cua-mot-chinh-khach-lon<\/em><\/p>\n<p><a name=\"_ftn9\"><\/a><a href=\"#_ftnref9\">[8]<\/a>. Nguy\u1ec5n V\u0103n Tr\u1ecdng (2010). <em>Tai h\u1ecda t\u1eeb l\u00f2ng ghen t\u1ef5.<\/em>Th\u1eddi b\u00e1o Kinh T\u1ebf S\u00e0i G\u00f2n.<\/p>\n<p><em>http:\/\/www.chungta.com\/nd\/tu-lieu-tra-cuu\/tai_hoa_tu_long_ghen_ty.html<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ngu\u1ed3n: <a href=\"http:\/\/www.vanhoanghean.com.vn\/chuyen-muc-goc-nhin-van-hoa\/nhung-goc-nhin-van-hoa\/van-de-lon-nhat-cua-van-hoa-viet-nam-hien-nay-gia-doi-duoc-coi-la-binh-thuong\">V\u0103n h\u00f3a Ngh\u1ec7 An<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kinh t\u1ebf th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng v\u00e0 l\u00e0n s\u00f3ng to\u00e0n c\u1ea7u h\u00f3a, trong khi \u0111em l\u1ea1i cho Vi\u1ec7t Nam nhi\u1ec1u c\u01a1 h\u1ed9i ph\u00e1t tri\u1ec3n, \u0111\u1ec3 Vi\u1ec7t Nam t\u1eeb m\u1ed9t qu\u1ed1c gia ngh\u00e8o \u0111\u00f3i, ch\u1eadm ph\u00e1t tri\u1ec3n th\u00e0nh m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc c\u00f3 thu nh\u1eadp trung b\u00ecnh, th\u00ec r\u1ea5t ti\u1ebfc, l\u1ea1i c\u0169ng l\u00e0 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n \u0111\u1ec3 nhi\u1ec1u th\u00f3i h\u01b0 t\u1eadt [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":31,"featured_media":3828,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[17],"tags":[26,139,219,23,97,87,95,105,32,42,218,27,107,93,22,20,30,138,108,106,86,109,53,55,34,33,156,94,96,54,28,31,100,51,24,8,112,99,21,25,36,220,110],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/gia-doi-01.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3827"}],"collection":[{"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/31"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3827"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3827\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3829,"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3827\/revisions\/3829"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3828"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3827"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3827"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3827"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}