{"id":3547,"date":"2018-02-14T23:07:11","date_gmt":"2018-02-14T16:07:11","guid":{"rendered":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/?p=3547"},"modified":"2018-02-14T23:07:11","modified_gmt":"2018-02-14T16:07:11","slug":"le-phat-phan-thuong-tai-truong-quoc-tu-giam-hue-22-6-1913","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/?p=3547","title":{"rendered":"L\u1ec5 ph\u00e1t ph\u1ea7n th\u01b0\u1edfng t\u1ea1i tr\u01b0\u1eddng Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m &#8211; Hu\u1ebf  22.6.1913"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><u>L\u1eddi d\u1eabn:<\/u><\/p>\n<p>N\u0103m 1803, Vua Gia Long cho x\u00e2y d\u1ef1ng <em>\u0110\u1ed1c h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng<\/em>, \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 tr\u01b0\u1eddng Qu\u1ed1c h\u1ecdc \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a Tri\u1ec1u Nguy\u1ec5n. N\u0103m 1820 tr\u01b0\u1eddng ch\u00ednh th\u1ee9c mang t\u00ean Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m d\u01b0\u1edbi th\u1eddi vua Minh M\u1ea1ng.<\/p>\n<p>V\u00e0o th\u1eddi vua Duy T\u00e2n (Nguy\u1ec5n Ph\u00fac V\u0129nh San), t\u1ea1i l\u1ec5 t\u1ed1t nghi\u1ec7p v\u00e0 trao ph\u1ea7n th\u01b0\u1edfng cho c\u00e1c th\u00ed sinh c\u1ee7a tr\u01b0\u1eddng Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m di\u1ec5n ra ng\u00e0y 22\/6\/1913, H\u1ecdc b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Cao Xu\u00e2n D\u1ee5c (B\u1ed9 Tr\u01b0\u1edfng Gi\u00e1o d\u1ee5c), m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 t\u1eebng ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i vi\u1ec7c ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng thay ch\u1eef Nho b\u1eb1ng ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef, \u0111\u00e3 \u0111\u1ecdc m\u1ed9t b\u00e0i di\u1ec5n v\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft b\u1eb1ng ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef.<\/p>\n<p>\u0110\u01b0\u1ee3c tin, Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh \u0111\u00e3 t\u1ecf ra v\u00f4 c\u00f9ng vui m\u1eebng v\u00e0 \u0111\u00e3 g\u1eedi \u0111i\u1ec7n ch\u00fac m\u1eebng ng\u00e0i Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0. B\u1edfi l\u1ebd n\u0103m 1912, Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh \u0111\u00e3 xin tr\u1ef1c ti\u1ebfp g\u1eb7p ng\u00e0i Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 B\u1ed9 H\u1ecdc, v\u00e0 tr\u00e2n tr\u1ecdng k\u00ednh tr\u00ecnh m\u1ed9t cu\u1ed1n s\u00e1ch vi\u1ebft v\u1ec1 c\u00e1ch h\u1ecdc ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef. Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh \u0111\u00e3 t\u1ef1 coi vi\u1ec7c ng\u00e0i Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 vi\u1ebft v\u00e0 \u0111\u1ecdc di\u1ec5n v\u0103n b\u1eb1ng ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef, thay v\u00ec ch\u1eef Nho, l\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3 c\u1ee7a vi\u1ec7c \u0111\u1ecdc cu\u1ed1n s\u00e1ch c\u00e1ch h\u1ecdc ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef m\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh \u0111\u00e3 d\u00e2ng l\u00ean. Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh \u0111\u00e3 t\u00e2m s\u1ef1:<\/p>\n<p><em>\u201cNg\u00e0y nay quan H\u1ecdc-b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng-th\u01b0 ng\u00e0i l\u1ea1i d\u00f9ng ngay ch\u1eef qu\u1ed1c-ng\u1eef m\u00e0 di\u1ec5n t\u1ea1i m\u1ed9t tr\u00e0ng-h\u1ecdc to nh\u1ea5t trong n\u01b0\u1edbc, th\u1ef1c ch\u1ee7-nh\u00e2n l\u1ea5y l\u00e0m h\u00e2n-h\u1ea1nh, kh\u00e1c n\u00e0o nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi \u0111i gi\u1ea3ng \u0111\u1ea1o m\u00e0 \u0111\u00e3 m\u1ed9 cho Ch\u00faa \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi s\u00f9ng m\u1edbi, cao sang quy\u1ec1n th\u1ebf trong n\u01b0\u1edbc\u201d.<\/em> (<strong>Qu\u1ed1c-ng\u1eef nguy\u00ean hu\u00e2n<\/strong> \u2013 <em>Le Tripomphe du Qu\u1ed1c-ng\u1eef<\/em>. \u0110DTC 1913).<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/tannamtu.id.vn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Qu\u1ed1c-h\u1ecdc-Hu\u1ebf-1913.jpg.jpg\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-3549 aligncenter\" src=\"https:\/\/tannamtu.id.vn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Qu\u1ed1c-h\u1ecdc-Hu\u1ebf-1913.jpg.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"360\" srcset=\"https:\/\/tannamtu.id.vn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Qu\u1ed1c-h\u1ecdc-Hu\u1ebf-1913.jpg.jpg 600w, https:\/\/tannamtu.id.vn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Qu\u1ed1c-h\u1ecdc-Hu\u1ebf-1913.jpg-300x180.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><em>\u1ea2nh ch\u1ee5p tr\u01b0\u1edbc c\u1eeda tr\u01b0\u1eddng Qu\u1ed1c h\u1ecdc Hu\u1ebf n\u0103m 1913. Ngu\u1ed3n Ph\u0103nxip\u0103ng<\/em><\/p>\n<p>Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh \u0111\u00e3 \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb xin nguy\u00ean v\u0103n b\u00e0i di\u1ec5n v\u0103n c\u1ee7a <em>H\u1ecdc b\u1ed9 Cao<\/em> <em>t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n<\/em> Cao Xu\u00e2n D\u1ee5c (c\u00e1ch n\u00f3i c\u1ee7a Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh) \u0111\u1ec3 \u0111\u0103ng \u0111\u00e0n tr\u00ean b\u00e1o ch\u00ed v\u1edbi m\u1ee5c \u0111\u00edch (theo Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh)<em> v\u00ec l\u00e0 m\u1ed9t b\u00e0i v\u0103n hay, k\u1ef3 t\u00edch k\u1ef7 ni\u1ec7m cho l\u1ecbch s\u1eed v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng Qu\u1ed1c ng\u1eef<\/em>.<\/p>\n<p>\u0110\u00e1ng ti\u1ebfc, Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh \u0111\u00e3 kh\u00f4ng nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3n g\u1ed1c c\u1ee7a b\u00e0i di\u1ec5n v\u0103n b\u1eb1ng ch\u1eef qu\u1ed1c ng\u1eef, m\u00e0 ch\u1ec9 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3n d\u1ecbch ra ti\u1ebfng Ph\u00e1p do Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh g\u1eedi \u0111\u1ebfn c\u00e1c c\u01a1 quan th\u00f4ng t\u1ea5n c\u1ee7a Ph\u1ee7 To\u00e0n quy\u1ec1n \u1edf H\u00e0 N\u1ed9i l\u00fac \u0111\u00f3.<\/p>\n<p>Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh \u0111\u00e3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh d\u1ecbch l\u1ea1i t\u1eeb b\u1ea3n ti\u1ebfng Ph\u00e1p b\u00e0i di\u1ec5n v\u0103n c\u1ee7a ng\u00e0i B\u1ed9 Tr\u01b0\u1edfng sang ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef v\u00e0 cho \u0111\u0103ng b\u00e1o c\u00f9ng v\u1edbi b\u00e0i di\u1ec5n v\u0103n c\u1ee7a ng\u00e0i Kh\u00e2m s\u1ee9 Trung K\u1ef3 <em>Jean Francois Eug\u00e8ne Charles<\/em> (R\u00e9sident superieur de l\u2019Annam)<strong>*<\/strong> \u0111\u1ecdc t\u1ea1i bu\u1ed5i l\u1ec5.<\/p>\n<p>Ch\u00fang t\u00f4i nh\u1eadn th\u1ea5y vi\u1ec7c \u0111\u0103ng l\u1ea1i b\u00e0i di\u1ec5n v\u0103n c\u1ee7a B\u1ed9 Tr\u01b0\u1edfng Gi\u00e1o d\u1ee5c Cao Xu\u00e2n D\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh d\u1ecbch l\u1ea1i t\u1eeb ti\u1ebfng Ph\u00e1p, s\u1ebd kh\u00f4ng l\u1ed9t t\u1ea3 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ebft c\u00e1i th\u1ea7n th\u00e1i c\u1ee7a ti\u1ebfng Vi\u1ec7t v\u00e0o giai \u0111o\u1ea1n l\u1ecbch s\u1eed \u0111\u00f3, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc c\u0169ng m\u1ea5t c\u01a1 h\u1ed9i \u0111\u1ec3 ch\u1ee9ng ki\u1ebfn c\u00e1i ng\u00f4n ng\u1eef ti\u1ebfng Vi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng d\u01b0\u1edbi b\u1ed9 \u00f3c c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u00e0i B\u1ed9 Tr\u01b0\u1edfng c\u00f3 vai tr\u00f2 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh trong vi\u1ec7c qu\u1ea3ng b\u00e1, s\u1eed d\u1ee5ng ch\u1eef qu\u1ed1c ng\u1eef \u1edf m\u1ed9t th\u1eddi \u0111i\u1ec3m l\u1ecbch s\u1eed r\u1ea5t nh\u1ea1y c\u1ea3m \u0111\u1ed1i v\u1edbi cu\u1ed9c c\u00e1ch m\u1ea1ng so\u00e1n ng\u00f4i ch\u1eef H\u00e1n c\u1ee7a ch\u1eef vi\u1ebft ti\u1ebfng Vi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c La Tinh h\u00f3a.<\/p>\n<p>V\u00ec v\u1eady, ch\u00fang t\u00f4i xin ch\u1ec9 gi\u1edbi thi\u1ec7u \u0111\u1ebfn c\u00e1c qu\u00fd v\u1ecb v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea1n, b\u00e0i di\u1ec5n v\u0103n c\u1ee7a quan Kh\u00e2m s\u1ee9 Trung K\u1ef3 <em>Charles <\/em>\u0111\u01b0\u1ee3c Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh d\u1ecbch ra ti\u1ebfng Vi\u1ec7t v\u00e0 \u0111\u0103ng tr\u00ean t\u1edd b\u00e1o thu\u1ea7n Vi\u1ec7t \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u1edf ph\u00eda B\u1eafc Vi\u1ec7t Nam, t\u1edd \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng T\u1ea1p ch\u00ed. M\u1ee5c \u0111\u00edch \u0111\u1ec3 b\u1ea1n \u0111\u1ecdc hi\u1ec3u th\u00eam quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p Th\u1ef1c d\u00e2n tr\u01b0\u1edbc y\u00eau c\u1ea7u s\u1ed1ng c\u00f2n c\u1ee7a s\u1ef1 nghi\u1ec7p gi\u00e1o d\u1ee5c b\u1ea3n s\u1ee9 v\u00e0 vai tr\u00f2 l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef v\u00e0o th\u1eddi \u0111i\u1ec3m nh\u1eefng th\u1eadp ni\u00ean \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 20.<\/p>\n<p><strong>Tannamtu.com<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><strong>DI\u1ec4N V\u0102N C\u1ee6A QUAN KH\u00c2M S\u1ee8 <\/strong><strong><em>Jean Francois Eug\u00e8ne Charles<\/em><\/strong><\/p>\n<p>K\u00ednh tr\u00ecnh li\u1ec7t-qu\u00ed \u0111\u1ea1i-th\u1ea7n,<\/p>\n<p>Th\u01b0a c\u00e1c ng\u00e0i,<\/p>\n<p>C\u00e1c anh em h\u1ecdc tr\u00f2!<\/p>\n<p>T\u00f4i ti\u1ebfc r\u1eb1ng Ho\u00e0ng-th\u01b0\u1ee3ng n\u0103m nay kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn ng\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec5 ban-th\u01b0\u1edfng cho h\u1ecdc tr\u00f2 Qu\u1ed1c-t\u1eed-gi\u00e1m. Ch\u1ed1n Kinh-th\u00e0nh m\u1ea5y b\u1eefa nay n\u00f3ng n\u1ef1c, cho n\u00ean B\u1ec7-h\u1ea1 ng\u00e0i ra ng\u1ef1 m\u00e1t \u1edf b\u1edd bi\u1ec3n. V\u1eady t\u00f4i k\u00ednh d\u00e2ng m\u1ea5y nh\u1eddi v\u1ea5n-an, xin c\u00e1c quan chuy\u1ec3n t\u1ea5u h\u1ed9 cho.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y nay Nh\u00e0-n\u01b0\u1edbc m\u1edbi tr\u1ecdng-d\u1ee5ng c\u1eed t\u00f4i v\u00e0o nh\u1eadm ch\u1ee9c to nh\u1edbn n\u00e0y, m\u00e0 l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ecbp \u0111\u1ebfn ch\u1ee7 t\u1ecda l\u1ec5 n\u00e0y, th\u1ef1c l\u1ea5y l\u00e0m h\u00e2n h\u1ea1nh. Nh\u00e2n c\u00f3 d\u1ecbp \u1ea5y, th\u00ec t\u00f4i m\u1edbi t\u1ecf \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 c\u00e1c quan bi\u1ebft r\u1eb1ng b\u1ee5ng t\u00f4i \u00e2n c\u1ea7n v\u1ec1 vi\u1ec7c h\u1ecdc, t\u1eeb s\u01a1-\u0111\u1eb3ng \u0111\u1ebfn cao-\u0111\u1eb3ng, b\u1eadc n\u00e0o t\u00f4i c\u0169ng lo ngh\u0129 m\u00e0 h\u1ecdc l\u1ed1i n\u00e0o c\u0169ng ch\u0103m nom, mu\u1ed1n l\u00e0m sao cho s\u1ef1 h\u1ecdc lan \u0111i kh\u1eafp b\u00e0n-d\u00e2n An-nam.<\/p>\n<p>N\u00e0y c\u00e1c anh h\u1ecdc tr\u00f2, n\u01b0\u1edbc Lang-sa \u0111\u00e3 h\u1eb9n tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t-gi\u1eddi r\u1eb1ng: s\u1ebd h\u1ebft l\u00f2ng khai h\u00f3a \u0111\u1ec3 n\u00e2ng n\u01b0\u1edbc n\u00e0y l\u00ean c\u00f5i hay h\u01a1n. N\u01b0\u1edbc Lang-sa s\u1ebd theo \u00fd c\u1ef1c-\u0111i\u1ec3m v\u0103n-minh, s\u1ebd theo n\u1ec1n s\u1eed-k\u00fd c\u00f2n truy\u1ec1n l\u1ea1i, nh\u1ea5t quy\u1ebft \u0111\u01b0a n\u01b0\u1edbc An-nam cho tu\u1ea7n t\u1ef1 ti\u1ebfn h\u00f3a, \u0111\u1ec3 m\u1ed9t ng\u00e0y kia c\u0169ng d\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o ti\u1ebfn-b\u1ed9 chung c\u1ee7a nh\u00e2n-lo\u1ea1i v\u00e0 c\u1ee7a x\u00e3-h\u1ed9i \u1edf tr\u00ean th\u1ebf-gi\u1edbi. C\u00e1i m\u1ee5c-\u0111\u00edch cao xa c\u1ee7a vi\u1ec7c c\u1ed1 g\u1eafng c\u1ee7a ch\u00fang t\u00f4i \u1ea5y, th\u00ec ch\u1ec9 l\u1ea5y vi\u1ec7c d\u1ea1y h\u1ecdc lan kh\u1eafp \u0111i l\u00e0m ch\u00ednh-tr\u00e2m, v\u00ec vi\u1ec7c h\u1ecdc g\u00e2y n\u00ean v\u00e0 t\u00f4 nh\u00e2n-ph\u1ea9m, ho\u00e1n t\u00e2n c\u00e1c n\u01b0\u1edbc c\u00e1c d\u00e2n. Vi\u1ec7c \u1ea5y c\u1ed1t \u1edf s\u1ef1 h\u1ecdc, ch\u1ec9 c\u1ed1t \u1edf s\u1ef1 h\u1ecdc m\u00e0 th\u00f4i. B\u1edfi v\u1eady, t\u1eeb nay tr\u1edf \u0111i, t\u00f4i xin \u01b0\u1edbc r\u1eb1ng h\u1ebft l\u00f2ng tr\u00f9 li\u1ec7u c\u00e1c vi\u1ec7c h\u1ecdc, xin s\u1ebd h\u1ebft s\u1ee9c nhi\u1ec7t-th\u00e0nh m\u00e0 b\u1eadn \u0111\u1ebfn ch\u1eb3ng h\u1ec1 ch\u00e1n m\u1ecfi.<\/p>\n<p>M\u1ea5y n\u0103m nay nh\u00e2n c\u00f3 H\u1ed9i-\u0111\u1ed3ng c\u1ea3i-l\u01b0\u01a1ng H\u1ecdc-v\u1ee5 b\u00e0n, th\u00ec trong h\u1ecdc-qu\u00ed v\u00e0 trong l\u1ec7 thi c\u1eed Nh\u00e0-n\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 \u0111\u1ed5i \u0111i nhi\u1ec1u.<\/p>\n<p>Nh\u00e0-n\u01b0\u1edbc B\u1ea3o-h\u1ed9 \u0111\u00e3 kh\u00e9o g\u1ee1 c\u00e1i l\u1ec7 thi cho n\u00f3 nh\u1eb9 b\u1edbt nh\u1eefng l\u1ed1i th\u01a1 ph\u00fa t\u00ecnh-ngh\u0129a, \u0111\u00e3 \u0111em th\u1ef1c-h\u1ecdc m\u00e0 t\u00f4 \u0111i\u1ec3m v\u00e0o, nh\u01b0ng m\u00e0 Nh\u00e0-n\u01b0\u1edbc v\u1eabn kh\u00e9o gi\u1eef cho kh\u1ecfi ph\u1ea1m \u0111\u1ebfn nh\u1eefng ngh\u0129a n\u00ean k\u00ednh \u1edf trong lu\u00e2n-l\u00fd c\u00e1c ti\u00ean-th\u00e1nh ti\u00ean-nho v\u00e0 t\u1ed5 t\u00f4n di l\u1ea1i cho. V\u0103n-ch\u01b0\u01a1ng th\u00ec Nh\u00e0-n\u01b0\u1edbc c\u0169ng \u0111\u00e3 \u0111\u1eafn \u0111o gi\u1eef l\u1ea1i v\u1eeba \u0111\u1ee7 cho \u00f3c ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 \u00edt v\u0103n n\u00f3 d\u1ec5 h\u1ed9i nh\u1eefng t\u01b0-t\u01b0\u1edfng qu\u1ea3ng \u0111\u1ea1i.<\/p>\n<p>Nh\u01b0 th\u1ebf th\u00ec t\u1eeb nay c\u00e1c anh c\u00f3 th\u1ec3 h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5y khoa m\u1edbi, x\u01b0a nay ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecdc, nh\u1eefng ki\u1ebfn-th\u1ee9c m\u1edbi \u1ea5y t\u1ea5t l\u00e0 kh\u00ed-gi\u1edbi m\u1ea1nh \u0111\u1ec3 m\u00e0 quy\u1ebft th\u1eafng trong c\u00e1i tr\u01b0\u1eddng c\u1ea1nh-chanh t\u00e2m-sinh-l\u00fd. C\u00f3 h\u1ecdc th\u00ec \u0111\u1eddi ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng th\u00e0nh hay ra, \u00eam \u00e1i h\u01a1n, m\u00e0 c\u00e1c anh c\u00f3 h\u1ecdc th\u00ec m\u1edbi h\u01b0\u1edfng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi c\u00e1ch hay c\u1ee7a v\u0103n-minh bu\u1ed5i m\u1edbi n\u00e0y.<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><a href=\"https:\/\/tannamtu.id.vn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/C\u00e1c-quan-Tri\u1ec1u-\u0111\u00ecnh-Hu\u1ebf-\u1ea3nh-minh-h\u1ecda.jpg.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-3548 aligncenter\" src=\"https:\/\/tannamtu.id.vn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/C\u00e1c-quan-Tri\u1ec1u-\u0111\u00ecnh-Hu\u1ebf-\u1ea3nh-minh-h\u1ecda.jpg.jpg\" alt=\"\" width=\"650\" height=\"450\" srcset=\"https:\/\/tannamtu.id.vn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/C\u00e1c-quan-Tri\u1ec1u-\u0111\u00ecnh-Hu\u1ebf-\u1ea3nh-minh-h\u1ecda.jpg.jpg 650w, https:\/\/tannamtu.id.vn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/C\u00e1c-quan-Tri\u1ec1u-\u0111\u00ecnh-Hu\u1ebf-\u1ea3nh-minh-h\u1ecda.jpg-300x208.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 650px) 100vw, 650px\" \/><\/a><em>C\u00e1c quan Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nh\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0111\u1ea7u TK 20 (\u1ea3nh minh h\u1ecda)<\/em><\/p>\n<p>M\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5y th\u00e1ng nay t\u00f4i c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecbu \u00e2n to Nh\u00e0-n\u01b0\u1edbc c\u1eed ra thay m\u1eb7t quan To\u00e0n-quy\u1ec1n l\u00e0m ch\u1ee7-t\u1ecda l\u1ec5 ti\u1ebfn-tr\u01b0\u1eddng khoa thi Nam-\u0111\u1ecbnh n\u0103m ngo\u00e1i, t\u00f4i c\u00f3 k\u1ec3 cho m\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi thi\u1ebfu-ni\u00ean c\u00f3 h\u1ecdc-th\u1ee9c n\u01b0\u1edbc Nam r\u1eb1ng vi\u1ec7c c\u1ea3i l\u01b0\u01a1ng h\u1ecdc-v\u1ee5 \u1edf b\u00ean T\u1ea7u m\u1ea5y n\u0103m nay ch\u00f3ng l\u00e0 bao nhi\u00eau, m\u00e0 vi\u1ec7c l\u00e0m cho s\u1ef1 h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c-d\u1ee5ng, \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ea3n ti\u1ec7n c\u1ee7a t\u1ea7u l\u00e0m v\u1ed9i v\u00e0ng \u1ea5y, Nh\u00e0-n\u01b0\u1edbc c\u0169ng tu\u1ea7n t\u1ef1 cho ch\u1eafc t\u1eebng b\u01b0\u1edbc m\u00e0 \u0111em v\u00e0o n\u01b0\u1edbc Nam.<\/p>\n<p>Nguy\u00ean t\u1eeb n\u0103m 1904, Ch\u00e1nh-ph\u1ee7 T\u00e0u \u0111\u00e3 ra ch\u1ec9-d\u1ee5, r\u1ed3i sau l\u1ea1i c\u00f3 l\u1ec7 m\u1edbi c\u00e1c h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng, c\u1ea3i l\u01b0\u01a1ng vi\u1ec7c h\u1ecdc, nh\u01b0ng c\u00e1c ch\u1ec9-d\u1ee5 \u1ea5y c\u00f3 \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng: tuy khoa-c\u1eed theo ki\u1ec3u m\u1edbi, song nh\u1eefng khoa-thi l\u1ed1i c\u0169 c\u1ee9 \u0111\u1ec3 v\u1eady trong \u00edt l\u00e2u, l\u00e0m c\u00e1ch tu\u1ea7n t\u1ef1. H\u1ecdc tr\u00f2 ai n\u1ea5y nhi\u1ec7t-th\u00e0nh m\u00e0 theo l\u1ed1i h\u1ecdc m\u1edbi c\u1ea3.<\/p>\n<p>Th\u00e0nh ra ch\u01b0a h\u1ebft h\u1ea1n b\u00e3i khoa-c\u1eed, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c hai n\u0103m, \u0111\u1ebfn n\u0103m 1906, thi c\u1eed c\u0169 ch\u1eb3ng c\u00f3 ai \u1ee9ng n\u1eefa, \u0111\u00e3 ph\u1ea3i b\u1ecf \u0111i r\u1ed3i.<\/p>\n<p>Xem nh\u01b0 th\u1ebf th\u00ec bi\u1ebft r\u1eb1ng s\u1ef1 h\u1ecdc m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc c\u1ea7n ph\u1ea3i theo th\u1eddi th\u1ebf m\u00e0 \u0111\u1ed5i \u0111i, ph\u1ea3i cho k\u1ecbp c\u00e1i tr\u00ecnh-\u0111\u1ed9 c\u1ee7a t\u01b0-t\u01b0\u1edfng v\u00e0 c\u1ee7a h\u1ecdc-th\u1ee9c ng\u01b0\u1eddi ta n\u00f3 \u0111\u00e3 ch\u1ec9 ra \u0111\u00e2y.<\/p>\n<p>C\u00f3 m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u khi \u1ea5y t\u00f4i \u00e2n c\u1ea7n d\u1eb7n d\u00f2 c\u00e1c th\u00ed-sinh tr\u00e0ng Nam, nay c\u0169ng l\u1ea1i d\u1eb7n l\u1ea1i c\u00e1c anh h\u1ecdc-tr\u00f2 \u0111\u00e2y. L\u00e0 c\u00e1c anh c\u00e0ng ng\u00e0y c\u00e0ng n\u00ean t\u1eadp l\u1ea5y l\u1ed1i v\u1ea7n qu\u1ed1c-ng\u1eef. C\u00e1i l\u1ed1i ch\u1eef d\u1ea3n ti\u1ec7n l\u1ea1 \u1ea5y, ch\u00ednh l\u00e0 c\u00e1i m\u00e1y qu\u00ed-h\u00f3a \u0111\u1ec3 m\u00e0 bu\u00f4ng th\u1ea3 cho tr\u00ed kh\u00f4n ng\u01b0\u1eddi An-nam \u0111\u01b0\u1ee3c bay b\u1ed5ng \u0111\u00f3. Ng\u01b0\u1eddi An-nam m\u00e0 d\u00f9ng ch\u1eef qu\u1ed1c-ng\u1eef th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e2n-la h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ee7 m\u1ecdi khoa, d\u1ec5 h\u01a1n g\u1ea5p m\u1ea5y l\u1ea7n ch\u1eef-nho l\u00e0 m\u1ed9t l\u1ed1i t\u1ed1n c\u00f4ng-phu n\u0103m-th\u00e1ng m\u1edbi h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ee7 ch\u1eef m\u00e0 d\u00f9ng. D\u00f9ng ch\u1eef qu\u1ed1c-ng\u1eef th\u00ec ng\u01b0\u1eddi An-nam m\u1edbi nh\u1edd \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1i v\u1ed1n s\u1eb5n c\u1ee7a nh\u00e0, l\u00e0 c\u00e1i ti\u1ebfng n\u00f3i c\u1ee7a m\u00ecnh, c\u00f3 t\u00fang ti\u1ebfng th\u00ec l\u1ea5y ngay ti\u1ebfng Lang-sa m\u00e0 b\u1ecf th\u00eam v\u00e0o. H\u1ecdc l\u1ea5y \u00c2u-thu\u1eadt \u1edf t\u1ea1i ch\u00ednh-ngu\u1ed3n, \u1edf ngay s\u00e1ch c\u00e1c b\u1eadc danh-b\u00fat, c\u00e1c b\u1eadc chi\u1ebft-h\u1ecdc, c\u00e1c nh\u00e0 b\u00e1c-v\u1eadt \u00c2u-ch\u00e2u.<\/p>\n<p>Nh\u01b0 th\u1ebf th\u00ec ng\u01b0\u1eddi An-nam m\u1edbi g\u1ee1 ra \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1ecfi c\u00e1i lao-lung v\u0103n-ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc T\u1ea7u n\u00f3 \u0111\u00e8 n\u00e9n n\u01b0\u1edbc Nam \u0111\u00e3 m\u1ea5y m\u01b0\u01a1i \u0111\u1eddi.<\/p>\n<p>Th\u1ebf th\u00ec h\u1ecda ch\u0103ng ng\u01b0\u1eddi An-nam m\u1edbi g\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh m\u1ed9t c\u00e1i th\u1ec3 di\u1ec7n ri\u00eang cho n\u01b0\u1edbc m\u00ecnh.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/tannamtu.id.vn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/BBT-Trung-Bac-Tan-Van-1919_.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-3550 aligncenter\" src=\"https:\/\/tannamtu.id.vn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/BBT-Trung-Bac-Tan-Van-1919_-1024x788.jpg\" alt=\"\" width=\"679\" height=\"523\" srcset=\"https:\/\/tannamtu.id.vn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/BBT-Trung-Bac-Tan-Van-1919_-1024x788.jpg 1024w, https:\/\/tannamtu.id.vn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/BBT-Trung-Bac-Tan-Van-1919_-300x231.jpg 300w, https:\/\/tannamtu.id.vn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/BBT-Trung-Bac-Tan-Van-1919_-768x591.jpg 768w, https:\/\/tannamtu.id.vn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/BBT-Trung-Bac-Tan-Van-1919_.jpg 1920w\" sizes=\"(max-width: 679px) 100vw, 679px\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><em>BBT b\u00e1o Trung B\u1eafc T\u00e2n v\u0103n ch\u1ee5p n\u0103m 1919 t\u1ea1i 24-26 Orleans (nay l\u00e0 Ph\u00f9ng H\u01b0ng, H\u00e0 N\u1ed9i)<\/em><\/p>\n<p>Sau h\u1ebft t\u00f4i mu\u1ed1n noi l\u1ec7-th\u01b0\u1eddng v\u00e0 l\u1ea1i mu\u1ed1n chi\u1ec1u c\u00e1i tinh-th\u1ea7n \u0111\u1ee9c Kh\u1ed5ng-t\u1eed \u1edf n\u01a1i n\u00e0y l\u00e0 n\u01a1i t\u1eeb x\u01b0a nay v\u1eabn ch\u1ec9 d\u1ea1y \u0111\u1ea1o ng\u00e0i. V\u1eady t\u00f4i xin \u0111em m\u1ea5y nh\u1eddi c\u1ee7a ng\u00e0i \u1edf s\u00e1ch Lu\u1eadn-ng\u1eef, thi\u00ean th\u1ee9 ch\u00edn, \u0111\u1ec3 khuy\u00ean c\u00e1c anh c\u1ea7n h\u1ecdc:<\/p>\n<p>\u201cC\u0169ng c\u00f3 c\u00e2y l\u00faa n\u00f3 kh\u00f4ng ra b\u00f4ng, c\u0169ng c\u00f3 c\u00e2y ra b\u00f4ng m\u00e0 h\u1ed9t l\u1ea1i l\u00e9p. Ng\u01b0\u1eddi \u0111i h\u1ecdc m\u00e0 ch\u1eb3ng n\u00ean, th\u00ec c\u0169ng nh\u01b0 c\u00e2y l\u00faa \u1ea5y v\u1eady).<\/p>\n<p><em>(Mi\u00eau nhi b\u1ea5t t\u00fa, t\u00fa nhi b\u1ea5t th\u1ef1c. H\u1ecdc nhi b\u1ea5t th\u00e0nh, h\u1eefu nh\u01b0 th\u1ee9 d\u00e1).<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ng\u01b0\u1eddi d\u1ecbch: <strong>NGUY\u1ec4N V\u0102N V\u0128NH<\/strong><\/p>\n<p>\u0110\u00f4ng d\u01b0\u01a1ng t\u1ea1p ch\u00ed 1913.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>* <em>Chi\u1ebfu theo\u00a0<\/em><em>H\u00f2a \u01b0\u1edbc Gi\u00e1p Tu\u1ea5t 1874<\/em><em>\u00a0th\u00ec Ph\u00e1p \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n b\u1ed5 nhi\u1ec7m m\u1ed9t c\u00f4ng s\u1ee9<\/em> (r\u00e9sident) <em>\u1edf\u00a0<\/em><em>Hu\u1ebf<\/em><em>.\u00a0<\/em><em>H\u00f2a \u01b0\u1edbc Qu\u00fd M\u00f9i 1883<\/em><em>,\u00a0kho\u1ea3n 5 quy \u0111\u1ecbnh th\u00eam r\u00f5 quy\u1ec1n l\u1ef1c c\u1ee7a vi\u00ean \u0111\u1ea1i di\u1ec7n Ph\u00e1p, sau \u0111\u1ed5i l\u00e0 T\u1ed5ng C\u00f4ng s\u1ee9 B\u1eafc K\u1ef3 v\u00e0 Trung K\u1ef3<\/em> (r\u00e9sident g\u00e9n\u00e9ral de l&#8217;Annam et du Tonkin).<\/p>\n<p><em>Vi\u00ean ch\u1ee9c\u00a0<\/em><em>ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p<\/em><em>\u00a0n\u00e0y \u0111\u1ea1i di\u1ec7n cho Ch\u00ednh quy\u1ec1n\u00a0<\/em><em>B\u1ea3o h\u1ed9<\/em><em> \u1edf\u00a0<\/em><em>Trung K\u1ef3<\/em><em>\u00a0d\u01b0\u1edbi\u00a0<\/em><em>th\u1eddi Ph\u00e1p thu\u1ed9c<\/em><em>, l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ra v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn vua\u00a0<\/em><em>nh\u00e0 Nguy\u1ec5n<\/em><em>\u00a0c\u00f9ng tr\u00e1ch nhi\u1ec7m l\u00e3nh \u0111\u1ea1o vi\u1ec7c\u00a0<\/em><em>ngo\u1ea1i giao<\/em><em>. Vi\u00ean ch\u1ee9c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eadp h\u00e0nh dinh trong\u00a0<\/em><em>Ho\u00e0ng th\u00e0nh Hu\u1ebf<\/em><em>\u00a0v\u00e0 c\u00f3 \u0111\u1ed9i v\u1ec7 binh ri\u00eang.<\/em><\/p>\n<p>Ghi ch\u00e9p v\u00e0 ch\u00fa gi\u1ea3i: <strong>Nguy\u1ec5n L\u00e2n B\u00ecnh.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>http:\/\/www.bbc.com\/vietnamese\/vert-fut-42919338<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; \u00a0L\u1eddi d\u1eabn: N\u0103m 1803, Vua Gia Long cho x\u00e2y d\u1ef1ng \u0110\u1ed1c h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng, \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 tr\u01b0\u1eddng Qu\u1ed1c h\u1ecdc \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a Tri\u1ec1u Nguy\u1ec5n. N\u0103m 1820 tr\u01b0\u1eddng ch\u00ednh th\u1ee9c mang t\u00ean Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m d\u01b0\u1edbi th\u1eddi vua Minh M\u1ea1ng. V\u00e0o th\u1eddi vua Duy T\u00e2n (Nguy\u1ec5n Ph\u00fac V\u0129nh San), t\u1ea1i l\u1ec5 t\u1ed1t nghi\u1ec7p v\u00e0 trao [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":31,"featured_media":3551,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[52,11],"tags":[26,139,23,97,87,95,105,32,42,27,107,93,22,20,30,138,108,106,86,109,53,55,34,33,156,94,96,54,28,31,100,51,24,8,112,99,21,25,36,98,110],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/ky-1-kham-pha-cac-kho-bau-co-vat-trong-kinh-thanh-hue.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3547"}],"collection":[{"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/31"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3547"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3547\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3552,"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3547\/revisions\/3552"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3551"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3547"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3547"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3547"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}