{"id":2787,"date":"2016-10-20T23:28:06","date_gmt":"2016-10-20T16:28:06","guid":{"rendered":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/?p=2787"},"modified":"2016-10-22T16:34:54","modified_gmt":"2016-10-22T09:34:54","slug":"nguyen-van-vinh-khai-sang-nen-mong-bao-chi-hien-dai-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/?p=2787","title":{"rendered":"IM L\u1eb6NG, C\u00d3 PH\u1ea2I L\u00c0 GI\u1ea2I PH\u00c1P?!"},"content":{"rendered":"<div class=\"sapo\">\n<p>Ng\u00e0y 20.8.2016, BBT trang th\u00f4ng tin Tannamtu.com \u0111\u00e3 g\u1eedi th\u01b0 qua email \u0111\u1ebfn BBT <em>Tu\u1ea7n B\u00e1o V\u0103n ngh\u1ec7 TP. HCM<\/em>, b\u00e0i vi\u1ebft \u0110\u01af\u1edcNG HAI CHI\u1ec0U, li\u00ean quan \u0111\u1ebfn b\u00e0i vi\u1ebft c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3 c\u00f3 t\u00ean <em>Tr\u1ecbnh Phi Long, \u0111\u0103ng tr\u00ean tu\u1ea7n b\u00e1o V\u0103n ngh\u1ec7 TP.HCM s\u1ed1 398, ng\u00e0y 29.4.2016. <\/em>C\u1ed5ng th\u00f4ng tin ti\u1ebfp nh\u1eadn t\u1ef1 \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Tu\u1ea7n b\u00e1o VN. TP HCM \u0111\u00e3 tr\u1ea3 l\u1eddi t\u1ef1 \u0111\u1ed9ng v\u00e0o l\u00fac 11h34\u2019 ng\u00e0y 23.8.2016 c\u00f3 n\u1ed9i dung nh\u01b0 sau:<\/p>\n<p>Than chao<\/p>\n<p>Tuan Bao Van Nghe TP.HCM da nhan duoc bai cong tac cua Anh\/Chi<\/p>\n<p>Anh\/Chi vui long ghi thong tin lien he, tai khoan ngan hang (neu co) trong bai viet de Bao Van Nghe thuan tien gui nhuan but va bao bieu den Anh\/Chi.<\/p>\n<p>Rieng doi voi Anh\/Chi o TP. Ho Chi Minh vui long lien he toa soan vao buoi sang cac ngay thu Hai, thu Ba, thu Nam va thu Sau de nhan nhuan but va bao bieu.<\/p>\n<p>Neu trong bai cong tac da co day du thong tin, Anh\/Chi vui long bo qua email nay.<\/p>\n<p>Chan thanh cam on<\/p>\n<p>Tuy nhi\u00ean, \u0111\u00e3 \u0111i qua tr\u00f2n hai th\u00e1ng, BBT Tannamtu.com kh\u00f4ng nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t s\u1ef1 ph\u00fac \u0111\u00e1p n\u00e0o kh\u00e1c t\u1eeb ph\u00eda Tu\u1ea7n b\u00e1o VN TP HCM.<\/p>\n<p>\u0110\u1ec3 kh\u00e1ch quan trong vi\u1ec7c nh\u00ecn nh\u1eadn con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 s\u1ef1 nghi\u1ec7p c\u1ee7a h\u1ecdc gi\u1ea3 Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh, \u0111\u1ec3 c\u00f3 c\u01a1 s\u1edf nh\u1eadn th\u1ee9c th\u00eam v\u1ec1 h\u1ecdc gi\u1ea3 Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh, BBT ch\u00fang t\u00f4i xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u0103ng l\u1ea1i b\u00e0i vi\u1ebft \u201cNguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh: Khai s\u00e1ng n\u1ec1n m\u00f3ng b\u00e1o ch\u00ed hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i\u201d, \u0111\u0103ng tr\u00ean b\u00e1o <em>S\u00e0i G\u00f2n \u0110\u1ea7u t\u01b0<\/em> (\u1ea5n ph\u1ea9m c\u1ee7a b\u00e1o S\u00e0i G\u00f2n Gi\u1ea3i ph\u00f3ng) ra ng\u00e0y 18.6.2015 c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3 Vi\u1ec7t V\u0103n<\/p>\n<p>BBT.Tannamtu.com<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><strong>Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh: Khai s\u00e1ng n\u1ec1n m\u00f3ng b\u00e1o ch\u00ed hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i<\/strong><\/p>\n<p>N\u00f3i v\u1ec1 Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh (\u1ea3nh, 1882-1936), GS. Ph\u1ea1m Th\u1ebf Ng\u1eef nh\u1eadn x\u00e9t: V\u1ec1 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng, Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh c\u00f3 th\u1ec3 coi l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ti\u00eau bi\u1ec3u c\u1ee7a phong tr\u00e0o duy t\u00e2n c\u1ea5p ti\u1ebfn c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc ta v\u00e0o \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 XX. V\u1ec1 h\u1ecdc thu\u1eadt, \u00f4ng l\u00e0 m\u1ed9t chi\u1ebfn s\u0129 \u0111\u1ea5u tranh kh\u00f4ng m\u1ec7t m\u1ecfi truy\u1ec1n b\u00e1 ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef. V\u00e0 \u00f4ng \u0111\u00e3 cho ra \u0111\u1eddi nh\u1eefng t\u1edd b\u00e1o r\u1ea5t b\u1ed5 \u00edch c\u1ee7a n\u1ec1n b\u00e1o ch\u00ed ph\u00f4i thai, nh\u01b0 t\u1edd \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng t\u1ea1p ch\u00ed\u2026<\/p><\/div>\n<div class=\"body\">\n<p class=\"body-text\"><strong>H\u00e0nh tr\u00ecnh m\u1ed9t con ng\u01b0\u1eddi k\u1ef3 l\u1ea1<\/strong><\/p>\n<p class=\"body-image\"><a class=\"photo\" href=\"http:\/\/www.saigondautu.com.vn\/Pictures\/840\/NVV1.gif\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"http:\/\/www.saigondautu.com.vn\/Pictures\/840\/NVV1.gif\" alt=\"\" \/><\/a><\/p>\n<p class=\"body-text\">Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh ra \u0111\u1eddi ng\u00e0y 15-6-1882 t\u1ea1i l\u00e0ng Ph\u01b0\u1ee3ng V\u0169, x\u00e3 Ph\u01b0\u1ee3ng D\u1ee5c, huy\u1ec7n Th\u01b0\u1eddng T\u00edn, t\u1ec9nh H\u00e0 \u0110\u00f4ng (nay thu\u1ed9c huy\u1ec7n Ph\u00fa Xuy\u00ean, TP H\u00e0 N\u1ed9i) trong m\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh n\u00f4ng d\u00e2n ngh\u00e8o \u0111\u00f4ng con \u1edf v\u00f9ng \u0111\u1ed3ng chi\u00eam tr\u0169ng, quanh n\u0103m \u0111\u00f3i k\u00e9m. V\u00ec qu\u00e1 ngh\u00e8o, gia \u0111\u00ecnh \u00f4ng b\u1ecf qu\u00ea ra H\u00e0 N\u1ed9i \u1edf nh\u1edd nh\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi h\u1ecd h\u00e0ng b\u00ean ngo\u1ea1i \u1edf s\u1ed1 46 H\u00e0ng Gi\u1ea5y \u0111\u1ec3 ki\u1ebfm s\u1ed1ng.<\/p>\n<p class=\"body-text\">L\u00fac 8 tu\u1ed5i, V\u0129nh \u0111i ch\u0103n b\u00f2 thu\u00ea ngo\u00e0i b\u00e3i s\u00f4ng H\u1ed3ng. Sau \u0111\u00f3 gia \u0111\u00ecnh ph\u00e1t hi\u1ec7n \u1edf \u0111\u00ecnh l\u00e0ng Y\u00ean Ph\u1ee5 c\u00f3 l\u1edbp h\u1ecdc do th\u1ea7y gi\u00e1o ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p ph\u1ee5 tr\u00e1ch d\u1ea1y c\u00e1c h\u1ecdc sinh \u0111\u1ed7 t\u00fa t\u00e0i tr\u1edf l\u00ean h\u1ecdc th\u00e0nh th\u00f4ng ng\u00f4n n\u00ean xin v\u00e0o l\u00e0m, ng\u1ed3i cu\u1ed1i l\u1edbp k\u00e9o qu\u1ea1t cho l\u1edbp h\u1ecdc. Kh\u00f4ng ch\u1ec9 k\u00e9o qu\u1ea1t v\u00e0 c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 s\u00e1ch, b\u00fat nh\u01b0ng V\u0129nh lu\u00f4n ch\u0103m ch\u00fa nghe th\u1ea7y gi\u1ea3ng \u0111\u1ec3 h\u1ecdc l\u1ecfm.<\/p>\n<p class=\"body-text\">Nh\u1edd v\u1eady, sau m\u1ed9t th\u1eddi gian \u00f4ng \u0111\u00e3 n\u00f3i, vi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfng Ph\u00e1p th\u00e0nh th\u1ea1o. Nh\u1edd t\u01b0 ch\u1ea5t \u201ch\u1ecdc l\u1ecfm\u201d xu\u1ea5t s\u1eafc, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea7y hi\u1ec7u tr\u01b0\u1edfng D\u2019Argence ch\u00fa \u00fd, cho ph\u00e9p d\u1ef1 thi t\u1ed1t nghi\u1ec7p c\u00f9ng 40 h\u1ecdc sinh kh\u00e1c trong kh\u00f3a h\u1ecdc. K\u1ebft qu\u1ea3: Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh \u0111\u1ed7 h\u1ea1ng 12 khi m\u1edbi 10 tu\u1ed5i!<\/p>\n<p class=\"body-text\">V\u00ec t\u1ed1t nghi\u1ec7p v\u1edbi tu\u1ed5i qu\u00e1 nh\u1ecf, Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh th\u00f4i k\u00e9o qu\u1ea1t, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p h\u1ecdc b\u1ed5ng \u0111\u1ec3 theo h\u1ecdc Tr\u01b0\u1eddng Th\u00f4ng ng\u00f4n (Coll\u00e9ge des Intrepr\u00eates) kh\u00f3a 1893-1896 v\u00e0 \u0111\u00e3 \u0111\u1ed7 th\u1ee7 khoa khi m\u1edbi 13 tu\u1ed5i. Sau \u0111\u00f3, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m th\u00f4ng ng\u00f4n cho T\u00f2a c\u00f4ng s\u1ee9 L\u00e0o Cai, H\u1ea3i Ph\u00f2ng, B\u1eafc Ninh &#8211; B\u1eafc Giang. \u0110\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1nh gi\u00e1 cao v\u1ec1 t\u00e0i m\u1eabn ti\u1ec7p v\u00e0 kh\u1ea3 n\u0103ng ti\u1ebfng Ph\u00e1p, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c C\u00f4ng s\u1ee9 Hauser \u0111\u1eb7c c\u00e1ch l\u00e0m th\u01b0 k\u00fd ri\u00eang, ch\u00e1nh v\u0103n ph\u00f2ng. Sau \u0111\u00f3 vi\u00ean quan n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u v\u1ec1 H\u00e0 N\u1ed9i l\u00e0m \u0111\u1ed1c l\u00fd, V\u0129nh \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u theo.<\/p>\n<p class=\"body-text\">\u0110\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 XX t\u00ecnh h\u00ecnh th\u1ebf gi\u1edbi c\u00f3 nhi\u1ec1u bi\u1ebfn \u0111\u1ed9ng: Phong tr\u00e0o \u201cCh\u00e2u \u00c1 th\u1ee9c t\u1ec9nh\u201d n\u1ed5i l\u00ean, Nh\u1eadt th\u1eafng Nga trong chi\u1ebfn tranh Nga-Nh\u1eadt (1904-1905). Trong n\u01b0\u1edbc phong tr\u00e0o \u0110\u00f4ng Du, Duy T\u00e2n ph\u00e1t tri\u1ec3n r\u1ea7m r\u1ed9. V\u00ec v\u1eady, To\u00e0n quy\u1ec1n \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng P. Beau nh\u1eadn th\u1ea5y c\u1ea7n c\u1ea3i c\u00e1ch th\u00edch \u1ee9ng v\u1edbi bi\u1ebfn \u0111\u1ed9ng x\u00e3 h\u1ed9i \u0111\u1ed3ng th\u1eddi xoa d\u1ecbu s\u1ef1 ph\u1ea3n kh\u00e1ng c\u1ee7a Nh\u00e2n d\u00e2n tr\u01b0\u1edbc ch\u00ednh s\u00e1ch h\u00e0 kh\u1eafc c\u1ee7a ch\u00ednh quy\u1ec1n thu\u1ed9c \u0111\u1ecba.<\/p>\n<p class=\"body-text\">To\u00e0n quy\u1ec1n P. Beau giao nhi\u1ec7m v\u1ee5 cho \u0110\u1ed1c l\u00fd Hauser tr\u1ef1c ti\u1ebfp v\u1eadn \u0111\u1ed9ng v\u00e0 gi\u00fap \u0111\u1ee1 ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t l\u00e0m \u0111\u01a1n, th\u1ea3o \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 xin ph\u00e9p l\u1eadp c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng, c\u00e1c h\u1ed9i \u0111\u1ec3 tr\u00ecnh l\u00ean Ph\u1ee7 Th\u1ed1ng s\u1ee9. Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh \u0111\u01b0\u1ee3c Hauser t\u00edn nhi\u1ec7m giao cho vi\u1ec7c n\u00e0y. Nh\u1edd \u0111\u00f3, Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh tr\u1edf th\u00e0nh s\u00e1ng l\u1eadp vi\u00ean c\u1ee7a c\u00e1c h\u1ed9i, c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng l\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd, nh\u01b0 H\u1ed9i Tr\u00ed Tri, Tr\u01b0\u1eddng \u0110\u00f4ng Kinh Ngh\u0129a th\u1ee5c, H\u1ed9i D\u1ecbch s\u00e1ch, H\u1ed9i T\u01b0\u01a1ng tr\u1ee3 ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t sang Ph\u00e1p h\u1ecdc \u0111\u1ea1i h\u1ecdc v\u00e0 k\u1ef9 thu\u1eadt\u2026<\/p>\n<p class=\"body-text\">B\u01b0\u1edbc ngo\u1eb7t cu\u1ed9c \u0111\u1eddi \u00f4ng x\u1ea3y ra v\u00e0o n\u0103m 1906. N\u0103m \u0111\u00f3, Ph\u00e1p m\u1edf H\u1ed9i ch\u1ee3 thu\u1ed9c \u0111\u1ecba Marseille v\u00e0 \u0110\u1ed1c l\u00fd Hauser \u0111\u01b0\u1ee3c giao t\u1ed5 ch\u1ee9c gian h\u00e0ng B\u1eafc k\u1ef3. Hauser giao cho Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh th\u1ef1c hi\u1ec7n, g\u1ed3m thu th\u1eadp s\u1ea3n ph\u1ea9m tri\u1ec3n l\u00e3m, thi\u1ebft k\u1ebf tr\u01b0ng b\u00e0y, \u0111\u01b0a th\u1ee3 \u0111i Marseille d\u1ef1ng gian h\u00e0ng.<\/p>\n<p class=\"body-text\">\u00d4ng c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c giao qu\u1ea3n l\u00fd gian h\u00e0ng t\u1ea1i h\u1ed9i ch\u1ee3 thu\u1ed9c \u0111\u1ecba t\u1eeb th\u00e1ng 3 \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 8-1906, khi \u0111\u00f3 V\u0129nh m\u1edbi 24 tu\u1ed5i. H\u1ed9i ch\u1ee3 k\u1ebft th\u00fac, V\u0129nh \u1edf l\u1ea1i Marseille 1 th\u00e1ng, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u1ed1c l\u00fd Hauser \u0111\u01b0a \u0111i tham quan, t\u00ecm hi\u1ec3u ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a nh\u00e0 in v\u00e0 b\u00e1o Revue de Paris, nh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n Hachette, c\u01a1 quan xu\u1ea5t b\u1ea3n t\u1eeb \u0111i\u1ec3n Larousse\u2026<\/p>\n<p class=\"body-text\">N\u0103m 1907, Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1ea7u ti\u00ean gia nh\u1eadp H\u1ed9i Nh\u00e2n quy\u1ec1n Ph\u00e1p. Sau \u0111\u00f3 v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc, \u00f4ng xin\u2026 ngh\u1ec9 vi\u1ec7c v\u00e0 c\u00f9ng m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p &#8211; Dufour &#8211; th\u00e0nh l\u1eadp nh\u00e0 in. \u00d4ng c\u00f9ng v\u1edbi Phan K\u1ebf B\u00ednh d\u1ecbch v\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n 2 t\u00e1c ph\u1ea9m \u0111\u1ea7u ti\u00ean: Tam qu\u1ed1c v\u00e0 Truy\u1ec7n Ki\u1ec1u. T\u1eeb \u0111\u00e2y cu\u1ed9c \u0111\u1eddi \u00f4ng chuy\u1ec3n h\u1eb3n qua l\u00e0m b\u00e1o v\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n. \u00d4ng t\u1ef1 c\u00e1ch t\u00e2n ch\u00ednh m\u00ecnh b\u1eb1ng c\u00e1ch c\u1eaft t\u00f3c ng\u1eafn, b\u1ecf t\u00fai t\u00f3, kh\u0103n x\u1ebfp, \u00e1o d\u00e0i; m\u1eb7c qu\u1ea7n \u00e1o theo ki\u1ec3u \u00c2u, \u0111i gi\u00e0y da, d\u00f9ng xe m\u00f4 t\u00f4 mang t\u1eeb Ph\u00e1p v\u1ec1\u2026<\/p>\n<p class=\"body-text\">N\u0103m 1907 \u00f4ng th\u1ef1c s\u1ef1 b\u01b0\u1edbc v\u00e0o l\u00e0ng b\u00e1o, l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng v\u00e0 khai s\u00e1ng vi\u1ec7c ph\u00e1t tri\u1ec3n b\u00e1o ch\u00ed ti\u1ebfng Vi\u1ec7t &#8211; m\u1ed9t ngh\u1ec1 ho\u00e0n to\u00e0n m\u1edbi \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 XX. \u00d4ng l\u1ea5y nhi\u1ec1u b\u00fat danh kh\u00e1c nhau nh\u01b0 T\u00e2n Nam T\u1eed, \u0110o\u00e0n Th\u1ecb Loan, V, B\u1ea3o Qu\u00e1n&#8230; t\u00f9y theo th\u1ec3 lo\u1ea1i b\u00e1o ch\u00ed.<\/p>\n<p class=\"body-text\">Sau \u0111\u00f3 \u00f4ng l\u00e0m ch\u1ee7 nhi\u1ec7m, ch\u1ee7 b\u00fat nhi\u1ec1u nh\u1ea5t trong l\u1ecbch s\u1eed b\u00e1o ch\u00ed Vi\u1ec7t Nam v\u00e0o th\u1eddi \u0111\u00f3, v\u1edbi c\u00e1c t\u1edd \u0110\u0103ng c\u1ed5 T\u00f9ng b\u00e1o (ra s\u1ed1 \u0111\u1ea7u ti\u00ean ng\u00e0y 28-3-1907), Notre Journal (1908-1909), Notre Revue (1910), L\u1ee5c t\u1ec9nh T\u00e2n v\u0103n (\u1edf S\u00e0i G\u00f2n), \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng t\u1ea1p ch\u00ed (s\u1ed1 \u0111\u1ea7u ti\u00ean ra ng\u00e0y 15-5-1913), Trung B\u1eafc T\u00e2n v\u0103n (1915). N\u0103m 1919 t\u1edd Trung B\u1eafc T\u00e2n v\u0103n xu\u1ea5t b\u1ea3n d\u01b0\u1edbi d\u1ea1ng nh\u1eadt b\u00e1o, l\u00e0 t\u1edd nh\u1eadt b\u00e1o \u0111\u1ea7u ti\u00ean trong l\u1ecbch s\u1eed b\u00e1o ch\u00ed Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n<p class=\"body-text\">Cu\u1ed9c kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng kinh t\u1ebf th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u1ea7u nh\u1eefng n\u0103m 1930 \u0111\u00e3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c l\u0129nh v\u1ef1c. Ng\u00e0nh b\u00e1o ch\u00ed v\u00e0 in \u1ea5n c\u1ee7a Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh b\u1ecb t\u1ed5n th\u1ea5t n\u1eb7ng n\u1ec1. B\u00e1o, s\u00e1ch in ra kh\u00f4ng ph\u00e1t h\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c. L\u00fac n\u00e0y Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh n\u1ee3 ng\u00e2n h\u00e0ng \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng m\u1ed9t kho\u1ea3n ti\u1ec1n l\u1edbn, m\u1eb7t kh\u00e1c \u00f4ng lu\u00f4n vi\u1ebft b\u00e1o ch\u1ed1ng Ph\u00e1p, \u0111\u1ea3 ph\u00e1 ch\u00ednh quy\u1ec1n phong ki\u1ebfn b\u00f9 nh\u00ecn, n\u00ean Ph\u00e1p bu\u1ed9c \u00f4ng ph\u1ea3i l\u1ef1a ch\u1ecdn m\u1ed9t trong 3 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n \u0111\u1ec3 x\u00f3a n\u1ee3: (i) V\u00e0o Hu\u1ebf l\u00e0m quan Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0. (ii) Ph\u1ea3i \u0111i t\u00f9. (iii) Ph\u1ea3i bi\u1ec7t x\u1ee9 sang L\u00e0o t\u00ecm v\u00e0ng tr\u1ea3 n\u1ee3. \u00d4ng ch\u1ecdn ph\u01b0\u01a1ng \u00e1n th\u1ee9 3 \u0111\u1ec3 gi\u1eef ph\u1ea9m c\u00e1ch c\u1ee7a m\u00ecnh v\u00e0 \u0111\u1ec3\u2026 ti\u1ebfp t\u1ee5c vi\u1ebft b\u00e1o.<\/p>\n<p class=\"body-text\">Ng\u00e0y 1-5-1936, ng\u01b0\u1eddi ta ph\u00e1t hi\u1ec7n \u00f4ng ch\u1ebft tr\u00ean m\u1ed9t chi\u1ebfc thuy\u1ec1n \u0111\u1ed9c m\u1ed9c, trong ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t xu nh\u01b0ng tr\u00ean tay v\u1eabn \u0111ang c\u1ea7m b\u00fat v\u1edbi m\u1ed9t b\u00e0i ph\u00f3ng s\u1ef1 \u0111ang vi\u1ebft d\u1edf \u201cM\u1ed9t th\u00e1ng v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111i t\u00ecm v\u00e0ng\u201d. Lo\u1ea1t b\u00e0i n\u00e0y c\u00f3 nh\u1eefng b\u00e0i \u0111\u1ea7u \u0111\u00e3 \u0111\u0103ng tr\u00ean t\u1edd Annam Nouveau!<\/p>\n<p class=\"body-text\"><strong>N\u01b0\u1edbc Nam ta hay d\u1edf c\u0169ng \u1edf ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef<\/strong><\/p>\n<p class=\"body-text\">Khai s\u00e1ng n\u1ec1n b\u00e1o ch\u00ed v\u00e0 c\u1ed5 \u0111\u1ed9ng truy\u1ec1n b\u00e1 ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef l\u00e0 s\u1ef1 nghi\u1ec7p g\u1eafn li\u1ec1n c\u1ea3 \u0111\u1eddi Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh. Trong l\u1eddi t\u1ef1a cu\u1ed1n Truy\u1ec7n Ki\u1ec1u xu\u1ea5t b\u1ea3n b\u1eb1ng ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef \u0111\u1ea7u ti\u00ean (n\u0103m 1907), Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh ghi: \u201cN\u01b0\u1edbc Nam ta mai sau n\u00e0y hay hay d\u1edf c\u0169ng \u1edf ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef\u201d, tr\u1edf th\u00e0nh l\u1eddi k\u00eau g\u1ecdi c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e0 truy\u1ec1n b\u00e1 ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef, \u0111\u01b0\u1ee3c in tr\u00ean t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c b\u00eca s\u00e1ch c\u1ee7a nh\u00e0 in Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh xu\u1ea5t b\u1ea3n.<\/p>\n<p class=\"body-text\">T\u1ea1i H\u1ed9i qu\u00e1n Tr\u00ed Tri ng\u00e0y 4-8-1907, \u00f4ng ph\u00e1t bi\u1ec3u: \u201cN\u01b0\u1edbc Nam ta mu\u1ed1n ch\u00f3ng b\u01b0\u1edbc l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng ti\u1ebfn h\u00f3a th\u00ec ph\u1ea3i mau thu th\u00e1i l\u1ea5y nh\u1eefng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng m\u1edbi. Mu\u1ed1n cho nh\u1eefng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng m\u1edbi trong v\u0103n h\u00f3a \u00c2u &#8211; T\u00e2y truy\u1ec1n b\u00e1 kh\u1eafp trong d\u00e2n gian th\u00ec ph\u1ea3i phi\u00ean d\u1ecbch s\u00e1ch ch\u1eef n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i ra ti\u1ebfng Vi\u1ec7t\u201d. N\u00f3i l\u00e0 l\u00e0m, Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh vi\u1ebft tr\u00ean b\u00e1o \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng t\u1ea1p ch\u00ed: \u201cB\u1ea3n qu\u00e1n \u0111\u1ecbnh \u0111em h\u1ebft nh\u1eefng b\u00e0i lu\u1eadn hay v\u1ec1 c\u00e1c c\u00f4ng ngh\u1ec7, v\u1ec1 vi\u1ec7c bu\u00f4n b\u00e1n d\u1ecbch ra qu\u1ed1c v\u0103n cho ng\u01b0\u1eddi An Nam \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eadn h\u01b0\u1edfng\u201d.<\/p>\n<p class=\"body-image\"><a class=\"photo\" href=\"http:\/\/www.saigondautu.com.vn\/Pictures\/840\/NVV2.gif\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"http:\/\/www.saigondautu.com.vn\/Pictures\/840\/NVV2.gif\" alt=\"\" \/><\/a><\/p>\n<p class=\"body-text\" style=\"text-align: center\"><em>G\u00f3c tr\u01b0ng b\u00e0y \u1ea3nh nh\u00e0 b\u00e1o Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh v\u00e0 c\u00e1c t\u1edd b\u00e1o do \u00f4ng l\u00e0m ch\u1ee7 b\u00fat, bao g\u1ed3m:<br \/>\n\u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng t\u1ea1p ch\u00ed, \u0110\u0103ng c\u1ed5 T\u00f9ng b\u00e1o, L\u1ee5c t\u1ec9nh T\u00e2n v\u0103n, Trung B\u1eafc T\u00e2n v\u0103n, <\/em><br \/>\n<em>t\u1ea1i Tri\u1ec3n l\u00e3m b\u00e1o ch\u00ed Qu\u1ed1c ng\u1eef Vi\u1ec7t Nam t\u1ed5 ch\u1ee9c n\u0103m 2010 t\u1ea1i H\u00e0 N\u1ed9i. <\/em><\/p>\n<p class=\"body-text\">Kh\u1edfi s\u1ef1 v\u1edbi ngh\u1ec1 l\u00e0m b\u00e1o v\u00e0 tham gia gi\u1ea3ng d\u1ea1y \u1edf tr\u01b0\u1eddng \u0110\u00f4ng Kinh Ngh\u0129a th\u1ee5c, Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh lu\u00f4n c\u1ed5 \u0111\u1ed9ng Nh\u00e2n d\u00e2n h\u1ecdc ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef \u0111\u1ec3 thay th\u1ebf ch\u1eef H\u00e1n, ch\u1eef N\u00f4m. \u00d4ng l\u1eadp lu\u1eadn: \u201cM\u1edf ngay t\u1edd nh\u1eadt b\u00e1o n\u00e0y ra m\u00e0 ng\u1eabm xem b\u1ea5y nhi\u00eau \u0111i\u1ec1u lu\u1eadn trong b\u00e1o, th\u1eed ngh\u0129: Gi\u00e1 th\u1eed lu\u1eadn b\u1eb1ng ch\u1eef Nho th\u00ec c\u00f3 m\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c, m\u00e0 trong nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec c\u00f3 m\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec3u cho h\u1ebft ngh\u0129a. Vi\u1ebft b\u1eb1ng ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef th\u00ec ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft ch\u1eef \u0111\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c, hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc c\u1ea3 nh\u00e0 nghe \u0111\u1ec1u hi\u1ec3u\u201d.<\/p>\n<p class=\"body-text\">\u00d4ng cho r\u1eb1ng \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecdc, vi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef r\u1ea5t d\u1ec5. \u201cAi c\u00f3 \u00fd ch\u00ed th\u00ec v\u00e0i ng\u00e0y, ngu \u0111\u1ea7n m\u1ed9t th\u00e1ng c\u0169ng ph\u1ea3i th\u00f4ng. Trong khi ch\u1eef Nho th\u00ec ph\u1ea3i h\u1ecdc n\u1eeda \u0111\u1eddi ng\u01b0\u1eddi, m\u00e0 tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi hay, h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c hay c\u0169ng ch\u1ec9 \u00edch l\u1ea5y m\u1ed9t m\u00ecnh, ch\u1eb3ng qua l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1i th\u00fa rung \u0111\u00f9i m\u00e0 th\u00f4i!\u201d.<\/p>\n<p class=\"body-text\">B\u00ean c\u1ea1nh vi\u1ec7c c\u1ed5 \u0111\u1ed9ng, truy\u1ec1n b\u00e1 ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef, \u00f4ng c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 ng\u00f4n ng\u1eef h\u1ecdc v\u1ec1 ti\u1ebfng Vi\u1ec7t xu\u1ea5t ch\u00fang m\u00e0 di s\u1ea3n c\u1ee7a \u00f4ng c\u00f2n gi\u00e1 tr\u1ecb \u0111\u1ebfn ng\u00e0y nay. Tr\u00ean c\u00e1c b\u00e0i b\u00e1o, Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh \u0111\u01b0a ra \u0111\u1ec3 b\u00e0n lu\u1eadn, \u0111i \u0111\u1ebfn th\u1ed1ng nh\u1ea5t trong c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc v\u1ec1 c\u00e1ch \u0111\u1eb7t c\u00e2u, c\u00e1ch vi\u1ebft, d\u00f9ng d\u1ea5u ch\u1ea5m, ph\u1ea9y\u2026<\/p>\n<p class=\"body-text\">L\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111i qua m\u1ecdi mi\u1ec1n \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh ph\u00e1t hi\u1ec7n ng\u1eef \u00e2m c\u00e1c v\u00f9ng mi\u1ec1n c\u00f3 s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t. \u00d4ng ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng ph\u00e2n bi\u1ec7t v\u00e0 th\u1ed1ng nh\u1ea5t ch\u1eef ch v\u00e0 tr, nh\u01b0 con tr\u00e2u, h\u1ea1t ch\u00e2u; \u0111\u1ed5i ch\u1eef gi v\u00e0 tr, nh\u01b0 sai (giai), tr\u0103ng (gi\u0103ng), tro (gio); s \u0111\u1ed5i ra tr, nh\u01b0 tr\u1ed1ng thay cho s\u1ed1ng; d \u0111\u1ed5i ra nh, nh\u01b0 (m\u1ea1ng) nh\u1ec7n thay cho d\u1ec7n, nh\u1ed1t (g\u00e0) thay cho d\u1ed1t, nh\u01a1 (b\u1ea9n) thay d\u01a1\u2026<\/p>\n<p class=\"body-text\">Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh cho r\u1eb1ng s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t ng\u1eef \u00e2m gi\u1eefa 3 mi\u1ec1n v\u00e0 vi\u1ec7c h\u1ecdc h\u1eddi h\u1ee3t, kh\u00f4ng th\u1ed1ng nh\u1ea5t s\u1ebd l\u00e0m \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef, l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc hi\u1ec3u sai ngh\u0129a n\u00ean \u00f4ng \u0111\u00e3 c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t \u201cl\u1ea1 v\u00e0 qu\u00e1 \u0111\u00e1ng\u201d v\u00e0o th\u1eddi b\u1ea5y gi\u1edd. \u00d4ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u00e1c quan cai tr\u1ecb khi x\u00e9t \u0111\u01a1n t\u1eeb, n\u1ebfu \u0111\u01a1n n\u00e0o vi\u1ebft sai l\u1ed7i ch\u00ednh t\u1ea3 th\u00ec kh\u00f4ng nh\u1eadn, tr\u1eeb nh\u1eefng vi\u1ec7c kh\u1ea9n c\u1ea5p, \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n v\u00e0o khu\u00f4n kh\u1ed5, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft li\u1ec1u.<\/p>\n<p class=\"body-text\">Tr\u00ean \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng t\u1ea1p ch\u00ed c\u00f2n c\u00f3 nhi\u1ec1u b\u00e0i h\u01b0\u1edbng d\u1eabn c\u00e1ch c\u1ea7m b\u00fat, c\u00e1ch ng\u1ed3i, c\u00e1ch vi\u1ebft\u2026 ti\u1ebfng Vi\u1ec7t kh\u00e1c h\u1eb3n c\u00e1ch vi\u1ebft ch\u1eef Nho tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y. V\u1edbi mong mu\u1ed1n \u0111\u01b0a ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef nhanh ch\u00f3ng tr\u1edf th\u00e0nh lo\u1ea1i ch\u1eef vi\u1ebft ph\u1ed5 th\u00f4ng, Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh \u0111\u00e3 vi\u1ebft tr\u00ean b\u00e1o nhi\u1ec1u th\u1ec3 lo\u1ea1i b\u00e1o ch\u00ed, d\u1ecbch ti\u1ec3u thuy\u1ebft, th\u01a1 ng\u1ee5 ng\u00f4n b\u1eb1ng ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef, truy\u1ec1n t\u1ea3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c t\u01b0 t\u01b0\u1edfng t\u00ecnh c\u1ea3m con ng\u01b0\u1eddi. Qua \u0111\u00f3, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng bi\u1ebft ch\u1eef H\u00e1n v\u00e0 ti\u1ebfng Ph\u00e1p c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebfp c\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng \u00e1ng v\u0103n hay, nh\u1eefng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng m\u1edbi.<\/p>\n<p class=\"body-text\">T\u1eadn t\u00e2m, c\u1eadt l\u1ef1c truy\u1ec1n b\u00e1 ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef, \u0111\u1ebfn n\u0103m 1918 ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh, s\u1eed d\u1ee5ng r\u1ed9ng r\u00e3i thay th\u1ebf cho ch\u1eef H\u00e1n v\u00e0 ch\u1eef N\u00f4m. Ch\u1eef H\u00e1n b\u1ecb b\u00e3i b\u1ecf trong thi c\u1eed \u1edf B\u1eafc k\u1ef3 t\u1eeb n\u0103m 1915 v\u00e0 tr\u00ean c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc n\u0103m 1919.<\/p>\n<p class=\"body-text\"><strong>L\u1ea1c gi\u1eefa r\u1eebng g\u01b0\u01a1m<\/strong><\/p>\n<p class=\"body-text\"><strong>N\u1ebfu \u0111\u00e1nh gi\u00e1 v\u1ec1 Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh m\u00e0 ch\u1ec9 d\u1eebng l\u1ea1i \u1edf vi\u1ec7c c\u1ee5 l\u00e0 th\u1ee7y t\u1ed5 c\u1ee7a l\u00e0ng b\u00e1o ti\u1ebfng Vi\u1ec7t, l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 c\u00f4ng ph\u00e1t tri\u1ec3n ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef v\u00e0 l\u00e0 nh\u00e0 d\u1ecbch thu\u1eadt xu\u1ea5t s\u1eafc th\u00ec ch\u01b0a \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 v\u00e0 th\u1ecfa \u0111\u00e1ng. \u0110i\u1ec1u x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng h\u01a1n c\u0169ng l\u00e0 \u0111\u00f3ng g\u00f3p l\u1edbn nh\u1ea5t \u1edf c\u1ee5 ch\u00ednh l\u00e0 v\u1ec1 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng. \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng nh\u00e0 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng d\u00e2n ch\u1ee7 \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam mang t\u00ednh khai s\u00e1ng. C\u1ee5 c\u0169ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft d\u00f9ng v\u0103n h\u1ecdc v\u00e0 v\u0103n h\u00f3a \u0111\u1ec3 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng s\u00e2u v\u00e0o l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi, truy\u1ec1n b\u00e1 nh\u1eefng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng ti\u1ebfn b\u1ed9, v\u01b0\u1ee3t th\u1eddi \u0111\u1ea1i.<\/strong><\/p>\n<p class=\"body-text\"><strong>GS. Phan Huy L\u00ea<\/strong><\/p>\n<p class=\"body-text\">\u0110i ti\u00ean phong v\u00e0 c\u1ed5 v\u0169 ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef, Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh tr\u1ea3i qua kh\u00f4ng \u00edt kh\u00f3 kh\u0103n. Th\u1ef1c t\u1ebf trong ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh h\u1ecdc n\u01b0\u1edbc ta l\u00fac \u0111\u00f3, ch\u1ec9 3 n\u0103m \u0111\u1ea7u c\u1ea5p ti\u1ec3u h\u1ecdc m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecdc ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef, \u0111\u1ebfn b\u1eadc trung h\u1ecdc ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef ch\u1ec9 c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t m\u00f4n sinh ng\u1eef. \u0110\u1ebfn b\u1eadc \u0111\u1ea1i h\u1ecdc, cao \u0111\u1eb3ng ch\u1eef Vi\u1ec7t m\u1ea5t h\u1eb3n, thay b\u1eb1ng Ph\u00e1p ng\u1eef.<\/p>\n<p class=\"body-text\">Ti\u1ebfng Vi\u1ec7t m\u1ea5t h\u00fat ngay tr\u00ean \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a m\u00ecnh n\u00ean Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh v\u1eeba \u0111\u1ed1i \u0111\u1ea7u v\u1edbi \u00fd th\u1ee9c h\u1ec7 phong ki\u1ebfn l\u1ea1c h\u1eadu, b\u1ea3o th\u1ee7 trong x\u00e3 h\u1ed9i Vi\u1ec7t Nam, v\u1eeba \u0111\u1ea5u tranh v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p \u0111\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh vai tr\u00f2 ti\u1ebfng b\u1ea3n ng\u1eef. C\u1ea3 ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p c\u0169ng kh\u00f4ng ng\u1edd khi Qu\u1ed1c ng\u1eef tr\u1edf th\u00e0nh ch\u1eef vi\u1ebft ph\u1ed5 th\u00f4ng c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang th\u00ec l\u00e0n s\u00f3ng truy\u1ec1n \u0111\u1ea1t t\u01b0 t\u01b0\u1edfng, nguy\u1ec7n v\u1ecdng, \u0111\u00f2i h\u1ecfi c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang b\u00f9ng l\u00ean, g\u00e2y m\u1ea5t ki\u1ec3m so\u00e1t cho ch\u00ednh quy\u1ec1n thu\u1ed9c \u0111\u1ecba, tr\u1edf th\u00e0nh nh\u00e2n t\u1ed1 quan tr\u1ecdng trong c\u00f4ng cu\u1ed9c \u0111\u1ea5u tranh \u0111\u00f2i \u0111\u1ed9c l\u1eadp c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n<p class=\"body-text\">Nh\u00e0 v\u0103n V\u0169 B\u1eb1ng nh\u1eadn x\u00e9t: \u201cN\u00f3i \u0111\u1ebfn \u00f4ng V\u0129nh, ng\u01b0\u1eddi ta th\u01b0\u1eddng nh\u1edb ngay c\u00e1c lo\u1ea1t b\u00e0i \u0111\u1ea3 k\u00edch ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n ch\u1ee7 c\u1ee7a Ph\u1ea1m Qu\u1ef3nh theo ch\u00ednh quy\u1ec1n thu\u1ed9c \u0111\u1ecba v\u00e0 ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng x\u00e2y d\u1ef1ng n\u1ec1n d\u00e2n ch\u1ee7 l\u1eadp hi\u1ebfn, l\u00e0m cho ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n t\u1eeb B\u1eafc \u0111\u1ebfn Nam s\u00f4i n\u1ed5i, h\u0103ng say. Chi\u1ebfn d\u1ecbch kh\u00edch \u0111\u1ed9ng l\u00f2ng y\u00eau n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a to\u00e0n d\u00e2n l\u00fac \u1ea5y \u0111\u00e3 l\u00e0m cho Ph\u00e1p gi\u1eadt m\u00ecnh, kh\u00f4ng ng\u1edd \u00f4ng V\u0129nh \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e2n ch\u00fang tin y\u00eau \u0111\u1ebfn th\u1ebf.<\/p>\n<p class=\"body-text\">V\u00ec v\u1eady Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi nhi\u1ec1u l\u1eddi \u0111e d\u1ecda, khi th\u00ec s\u1ed7 s\u00e0ng, l\u00fac th\u00ec m\u1ec1m d\u1ebbo c\u1ee7a nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec1n Ph\u00e1p l\u00fac \u0111\u00f3, k\u00e9o d\u00e0i kh\u00f4ng ng\u1edbt trong cu\u1ed9c \u0111\u1eddi \u00f4ng. V\u1eady m\u00e0, Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh th\u00e0 ch\u1ecbu kh\u1ed5 s\u1edf, thi\u1ebfu th\u1ed1n, hi\u1ec3m ngh\u00e8o ch\u1ee9 kh\u00f4ng ch\u1ecbu v\u1ecb t\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p hay v\u00ec ti\u1ec1n c\u1ee7a c\u1ee7a h\u1ecd m\u00e0 thay \u0111\u1ed5i l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng, ch\u00ed h\u01b0\u1edbng\u201d.<\/p>\n<p class=\"body-text\">N\u0103m 1932, Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh d\u1ef1 h\u1ecdp \u0110\u1ea1i h\u1ed9i \u0111\u1ed3ng kinh t\u1ebf t\u00e0i ch\u00ednh \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng t\u1ea1i S\u00e0i G\u00f2n. \u00d4ng thay m\u1eb7t gi\u1edbi doanh nghi\u1ec7p ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i vi\u1ec7c chuy\u1ec3n \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng t\u1eeb ng\u00e2n b\u1ea3n v\u1ecb sang kim b\u1ea3n v\u1ecb, cho r\u1eb1ng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y ch\u1ec9 c\u00f3 l\u1ee3i ng\u00e2n h\u00e0ng Ph\u00e1p nh\u01b0ng c\u00f3 h\u1ea1i cho n\u1ec1n kinh t\u1ebf \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p class=\"body-text\">\u0110ang h\u1ecdp th\u00ec Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00e1t t\u00f2a \u0111\u00f2i t\u1ecbch bi\u00ean to\u00e0n b\u1ed9 gia s\u1ea3n v\u00ec thi\u1ebfu n\u1ee3. Sau nhi\u1ec1u l\u1ea7n m\u1eb7c c\u1ea3 gi\u1eefa ch\u00ednh quy\u1ec1n v\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh, nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec1n \u0111\u00f2i Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh ch\u1ea5p nh\u1eadn 1 trong 3 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n sau: Ch\u1ea5m d\u1ee9t vi\u1ec7c \u0111\u1ea3 ph\u00e1 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh Hu\u1ebf v\u00e0 quan Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Ph\u1ea1m Qu\u1ef3nh; \u0110\u1ed3ng \u00fd v\u00e0o Hu\u1ebf l\u00e0m Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0; D\u1eebng to\u00e0n b\u1ed9 vi\u1ec7c vi\u1ebft b\u00e1o.<\/p>\n<p class=\"body-text\">\u00d4ng v\u1eabn t\u1ecf th\u00e1i \u0111\u1ed9 l\u1eebng kh\u1eebng v\u00e0 kh\u00f4ng h\u1ee3p t\u00e1c v\u1edbi ch\u00ednh quy\u1ec1n thu\u1ed9c \u0111\u1ecba n\u00ean n\u0103m 1935 \u00f4ng ti\u1ebfp t\u1ee5c nh\u1eadn tr\u00e1t v\u1edbi 3 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n c\u00f2n t\u1ec7 h\u1ea1i h\u01a1n: Ch\u1ea5m d\u1ee9t to\u00e0n b\u1ed9 vi\u1ec7c vi\u1ebft b\u00e1o; Ch\u1ea5p nh\u1eadn \u0111i t\u00f9; Sang L\u00e0o t\u00ecm v\u00e0ng tr\u1ea3 n\u1ee3. V\u00e0 \u00f4ng \u0111\u00e3 ch\u1ea5p nh\u1eadn \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n th\u1ee9 3, m\u1ea5t tr\u00ean d\u00f2ng s\u00f4ng S\u00ea P\u00f4n n\u0103m 1936 khi m\u1edbi 54 tu\u1ed5i!<\/p>\n<p class=\"body-text\">GS. Tham L\u00e3ng nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh: \u201cC\u00f3 l\u1ebd c\u00e1i m\u1eabu qu\u1ed1c Ph\u00e1p v\u1edbi m\u1ecdi v\u1ebb huy ho\u00e0ng (khi \u00f4ng tham d\u1ef1 \u0111\u1ea5u x\u1ea3o Marseille) \u0111\u00e3 l\u00e0m \u00f4ng n\u1ea3y ra \u00fd \u0111\u1ecbnh d\u1ea5n th\u00e2n. Cho n\u00ean khi v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc, thay v\u00ec ti\u1ebfp t\u1ee5c c\u1ed9ng t\u00e1c v\u1edbi Ph\u00e1p \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c vinh th\u00e2n ph\u00ec gia, \u00f4ng l\u1ea1i b\u1ecf ngay quan tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 d\u1ea5n th\u00e2n v\u00e0o cu\u1ed9c \u0111\u1ea5u tranh v\u0103n h\u00f3a, m\u00e0 kh\u00ed gi\u1edbi c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 b\u00e1o ch\u00ed v\u00e0 c\u00e1c \u1ea5n ph\u1ea9m.<\/p>\n<p class=\"body-text\">M\u1eb7t kh\u00e1c, Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh c\u00f3 th\u1ec3 coi l\u00e0 \u00f4ng t\u1ed5 c\u1ee7a n\u1ec1n v\u0103n h\u1ecdc &#8211; b\u00e1o ch\u00ed th\u1eddi b\u1ea5y gi\u1edd. \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng t\u1ea1p ch\u00ed do \u00f4ng \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n qu\u1ea3 l\u00e0 m\u1ed9t v\u0103n \u0111\u00e0n \u0111\u00e3 quy t\u1ee5 nhi\u1ec1u nh\u00e0 v\u0103n danh ti\u1ebfng. V\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 \u00f4ng \u0111\u00e3 \u00f4m \u1ea5p v\u00e0 ph\u1ee5ng s\u1ef1 cho \u0111\u1ebfn h\u1ebft \u0111\u1eddi l\u00e0 l\u00e0m cho ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef c\u00f3 m\u1ed9t t\u01b0\u01a1ng lai r\u1ef1c r\u1ee1. C\u00f4ng c\u1ee7a \u00f4ng qu\u1ea3 th\u1ef1c to t\u00e1t\u201d.<\/p>\n<p class=\"body-text\">Nh\u1eefng s\u1ea3n ph\u1ea9m \u0111\u1ec3 l\u1ea1i sau 30 n\u0103m l\u00e0m b\u00e1o v\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n c\u1ee7a Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh cho th\u1ea5y \u00f4ng h\u1ed9i t\u1ee5 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 t\u1ed1 ch\u1ea5t c\u1ee7a m\u1ed9t nh\u00e0 b\u00e1o t\u00e0i ba, ch\u00e2n ch\u00ednh; vi\u1ebft nhi\u1ec1u th\u1ec3 lo\u1ea1i, d\u00e1m n\u00eau ch\u00ednh ki\u1ebfn tr\u00ean nhi\u1ec1u l\u0129nh v\u1ef1c \u0111i ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec1n; l\u00e0 g\u01b0\u01a1ng s\u00e1ng nhi\u1ec1u th\u1ebf h\u1ec7 l\u00e0m b\u00e1o h\u1ecdc t\u1eadp.<\/p>\n<p class=\"body-text\">Tuy v\u1eady, sinh th\u1eddi Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh r\u1ea5t khi\u00eam t\u1ed1n, t\u1ef1 nh\u1eadn m\u00ecnh l\u00e0 \u201cng\u01b0\u1eddi man di hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i\u201d, v\u00ec cho r\u1eb1ng \u00f4ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m v\u0103n h\u00f3a &#8211; ch\u00ednh tr\u1ecb kh\u00f4ng c\u00f3 g\u1ed1c g\u00e1c, xu\u1ea5t th\u00e2n l\u00e0 c\u1eadu b\u00e9 ch\u0103n b\u00f2 8 tu\u1ed5i xin k\u00e9o qu\u1ea1t trong l\u1edbp h\u1ecdc. Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u1ea7m t\u01b0 t\u01b0\u1edfng m\u1edbi, lu\u00f4n h\u01b0\u1edbng t\u1edbi s\u1ef1 c\u00e1ch t\u00e2n, d\u00e2n ch\u1ee7 nh\u01b0ng ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1nh gi\u00e1 s\u00e2u s\u1eafc v\u00e0 to\u00e0n di\u1ec7n v\u1ec1 s\u1ef1 nghi\u1ec7p.<\/p>\n<p class=\"body-text\">Th\u1eadm ch\u00ed trong nhi\u1ec1u giai \u0111o\u1ea1n l\u1ecbch s\u1eed, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi \u0111\u00e3 hi\u1ec3u sai khi k\u1ebft t\u1ed9i \u00f4ng l\u00e0 \u201ctay sai, k\u1ebb b\u1ed3i b\u00fat\u201d cho ch\u00ednh quy\u1ec1n th\u1ef1c d\u00e2n, n\u1eb7ng n\u1ec1 h\u01a1n l\u00e0 t\u1ea7ng l\u1edbp phong ki\u1ebfn k\u1ebft t\u1ed9i \u00f4ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u201c\u0111\u00e3 c\u1eaft \u0111\u1ee9t m\u1ea1ch v\u0103n h\u00f3a H\u00e1n &#8211; N\u00f4m c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c\u201d. \u0110\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5c v\u1ee5 ch\u00ednh quy\u1ec1n th\u1ef1c d\u00e2n, nh\u01b0ng th\u1ef1c t\u1ebf \u00f4ng \u0111\u00e3 hai l\u1ea7n t\u1eeb ch\u1ed1i nh\u1eadn B\u1eafc \u0110\u1ea9u b\u1ed9i tinh &#8211; m\u1ed9t hu\u00e2n ch\u01b0\u01a1ng cao qu\u00fd m\u00e0 c\u1ea3 ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t \u0111\u1ec1u m\u01a1 \u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p class=\"body-text\">V\u1ec1 ch\u00ednh tr\u1ecb, Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh ph\u1ea3n b\u00e1c ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n ch\u1ee7 l\u1eadp hi\u1ebfn v\u00ec cho r\u1eb1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 b\u1ed9 m\u00e1y trung gian, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n ph\u1ea3i 1 c\u1ed5 2 tr\u00f2ng \u00e1p b\u1ee9c. \u00d4ng coi th\u01b0\u1eddng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nh\u00e0 Nguy\u1ec5n, \u0111\u1ea3 ph\u00e1 ch\u00ednh s\u00e1ch cai tr\u1ecb c\u1ee7a Ph\u00e1p. \u00d4ng ch\u1ed1ng ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n th\u00e2n Ph\u1ea1m Qu\u1ef3nh c\u0169ng v\u00ec ph\u1ed1i h\u1ee3p v\u1edbi nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec1n \u1ee7ng h\u1ed9 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 qu\u00e2n ch\u1ee7. \u00d4ng \u0111\u01b0a ra quan \u0111i\u1ec3m r\u1ea5t m\u1edbi l\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd: H\u00ecnh th\u00e1i x\u00e3 h\u1ed9i l\u00fd t\u01b0\u1edfng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t x\u00e3 h\u1ed9i c\u1ed9ng h\u00f2a; trong \u0111\u00f3 lu\u1eadt ph\u00e1p, quy\u1ec1n d\u00e2n ch\u1ee7 v\u00e0 s\u1ef1 b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4n tr\u1ecdng!<\/p>\n<p class=\"body-text\">Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh c\u0169ng kh\u00f4ng ch\u1ea5p nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ed1i c\u1ee7a c\u1ee5 Phan B\u1ed9i Ch\u00e2u, l\u00e0 mu\u1ed1n c\u1ea7u vi\u1ec7n ng\u01b0\u1eddi Nh\u1eadt \u0111\u1ec3 duy t\u00e2n, cho r\u1eb1ng: Mu\u1ed1n gi\u1ea3i ph\u00f3ng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n, vi\u1ec7c \u0111\u1ea7u ti\u00ean ph\u1ea3i gi\u00fap h\u1ecd n\u00e2ng cao ki\u1ebfn th\u1ee9c &#8211; nh\u1eadn th\u1ee9c. Khi \u0111\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n s\u1ebd quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh v\u1eadn m\u1ec7nh c\u1ee7a m\u00ecnh m\u1ed9t c\u00e1ch s\u00e1ng su\u1ed1t. M\u00e2u thu\u1eabn gi\u1eefa 2 b\u1eadc th\u1ee9c gi\u1ea3 sau \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00f3a gi\u1ea3i sau khi trao \u0111\u1ed5i, hi\u1ec3u nhau h\u01a1n. V\u00ec v\u1eady khi Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh m\u1ea5t, Phan B\u1ed9i Ch\u00e2u c\u00f3 \u0111i\u1ebfu v\u0103n kh\u00f3c Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh, \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft b\u1eb1ng ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef v\u00e0 ch\u1eef H\u00e1n.<\/p>\n<p class=\"body-text\">T\u1ea1i l\u1ec5 tang \u00f4ng, \u0111\u00f4ng \u0111\u1ea3o gi\u1edbi b\u00e1o ch\u00ed c\u1ea3 3 k\u1ef3 \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn ti\u1ec5n \u0111\u01b0a. Thi h\u00e0i \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c H\u1ed9i Tam \u0111i\u1ec3m \u0111\u01b0a v\u1ec1 H\u00e0 N\u1ed9i c\u1eed h\u00e0nh tang l\u1ec5 trong 3 ng\u00e0y, d\u01b0\u1edbi d\u00f2ng ch\u1eef: \u201cK\u00ednh vi\u1ebfng \u00d4ng T\u1ed5 c\u1ee7a ngh\u1ec1 b\u00e1o\u201d.<\/p>\n<p class=\"body-text\">Ngu\u1ed3n: <a href=\"http:\/\/www.saigondautu.com.vn\/pages\/20150618\/khai-sang-nen-mong-bao-chi-hien-dai.aspx\">http:\/\/www.saigondautu.com.vn\/pages\/20150618\/khai-sang-nen-mong-bao-chi-hien-dai.aspx<\/a><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ng\u00e0y 20.8.2016, BBT trang th\u00f4ng tin Tannamtu.com \u0111\u00e3 g\u1eedi th\u01b0 qua email \u0111\u1ebfn BBT Tu\u1ea7n B\u00e1o V\u0103n ngh\u1ec7 TP. HCM, b\u00e0i vi\u1ebft \u0110\u01af\u1edcNG HAI CHI\u1ec0U, li\u00ean quan \u0111\u1ebfn b\u00e0i vi\u1ebft c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3 c\u00f3 t\u00ean Tr\u1ecbnh Phi Long, \u0111\u0103ng tr\u00ean tu\u1ea7n b\u00e1o V\u0103n ngh\u1ec7 TP.HCM s\u1ed1 398, ng\u00e0y 29.4.2016. C\u1ed5ng th\u00f4ng tin ti\u1ebfp nh\u1eadn t\u1ef1 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":31,"featured_media":2788,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[17],"tags":[26,139,23,97,87,95,105,32,42,27,107,93,22,20,30,138,108,106,86,109,53,55,34,33,94,96,54,28,31,102,100,51,24,8,112,99,21,25,36,98,110],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/059.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2787"}],"collection":[{"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/31"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2787"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2787\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2805,"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2787\/revisions\/2805"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2788"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2787"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2787"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2787"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}