{"id":217,"date":"2012-05-12T21:18:00","date_gmt":"2012-05-12T14:18:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.levent.com.vn\/?p=217"},"modified":"2014-08-14T22:33:15","modified_gmt":"2014-08-14T15:33:15","slug":"van-thi-sy-tien-chien-nguyen-van-vinh","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/?p=217","title":{"rendered":"V\u0103n thi s\u1ef9 ti\u1ec1n chi\u1ebfn Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p>H\u1ed3i h\u00e3y c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t sinh vi\u00ean b\u00e9 nh\u1ecf, t\u00f4i \u0111\u00e3 coi Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh nh\u01b0 b\u1eadc \u0110\u1ea1i Nh\u00e2n, si\u00eau qu\u1ea7n b\u1ea1t t\u1ee5y, t\u00e0i tr\u00ed v\u00f4 song. Ch\u1ec9 v\u00ec t\u00f4i \u0111\u00e3 \u0111\u1ecdc h\u1ebft c\u1ee7a \u00f4ng b\u1ea3n d\u1ecbch b\u1ed9 s\u00e1ch LES MIS\u00c9RABLES c\u1ee7a VICTOR HUGO. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, t\u00f4i \u0111\u00e3 \u0111\u1ecdc v\u00e0i b\u1ea3n d\u1ecbch Chinh Ph\u1ee5 Ng\u00e2m ra ti\u1ebfng Ph\u00e1p, b\u00e0i Le Lac ra ti\u1ebfng Vi\u1ec7t, t\u00f4i \u0111\u00e3 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ecfa m\u00e3n. T\u1eeb khi \u0111\u1ecdc m\u1ea5y b\u00e0i Fables de La Fontaine c\u1ee7a Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh d\u1ecbch ra Vi\u1ec7t ng\u1eef, v\u00e0 b\u1ed9 s\u00e1ch d\u1ecbch \u201cNh\u1eefng k\u1ebb kh\u1ed1n n\u1ea1n\u201d c\u1ee7a \u00f4ng r\u1ea5t l\u00e0 v\u0129 \u0111\u1ea1i, th\u00ec m\u1ed7i l\u1ea7n ch\u1ec9 th\u1ea5y c\u00e1i t\u00ean c\u1ee7a \u00f4ng t\u00f4i \u0111\u00e3 c\u00fai \u0111\u1ea7u kh\u00e2m ph\u1ee5c r\u1ed3i.<\/p>\n<p>V\u00e0o kho\u1ea3ng n\u0103m 1930, b\u00e1o L\u2019Annam Nouveau c\u1ee7a \u00f4ng b\u1eb1ng Ph\u00e1p v\u0103n ra \u0111\u1eddi. T\u00f4i mua ngay t\u1eeb s\u1ed1 1, c\u0169ng nh\u01b0 c\u00e1c b\u1ea1n tr\u1ebb ham h\u1ecdc h\u1ed3i \u0111\u00f3. D\u00f9 l\u00e0 sinh vi\u00ean ngh\u00e8o, ch\u00fang t\u00f4i c\u0169ng r\u00e1n mua cho \u0111\u01b0\u1ee3c, m\u1ed7i tu\u1ea7n hai k\u00ec, c\u00e1c s\u1ed1 b\u00e1o L\u2019Annam Nouveau cho \u0111\u1ebfn khi n\u00f3 t\u1ef1 \u0111\u00f3ng c\u1eeda, v\u00ec \u00f4ng V\u0129nh b\u1ecb v\u1ee1 n\u1ee3.<\/p>\n<p>M\u00ea Vi\u1ec7t v\u0103n c\u1ee7a \u00f4ng, th\u00edch c\u1ea3 Ph\u00e1p v\u0103n c\u1ee7a \u00f4ng, t\u00f4i ch\u1ec9 ao \u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eb7p \u00f4ng m\u1ed9t l\u1ea7n, \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ea7u chuy\u1ec7n v\u1edbi \u00f4ng, d\u00f9 trong m\u1ed9t ti\u1ebfng \u0111\u1ed3ng h\u1ed3. M\u1ed9t bu\u1ed5i chi\u1ec1u v\u00e0o kho\u1ea3ng ba gi\u1edd, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n c\u00f9ng t\u00f4i \u0111ang \u0111i tr\u00ean v\u1ec9a h\u00e8 ph\u1ed1 H\u00e0ng Gai, b\u1ed7ng ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n b\u1ea3o t\u00f4i:<\/p>\n<p>&#8211; \u00d4ng Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh k\u00eca, m\u00e0y!<\/p>\n<p>&#8211; \u0110\u00e2u?<\/p>\n<p>Ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n ch\u1ec9 t\u00f4i m\u1ed9t \u00f4ng to b\u00e9o, m\u1eb7c \u00e2u ph\u1ee5c tr\u1eafng \u0111\u1ed9i m\u0169 tr\u1eafng b\u1ef1 gi\u1ed1ng nh\u01b0 c\u00e1i \u201cm\u0169 thu\u1ed9c \u0111\u1ecba\u201d (casque colonmial c\u1ee7a T\u00e2y h\u1ed3i \u0111\u00f3), ng\u1ed3i tr\u00ean chi\u1ebfc xe m\u00f4t\u00f4 k\u1ec1nh c\u00e0ng, n\u1ed5 b\u00ecnh b\u1ecbch v\u00e0 k\u00eau r\u1ea7m r\u1ea7m, t\u1eeb h\u00e0ng B\u00f4ng ch\u1ea1y th\u1eb3ng xu\u1ed1ng h\u00e0ng Gai. Ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u1ee9ng l\u1ea1i ng\u00f3 \u00f4ng. L\u00fac \u00f4ng ch\u1ea1y v\u1ee5t ngang qua ch\u00fang t\u00f4i, t\u00f4i c\u00fai \u0111\u1ea7u ch\u00e0o. \u00d4ng kh\u00f4ng tr\u00f4ng th\u1ea5y. Nh\u01b0ng t\u00f4i vui s\u01b0\u1edbng v\u00f4 c\u00f9ng. T\u00f4i \u0111\u00e3 th\u1ea5y m\u1eb7t nh\u00e0 v\u0103n Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh.<\/p>\n<p>Trong ba n\u0103m c\u00f2n l\u00e0 c\u1eadu sinh vi\u00ean nh\u1ecf b\u00e9, t\u00f4i ch\u1ec9 th\u1ea5y \u00f4ng Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh c\u00f3 m\u1ed9t l\u1ea7n \u0111\u00f3 th\u00f4i. Nh\u01b0ng h\u00ecnh \u1ea3nh c\u1ee7a \u00f4ng nh\u00e0 v\u0103n to l\u1edbn kia \u0111\u00e3 in s\u00e2u v\u00e0o trong tr\u00ed nh\u1edb c\u1ee7a t\u00f4i, v\u00e0 m\u1ed7i khi t\u00f4i ngh\u0129 \u0111\u1ebfn \u00f4ng, hay \u0111\u1ecdc m\u1ed9t b\u00e0i b\u00e1o, m\u1ed9t quy\u1ec3n s\u00e1ch c\u1ee7a \u00f4ng, th\u00ec, l\u1ea1 qu\u00e1, t\u00f4i c\u1ee9 nghe ti\u1ebfng xe m\u00f4t\u00f4 n\u1ed5 b\u00ecnh b\u1ecbch v\u00e0 ch\u1ea1y r\u1ea7m r\u1ea7m b\u00ean tai t\u00f4i.<\/p>\n<p>Cho \u0111\u1ebfn b\u00e2y gi\u1edd, t\u00f4i ng\u1ed3i ch\u00e9p l\u1ea1i k\u00ed \u1ee9c n\u00e0y, t\u00f4i v\u1eabn c\u00f2n th\u1ea5y b\u00f3ng d\u00e1ng \u00f4ng Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh ng\u1ed3i tr\u00ean chi\u1ebfc xe m\u00f4t\u00f4 s\u01a1n m\u00e0u \u0111\u1ecf, ch\u1ea1y v\u1ee5t qua tr\u01b0\u1edbc m\u1eaft t\u00f4i th\u1eadt nhanh, v\u00e0 k\u00eau \u1ea7m \u1ea7m nh\u01b0 m\u1ed9t chi\u1ebfc m\u00f4 t\u00f4 bay trong H\u1ed9i ch\u1ee3.<\/p>\n<p>Trong nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n gi\u1eefa sinh vi\u00ean Cao \u0111\u1eb3ng H\u00e0 N\u1ed9i, ng\u01b0\u1eddi ta th\u01b0\u1eddng n\u00f3i \u0111\u1ebfn \u00f4ng Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh lu\u00f4n. M\u1ed9t v\u00e0i anh cho t\u00f4i bi\u1ebft r\u1eb1ng \u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi v\u1ee3 b\u00e9 l\u00e0 c\u00f4 \u0110\u1ea7m lai r\u1ea5t \u0111\u1eb9p v\u00e0 c\u00f2n tr\u1ebb tu\u1ed5i. B\u00e0 c\u1ea3 th\u00ec l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi B\u1eafc, r\u1ea5t hi\u1ec1n l\u00e0nh. Nh\u00e0 \u00f4ng l\u00e0 c\u00e1i bi\u1ec7t th\u1ef1 c\u00f3 t\u01b0\u1eddng c\u00e2y cao xung quanh ph\u1ee7 \u0111\u1ea7y hoa antigone, v\u00e0 c\u00f3 c\u1ed5ng s\u1eaft, tr\u00ean h\u1ed3 V\u0103n ch\u01b0\u01a1ng c\u1ea1nh \u0110\u1ec1n th\u1edd Kh\u1ed5ng T\u1eed. T\u00f4i \u0111\u00e3 \u0111i ngang qua \u0111\u00f3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n, v\u00e0 h\u1eb1ng \u01b0\u1edbc mong l\u00e0m sao c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i may m\u1eafn \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eb7p \u00f4ng m\u1ed9t l\u1ea7n, \u0111\u1ec3 xem t\u01b0\u1eddng t\u1eadn g\u01b0\u01a1ng m\u1eb7t c\u1ee7a \u00f4ng v\u00e0 nghe \u00f4ng n\u00f3i chuy\u1ec7n.<\/p>\n<p>C\u01a1 h\u1ed9i \u1ea5y \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn. T\u00f4i c\u1ea7m t\u1eadp th\u01a1 m\u1ecfng manh v\u1eeba m\u1edbi xu\u1ea5t b\u1ea3n \u0111\u1ebfn t\u00f2a b\u00e1o L\u2019Annam Nouveau \u1edf c\u1ea1nh B\u1edd H\u1ed3 Ho\u00e0n Ki\u1ebfm, m\u1ed9t d\u00e3y nh\u00e0 m\u1ed9t t\u1ea7ng, qu\u00e9t v\u00f4i tr\u1eafng. Bu\u1ed5i s\u00e1ng, t\u00f4i bi\u1ebft \u00f4ng b\u1eadn nhi\u1ec1u vi\u1ec7c, t\u00f4i \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn bu\u1ed5i chi\u1ec1u. T\u00f4i r\u00f3n r\u00e9n b\u01b0\u1edbc v\u00e0o ph\u00f2ng th\u01a1 k\u00ed. B\u1ed1n n\u0103m \u00f4ng v\u00e0 c\u00f4 ng\u1ed3i l\u00e0m s\u1ed5 s\u00e1ch, \u0111\u00e1nh m\u00e1y, kh\u00f4ng ai \u0111\u1ec3 \u00fd \u0111\u1ebfn c\u1eadu nh\u00e3i con ng\u01a1 ng\u00e1c, nh\u01b0 con nai \u0111i l\u1ea1c b\u01b0\u1edbc trong r\u1eebng chi\u1ec1u.<\/p>\n<p>B\u1ed7ng m\u1ed9t ch\u00e0ng con trai dong d\u1ecfng cao h\u01a1n t\u00f4i, nh\u01b0ng tr\u1ea1c tu\u1ed5i v\u1edbi t\u00f4i, t\u1eeb ngo\u00e0i c\u1eeda \u0111i v\u00e0o. Ch\u00e0ng t\u1ee7m t\u1ec9m c\u01b0\u1eddi h\u1ecfi r\u1ea5t nh\u00e3 nh\u1eb7n:<\/p>\n<p>&#8211; \u201cVu\u201d h\u1ecfi g\u00ec \u0111\u1ea5y?<a href=\"http:\/\/www.vanvn.net\/news\/31\/1249-van-thi-sy-tien-chien-nguyen-van-vinh.html#_ftn1\">[1]<\/a><\/p>\n<p>T\u00f4i th\u1ea5y c\u00e1i mi\u1ec7ng ch\u00e0ng nh\u01b0 m\u00f3m, nh\u01b0ng \u0111\u00f4i m\u1eaft r\u1ea5t lanh l\u1ee3i.<\/p>\n<p>T\u00f4i b\u1ea3o:<\/p>\n<p>&#8211; T\u00f4i mu\u1ed1n xin v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn \u00f4ng\u2026 Directeur.<\/p>\n<p>Ch\u00e0ng nhanh nh\u1ea3u tr\u1ea3 l\u1eddi:<\/p>\n<p>&#8211; \u201cVu\u201d ch\u1edd m\u1ed9t t\u00ed nh\u00e9. \u0110\u1ec3 t\u00f4i v\u00e0o xem th\u1ea7y t\u00f4i c\u00f3 b\u1eadn vi\u1ec7c l\u1eafm kh\u00f4ng \u0111\u00e3 nh\u00e9\u2026 \u00c0\u2026 m\u00e0, xin l\u1ed7i, \u201cvu\u201d h\u1ecfi \u00f4ng c\u1ee5 c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec?<\/p>\n<p>&#8211; D\u1ea1\u2026 t\u00f4i mu\u1ed1n \u0111em t\u1eb7ng \u00f4ng c\u1ee5 t\u1eadp th\u01a1 nho nh\u1ecf \u0111\u00e2y, m\u1edbi xu\u1ea5t b\u1ea3n.<\/p>\n<p>N\u00f3i xong, t\u00f4i trao \u201cT\u1eadp th\u01a1 \u0111\u1ea7u\u201d cho ch\u00e0ng ta. Ch\u00e0ng xem qua b\u00eca, l\u1eadt qua m\u1ea5y trang trong, r\u1ed3i t\u1ee7m t\u1ec9m c\u01b0\u1eddi, c\u01b0\u1eddi m\u00edm ch\u1eb7t m\u00f4i, \u0111\u1ec3 c\u00e1i mi\u1ec7ng nh\u01b0 m\u00f3m v\u1eady!<\/p>\n<p>&#8211; \u201cVu\u201d c\u1ee9 v\u00e0o v\u1edbi t\u00f4i.<\/p>\n<p>T\u00f4i \u0111i theo ch\u00e0ng, trong l\u00f2ng h\u1ed3i h\u1ed9p, kh\u00f4ng bi\u1ebft ch\u00e0ng n\u00e0y l\u00e0 ai m\u00e0 coi b\u1ed9 \u0111i v\u00e0o v\u0103n ph\u00f2ng ri\u00eang c\u1ee7a \u00f4ng Ch\u1ee7 nhi\u1ec7m c\u00f3 v\u1ebb t\u1ef1 nhi\u00ean nh\u01b0 th\u1ebf.<\/p>\n<p>M\u1ed9t c\u0103n ph\u00f2ng r\u1ed9ng r\u00e3i, m\u00e1t m\u1ebb, c\u00f3 m\u1ed9t d\u00e3y c\u1eeda ki\u1ebfng ng\u00f3 ra ngo\u00e0i \u0111\u01b0\u1eddng. \u00d4ng Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh to nh\u01b0 \u00f4ng H\u1ed9 ph\u00e1p, m\u1eb7c \u00e1o s\u01a1 mi th\u1eadt tr\u1eafng, tay d\u00e0i, \u0111eo c\u00e0 v\u1ea1t \u0111en, ng\u1ed3i ch\u0103m ch\u00fa vi\u1ebft. Nghe ti\u1ebfng gi\u00e0y ch\u00fang t\u00f4i v\u00e0o, \u00f4ng ng\u01b0ng b\u00fat, ngo\u1ea3nh m\u1eb7t ng\u00f3 ra. Ch\u00e0ng tr\u1ebb tu\u1ed5i \u0111\u1ebfn g\u1ea7n:<\/p>\n<p>&#8211; Th\u01b0a th\u1ea7y, c\u00f3 m\u1ed9t ch\u00e0ng thi s\u0129\u2026<\/p>\n<p>\u00d4ng Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh ng\u00f3 t\u00f4i, th\u1ed1t ra m\u1ed9t ti\u1ebfng Ph\u00e1p:<\/p>\n<p>&#8211; Ah!<\/p>\n<p>\u00d4ng l\u1ea1i c\u01b0\u1eddi, ti\u1ebfng n\u00f3i rang r\u1ea3ng:<\/p>\n<p>&#8211; Vous \u00eates po\u00e8t\u00e8?<\/p>\n<p>(Anh l\u00e0 thi s\u0129 h\u1ea3 ?)<\/p>\n<p>T\u00f4i m\u1ec9m c\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1p:<\/p>\n<p>&#8211; Non, monsieur le Directeur.<\/p>\n<p>(D\u1ea1, th\u01b0a \u00f4ng ch\u1ee7 nhi\u1ec7m, kh\u00f4ng ph\u1ea3i.)<\/p>\n<p>Ch\u00e0ng kia b\u1ecf t\u00f4i \u1edf l\u1ea1i m\u1ed9t m\u00ecnh v\u1edbi \u00f4ng Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh, ch\u00e0ng \u0111i ra ngo\u00e0i.<\/p>\n<p>\u00d4ng c\u1ea7m quy\u1ec3n th\u01a1 mong manh, b\u00e9 nh\u1ecf, l\u1eadt coi t\u1eebng t\u1edd. \u00d4ng ch\u00fa \u00fd \u0111\u1ebfn th\u01a1 Ph\u00e1p nhi\u1ec1u h\u01a1n l\u00e0 th\u01a1 Vi\u1ec7t. R\u1ed3i \u00f4ng vui v\u1ebb n\u00f3i chuy\u1ec7n.<\/p>\n<p>T\u00f4i c\u1ea3m th\u1ea5y vinh h\u1ea1nh \u0111\u01b0\u1ee3c \u00f4ng Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh b\u1ea3o ng\u1ed3i chi\u1ebfc gh\u1ebf \u0111\u1ed1i di\u1ec7n, v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c \u00f4ng ti\u1ebfp chuy\u1ec7n \u0111\u1ed9 v\u00e0i ch\u1ee5c ph\u00fat. \u00d4ng ch\u1ec9 n\u00f3i ti\u1ebfng Ph\u00e1p, th\u1ec9nh tho\u1ea3ng m\u1edbi ch\u00e2m v\u00e0o v\u00e0i c\u00e2u ti\u1ebfng Vi\u1ec7t th\u00f4i.<\/p>\n<p>\u00d4ng h\u1ee9a s\u1ebd vi\u1ebft b\u00e0i gi\u1edbi thi\u1ec7u quy\u1ec3n th\u01a1, v\u00e0 khuy\u1ebfn kh\u00edch v\u00e0i l\u1eddi. T\u00f4i v\u00f4 c\u00f9ng c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng.<\/p>\n<p>T\u00f4i \u0111\u1ee9ng d\u1eady ch\u00e0o c\u00e1o bi\u1ec7t. Ra ngo\u00e0i, t\u00f4i l\u1ea1i ch\u1ea1m tr\u00e1n anh ch\u00e0ng l\u00fac n\u00e3y. Anh t\u1ef1 gi\u1edbi thi\u1ec7u l\u00e0 Nguy\u1ec5n Nh\u01b0\u1ee3c Ph\u00e1p, con trai c\u1ee5 Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh. T\u1eeb \u0111\u00f3, hai \u0111\u1ee9a ch\u00fang t\u00f4i quen nhau v\u00e0 d\u1ea7n d\u1ea7n tr\u1edf n\u00ean \u0111\u00f4i b\u1ea1n th\u00e2n. Do n\u01a1i Nh\u01b0\u1ee3c Ph\u00e1p m\u00e0 sau \u0111\u00f3 t\u00f4i l\u1ea1i quen v\u1edbi Huy Th\u00f4ng.<\/p>\n<p>*<\/p>\n<p>Hai ba l\u1ea7n, Nguy\u1ec5n Nh\u01b0\u1ee3c Ph\u00e1p \u0111\u01b0a t\u00f4i \u0111\u1ebfn t\u00f2a so\u1ea1n L\u2019Annam Nouveau, t\u1ea1i \u0111\u00e2y t\u00f4i th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00e2n h\u1ea1nh h\u1ea7u chuy\u1ec7n \u00f4ng V\u0129nh. \u00d4ng th\u00edch n\u00f3i v\u1ec1 ch\u00ednh tr\u1ecb v\u00ec l\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd \u00f4ng ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u201cAdministration directe\u201d (th\u1ef1c tr\u1ecb), \u0111\u1ed1i l\u1eadp v\u1edbi \u00f4ng Ph\u1ea1m Qu\u1ef3nh, l\u00e3nh t\u1ee5 phe \u201cB\u1ea3o Ho\u00e0ng\u201d, ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng c\u1ee7ng c\u1ed1 uy quy\u1ec1n B\u1ea3o \u0110\u1ea1i. Kh\u00e1c h\u1eb3n v\u1edbi Ph\u1ea1m Qu\u1ef3nh m\u00e0 c\u1eed ch\u1ec9, th\u00e1i \u0111\u1ed9, ng\u00f4n ng\u1eef \u0111\u1ec1u ra v\u1ebb h\u1ecdc gi\u1ea3 qu\u00ed ph\u00e1i, l\u1ea1i ki\u00eau c\u0103ng, t\u1ef1 \u0111\u1eafc, Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh r\u1ea5t l\u00e0 b\u00ecnh d\u00e2n, gi\u1ea3n d\u1ecb, kh\u00f4ng khi\u00eam t\u1ed1n m\u1ed9t c\u00e1ch gi\u1ea3 d\u1ed1i m\u00e0 c\u0169ng kh\u00f4ng ki\u00eau k\u00ec tr\u1ecbch th\u01b0\u1ee3ng. N\u00f3i th\u1eb3ng th\u1eafn \u0111i\u1ec1u g\u00ec c\u1ea7n ph\u1ea3i n\u00f3i, quan ni\u1ec7m th\u1ebf n\u00e0o th\u00ec n\u00f3i ra th\u1ebf \u1ea5y, kh\u00f4ng c\u1ea7n v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng b\u00f3ng b\u1ea9y, kh\u00f4ng d\u00e8 d\u1eb7t, r\u00e0o tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3n sau, kh\u00f4ng quanh co kh\u00fac khu\u1ef7u, kh\u00f4ng nham hi\u1ec3m. \u0110\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng \u0111\u1ee9c t\u00ednh c\u1ee7a Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi \u0111\u1ec1u m\u1ebfn ph\u1ee5c. Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh r\u1ea5t trung tr\u1ef1c, kh\u00f4ng n\u1ecbnh ai m\u00e0 c\u0169ng kh\u00f4ng \u01b0a ai n\u1ecbnh m\u00ecnh, kh\u00f4ng t\u00f9y th\u1eddi, ch\u1ec9 t\u00f9y m\u00ecnh. \u00d4ng ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng l\u1ebd ph\u1ea3i c\u1ee7a \u00f4ng, kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00ed l\u1ebd n\u00e0o kh\u00e1c \u0111\u00e1nh \u0111\u1ed5 \u0111\u01b0\u1ee3c \u00f4ng.<\/p>\n<p>L\u00e0 ng\u01b0\u1eddi r\u1ea5t y\u00eau n\u01b0\u1edbc, y\u00eau d\u00e2n, m\u1ed9t nh\u00e0 \u00e1i qu\u1ed1c ch\u00e2n ch\u00ednh, Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh \u0111\u00e3 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u1eddi s\u1ed1ng d\u00e2n ch\u1ee7 ri\u00eang trong ph\u1ea1m vi c\u1ee7a \u00f4ng gi\u1eefa th\u1eddi k\u00ec phong ki\u1ebfn th\u1ed1i n\u00e1t c\u1ee7a ch\u1ebf \u0111\u1ed9 thu\u1ed9c \u0111\u1ecba v\u00e0 qu\u00e2n quy\u1ec1n.<\/p>\n<p>\u00d4ng ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng \u201ctr\u1ef1c tr\u1ecb\u201d t\u1ee9c l\u00e0 ch\u1ed1ng l\u1ea1i quy\u1ebft li\u1ec7t ch\u1ebf \u0111\u1ed9 thu\u1ed9c \u0111\u1ecba v\u00e0 b\u1ea3o h\u1ed9 c\u1ee7a Ph\u00e1p. Ch\u00ednh s\u00e1ch tr\u1ef1c tr\u1ecb c\u1ee7a \u00f4ng g\u1ea7n nh\u01b0 ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng Comonwealth c\u1ee7a \u1ea4n \u0110\u1ed9 \u0111\u1ed1i v\u1edbi Anh. \u00d4ng \u0111\u1ea3 k\u00edch qu\u00e2n ch\u1ee7, coi B\u1ea3o \u0110\u1ea1i nh\u01b0 \u0111\u1ee9a con n\u00edt kh\u1edd kh\u1ea1o \u0111\u1ec3 cho T\u00e2y v\u00f2 \u0111\u1ea7u sai khi\u1ebfn. H\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c l\u1edbp sinh vi\u00ean Cao \u0111\u1eb3ng v\u00e0 tr\u00ed th\u1ee9c gi\u00e1c ng\u1ed9 \u1edf B\u1eafc H\u00e0 \u0111\u1ec1u h\u01b0\u1edfng \u1ee9ng Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh.<\/p>\n<p>B\u1ecdn thanh ni\u00ean ch\u00fang t\u00f4i th\u1eddi b\u1ea5y gi\u1edd \u2013 t\u00f4i n\u00f3i \u0111\u1ea1i \u0111a s\u1ed1 sinh vi\u00ean cao \u0110\u1eb3ng v\u00e0 V\u0103n Thi s\u0129 m\u1edbi ra \u0111\u1eddi \u2013 \u0111\u1ec1u ph\u1ee5c Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh nh\u01b0 \u00f4ng th\u1ea7y, h\u01a1n n\u1eefa, nh\u01b0 nh\u00e0 l\u00e3nh t\u1ee5. \u00d4ng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u00f4ng khai, kh\u00f4ng th\u00edch l\u00e0m \u201cH\u1ed9i K\u00edn\u201d. Ch\u00fang t\u00f4i c\u00e0ng ph\u1ee5c \u00f4ng khi bi\u1ebft \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00ednh ph\u1ee7 Ph\u00e1p t\u1eb7ng Huy ch\u01b0\u01a1ng L\u00e9gion d\u2019Honneur, m\u1ed9t Huy ch\u01b0\u01a1ng vinh d\u1ef1 nh\u1ea5t c\u1ee7a Ph\u00e1p, nh\u01b0ng \u00f4ng kh\u01b0\u1edbc t\u1eeb.<\/p>\n<p>*<\/p>\n<p>C\u00f3 l\u1ea7n, t\u00f4i mu\u1ed1n ch\u01a1i ngh\u1ecbch, ch\u1ecdc \u00f4ng V\u0129nh m\u00e0 kh\u00f4ng cho \u00f4ng bi\u1ebft. T\u00f4i m\u01b0\u1ee3n c\u00e1i t\u00ean L\u1ec7 Chi c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n g\u00e1i th\u00e2n y\u00eau \u0111\u1ec3 k\u00ed m\u1ed9t lo\u1ea1t b\u00e0i v\u1ec1 ph\u1ee5 n\u1eef, b\u1eb1ng Ph\u00e1p v\u0103n, trong t\u1edd b\u00e1o Ph\u00e1p L\u2019Ami du Peuple Indochinois c\u1ee7a Gi\u00e1o s\u01b0 Michel. T\u00f4i \u201cc\u00f4ng k\u00edch\u201d m\u1ed9t b\u00e0i c\u1ee7a \u00f4ng V\u0129nh trong L\u2019Annam Nouveau, nhan \u0111\u1ec1 l\u00e0 \u201cNos enfants chantent, nos enfants jouent\u201d (Tr\u1ebb em h\u00e1t, tr\u1ebb em ch\u01a1i), \u00f4ng gi\u1ea3ng ngh\u0129a ra Ph\u00e1p v\u0103n m\u1ed9t b\u00e0i h\u00e1t:<\/p>\n<p>\u201cChi chi ch\u00e0nh ch\u00e0nh, c\u00e1i \u0111anh th\u1ed5i l\u1eeda, con ng\u1ef1a \u0111\u1ee9t c\u01b0\u01a1ng, v.v\u2026\u201d<\/p>\n<p>V\u1edbi b\u00fat hi\u1ec7u L\u1ec7 Chi, t\u00f4i c\u00e3i l\u1ea1i, cho r\u1eb1ng \u00f4ng Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh gi\u1ea3ng sai. Th\u1ef1c t\u00ecnh, t\u00f4i ngh\u1ecbch ng\u1ee3m, gi\u1ea3 l\u00e0m m\u1ed9t n\u1eef sinh vi\u00ean \u0111\u1ec3 b\u1eaft b\u1ebb \u00f4ng ch\u01a1i, xem \u00f4ng b\u1ea3o sao, ch\u1ee9 \u0111\u00e2u d\u00e1m c\u00e3i b\u01b0\u1edbng v\u1edbi \u00f4ng! V\u00ec v\u1eady m\u00e0 c\u00f3 cu\u1ed9c \u201cb\u00fat chi\u1ebfn\u201d gi\u1eefa \u00f4ng Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh v\u00e0 \u201cC\u00f4 L\u1ec7 Chi\u201d, kh\u00e1 s\u00f4i n\u1ed5i h\u1ed3i th\u00e1ng 7-1935. \u0110\u1ed9c gi\u1ea3 hai t\u1edd b\u00e1o ch\u1eafc l\u00e0 t\u1ee7m t\u1ec9m c\u01b0\u1eddi, theo d\u00f5i cu\u1ed9c b\u00fat chi\u1ebfn l\u00ed th\u00fa k\u00e9o d\u00e0i g\u1ea7n m\u1ed9t th\u00e1ng. \u201cL\u1ec7 Chi\u201d l\u00e0 c\u00f4 g\u00e1i ngh\u1ecbch ng\u1ee3m, ranh m\u00e3nh, nh\u00ed nha nh\u00ed nh\u1ea3nh, c\u00f2n Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh tuy l\u00e0 gi\u00e0 nh\u01b0ng c\u00e1i gi\u1ecdng ch\u00e2m bi\u1ebfm v\u1eabn c\u00f2n h\u0103ng, quy\u1ebft li\u1ec7t m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ed5 qu\u1ea1u. R\u1ed1t cu\u1ed9c, \u00f4ng vi\u1ebft nh\u01b0 sau \u0111\u00e2y:<\/p>\n<p>\u201cN\u1ebfu c\u00f4 L\u1ec7 Chi m\u1edbi \u0111\u1ed7 Ti\u1ebfn s\u0129 V\u1eadt l\u00ed h\u1ecdc \u1edf Ph\u00e1p v\u1ec1<a href=\"http:\/\/www.vanvn.net\/news\/31\/1249-van-thi-sy-tien-chien-nguyen-van-vinh.html#_ftn2\">[2]<\/a>,\u00a0 ch\u1eafc c\u00f4 c\u0169ng ch\u01b0a c\u00f3 ch\u1ed3ng v\u00e0 ch\u01b0a c\u00f3 con. T\u00f4i khuy\u00ean c\u00f4 n\u00ean c\u00f3 con \u0111i \u0111\u00e3 r\u1ed3i h\u00e3y n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi t\u00f4i v\u1ec1 c\u00e1ch tr\u1ebb em h\u00e1t v\u00e0 tr\u1ebb em ch\u01a1i. T\u00f4i th\u00ec t\u00f4i \u0111\u00e3 c\u00f3 ch\u00fat \u00edt kinh nghi\u1ec7m v\u1ec1 tr\u1ebb con b\u1edfi t\u00f4i l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ee9a tr\u1ebb con \u0111\u00e3 gi\u00e0\u201d.<\/p>\n<p>T\u00f4i c\u00f2n nh\u1edb m\u00e3i c\u00e2u c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 \u201cje suis un vieil enfant\u201d (T\u00f4i l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ee9a tr\u1ebb con gi\u00e0)!<\/p>\n<p>T\u00f4i ph\u1ee5c c\u00e2u \u1ea5y qu\u00e1. Sau \u0111\u00f3 Nguy\u1ec5n Nh\u01b0\u1ee3c Ph\u00e1p c\u01b0\u1eddi b\u1ea3o \u00f4ng b\u1ed1: \u201cC\u00f4 L\u1ec7 Chi l\u00e0 N.V. \u0111\u1ea5y, th\u1ea7y \u1ea1!\u201d. \u00d4ng V\u0129nh c\u01b0\u1eddi h\u00e0 h\u00e0: \u201cTh\u1ebf m\u00e0 th\u1ea7y c\u1ee9 t\u01b0\u1edfng l\u00e0 c\u00f3 c\u00f4 L\u1ec7 Chi th\u1eadt!\u201d.<\/p>\n<p>T\u1ebft n\u0103m \u1ea5y, t\u00f4i \u0111\u1ebfn m\u1eebng tu\u1ed5i \u00f4ng Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh. V\u1edbi b\u00e0n tay h\u1ed9 ph\u00e1p, \u00f4ng t\u01b0\u01a1i c\u01b0\u1eddi v\u1ed7 m\u1ea1nh tr\u00ean vai t\u00f4i:<\/p>\n<p>&#8211; Ch\u00fac c\u00f4 L\u1ec7 Chi \u0111\u1ea7u n\u0103m \u0111\u1ebb con trai, cu\u1ed1i n\u0103m \u0111\u1ebb con g\u00e1i nh\u00e9!<\/p>\n<p>T\u00f4i m\u1eafc c\u1ee1 \u0111\u1ecf m\u1eb7t, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 Nguy\u1ec5n Nh\u01b0\u1ee3c Ph\u00e1p trong nh\u00e0 ch\u1ea1y ra, tay b\u1eaft m\u1eb7t m\u1eebng, th\u00ec c\u00f3 l\u1ebd t\u00f4i \u0111\u00e3 t\u00e9 x\u1ec9u trong hai c\u00e1nh tay l\u1ef1c l\u01b0\u1ee1ng c\u1ee7a \u00f4ng gi\u00e0 duy\u00ean d\u00e1ng \u1ea5y.<\/p>\n<p>*<\/p>\n<p>H\u00f4m \u0111\u01b0\u1ee3c tin Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh ch\u1ebft \u1edf b\u00ean L\u00e0o, ng\u00e0y 2-5-1936, t\u00f4i ng\u1ed3i n\u01a1i b\u00e0n vi\u1ebft \u1edf Kh\u00e2m Thi\u00ean nh\u1edb \u0111\u1ebfn c\u1ee5, b\u1ed7ng d\u01b0ng hai d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc m\u1eaft tr\u00e0o ra.<\/p>\n<p>T\u1ed9i nghi\u1ec7p c\u1ee5 V\u0129nh! Trong l\u00fac, k\u1ebb bi\u1ebft xu th\u1eddi \u0111ang ng\u1ea5t ng\u01b0\u1edfng c\u00e2n \u0111ai \u1edf Hu\u1ebf, v\u00eanh v\u00e1o b\u00ean ngai r\u1ed3ng, th\u00ec m\u1ed9t b\u00e1c v\u0103n h\u00e0o l\u1ed7i l\u1ea1c, m\u1ed9t nh\u00e0 \u00e1i qu\u1ed1c trung tr\u1ef1c v\u00e0 li\u00eam khi\u1ebft, b\u1ecb qu\u1eabn b\u00e1ch v\u1ec1 t\u00e0i ch\u00e1nh, \u0111\u00e3 v\u1ee1 n\u1ee3, theo \u00f4ng Ame\u00e9d\u00e8e Cl\u00e9menti<a href=\"http:\/\/www.vanvn.net\/news\/31\/1249-van-thi-sy-tien-chien-nguyen-van-vinh.html#_ftn3\">[3]<\/a> sang x\u1ee9 L\u00e0o \u0111\u1ec3 t\u00ecm v\u00e0ng, \u0111i phi\u00eau l\u01b0u m\u1ea1o hi\u1ec3m trong r\u1eebng thi\u00eang n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ed9c, r\u1ed3i ch\u1ebft tr\u00ean m\u1ed9t gi\u01b0\u1eddng b\u1ec7nh, v\u00ec b\u1ec7nh s\u1ed1t r\u00e9t r\u1eebng, xa v\u1ee3, xa con, xa qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng x\u1ee9 s\u1edf, trong t\u00fai kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t \u0111\u1ed3ng xu!<\/p>\n<p>Quan t\u00e0i c\u1ee7a c\u1ee5 Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a xe l\u1eeda t\u1eeb L\u00e0o v\u1ec1 \u0111\u1ebfn ga Th\u01b0\u1eddng T\u00edn, \u1edf ph\u00eda Nam H\u00e0 N\u1ed9i, c\u00e1ch th\u1ee7 \u0111\u00f4 kh\u00e1 xa. T\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c gi\u1edbi s\u0129, n\u00f4ng, c\u00f4ng, th\u01b0\u01a1ng \u1edf H\u00e0 N\u1ed9i v\u00e0 c\u00e1c t\u1ec9nh l\u00e2n c\u1eadn \u0111\u1ec1u t\u1ef1 \u0111\u1ed9ng k\u00e9o nhau \u0111i, s\u1eafp h\u00e0ng t\u01b0, h\u00e0ng n\u0103m, c\u00f3 \u0111\u1ebfn m\u1ea5y ch\u1ee5c ng\u00e0n ng\u01b0\u1eddi, \u0111i b\u1ed9 g\u1ea7n c\u00e2y s\u1ed1, \u0111\u1ec3 \u0111\u00f3n r\u01b0\u1edbc linh c\u1eefu c\u1ee7a b\u1eadc v\u0103n h\u00e0o.<\/p>\n<p>Linh c\u1eefu \u0111\u1ebfn ga H\u00e0ng C\u1ecf- H\u00e0 N\u1ed9i gi\u1eefa m\u1ed9t bi\u1ec3n ng\u01b0\u1eddi im l\u1eb7ng, ai n\u1ea5y \u0111\u1ec1u c\u00fai \u0111\u1ea7u, r\u01b0ng r\u01b0ng n\u01b0\u1edbc m\u1eaft. Linh c\u1eefu \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a v\u00e0o \u0111\u1eb7t t\u1ea1i H\u1ed9i qu\u00e1n (H\u1ed9i Tam \u0110i\u1ec3n &#8211; Loge de Franmaconerie), \u0111\u01b0\u1eddng Gambetta, n\u01a1i \u0111\u00e2y c\u00f3 \u00f4ng L\u00ea Th\u0103ng, Ti\u1ebfn s\u0129 Lu\u1eadt khoa, c\u1ed9ng s\u1ef1 vi\u00ean b\u00e1o L\u2019Annam Nouveau \u00f4ng Ph\u1ea1m Huy L\u1ef1c, Vi\u1ec7n tr\u01b0\u1edfng Vi\u1ec7n D\u00e2n bi\u1ec3u B\u1eafc K\u00ec, v\u00e0 hai ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p h\u1ed9i vi\u00ean H\u1ed9i Tam \u0110i\u1ec3n, \u0111\u1ee9ng t\u00fac tr\u1ef1c \u0111\u00eam ng\u00e0y.<\/p>\n<p>H\u00f4m \u0111\u00e1m tang Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh, m\u1ed9t s\u1ed1 anh em l\u00e0ng V\u0103n nh\u00f3m t\u1ea1i T\u00f2a so\u1ea1n b\u00e1o Ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng c\u1ee7a Lan Khai, th\u1ea3o lu\u1eadn v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0111\u01b0a \u0111\u00e1m. C\u00f3 m\u1eb7t trong bu\u1ed5i h\u1ecdp: Tr\u01b0\u01a1ng T\u1eedu, Lan Khai, L\u01b0u Tr\u1ecdng L\u01b0, Nguy\u1ec5n Tri\u1ec7u Lu\u1eadt, V\u0169 B\u1eb1ng, Nguy\u1ec5n Tu\u00e2n, t\u00f4i v\u00e0 TchyA. Anh em mu\u1ed1n t\u00f4i l\u00e0m b\u00e0i \u0111i\u1ebfu v\u0103n v\u00ec t\u00f4i ch\u01a1i th\u00e2n v\u1edbi Nguy\u1ec5n Nh\u01b0\u1ee3c Ph\u00e1p, con c\u1ee7a \u00f4ng. T\u00f4i t\u1eeb ch\u1ed1i:<\/p>\n<p>&#8211; C\u00e1c anh mu\u1ed1n l\u00e0m \u0111i\u1ebfu v\u0103n th\u00ec l\u00e0m. C\u00e1c anh mu\u1ed1n \u0111\u1ecdc m\u1ea5y b\u00e0i \u0111i\u1ebfu v\u0103n \u0111\u1ec3 ca ng\u1ee3i \u00f4ng V\u0129nh c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c. Ri\u00eang t\u00f4i, t\u00f4i ch\u1ec9 mong \u0111\u01b0\u1ee3c vinh d\u1ef1 khi\u00eang quan t\u00e0i c\u1ee7a Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh.<\/p>\n<p>Sau c\u00f9ng, ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u1ed3ng \u00fd theo \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a Lan Khai giao vi\u1ec7c so\u1ea1n b\u00e0i \u0111i\u1ebfu v\u0103n cho Tr\u01b0\u01a1ng T\u1eedu. R\u1ea5t ti\u1ebfc, b\u00e0i c\u1ee7a T\u1eedu th\u1eadt c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng nh\u01b0ng l\u00fac \u0111\u1ecdc xong anh b\u1ecf v\u00e0o t\u00fai \u00e1o r\u1ed3i sau th\u1ea5t l\u1ea1c \u0111\u00e2u m\u1ea5t, t\u00ecm m\u00e3i kh\u00f4ng ra. T\u00f4i nghi r\u1eb1ng \u0111i \u0111\u00e1m ma v\u1ec1, T\u1eedu v\u1ee9t \u00e1o cho ti\u1ec7m th\u1ee3 gi\u1eb7t v\u00e0 b\u00e0i v\u0103n \u0111i\u1ebfu Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh \u0111\u00e3 ti\u00eau tan trong b\u1ecdt x\u00e0 b\u00f4ng.<\/p>\n<p><strong>S\u00e1ch d\u1ecbch c\u1ee7a Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh<\/strong><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft, t\u00f4i mu\u1ed1n n\u00f3i \u0111\u1ebfn s\u00e1ng ki\u1ebfn \u201cc\u1ea3i c\u00e1ch ch\u1eef qu\u1ed1c ng\u1eef\u201d c\u1ee7a Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh. \u00d4ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u1ec1 x\u01b0\u1edbng m\u1ed9t c\u1ea3i c\u00e1ch h\u1ee3p l\u00ed h\u01a1n c\u1ea3, nh\u01b0 ch\u1eef F thay cho d\u1ea5u huy\u1ec1n, ch\u1eef W thay s\u1ea5u s\u1eafc, v.v\u2026 S\u1ef1 c\u1ea3i c\u00e1ch c\u1ee7a \u00f4ng r\u1ea5t ti\u1ec7n l\u1ee3i trong th\u1eddi k\u00ec m\u00e0 m\u00e1y \u0111\u00e1nh ch\u1eef s\u1ea3n xu\u1ea5t \u1edf Ph\u00e1p v\u00e0 th\u00f4ng d\u1ee5ng \u1edf Vi\u1ec7t Nam ch\u01b0a c\u00f3 clavier Qu\u1ed1c ng\u1eef.<\/p>\n<p>Nh\u01b0ng sau xem ch\u1eebng \u00edt c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi h\u01b0\u1edfng \u1ee9ng n\u00ean Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh b\u1ecf tr\u00f4i lu\u00f4n\u2026 \u00d4ng \u0111\u00e2u c\u00f3 ng\u1edd r\u1eb1ng v\u00e0i ch\u1ee5c n\u0103m sau khi \u00f4ng ch\u1ebft, B\u01b0u \u0111i\u1ec7n Vi\u1ec7t Nam \u00e1p d\u1ee5ng h\u1ec7 th\u1ed1ng \u201cQu\u1ed1c ng\u1eef c\u1ea3i c\u00e1ch c\u1ee7a Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh\u201d trong c\u00e1c \u0111i\u1ec7n t\u00edn.<\/p>\n<p>Sau \u00f4ng V\u0129nh, c\u00f2n nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c c\u0169ng \u0111\u1ec1 x\u01b0\u1edbng nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p c\u1ea3i c\u00e1ch ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef, kh\u00e1c h\u01a1n c\u1ee7a \u00f4ng, nh\u01b0 Vi Huy\u1ec1n \u0110\u1eafc v\u00e0 Edmond Chodzko. \u00d4ng sau n\u00e0y l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Ti\u1ec7p Kh\u1eafc nh\u1eadp t\u1ecbch d\u00e2n Ph\u00e1p, l\u00e0m th\u00f4ng ng\u00f4n c\u00f3 tuy\u00ean th\u1ec7 t\u1ea1i T\u00f2a \u00e1n Ph\u00e1p \u1edf H\u1ea3i Ph\u00f2ng, v\u00e0 r\u1ea5t th\u00f4ng th\u1ea1o ti\u1ebfng Vi\u1ec7t, vi\u1ebft c\u1ea3 v\u0103n Vi\u1ec7t.<\/p>\n<p>Tuy nhi\u00ean, ch\u1ec9 c\u00f3 \u201cQu\u1ed1c ng\u1eef c\u1ea3i c\u00e1ch\u201d c\u1ee7a Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh l\u00e0 gi\u1ea3n d\u1ecb h\u01a1n. Nh\u01b0ng s\u1edf d\u0129 d\u01b0 lu\u1eadn chung c\u1ee7a qu\u1ea3ng \u0111\u1ea1i qu\u1ea7n ch\u00fang kh\u00f4ng s\u1eb5n s\u00e0ng ch\u1ea5p nh\u1eadn v\u00e0 kh\u00f4ng s\u1ed1t s\u1eafng h\u01b0\u1edfng \u1ee9ng, l\u00e0 v\u00ec ng\u01b0\u1eddi ta cho r\u1eb1ng 5 d\u1ea5u \u2026 v\u00e0 nh\u1eefng \u00e2m nh\u01b0 Ke, K\u00ea, Ki, Qu, Ph v.v\u2026 l\u00e0 nh\u1eefng \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a v\u1ea7n qu\u1ed1c ng\u1eef, \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u1eeb l\u00e2u v\u00e0 kh\u00f4ng tr\u1edf ng\u1ea1i g\u00ec cho vi\u1ec7c h\u1ecdc v\u00e0 vi\u1ebft ti\u1ebfng Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n<p>Sau c\u00f9ng, Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh c\u0169ng nh\u1eadn th\u1ea5y r\u1eb1ng m\u1ed7i ng\u00f4n ng\u1eef v\u00e0 k\u00fd \u00e2m c\u1ee7a m\u1ed7i gi\u1ed1ng d\u00e2n \u0111\u1ec1u c\u00f3 nh\u1eefng \u0111\u1eb7c t\u00ednh ri\u00eang bi\u1ec7t, ti\u00eau bi\u1ec3u cho s\u1eafc th\u00e1i ng\u00f4n ng\u1eef c\u1ee7a gi\u1ed1ng d\u00e2n \u1ea5y, v\u00e0 s\u1ef1 s\u1eeda \u0111\u1ed5i s\u1ebd l\u00e0m cho x\u00e1o tr\u1ed9n v\u00f4 \u00edch, n\u00ean \u00f4ng kh\u00f4ng tha thi\u1ebft tuy\u00ean truy\u1ec1n cho \u201cQu\u1ed1c ng\u1eef c\u1ea3i c\u00e1ch\u201d c\u1ee7a \u00f4ng n\u1eefa. T\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u1ec1u vi\u1ebft theo qu\u1ed1c ng\u1eef ch\u00ednh th\u1ee9c.<\/p>\n<p>*<\/p>\n<p>Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh vi\u1ebft r\u1ea5t nhi\u1ec1u trong m\u1ee5c x\u00e3 thuy\u1ebft b\u1eb1ng Vi\u1ec7t v\u0103n v\u00e0 Ph\u00e1p v\u0103n trong \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng t\u1ea1p ch\u00ed, Trung B\u1eafc T\u00e2n v\u0103n, L\u2019Annam Nouveau, v\u1ec1 \u0111\u1ee7 c\u00e1c \u0111\u1ec1 t\u00e0i, ch\u00ednh tr\u1ecb, v\u0103n h\u00f3a, h\u1ecdc thu\u1eadt, kinh t\u1ebf, x\u00e3 h\u1ed9i.<\/p>\n<p>Ngo\u00e0i ra, \u00f4ng d\u1ecbch nhi\u1ec1u h\u01a1n l\u00e0 s\u00e1ng t\u00e1c. S\u1ef1 nghi\u1ec7p l\u1edbn lao nh\u1ea5t c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 d\u1ecbch Truy\u1ec7n Ki\u1ec1u c\u1ee7a Nguy\u1ec5n Du ra Ph\u00e1p v\u0103n (d\u1ecbch v\u00e0 ch\u00fa gi\u1ea3i), v\u00e0 d\u1ecbch b\u1ed9 truy\u1ec7n Les Mis\u00e9rables c\u1ee7a Victor Hugo ra Vi\u1ec7t v\u0103n.<\/p>\n<p>\u1ea2nh h\u01b0\u1edfng v\u00e0 uy t\u00edn c\u1ee7a Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh m\u1ea1nh m\u1ebd nh\u1ea5t trong gi\u1edbi tr\u00ed th\u1ee9c Vi\u1ec7t v\u00e0 Ph\u00e1p th\u1eddi b\u1ea5y gi\u1edd, l\u00e0 do hai b\u1ed9 s\u00e1ch d\u1ecbch n\u00e0y. Ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c Truy\u1ec7n Ki\u1ec1u l\u00e0 nh\u1edd b\u1ea3n d\u1ecbch c\u1ee7a Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh. Sau Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh, m\u1edbi c\u00f3 Ren\u00e9 Crayssac, C\u00f4ng s\u1ee9 Ph\u00e1p \u1edf V\u0129nh Y\u00ean, d\u1ecbch quy\u1ec3n Ki\u1ec1u ra b\u1eb1ng th\u01a1 Ph\u00e1p, th\u01a1 Alexadrins, 12 ch\u1eef, d\u1ef1a theo b\u1ea3n d\u1ecbch b\u1eb1ng v\u0103n xu\u00f4i c\u1ee7a Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh.<\/p>\n<p>\u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3, t\u00f4i th\u1ea5y \u00edt nh\u00e0 v\u0103n h\u1ecdc s\u1eed \u0111\u1ec1u \u0111\u1ec3 \u00fd \u0111\u1ebfn.<\/p>\n<p>B\u1ea3n d\u1ecbch b\u1ed9 truy\u1ec7n Les Mis\u00e9rables r\u1ea5t c\u00f4ng phu. Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh h\u00e3nh di\u1ec7n v\u1edbi c\u00f4ng tr\u00ecnh n\u00e0y nhi\u1ec1u h\u01a1n v\u1edbi b\u1ea3n d\u1ecbch truy\u1ec7n Ki\u1ec1u. \u00d4ng c\u00f3 gi\u00e3i b\u00e0y \u201ct\u00e2m s\u1ef1\u201d v\u1edbi ch\u00fang t\u00f4i: \u201cD\u1ecbch qu\u1ed1c ng\u1eef ra ti\u1ebfng Ph\u00e1p d\u1ec5 h\u01a1n d\u1ecbch ti\u1ebfng Ph\u00e1p ra Qu\u1ed1c ng\u1eef\u201d. Nhi\u1ec1u khi \u00f4ng m\u1ea5t h\u1eb1ng n\u1eeda ti\u1ebfng \u0111\u1ed3ng h\u1ed3 \u0111\u1ec3 t\u00ecm ra m\u1ed9t c\u00e2u Vi\u1ec7t di\u1ec5n t\u1ea3 \u0111\u00fang v\u1edbi c\u00e2u Ph\u00e1p v\u0103n c\u1ee7a Victor Hugo. C\u00f3 nh\u1eefng l\u00fac d\u1ecbch \u0111\u01b0\u1ee3c, \u00f4ng kho\u00e1i l\u1eafm. C\u00f3 nh\u1eefng l\u00fac \u00f4ng kh\u00f4ng th\u1ecfa m\u00e3n, \u0111\u00e0nh d\u1ecbch g\u01b0\u1ee3ng b\u1eb1ng m\u1ed9t c\u00e2u d\u00e0i th\u00f2ng, ho\u1eb7c m\u1ed9t c\u00e2u ng\u1eafn ng\u1ee7n.<\/p>\n<p>M\u1ed9t h\u00f4m, \u00f4ng ng\u1ed3i u\u1ed1ng tr\u00e0 v\u1edbi hai th\u1eb1ng tr\u1ebb: Nguy\u1ec5n Nh\u01b0\u1ee3c Ph\u00e1p, con \u00f4ng, v\u00e0 t\u00f4i. Trong c\u00e2u chuy\u1ec7n v\u1ec1 s\u00e1ch d\u1ecbch, t\u00f4i n\u1eeda mu\u1ed1n h\u1ecdc h\u1ecfi, n\u1eeda mu\u1ed1n b\u1eaft b\u00ed \u00f4ng ch\u01a1i, t\u00f4i b\u1ea3o:<\/p>\n<p>&#8211; Th\u01b0a c\u1ee5, n\u1ebfu b\u00e2y gi\u1edd ph\u1ea3i t\u00e1i b\u1ea3n b\u1ed9 s\u00e1ch d\u1ecbch Les Mis\u00e9rables, c\u1ee5 c\u00f3 s\u1eeda l\u1ea1i c\u00e1i t\u00ean s\u00e1ch kh\u00f4ng?<\/p>\n<p>&#8211; Sao l\u1ea1i ph\u1ea3i s\u1eeda?<\/p>\n<p>&#8211; Th\u01b0a c\u1ee5, t\u00ean s\u00e1ch Nh\u1eefng k\u1ebb kh\u1ed1n n\u1ea1n, s\u1ee3 c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 hi\u1ec3u l\u1ea7m.<\/p>\n<p>Nguy\u1ec5n Nh\u01b0\u1ee3c Ph\u00e1p m\u00edm m\u00f4i c\u01b0\u1eddi, v\u00e0 g\u1eadt \u0111\u1ea7u \u0111\u1ed3ng \u00fd v\u1edbi t\u00f4i. C\u1ee5 V\u0129nh c\u0169ng c\u01b0\u1eddi, kh\u00f4i h\u00e0i:<\/p>\n<p>&#8211; Le mis\u00e9rable, c\u2019est Victor Hugo! (K\u1ebb kh\u1ed1n n\u1ea1n ch\u00ednh l\u00e0 Victor Hugo!).<\/p>\n<p>C\u1ee5 c\u01b0\u1eddi h\u00e0 h\u00e0, r\u1ed3i n\u00f3i ti\u1ebfp, c\u0169ng b\u1eb1ng ti\u1ebfng Ph\u00e1p:<\/p>\n<p>&#8211; Il a invent\u00e9 ce mot mis\u00e9rable, qui m\u2019a donn\u00e9 de bien gros fils \u00e0 retordre\u2026 Oui\u2026! J\u2019ai \u00e9t\u00e9 tr\u00e8s emb\u00eat\u00e9 en cherchant un mot annamite \u00e9qnivalent pour le traduire. Enfin, j\u2019ai adopt\u00e9 \u201cNh\u1eefng K\u1ebb Kh\u1ed1n N\u1ea1n\u201d, faute de mieux.<\/p>\n<p>(\u00d4ng ta \u0111\u1eb7t ra ch\u1eef kh\u1ed1n n\u1ea1n \u1ea5y, l\u00e0m cho t\u00f4i b\u1ed1i r\u1ed1i nh\u01b0 t\u01a1 v\u00f2\u2026 Th\u1eadt th\u1ebf! T\u00f4i r\u1ea5t b\u1ef1c m\u00ecnh khi t\u00ecm m\u1ed9t t\u1eeb ti\u1ebfng Vi\u1ec7t t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 d\u1ecbch ch\u1eef Mis\u00e9rables. Sau c\u00f9ng t\u00f4i \u0111\u00e0nh d\u00f9ng ch\u1eef \u201cNh\u1eefng K\u1ebb Kh\u1ed1n N\u1ea1n\u201d, kh\u00f4ng t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1eef n\u00e0o hay h\u01a1n).<\/p>\n<p>Nguy\u1ec5n Nh\u01b0\u1ee3c Ph\u00e1p m\u00edm m\u00f4i b\u1ea3o:<\/p>\n<p>&#8211; Gi\u00e1 th\u1ea7y<a href=\"http:\/\/www.vanvn.net\/news\/31\/1249-van-thi-sy-tien-chien-nguyen-van-vinh.html#_ftn4\">[4]<\/a> d\u00f9ng ch\u1eef \u201cNh\u1eefng K\u1ebb Kh\u1ed1n Kh\u1ed5\u201d th\u00ec th\u1ea7y \u0111\u1ee1 b\u1ef1c m\u00ecnh.<\/p>\n<p>C\u1ee5 V\u0129nh l\u1ea1i c\u01b0\u1eddi, ng\u00f3 \u0111\u1ee9a con trai:<\/p>\n<p>&#8211; Ah, maintenant, le mis\u00e9rable, c\u2019est toi! Tu ne m\u2019as dit ca avant!<\/p>\n<p>(\u00c0, b\u00e2y gi\u1edd K\u1ebb Kh\u1ed1n N\u1ea1n l\u00e0 m\u00e0y! Sao tr\u01b0\u1edbc kia m\u00e0y kh\u00f4ng n\u00f3i c\u00e1i \u0111\u00f3 v\u1edbi tao?)<\/p>\n<p>Ph\u00e1p ph\u1edbt t\u1ec9nh tr\u1ea3 l\u1eddi:<\/p>\n<p>&#8211; Con \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecdc b\u1ed9 d\u1ecbch Les Mis\u00e9rables c\u1ee7a th\u1ea7y 3 ng\u00e0y sau khi xu\u1ea5t b\u1ea3n!<\/p>\n<p>Sau c\u00f9ng, \u00f4ng Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh nh\u00ecn nh\u1eadn r\u1eb1ng: n\u00ean \u0111\u1ec3 \u201cNh\u1eefng K\u1ebb Kh\u1ed1n Kh\u1ed5\u201d hay l\u00e0 \u201cNh\u1eefng K\u1ebb Kh\u1ed1n C\u00f9ng\u201d th\u00ec \u0111\u00fang h\u01a1n. C\u1ee5 c\u0169ng kh\u00f4ng hi\u1ec3u t\u1ea1i sao c\u1ee5 kh\u00f4ng d\u00f9ng ch\u1eef \u201ckh\u1ed1n kh\u1ed5\u201d.<\/p>\n<p>C\u1ee5 mu\u1ed1n l\u1ea5y r\u01b0\u1ee3u \u0111\u00e3i cho hai th\u1eb1ng b\u00e9 con ranh m\u00e3nh nh\u01b0ng ch\u00fang t\u00f4i kh\u00f4ng bi\u1ebft u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u. Nguy\u1ec5n Nh\u01b0\u1ee3c Ph\u00e1p ch\u00eca tay xin \u201cth\u1ea7y\u201d ti\u1ec1n \u0111\u1ee7 mua hai v\u00e9 xi n\u00ea. C\u1ee5 V\u0129nh m\u00f3c t\u00fai qu\u1ea7n, kh\u00f4ng c\u00f3 ti\u1ec1n, ch\u1ea1y v\u00e0o nh\u00e0 trong, h\u1ecfi b\u00e0 c\u1ee5 v\u00e0 \u0111em ra cho ch\u00fang t\u00f4i 20 \u0111\u1ed3ng<a href=\"http:\/\/www.vanvn.net\/news\/31\/1249-van-thi-sy-tien-chien-nguyen-van-vinh.html#_ftn5\">[5]<\/a>.<\/p>\n<p><strong>Ph\u1ea1m Qu\u1ef3nh<\/strong><\/p>\n<p>M\u1ed9t h\u00f4m, b\u1ecdn h\u1ecdc sinh ch\u00fang t\u00f4i, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c gi\u00e1o s\u01b0 cho bi\u1ebft l\u00e0 chi\u1ec1u th\u1ee9 b\u1ea3y \u00f4ng Ph\u1ea1m Qu\u1ef3nh s\u1ebd di\u1ec5n thuy\u1ebft t\u1ea1i gi\u1ea3ng \u0111\u01b0\u1eddng c\u1ee7a tr\u01b0\u1eddng Cao \u0111\u1eb3ng, ch\u00fang t\u00f4i n\u00f4 n\u1ee9c \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn chi\u1ec1u \u1ea5y \u0111\u1ec3 nghe.<\/p>\n<p>\u00d4ng ch\u1ee7 nhi\u1ec7m t\u1ea1p ch\u00ed Nam Phong s\u1ebd di\u1ec5n thuy\u1ebft b\u1eb1ng ti\u1ebfng Ph\u00e1p, v\u1ec1 m\u1ed9t \u0111\u1ec1 t\u00e0i r\u1ea5t h\u1ea5p d\u1eabn:<\/p>\n<p>Le Paysan Tonkinois \u00e0 Travers le Parler populaire (Ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n qu\u00ea B\u1eafc Vi\u1ec7t, x\u00e9t qua ca dao b\u00ecnh d\u00e2n).<\/p>\n<p>K\u1ec3 ra ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u1ecdc t\u1ea1p ch\u00ed Nam Phong \u0111\u00e3 l\u00e2u l\u1eafm r\u1ed3i. Ri\u00eang t\u00f4i, t\u00f4i \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecdc n\u00f3 th\u1ec9nh tho\u1ea3ng m\u1ed9t \u0111\u00f4i quy\u1ec3n, c\u1ee7a Th\u1ea7y t\u00f4i m\u01b0\u1ee3n \u1edf \u0111\u00e2u v\u1ec1, v\u00ec th\u1eddi b\u1ea5y gi\u1edd t\u1ea1p ch\u00ed Nam Phong \u00edt c\u00f3 b\u00e1n \u1edf c\u00e1c ti\u1ec7m s\u00e1ch. H\u1ea7u h\u1ebft \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 Nam Phong l\u00e0 nh\u1eefng quan l\u1ea1i, ho\u1eb7c m\u1ed9t s\u1ed1 \u201ctr\u00ed th\u1ee9c th\u01b0\u1ee3ng l\u01b0u\u201d v\u00e0 \u201ctrung l\u01b0u\u201d mua n\u0103m. Khuynh h\u01b0\u1edbng ch\u00ednh tr\u1ecb g\u00e1c h\u1eb3n ra m\u1ed9t b\u00ean, ch\u1ec9 \u0111\u1ee9ng v\u1ec1 ph\u00eda v\u0103n h\u1ecdc m\u00e0 th\u00f4i th\u00ec ch\u00fang t\u00f4i, t\u1ea5t c\u1ea3 thanh ni\u00ean tr\u00ed th\u1ee9c l\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd, \u0111\u1ec1u ph\u1ee5c c\u00e1i t\u00e0i cao h\u1ecdc r\u1ed9ng c\u1ee7a \u00f4ng Ph\u1ea1m Qu\u1ef3nh.<\/p>\n<p>Ch\u1eef Ph\u00e1p, \u00f4ng vi\u1ebft r\u1ea5t tr\u00f4i ch\u1ea3y, v\u1edbi m\u1ed9t l\u1ed1i h\u00e0nh v\u0103n r\u1ea5t b\u00f3ng b\u1ea9y v\u0103n hoa, v\u1eeba gi\u1ea3n d\u1ecb, kh\u00fac chi\u1ebft, v\u1eeba d\u1ed3i d\u00e0o \u00fd t\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>Vi\u1ec7t v\u0103n c\u1ee7a \u00f4ng c\u0169ng th\u1ebf. C\u00e2u v\u0103n r\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u0103n s\u00f3c, \u0111i\u00eau luy\u1ec7n theo nh\u01b0 h\u00e0nh v\u0103n Ph\u00e1p, r\u1ea5t th\u1eadn tr\u1ecdng trong vi\u1ec7c d\u00f9ng ch\u1eef. \u00d4ng \u0111\u01b0a \u0111\u1ea9y ng\u00f2i b\u00fat d\u1ecbu d\u00e0ng, ch\u1eefng ch\u1ea1c, kh\u00f4ng d\u00e2y d\u01b0a r\u01b0\u1eddm r\u00e0, ho\u1eb7c n\u1eb7ng n\u1ec1 theo ki\u1ec3u m\u1ed9t s\u1ed1 nh\u00e0 Nho, nh\u01b0 \u00f4ng c\u1eed D\u01b0\u01a1ng B\u00e1 Tr\u1ea1c hay \u00f4ng L\u00ea D\u01b0, c\u0169ng kh\u00f4ng c\u1ee9ng r\u1eafn v\u00e0 \u0111\u00f4i khi qu\u00e1 gi\u1ea3n d\u1ecb, th\u1ef1c t\u1ebf, nh\u01b0 c\u00fa ph\u00e1p c\u1ee7a \u00f4ng Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh.<\/p>\n<p>V\u0103n c\u1ee7a Ph\u1ea1m Qu\u1ef3nh l\u00e0 l\u1ed1i v\u0103n qu\u00ed ph\u00e1i, \u201cl\u1ed1i v\u0103n h\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n\u201d nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p n\u00f3i.<\/p>\n<p>Kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o kh\u00f4ng nh\u00ecn nh\u1eadn r\u1eb1ng th\u1eddi b\u1ea5y gi\u1edd, ai \u0111\u1ecdc v\u0103n c\u1ee7a Ph\u1ea1m Qu\u1ef3nh c\u0169ng \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i ph\u1ee5c v\u0103n t\u00e0i c\u1ee7a \u00f4ng.<\/p>\n<p>Nh\u1ea5t l\u00e0 t\u1ee5i thanh ni\u00ean ch\u00fang t\u00f4i. Th\u1ec9nh tho\u1ea3ng ch\u00fang t\u00f4i cu\u1ed1c b\u1ed9 tr\u00ean v\u1ec9a h\u00e8 ph\u1ed1 H\u00e0ng Da, th\u1ea5y \u00f4ng Ph\u1ea1m Qu\u1ef3nh ng\u1ed3i ch\u1ec5m ch\u1ec7 tr\u00ean chi\u1ebfc xe k\u00e9o nh\u00e0, s\u01a1n m\u00e0u g\u1ea1ch b\u00f3ng lo\u00e1ng, t\u1eeb trong c\u1ed5ng nh\u00e0 \u00f4ng \u0111i ra, ho\u1eb7c \u0111i \u0111\u00e2u v\u1ec1.<\/p>\n<p>\u0110i xe k\u00e9o nh\u00e0 nh\u01b0 th\u1ebf, l\u00e0 sang nh\u1ea5t l\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd. \u00d4ng m\u1eb7c qu\u1ed1c ph\u1ee5c Vi\u1ec7t, \u00e1o d\u00e0i the \u0111o\u1ea1n, ho\u1eb7c Satin. Kh\u00f4ng bao gi\u1edd Ph\u1ea1m Qu\u1ef3nh m\u1eb7c \u00c2u ph\u1ee5c, ch\u00e2n lu\u00f4n lu\u00f4n mang gi\u00e0y Escarpin (m\u1ed9t ki\u1ec3u gi\u00e0y c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edfng gi\u1ea3 th\u1eddi \u1ea5y), \u0111\u1ea7u ch\u00edt kh\u0103n \u0111\u00f3ng, m\u1eaft \u0111eo k\u00ednh tr\u1eafng. V\u00ec \u0111i\u1ec7u b\u1ed9 qu\u00ed ph\u00e1i ra v\u1ebb b\u1ec7 v\u1ec7 c\u1ee7a \u00f4ng m\u00e0 \u0111\u00e1m thanh ni\u00ean tr\u00ed th\u1ee9c ch\u1ebf nh\u1ea1o \u00f4ng, \u0111\u1eb7t cho \u00f4ng c\u00e1i bi\u1ec7t hi\u1ec7u l\u00e0 \u201cK\u00ednh tr\u1eafng ti\u00ean sinh\u201d. Ti\u1ebfng B\u1eafc k\u00ednh, t\u1ee9c l\u00e0 ki\u1ebfng trong ti\u1ebfng Nam.<\/p>\n<p>Ph\u1ea1m Qu\u1ef3nh r\u1ea5t l\u00e0 t\u1ef1 cao t\u1ef1 \u0111\u1eafc. T\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i v\u00f4 t\u01b0 r\u1eb1ng \u00f4ng l\u00e0 nh\u00e0 v\u0103n s\u0129 ki\u00eau ng\u1ea1o nh\u1ea5t th\u1eddi Ti\u1ec1n chi\u1ebfn, nh\u01b0ng b\u1ec1 ngo\u00e0i \u00f4ng l\u1ea1i l\u00e0m ra v\u1ebb r\u1ea5t khi\u00eam t\u1ed1n, &#8211; c\u00e1i khi\u00eam t\u1ed1n gi\u1ea3 d\u1ed1i, t\u00ednh to\u00e1n, c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thi\u1ebfu th\u00e0nh th\u1eadt t\u1ef1 nhi\u00ean, c\u1ee7a nh\u1eefng k\u1ebb d\u00f9ng n\u00f3 l\u00e0m m\u00e1ch l\u1eddi kh\u00f4n kh\u00e9o \u0111\u1ec3 t\u1ef1 t\u0103ng cao \u0111\u1ecba v\u1ecb c\u1ee7a m\u00ecnh.<\/p>\n<p>K\u1ebb ch\u00e9p h\u1ed3i \u1ee9c n\u00e0y \u0111\u00e3 c\u00f3 d\u1ecbp ng\u1ed3i n\u00f3i chuy\u1ec7n trong n\u1eeda gi\u1edd \u0111\u1ed3ng h\u1ed3 v\u1edbi \u00f4ng Ph\u1ea1m Qu\u1ef3nh, t\u1ea1i n\u01a1i b\u00e0n gi\u1ea5y c\u1ee7a \u00f4ng \u1edf Hu\u1ebf, l\u00fac \u00f4ng l\u00e0m Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 B\u1ed9 H\u1ecdc, n\u0103m 1936, d\u01b0\u1edbi th\u1eddi B\u1ea3o \u0110\u1ea1i. C\u00e1i l\u00e0m cho n\u00f3 ch\u00fa \u00fd nh\u1ea5t tr\u00ean g\u01b0\u01a1ng m\u1eb7t c\u1ee7a nh\u00e0 h\u1ecdc gi\u1ea3 quan li\u00eau \u1ea5y l\u00e0 c\u1eb7p m\u1eaft c\u1ee7a \u00f4ng. N\u00f3 nh\u1eadn th\u1ea5y d\u01b0\u1edbi \u0111\u00f4i k\u00ednh tr\u1eafng g\u1ecdng v\u00e0ng kia m\u1ed9t c\u1eb7p m\u1eaft r\u1ea5t l\u00e0 ranh m\u00e3nh, qu\u1ec9 qu\u00e1i. T\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1 t\u00ednh c\u1ee7a Ph\u1ea1m Qu\u1ef3nh \u0111\u1ec1u \u00e1nh ng\u1eddi trong c\u1eb7p m\u1eaft tinh ranh x\u1ea3o quy\u1ec7t \u1ea5y. \u00d4ng \u00edt khi t\u1ef1 nh\u1eadn l\u00e0 nh\u00e0 v\u0103n, m\u00e0 ch\u1ec9 th\u00edch ng\u01b0\u1eddi ta g\u1ecdi l\u00e0 nh\u00e0 h\u1ecdc gi\u1ea3, &#8211; ch\u00ednh \u00f4ng t\u1ef1 g\u00e1n cho \u00f4ng c\u00e1i danh hi\u1ec7u l\u00e0 Clerc. Tuy \u00f4ng v\u1eabn c\u00f3 n\u1ee5 c\u01b0\u1eddi v\u00e0 gi\u1ecdng n\u00f3i khi\u00eam t\u1ed1n, nh\u01b0ng c\u00e1i v\u1ebb khi\u00eam t\u1ed1n gi\u1ea3 t\u1ea1o kh\u00f4ng sao che l\u1ea5p \u0111\u01b0\u1ee3c t\u01b0 c\u00e1ch ch\u00e2n ch\u00ednh c\u1ee7a \u00f4ng, l\u00e0 t\u01b0 c\u00e1ch c\u1ee7a m\u1ed9t k\u1ebb gi\u1ea3 d\u1ed1i v\u00e0 r\u1ea5t ki\u00eau c\u0103ng, mu\u1ed1n tr\u01b0ng b\u00e0y c\u00e1i phong \u0111\u1ed9 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u201cqu\u00e2n t\u1eed\u201d theo \u201ctri\u1ebft h\u1ecdc Kh\u1ed5ng gi\u00e1o\u201d.<\/p>\n<p>*<\/p>\n<p>H\u00f4m chi\u1ec1u th\u1ee9 b\u1ea3y \u1ea5y, \u00f4ng Ph\u1ea1m Qu\u1ef3nh di\u1ec5n thuy\u1ebft b\u1eb1ng ti\u1ebfng Ph\u00e1p t\u1ea1i gi\u1ea3ng \u0111\u01b0\u1eddng Cao \u0111\u1eb3ng \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng \u1edf H\u00e0 N\u1ed9i, \u0111\u01b0\u1eddng Bobillot, sinh vi\u00ean \u0111\u1ebfn nghe r\u1ea5t \u0111\u00f4ng. \u1ede t\u1eebng d\u01b0\u1edbi, l\u00e0 c\u00e1c d\u00e3y gh\u1ebf danh d\u1ef1, c\u00f3 \u00f4ng Th\u1ed1ng s\u1ee9 B\u1eafc K\u1ef3 ch\u1ee7 t\u1ecda, v\u1edbi t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c nh\u00e2n v\u1eadt cao c\u1ea5p Ph\u00e1p Vi\u1ec7t \u1edf H\u00e0 N\u1ed9i, \u0111a s\u1ed1 l\u00e0 T\u00e2y v\u00e0 \u0110\u1ea7m. C\u00f2n ch\u00fang t\u00f4i l\u00e0 sinh vi\u00ean th\u00ec chen nhau \u0111\u1ee9ng ch\u1eadt bao l\u01a1n t\u1eebng tr\u00ean, &#8211; theo ti\u1ebfng th\u00f4ng d\u1ee5ng c\u00e1c r\u1ea1p h\u00e1t l\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd g\u1ecdi l\u00e0 tr\u00ean \u201cchu\u1ed3ng g\u00e0\u201d (poulailler). T\u00f4i \u0111\u1ee9ng v\u1edbi m\u1ed9t \u0111\u00e1m nam sinh v\u00e0 n\u1eef sinh tr\u01b0\u1eddng Thu\u1ed1c v\u00e0 S\u01b0 ph\u1ea1m, ph\u00eda b\u00ean tr\u00e1i. C\u00f3 m\u1ed9t c\u00f4 b\u1ea1n c\u1ee9 ho t\u1eebng c\u01a1n, khi\u1ebfn ch\u00fang t\u00f4i r\u1ea5t b\u1ef1c m\u00ecnh.<\/p>\n<p>Sau l\u1eddi gi\u1edbi thi\u1ec7u c\u1ee7a vi\u00ean Gi\u00e1m \u0111\u1ed1c H\u1ecdc Ch\u00e1nh B\u1eafc K\u1ef3, \u00f4ng Ph\u1ea1m Qu\u1ef3nh t\u1eeb ph\u00eda sau gi\u1ea3ng \u0111\u01b0\u1eddng ung dung b\u01b0\u1edbc ra di\u1ec5n \u0111\u00e0n. \u00d4ng r\u1ea5t b\u00ecnh t\u0129nh, thong th\u1ea3, b\u1ec7 v\u1ec7.<\/p>\n<p>L\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd kh\u00f4ng c\u00f3 micro, nh\u01b0ng Ph\u1ea1m Qu\u1ef3nh c\u1ea5t ti\u1ebfng n\u00f3i r\u00f5 r\u00e0ng, ch\u1eefng ch\u1ea1c, \u00eam \u00e1i. Ch\u00fang t\u00f4i \u1edf tr\u00ean \u201cchu\u1ed3ng g\u00e0\u201d nghe r\u1ea5t r\u00f5. \u0110\u1ee9ng n\u00f3i m\u1ea5y l\u1eddi c\u1ea3m \u01a1n c\u00e1c quan kh\u00e1ch, r\u1ed3i \u00f4ng thong th\u1ea3 ng\u1ed3i xu\u1ed1ng gh\u1ebf, tr\u01b0\u1edbc chi\u1ebfc b\u00e0n g\u1ed7 g\u1ee5 l\u1edbn, tr\u1ea3i t\u1ea5m kh\u0103n nhung xanh m\u00e0u da tr\u1eddi.<\/p>\n<p>\u00d4ng \u0111\u1ee7ng \u0111\u1ec9nh g\u1ee1 c\u1eb7p ki\u1ebfng tr\u1eafng g\u1ecdng b\u1ea1c \u0111\u1ec3 xu\u1ed1ng b\u00e0n, l\u1ea5y c\u1eb7p ki\u1ebfng tr\u1eafng g\u1ecdng v\u00e0ng \u0111eo v\u00e0o, v\u00e0 r\u00fat trong t\u00fai \u00e1o ra m\u1ed9t x\u1ea5p gi\u1ea5y \u0111\u00e1nh m\u00e1y.<\/p>\n<p>\u00d4ng c\u1ea5t ti\u1ebfng n\u00f3i. \u00d4ng kh\u00f4ng ch\u00fai m\u0169i xu\u1ed1ng gi\u1ea5y nh\u01b0 nhi\u1ec1u di\u1ec5n gi\u1ea3 kh\u00e1c \u0111\u1ecdc nh\u01b0 \u0111\u1ecdc b\u00e0i v\u0103n t\u1ebf. \u00d4ng c\u0169ng kh\u00f4ng n\u00f3i lung tung l\u1ed9n x\u1ed9n nh\u01b0 m\u1ed9t s\u1ed1 di\u1ec5n gi\u1ea3 kh\u00e1c kh\u00f4ng theo m\u1ed9t d\u1ef1 th\u1ea3o ho\u1ea1ch \u0111\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc. \u00d4ng \u0111\u00e3 vi\u1ebft s\u1eb5n b\u00e0i thuy\u1ebft tr\u00ecnh, r\u1ed3i theo \u0111\u00f3 m\u00e0 n\u00f3i, th\u1ec9nh tho\u1ea3ng m\u1edbi ng\u00f3 v\u00e0o gi\u1ea5y, n\u00f3i r\u1ea5t t\u1ef1 nhi\u00ean, r\u1ea5t l\u01b0u lo\u00e1t, v\u0103n hoa. Ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u1ee9ng tr\u00ean chu\u1ed3ng g\u00e0 im ph\u0103ng ph\u1eafc, nghe m\u00ea. Tr\u1eeb c\u00f4 b\u1ea1n c\u1ee9 ho s\u00f9 s\u1ee5, l\u00e0m \u00e1t c\u1ea3 ti\u1ebfng n\u00f3i c\u1ee7a di\u1ec5n gi\u1ea3. T\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u ph\u1ee5c \u00f4ng Ph\u1ea1m Qu\u1ef3nh c\u00f3 t\u00e0i h\u00f9ng bi\u1ec7n, ho\u1ea1t b\u00e1t, duy\u00ean d\u00e1ng m\u00e0 v\u1eabn nghi\u00eam ngh\u1ecb. L\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c nghe m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam di\u1ec5n thuy\u1ebft tr\u01b0\u1edbc c\u00f4ng ch\u00fang tri th\u1ee9c Vi\u1ec7t Ph\u00e1p tr\u00ean 500 ng\u01b0\u1eddi, b\u1eb1ng ti\u1ebfng Ph\u00e1p l\u01b0u lo\u00e1t h\u1ea5p d\u1eabn nh\u01b0 th\u1ebf. H\u00f4m \u1ea5y, \u00f4ng Ph\u1ea1m Qu\u1ef3nh \u0111\u00e3 g\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00f2ng kh\u00e2m ph\u1ee5c ho\u00e0n to\u00e0n c\u1ee7a to\u00e0n th\u1ec3 th\u00ednh gi\u1ea3 Ph\u00e1p v\u00e0 Vi\u1ec7t.<\/p>\n<p>T\u00f4i ra v\u1ec1 th\u1ecfa m\u00e3n. T\u1eeb \u0111\u00f3 v\u1ec1 sau, c\u0169ng nh\u01b0 h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c b\u1ea1n tr\u1ebb sinh vi\u00ean, t\u00f4i \u0111\u00e3 \u0111\u1ecdc t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c s\u00e1ch c\u1ee7a Ph\u1ea1m Qu\u1ef3nh xu\u1ea5t b\u1ea3n. T\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng b\u00e0i \u00f4ng \u0111\u00e3 vi\u1ebft \u0111\u0103ng trong Nam Phong, v\u00e0 gom g\u00f3p in ra th\u00e0nh s\u00e1ch. D\u00f9 ngh\u00e8o t\u00fang \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u, ch\u00fang t\u00f4i c\u0169ng r\u00e1ng \u0111\u1ec3 d\u00e0nh ti\u1ec1n mua s\u00e1ch c\u1ee7a Ph\u1ea1m Qu\u1ef3nh. Ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 h\u1ecdc h\u1ecfi \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ea5t nhi\u1ec1u trong c\u00e1c s\u00e1ch c\u1ee7a \u00f4ng. Ch\u00fang t\u00f4i c\u0169ng ch\u1ecbu \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng nhi\u1ec1u trong l\u1ed1i h\u00e0nh v\u0103n v\u00e0 c\u00e1ch di\u1ec5n \u0111\u1ea1t t\u01b0 t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a b\u1eadc v\u0103n s\u0129 t\u00e0i hoa \u1ea5y.<\/p>\n<p>B\u1edfi s\u00e1ch h\u1ecdc trong nh\u00e0 tr\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng d\u1ea1y cho ch\u00fang t\u00f4i hi\u1ec3u bi\u1ebft th\u00eam m\u1ea5y t\u00ed v\u1ec1 c\u00e1c m\u00f4n h\u1ecdc thu\u1eadt cao si\u00eau c\u1ee7a \u0110\u00f4ng T\u00e2y, n\u00ean ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 noi theo g\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a \u00f4ng Ph\u1ea1m Qu\u1ef3nh m\u00e0 t\u00ecm c\u00e1ch t\u1ef1 h\u1ecdc th\u00eam v\u1edbi c\u00e1c s\u00e1ch c\u1ed5 kim \u00c2u \u00c1. Nh\u1eadn th\u1ea5y \u00f4ng Ph\u1ea1m Qu\u1ef3nh \u0111\u00e3 tr\u1edf n\u00ean nh\u00e0 h\u1ecdc gi\u1ea3 hi\u1ec3u r\u1ed9ng bi\u1ebft nhi\u1ec1u, t\u01b0 t\u01b0\u1edfng v\u00e0 h\u1ecdc thu\u1eadt uy\u00ean th\u00e2m, n\u00ean b\u1ecdn tr\u1ebb sinh vi\u00ean c\u1ee7a th\u1ebf h\u1ec7 ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 say m\u00ea v\u0103n h\u00f3a, v\u00e0 theo v\u1ebft ch\u00e2n c\u1ee7a b\u1eadc ti\u1ec1n b\u1ed1i m\u00e0 lo t\u1ef1 h\u1ecdc, \u0111\u1ec3 l\u00e0m gi\u00e0u cho tr\u00ed \u00f3c.<\/p>\n<p>V\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n thu\u1ea7n t\u00fay h\u1ecdc thu\u1eadt v\u00e0 v\u0103n h\u00f3a, ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u1ec1u bi\u1ebft \u01a1n \u00f4ng Ph\u1ea1m Qu\u1ef3nh, c\u0169ng nh\u01b0 \u00f4ng Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh v\u1eady.<\/p>\n<p>*<\/p>\n<p>N\u0103m 1936, c\u00f3 d\u1ecbp \u0111i Hu\u1ebf, k\u1ebb ti\u1ec7n s\u0129 n\u00e0y c\u00f3 \u0111\u1ebfn th\u0103m \u00f4ng Ph\u1ea1m Qu\u1ef3nh, Th\u01b0\u1ee3ng Th\u01b0 B\u1ed9 Qu\u1ed1c Gia Gi\u00e1o D\u1ee5c. N\u00f3i \u0111\u1ebfn y\u1ebft ki\u1ebfn \u00f4ng, nh\u01b0ng s\u1ef1 th\u1ef1c l\u00e0 c\u00f3 m\u1ee5c \u0111\u00edch h\u1ecfi \u00f4ng t\u1ea1i sao \u00f4ng l\u1ea1i s\u1eeda \u0111\u1ed5i ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh gi\u00e1o d\u1ee5c \u1edf c\u00e1c l\u1edbp s\u01a1 h\u1ecdc, l\u00e0m \u0111\u00ecnh tr\u1ec7 b\u01b0\u1edbc ti\u1ebfn c\u1ee7a th\u1ebf h\u1ec7 thi\u1ebfu ni\u00ean m\u1edbi.<\/p>\n<p>T\u00f4i \u0111i lang thang v\u00f4 th\u00e0nh n\u1ed9i, t\u00ecm \u0111\u1ebfn c\u1eeda H\u00f2a B\u00ecnh. T\u00f4i \u00e1i ng\u1ea1i b\u01b0\u1edbc v\u00f4 c\u1eeda, g\u1eb7p m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh l\u1ec7, li\u1ec1n \u0111\u01b0a danh thi\u1ebfp. Ch\u1ec9 e \u00f4ng Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 ki\u00eau h\u00e3nh kh\u00f4ng ti\u1ebfp m\u00ecnh.<\/p>\n<p>Nh\u01b0ng \u00f4ng cho m\u1eddi v\u00f4. \u00d4ng m\u1eb7c xa tanh \u0111en, \u0111eo th\u1ebb ng\u00e0 t\u00f2n ten tr\u00ean ng\u1ef1c, ch\u00e2n v\u1eabn mang \u0111\u00f4i gi\u00e0y escarpin \u0111en, m\u1eaft v\u1eabn \u0111eo \u0111\u00f4i k\u00ednh tr\u1eafng g\u1ecdng v\u00e0ng. V\u00e0 \u00f4ng v\u1eabn n\u00f3i ti\u1ebfng Ph\u00e1p.<\/p>\n<p>Nghe \u00f4ng thuy\u1ebft m\u1ed9t h\u1ed3i h\u00e2u, t\u00f4i c\u00f3 c\u1ea3m t\u01b0\u1edfng r\u1eb1ng v\u1ecb h\u1ecdc gi\u1ea3 n\u00e0y l\u00e0m \u0111\u1ea1i th\u1ea7n b\u00ean c\u1ea1nh nh\u00e0 vua, h\u00ecnh nh\u01b0 kh\u00f4ng mu\u1ed1n cho thanh ni\u00ean Vi\u1ec7t Nam h\u1ecdc gi\u1ecfi nh\u01b0 \u00f4ng. \u00d4ng c\u00f4ng k\u00edch nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc gi\u1ecfi, du h\u1ecdc \u1edf ngo\u1ea1i qu\u1ed1c v\u1ec1, nh\u01b0 Nguy\u1ec5n M\u1ea1nh T\u01b0\u1eddng, L\u00ea V\u0103n Kim. \u00d4ng mu\u1ed1n c\u00f3 m\u1ed9t n\u1ec1n Qu\u1ed1c h\u1ecdc thu h\u1eb9p trong ph\u1ea1m vi Annam m\u00e0 th\u00f4i. \u00d4ng mu\u1ed1n \u0111em c\u00e1i h\u1ecdc T\u1ed1ng Nho, v\u1edbi m\u1edb \u0111\u1ea1o l\u00ed Kh\u1ed5ng T\u1eed, M\u1ea1nh T\u1eed, m\u00e0 \u00e1p d\u1ee5ng theo m\u00f4n h\u1ecdc thu\u1eadt \u0111\u1eddi nh\u00e0 T\u1ed1ng, \u0111\u1ec3 \u0111\u00e0o t\u1ea1o m\u1ed9t l\u1edbp T\u1ed1ng Nho Vi\u1ec7t Nam, dung h\u00f2a v\u1edbi m\u1ed9t \u00edt h\u1ecdc thuy\u1ebft Descartes\u2026 \u00d4ng mu\u1ed1n k\u00e9o thanh ni\u00ean tr\u00ed th\u1ee9c Vi\u1ec7t Nam gi\u1eadt l\u00f9i l\u1ea1i v\u00e0i ba th\u1ebf k\u1ec9, kh\u00f4ng c\u1ea7n ti\u1ebfn l\u00ean theo tr\u00e0o l\u01b0u v\u0103n h\u00f3a \u00c2u ch\u00e2u. T\u00f4i ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd v\u1edbi \u00f4ng v\u1ec1 ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng ph\u1ea3n ti\u1ebfn b\u1ed9 \u1ea5y.<\/p>\n<p>Tuy\u00a0 v\u1eady, khi t\u00f4i nghe Ph\u1ea1m Qu\u1ef3nh b\u1ecb gi\u1ebft \u1edf Hu\u1ebf, t\u00f4i th\u1eadt b\u00f9i ng\u00f9i cho s\u1ed1 ph\u1eadn c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i ba l\u1ed7i l\u1ea1c. T\u00f4i quen nhi\u1ec1u v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi r\u1ec3 c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 T\u00f4n Th\u1ea5t B\u00ecnh, ch\u1ee7 b\u00fat b\u00e1o La Patrie Annamite v\u00e0 gi\u00e1o s\u01b0 tr\u01b0\u1eddng Th\u0103ng Long. T\u00f4i quen bi\u1ebft con trai c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 Ph\u1ea1m B\u00edch, c\u1eed nh\u00e2n lu\u1eadt, n\u0103m 1948 khi \u00f4ng l\u00e0m B\u00ed th\u01b0 c\u1ee7a B\u1ea3o \u0110\u1ea1i, \u1edf \u0110\u00e0 L\u1ea1t. Hai ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y \u0111\u00e1ng m\u1ebfn, m\u1eb7c d\u1ea7u kh\u00f4ng bi\u1ebft t\u00ed g\u00ec v\u1ec1 v\u0103n h\u1ecdc c\u1ea3, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi con trai kh\u00e1c c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 Ph\u1ea1m Giao th\u00ec ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t tay \u0103n ch\u01a1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00edch s\u1ef1 g\u00ec. Ph\u1ea1m Qu\u1ef3nh ch\u00ednh l\u00e0 \u0111\u00fang v\u00e0o c\u00e2u ch\u00e2m ng\u00f4n \u201cCha l\u00e0m th\u1ea7y m\u00e0 con b\u00e1n s\u00e1ch\u201d.<\/p>\n<p>N\u1ebfu \u00f4ng Ph\u1ea1m Qu\u1ef3nh \u0111\u1eebng xen v\u00e0o ch\u00ednh tr\u1ecb, \u0111\u1eebng h\u00e3nh di\u1ec7n l\u00e0m k\u1ebb t\u00f4i t\u1edb c\u1ee7a ch\u00ednh s\u00e1ch thu\u1ed9c \u0111\u1ecba Ph\u00e1p, n\u1ebfu Ph\u1ea1m Qu\u1ef3nh \u0111em h\u1ebft tr\u00ed th\u00f4ng minh l\u1edbn lao v\u00e0 t\u00e0i v\u0103n ngh\u1ec7 r\u1ea5t ho\u1ea1t b\u00e1t c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u1ec3 ph\u1ee5ng s\u1ef1 ho\u00e0n to\u00e0n cho V\u0103n h\u1ecdc Vi\u1ec7t Nam, th\u00ec ch\u1eafc l\u00e0 \u00f4ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i m\u1ed9t s\u1ef1 nghi\u1ec7p v\u0103n h\u00f3a v\u0129 \u0111\u1ea1i v\u00f4 k\u1ec3, v\u00e0 thanh danh c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u00e2u c\u00f2n b\u1ecb m\u1ed9t v\u1ebft nh\u01a1?<\/p>\n<p>Th\u1eadt \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc thay!<\/p>\n<p><strong>So s\u00e1nh Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh v\u1edbi Ph\u1ea1m Qu\u1ef3nh<\/strong><\/p>\n<p>Gi\u1edbi tr\u00ed th\u1ee9c H\u00e0 N\u1ed9i Ti\u1ec1n chi\u1ebfn th\u01b0\u1eddng so s\u00e1nh hai nh\u00e2n v\u1eadt n\u00e0y, v\u00ec h\u1ecd ho\u00e0n to\u00e0n tr\u00e1i ng\u01b0\u1ee3c nhau. Tr\u00ean b\u00ecnh di\u1ec7n ch\u00ednh tr\u1ecb, \u00f4ng Ph\u1ea1m Qu\u1ef3nh ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng B\u1ea3o Ho\u00e0ng, y\u00eau c\u1ea7u ch\u00ednh ph\u1ee7 thu\u1ed9c \u0111\u1ecba \u00e1p d\u1ee5ng \u0111\u00fang \u0111\u1eafn Hi\u1ec7p \u01b0\u1edbc Paten\u00f4tre (1884), trao tr\u1ea3 quy\u1ec1n h\u00e0nh ch\u00e1nh cho B\u1ea3o \u0110\u1ea1i \u1edf c\u1ea3 Trung v\u00e0 B\u1eafc K\u00ec, theo m\u1ed9t hi\u1ebfn ph\u00e1p do Ph\u1ea1m Qu\u1ef3nh so\u1ea1n th\u1ea3o, v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c b\u00e1o Ph\u00e1p \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi g\u1ecdi l\u00e0 \u201cConstituion Pham Quynh\u201d.<\/p>\n<p>Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh, tr\u00e1i l\u1ea1i, \u0111\u00f2i th\u1ef1c h\u00e0nh cho Trung B\u1eafc K\u00ec m\u1ed9t ch\u00ednh s\u00e1ch m\u00e0 \u00f4ng g\u1ecdi l\u00e0 Administration Directe (tr\u1ef1c tr\u1ecb), ngh\u0129a l\u00e0 d\u1eb9p b\u1ecf ng\u00f4i vua, \u0111\u1ec3 Ph\u00e1p tr\u1ef1c ti\u1ebfp cai tr\u1ecb v\u1edbi s\u1ef1 tham gia h\u00e0nh ch\u00e1nh tr\u1ef1c ti\u1ebfp c\u1ee7a nh\u00e2n d\u00e2n do Th\u01b0\u1ee3ng, H\u1ea1 Ngh\u1ecb Vi\u1ec7n c\u1ee7a nh\u00e2n d\u00e2n b\u1ea7u c\u1eed.<\/p>\n<p><strong>D\u0129 nhi\u00ean, ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p theo Ph\u1ea1m Qu\u1ef3nh.<\/strong><\/p>\n<p>Cu\u1ed9c \u201cB\u1eafc tu\u1ea7n\u201d ra H\u00e0 N\u1ed9i c\u1ee7a B\u1ea3o \u0110\u1ea1i v\u00e0, k\u1ebf sau \u0111\u00f3 v\u00e0i n\u0103m, c\u1ee7a Nam Ph\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0ng h\u1eadu, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi s\u1ef1 ban ch\u1ee9c r\u1ea5t l\u1ed1 b\u1ecbch cho vi\u00ean Th\u1ed1ng s\u1ee9 Ph\u00e1p l\u00e0m \u201cKh\u00e2m sai \u0110\u1ea1i th\u1ea7n\u201d, \u0111\u1ea1i di\u1ec7n uy quy\u1ec1n B\u1ea3o \u0110\u1ea1i \u1edf B\u1eafc K\u00ec, ch\u00ednh l\u00e0 \u0111\u1ec3 kh\u1edfi \u0111i\u1ec3m cho ch\u00ednh s\u00e1ch B\u1ea3o Ho\u00e0ng c\u1ee7a Ph\u1ea1m Qu\u1ef3nh.<\/p>\n<p>Ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng \u201ctr\u1ef1c tr\u1ecb\u201d c\u1ee7a Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh b\u1ecb Ph\u1ea1m Qu\u1ef3nh \u0111\u1ea3 k\u00edch k\u1ecbch li\u1ec7t trong c\u00e1c b\u00e0i x\u00e3 thuy\u1ebft c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u0103ng trong nh\u1eadt b\u00e1o Ph\u00e1p France-Indochine \u1edf H\u00e0 N\u1ed9i. \u0110\u1ec3 \u201can \u1ee7i\u201d Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh, Ch\u1ee7 nhi\u1ec7m ki\u00eam Ch\u1ee7 b\u00fat b\u00e1o L\u2019Annam Nouveau, Ch\u00ednh ph\u1ee7 Ph\u00e1p t\u1eb7ng \u00f4ng B\u1eafc \u0110\u1ea9u B\u1ed9i Tinh (L\u00e9gion D\u2019Honneur) l\u00e0 huy ch\u01b0\u01a1ng cao qu\u00fd nh\u1ea5t c\u1ee7a Ph\u00e1p, nh\u01b0ng \u00f4ng V\u0129nh kh\u00f4ng nh\u1eadn.<\/p>\n<p>V\u1ee5 huy ch\u01b0\u01a1ng n\u00e0y ho\u00e0n to\u00e0n gi\u1eef k\u00edn, d\u01b0 lu\u1eadn d\u00e2n ch\u00fang kh\u00f4ng hay bi\u1ebft g\u00ec, nh\u01b0ng c\u00e1c gi\u1edbi tr\u00ed th\u1ee9c v\u00e0 c\u00e1ch m\u1ea1ng \u1edf H\u00e0 N\u1ed9i \u0111\u1ec1u bi\u1ebft r\u00f5, v\u00e0 s\u1ef1 kh\u00ed kh\u00e1i c\u1ee7a \u00f4ng Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh c\u01b0\u01a1ng quy\u1ebft t\u1eeb kh\u01b0\u1edbc \u201cL\u00e9gion D\u2019Honneur\u201d c\u1ee7a Ph\u00e1p, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c gi\u1edbi \u1ea5y, nh\u1ea5t l\u00e0 gi\u1edbi tr\u00ed th\u1ee9c thanh ni\u00ean nhi\u1ec7t li\u1ec7t hoan ngh\u00eanh.<\/p>\n<p>Uy t\u00edn c\u1ee7a Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh c\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u0103ng cao t\u1eeb v\u1ee5 n\u00e0y.<\/p>\n<p>V\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n thu\u1ea7n t\u00fay v\u0103n h\u1ecdc, Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh v\u00e0 Ph\u1ea1m Qu\u1ef3nh c\u0169ng ho\u00e0n to\u00e0n tr\u00e1i ng\u01b0\u1ee3c nhau.<\/p>\n<p>Nam Phong T\u1ea1p ch\u00ed, nguy\u00ean l\u00e0 do ti\u1ec1n tr\u1ee3 c\u1ea5p c\u1ee7a Ch\u00ednh ph\u1ee7 thu\u1ed9c \u0111\u1ecba Ph\u00e1p, v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi s\u00e1ng l\u1eadp l\u00e0 Gi\u00e1m \u0111\u1ed1c Ch\u00e1nh tr\u1ecb v\u1ee5 c\u1ee7a Ph\u1ee7 To\u00e0n quy\u1ec1n \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng, t\u1ee9c c\u0169ng nh\u01b0 T\u1ed5ng Gi\u00e1m \u0111\u1ed1c M\u1eadt th\u00e1m Ph\u1ee7 To\u00e0n quy\u1ec1n.<\/p>\n<p>Ph\u1ea1m Qu\u1ef3nh c\u00f3 m\u1ed9t l\u1ed1i v\u0103n H\u00e0n l\u00e2m (style acad\u00e9mique) r\u1ea5t v\u0103n hoa, nh\u01b0ng ch\u1eefng ch\u1ea1c, nghi\u00eam ngh\u1ecb, b\u1ec7 v\u1ec7, v\u0103n Ph\u00e1p c\u0169ng nh\u01b0 v\u0103n Vi\u1ec7t; kh\u00e1c h\u1eb3n l\u1ed1i v\u0103n gi\u1ea3n d\u1ecb thi\u1ebft th\u1ef1c ho\u00e0n to\u00e0n b\u00ecnh d\u00e2n c\u1ee7a Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh, v\u0103n Ph\u00e1p c\u0169ng nh\u01b0 v\u0103n Vi\u1ec7t c\u1ee7a \u00f4ng Ch\u1ee7 nhi\u1ec7m L\u2019Annam Nouveau v\u00e0 c\u1ef1u Ch\u1ee7 b\u00fat Trung B\u1eafc T\u00e2n v\u0103n, \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng T\u1ea1p ch\u00ed, th\u1eadt l\u00e0 l\u01b0u lo\u00e1t, v\u00e0 th\u01b0\u1eddng ch\u00e2m bi\u1ebfm, \u0111\u00fang v\u1edbi truy\u1ec1n th\u1ed1ng h\u00e0i h\u01b0\u1edbc c\u1ee7a tinh th\u1ea7n d\u00e2n t\u1ed9c Vi\u1ec7t Nam. V\u0103n Ph\u1ea1m Qu\u1ef3nh c\u00f3 r\u1ea5t \u00edt \u0111i\u1ec3m h\u00e0i h\u01b0\u1edbc h\u00f3m h\u1ec9nh \u0111\u00f3.<\/p>\n<p>Thanh ni\u00ean Ti\u1ec1n chi\u1ebfn \u01b0a t\u00ecm h\u1ecdc h\u1ecfi n\u01a1i tri th\u1ee9c uy\u00ean th\u00e2m v\u00e0 v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng hoa m\u0129 c\u1ee7a Ph\u1ea1m Qu\u1ef3nh, g\u00e1c ngo\u00e0i l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng ch\u00ednh tr\u1ecb c\u1ee7a \u00f4ng, c\u0169ng nh\u01b0 h\u1ecd th\u00edch nh\u1eefng kinh nghi\u1ec7m v\u1ec1 v\u0103n h\u00f3a t\u1ed5ng h\u1ee3p, kho\u00e1ng \u0111\u1ea1t, c\u1edfi m\u1edf, b\u00ecnh d\u00e2n c\u1ee7a Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh cho \u0111\u1ebfn n\u1ebfp s\u1ed1ng c\u00e1 nh\u00e2n, gia \u0111\u00ecnh, x\u00e3 h\u1ed9i c\u1ee7a hai ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng c\u00e1ch bi\u1ec7t nhau xa.<\/p>\n<p>Ph\u1ea1m Qu\u1ef3nh \u0111eo k\u00ednh tr\u1eafng g\u1ecdng v\u00e0ng, ng\u1ed3i chi\u1ebfc xe k\u00e9o nh\u00e0 qu\u00ed ph\u00e1i, \u0111i \u0111\u1ee9ng thong dong, n\u00f3i c\u01b0\u1eddi m\u1ef1c th\u01b0\u1edbc, ch\u1ec9 giao thi\u1ec7p v\u1edbi h\u1ea1ng th\u01b0\u1ee3ng l\u01b0u, v\u00ec v\u1eady m\u00e0 c\u00e1c gi\u1edbi thanh ni\u00ean tr\u00ed th\u1ee9c H\u00e0 N\u1ed9i g\u1ecdi \u00f4ng l\u00e0 \u201cK\u00ednh tr\u1eafng Ti\u00ean sinh\u201d v\u00e0 \u201cH\u1ecdc phi\u1ec7t\u201d.<\/p>\n<p>Tr\u00e1i l\u1ea1i, Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh th\u00edch m\u1eb7c s\u01a1 mi, qu\u1ea7n \u201cshort\u201d, c\u1ee1i xe m\u00f4t\u00f4, giao du v\u1edbi \u0111\u1ee7 c\u00e1c gi\u1edbi, n\u00f3i to, c\u01b0\u1eddi l\u1edbn, \u01b0a \u0111\u00e1nh t\u1ed5 t\u00f4m, s\u0103n b\u1eafn v\u00e0 c\u00f3 \u00f3c phi\u00eau l\u01b0u.<\/p>\n<p>\u00d4ng V\u0129nh c\u00f3 hai v\u1ee3, m\u1ed9t b\u00e0 B\u1eafc, m\u1ed9t b\u00e0 \u0110\u1ea7m lai, c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i lo gi\u00fap \u0111\u1ee1 \u00f4ng, v\u00e0 gia \u0111\u00ecnh \u00f4ng tuy thu\u1ed9c v\u1ec1 gi\u1edbi th\u01b0\u1ee3ng l\u01b0u nh\u01b0ng lu\u00f4n lu\u00f4n t\u00fang thi\u1ebfu.<\/p>\n<p>C\u00f4ng vi\u1ec7c kinh doanh c\u1ee7a \u00f4ng v\u1ec1 s\u00e1ch b\u00e1o, xu\u1ea5t b\u1ea3n, r\u1ea5t l\u00e0 r\u1ed9ng l\u1edbn m\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n t\u00e0i ch\u00e1nh l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ed3i d\u00e0o.<\/p>\n<p>Ph\u1ea1m Qu\u1ef3nh, tr\u00e1i l\u1ea1i, \u0111\u01b0\u1ee3c sung t\u00fac, ra v\u1ebb danh gia th\u1ebf phi\u1ec7t, \u0111\u1ea1i tr\u01b0\u1edfng gi\u1ea3.<\/p>\n<p>K\u1ebft cu\u1ed9c s\u1ed1 ph\u1eadn, hai \u00f4ng \u0111\u1ec1u l\u00e0 n\u1ea1n nh\u00e2n c\u1ee7a hai th\u00e1i c\u1ef1c: Ph\u1ea1m Qu\u1ef3nh ra l\u00e0m quan, l\u00ean b\u1ef1c \u0110\u1ea1i th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00edn d\u1ee5ng b\u00ean c\u1ea1nh ngai v\u00e0ng, quy\u1ec1n cao ch\u1ee9c c\u1ea3 t\u1ed9t b\u1ef1c, \u0111\u1ec3 r\u1ed3i, sau c\u00f9ng, b\u1ecb ch\u1ebft th\u00ea th\u1ea3m\u2026 Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh b\u1ecb ph\u00e1 s\u1ea3n, v\u00ec s\u1ef1 nghi\u1ec7p v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng r\u1ee7 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n Ph\u00e1p, c\u0169ng c\u00f3 \u00f3c phi\u00eau l\u01b0u v\u0103n ngh\u1ec7 nh\u01b0 \u00f4ng, \u0111i qua L\u00e0o \u0111\u1ec3 t\u00ecm m\u1ecf v\u00e0ng! Sau c\u00f9ng, \u00f4ng ch\u1ebft \u1edf L\u00e0o v\u00ec b\u1ec7nh s\u1ed1t r\u00e9t r\u1eebng, xa qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng, gia \u0111\u00ecnh, b\u1ea1n h\u1eefu, nh\u01b0 m\u1ed9t \u201cb\u00f4h\u00eami\u00ean\u201d b\u1ea5t c\u1ea7n \u0111\u1ecbnh m\u1ea1ng.<\/p>\n<p>V\u0103n thi s\u0129 ti\u1ec1n chi\u1ebfn. \u201cCh\u1ee9ng d\u1eabn m\u1ed9t th\u1eddi \u0111\u1ea1i\u201d c\u1ee7a Nguy\u1ec5n V\u1ef9. NXB V\u0103n h\u1ecdc, 2007.<\/p>\n<p>(Ngu\u1ed3n: Nguy\u1ec7t san V\u0103n Ch\u01b0\u01a1ng Ng\u00e0y nay s\u1ed1 4)<\/p>\n<p>\u0110\u01b0\u1eddng d\u1eabn: <a href=\"http:\/\/www.vanvn.net\/news\/31\/1249-van-thi-sy-tien-chien-nguyen-van-vinh.html\">http:\/\/www.vanvn.net\/news\/31\/1249-van-thi-sy-tien-chien-nguyen-van-vinh.html<\/a><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.vanvn.net\/news\/31\/1249-van-thi-sy-tien-chien-nguyen-van-vinh.html#_ftnref1\">[1]<\/a> Vu (vous) anh theo ti\u1ebfng Ph\u00e1p.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.vanvn.net\/news\/31\/1249-van-thi-sy-tien-chien-nguyen-van-vinh.html#_ftnref2\">[2]<\/a> L\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd \u1edf H\u00e0 N\u1ed9i c\u00f3 m\u1ed9t c\u00f4 sinh vi\u00ean \u0111\u1ed7 b\u1eb1ng Ti\u1ebfn s\u0129 V\u1eadt l\u00ed h\u1ecdc \u1edf Ph\u00e1p m\u1edbi v\u1ec1. \u00d4ng Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh \u0111o\u00e1n ch\u1eebng \u201cL\u1ec7 Chi\u201d l\u00e0 c\u00f4 Ti\u1ebfn s\u0129 \u1ea5y.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.vanvn.net\/news\/31\/1249-van-thi-sy-tien-chien-nguyen-van-vinh.html#_ftnref3\">[3]<\/a> Ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p, ch\u1ee7 nhi\u1ec7m b\u00e1o L\u2019Argus Indochinois, th\u00e2n Vi\u1ec7t, ch\u1ed1ng Ph\u00e1p, k\u1ebb th\u00f9 c\u1ee7a ch\u00ednh ph\u1ee7 thu\u1ed9c \u0111\u1ecba, b\u1ea1n th\u00e2n c\u1ee7a \u00f4. V\u0129nh.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.vanvn.net\/news\/31\/1249-van-thi-sy-tien-chien-nguyen-van-vinh.html#_ftnref4\">[4]<\/a> Nguy\u1ec5n Nh\u01b0\u1ee3c Ph\u00e1p g\u1ecdi \u00f4ng V\u0129nh b\u1eb1ng \u201cth\u1ea7y\u201d.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.vanvn.net\/news\/31\/1249-van-thi-sy-tien-chien-nguyen-van-vinh.html#_ftnref5\">[5]<\/a> Theo th\u1eddi gi\u00e1 b\u00e2y gi\u1edd l\u00e0 2.000 \u0111\u1ed3ng.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; H\u1ed3i h\u00e3y c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t sinh vi\u00ean b\u00e9 nh\u1ecf, t\u00f4i \u0111\u00e3 coi Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh nh\u01b0 b\u1eadc \u0110\u1ea1i Nh\u00e2n, si\u00eau qu\u1ea7n b\u1ea1t t\u1ee5y, t\u00e0i tr\u00ed v\u00f4 song. Ch\u1ec9 v\u00ec t\u00f4i \u0111\u00e3 \u0111\u1ecdc h\u1ebft c\u1ee7a \u00f4ng b\u1ea3n d\u1ecbch b\u1ed9 s\u00e1ch LES MIS\u00c9RABLES c\u1ee7a VICTOR HUGO. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, t\u00f4i \u0111\u00e3 \u0111\u1ecdc v\u00e0i b\u1ea3n d\u1ecbch Chinh Ph\u1ee5 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":219,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/wp-content\/uploads\/2012\/05\/NguyenVanVinh.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/217"}],"collection":[{"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=217"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/217\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1350,"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/217\/revisions\/1350"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/219"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=217"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=217"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=217"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}