{"id":2041,"date":"2015-08-24T10:10:36","date_gmt":"2015-08-24T03:10:36","guid":{"rendered":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/?p=2041"},"modified":"2015-08-24T15:54:37","modified_gmt":"2015-08-24T08:54:37","slug":"nguyen-van-vinh-va-van-hoa-dong-tay","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/?p=2041","title":{"rendered":"Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh v\u00e0 v\u0103n h\u00f3a \u0110\u00f4ng T\u00e2y"},"content":{"rendered":"<p><strong>L\u1eddi gi\u1edbi thi\u1ec7u c\u1ee7a BBT tannamtu.com<\/strong><\/p>\n<p>N\u0103m 2008, t\u00f4i nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c cu\u1ed9c \u0111i\u1ec7n tho\u1ea1i c\u1ee7a m\u1ed9t c\u00f4 gi\u00e1o t\u1eeb t\u1ec9nh B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng, tr\u00ecnh b\u00e0y v\u1ec1 nguy\u1ec7n v\u1ecdng mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp c\u1eadn v\u1edbi c\u00e1c t\u00e0i li\u1ec7u li\u00ean quan \u0111\u1ebfn s\u1ef1 nghi\u1ec7p c\u1ee7a h\u1ecdc gi\u1ea3 Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh. C\u00f4 t\u00ean l\u00e0 T\u1ea1 Anh Th\u01b0.<\/p>\n<p>V\u1edbi l\u1ed1i t\u01b0 duy c\u1ee7a l\u1edbp ng\u01b0\u1eddi l\u1edbn l\u00ean trong m\u1ed9t x\u00e3 h\u1ed9i \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ea1y b\u1ea3o r\u1eb1ng: \u201ctr\u1ee9ng kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4n h\u01a1n v\u1ecbt!\u201d, t\u00f4i \u0111\u00f2i ng\u01b0\u1eddi g\u1ecdi \u0111i\u1ec7n cho bi\u1ebft tu\u1ed5i t\u00e1c, l\u00fd do quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec1 t\u00e0i&#8230; Ng\u01b0\u1eddi g\u1ecdi \u0111i\u1ec7n r\u1ea5t t\u1ef1 nhi\u00ean v\u00e0 h\u1ed3 h\u1edfi cho bi\u1ebft m\u00ecnh sinh n\u0103m 1982, l\u00e0 gi\u00e1o vi\u00ean \u1edf tr\u01b0\u1eddng S\u01b0 ph\u1ea1m Th\u1ee7 D\u1ea7u M\u1ed9t, t\u1ec9nh B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng, r\u1ea5t mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f3 th\u00eam t\u01b0 li\u1ec7u \u0111\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u1ec1 t\u00e0i l\u00e0m lu\u1eadn v\u0103n th\u1ea1c s\u0129, chuy\u00ean \u0111\u1ec1 v\u1ec1 v\u0103n h\u00f3a Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 XX, c\u1ee5 th\u1ec3 l\u00e0 nh\u00e0 b\u00e1o Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh.<\/p>\n<p>S\u1eb5n suy ngh\u0129 c\u1ee7a l\u1edbp ng\u01b0\u1eddi hay coi th\u01b0\u1eddng ng\u01b0\u1eddi tr\u1ebb, t\u00f4i tr\u1ea3 l\u1eddi v\u1edbi th\u00e1i \u0111\u1ed9 kh\u00f4ng m\u1ea5y tin t\u01b0\u1edfng v\u00e0o \u00fd \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a c\u00f4 gi\u00e1o Anh Th\u01b0.<\/p>\n<p>N\u00f3i ch\u00ednh x\u00e1c h\u01a1n, t\u00f4i \u00edt tin t\u01b0\u1edfng b\u1edfi l\u1ebd tr\u01b0\u1edbc tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p n\u00e0y, t\u00f4i \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng ki\u1ebfn m\u1ed9t chu\u1ed7i nh\u1eefng v\u1ea5t v\u1ea3, kh\u00f3 kh\u0103n v\u00e0 \u201cphi\u1ec1n to\u00e1i\u201d c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111i tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u0111\u1ec1 t\u00e0i Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh, \u0111\u00f3 l\u00e0 nh\u00e0 b\u00e1o Nguy\u1ec5n V\u0103n Y\u00ean, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean (theo t\u00f4i) b\u1ea3o v\u1ec7 lu\u1eadn v\u0103n th\u1ea1c s\u0129 v\u1ec1 Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh t\u1ea1i Khoa B\u00e1o ch\u00ed, tr\u01b0\u1eddng \u0110\u1ea1i h\u1ecdc KH v\u00e0 XHNV H\u00e0 N\u1ed9i, n\u0103m 2007. V\u00e0o giai \u0111o\u1ea1n \u0111\u00f3, nh\u00e0 b\u00e1o V\u0103n Y\u00ean d\u00f9 sao c\u0169ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ee9ng tu\u1ed5i v\u00e0 nhi\u1ec1u n\u0103m l\u00e0m ngh\u1ec1, b\u1ea3n l\u0129nh ngh\u1ec1 nghi\u1ec7p \u0111\u00e3 h\u00ecnh th\u00e0nh, l\u1ea1i l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf m\u1ed9t t\u1edd b\u00e1o l\u1edbn mang t\u00ednh \u0111\u1ea1i di\u1ec7n, n\u00ean vi\u1ec7c bi\u1ebft t\u1ef1 b\u1ea3o v\u1ec7 nh\u1eefng m\u1ee5c \u0111\u00edch m\u00ecnh theo \u0111u\u1ed5i, h\u1eb3n c\u00f3 c\u01a1 s\u1edf h\u01a1n m\u1ed9t c\u00f4 gi\u00e1o t\u1ec9nh xa, n\u1edbi c\u00f3 26 tu\u1ed5i.<\/p>\n<p>Th\u1eadt gi\u1eadt m\u00ecnh, v\u00e0i ng\u00e0y sau, c\u00f4 Anh Th\u01b0 l\u1ea1i \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ebfn v\u00e0 th\u00f4ng b\u00e1o: <em>\u201cTh\u1eddi gian c\u1ee7a em g\u1ea5p qu\u00e1 r\u1ed3i, n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c anh nh\u1ea5t tr\u00ed, tu\u1ea7n t\u1edbi em s\u1ebd ra H\u00e0 N\u1ed9i. Em xin ph\u00e9p \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ebfn nh\u00e0 v\u00e0 xin \u0111\u01b0\u1ee3c xem ho\u1eb7c m\u01b0\u1ee3n nh\u1eefng t\u01b0 li\u1ec7u n\u00e0o c\u00f3 th\u1ec3 v\u1ec1 Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh. R\u1ea5t mong anh s\u1ebd gi\u00fap \u0111\u1ee1!\u201d.<\/em><\/p>\n<p>T\u00f4i kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng \u0111\u00e1p \u1ee9ng \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a c\u00f4 gi\u00e1o t\u1eeb B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng ra. Trong \u00fd th\u1ee9c, t\u00f4i chu\u1ea9n b\u1ecb nh\u1eefng g\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ec3 trao cho c\u00f4 Anh Th\u01b0. T\u00f4i c\u0169ng kh\u00f4ng s\u1eb5n s\u00e0ng r\u1eb1ng, lo\u1ea1i t\u01b0 li\u1ec7u n\u00e0o c\u00f3 th\u1ec3 cho, lo\u1ea1i n\u00e0o ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 cho m\u01b0\u1ee3n. T\u00f4i d\u1ef1 \u0111\u1ecbnh theo nh\u1eefng gi\u1ea3 thi\u1ebft kh\u00e1c nhau \u0111\u1ec3 s\u1ebd quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh vi\u1ec7c tham kh\u1ea3o t\u01b0 li\u1ec7u c\u1ee7a c\u00f4. \u0110\u00fang h\u01a1n l\u00e0 \u0111\u1ec3 xem c\u00f3 \u0111\u00fang c\u00f4 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi thi\u1ebft tha v\u1edbi \u0111\u1ec1 t\u00e0i n\u00e0y kh\u00f4ng? C\u00f3 say m\u00ea v\u1edbi m\u1ee5c ti\u00eau c\u1ee7a m\u00ecnh kh\u00f4ng&#8230;?<\/p>\n<p>T\u00f4i \u0111\u00e3 t\u1eebng \u0111\u1ec3 m\u1ea5t t\u01b0 li\u1ec7u trong nh\u1eefng s\u1ef1 vi\u1ec7c t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 v\u00ec ng\u01b0\u1eddi t\u00ecm \u0111\u1ebfn mang nh\u1eefng m\u1ee5c \u0111\u00edch kh\u00e1c nhau, th\u1eadm ch\u00ed c\u00f3 c\u1ea3 nh\u1eefng \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u00f4ng vi\u1ec7c theo nguy\u00ean t\u1eafc: hay hay th\u00ec lao v\u00e0o s\u00e2u, c\u00f2n \u201cph\u1ee9c t\u1ea1p\u201d th\u00ec&#8230;ch\u00e0o.<\/p>\n<p>M\u1ecdi vi\u1ec7c th\u1eadt b\u1ea5t ng\u1edd v\u1edbi t\u00f4i khi ti\u1ebfp c\u00f4 Anh Th\u01b0 t\u1ea1i nh\u00e0 ri\u00eang v\u00e0 nghe c\u00f4 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh: <em>\u201cEm ra \u0111\u00e2y l\u1ea7n n\u00e0y, \u0111\u1ebfn anh t\u00ecm t\u01b0 li\u1ec7u. N\u1ebfu xin \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec th\u1eadt m\u1eebng, m\u00e0 n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec ng\u00e0y mai em l\u1ea1i bay v\u00e0o S\u00e0i G\u00f2n lu\u00f4n.\u201d. <\/em>T\u00f4i tr\u1ed1 m\u1eaft&#8230;trong l\u00f2ng th\u1ea7m ph\u1ee5c v\u00ec m\u1ee5c \u0111\u00edch ra H\u00e0 N\u1ed9i c\u1ee7a c\u00f4 Anh Th\u01b0. T\u00f4i m\u1ea1nh d\u1ea1n h\u1ecfi: <em>\u201cN\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebft qu\u1ea3 g\u00ec th\u00ec c\u00f4 t\u00ednh sao?\u201d. <\/em>C\u00f4 tr\u1ea3 l\u1eddi r\u1ea5t gi\u1ea3n d\u1ecb:<em> \u201cTh\u00ec em v\u1ec1 th\u00f4i. D\u00f9 sao em c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ebfn th\u1eafp h\u01b0\u01a1ng ng\u01b0\u1eddi em ng\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9 l\u00e0 c\u1ee5 V\u0129nh, t\u1ea1i ch\u00ednh b\u00e0n th\u1edd c\u1ee7a gia \u0111\u00ecnh, con ch\u00e1u c\u1ee5!\u201d.<\/em><\/p>\n<p>T\u00f4i t\u1ef1 nh\u1eadn th\u1ea5y m\u00ecnh c\u1ea7n ph\u1ea3i xem l\u1ea1i b\u1ea3n th\u00e2n, xem l\u1ea1i c\u00e1i con m\u1eaft nh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi hay l\u1ec7 thu\u1ed9c v\u00e0o \u0111\u1ecbnh ki\u1ebfn.<\/p>\n<p>V\u00e0o giai \u0111o\u1ea1n \u0111\u00f3, nh\u1eefng t\u00e0i li\u1ec7u t\u00f4i n\u1eafm gi\u1eef v\u1ec1 Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh ch\u1ec9 b\u1eb1ng \u00bd n\u1ebfu so v\u1edbi ng\u00e0y h\u00f4m nay. \u0110a ph\u1ea7n nh\u1eefng t\u01b0 li\u1ec7u t\u00f4i c\u00f3 trong l\u01b0u tr\u1eef l\u00fac \u0111\u00f3 l\u00e0 th\u1ee5 \u0111\u1ed9ng, c\u00f2n h\u00f4m nay l\u00e0 nh\u1edd s\u1ef1 ch\u1ee7 \u0111\u1ed9ng v\u00e0 s\u1ed1 ph\u1eadn mang \u0111\u1ebfn.<\/p>\n<p>T\u00f4i trao cho c\u00f4 Anh Th\u01b0 m\u1ed9t s\u1ed1 t\u00e0i li\u1ec7u v\u1ec1 Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh, c\u0169ng ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u1eefng th\u1ee9 m\u00e0 theo t\u00f4i, n\u1ebfu c\u00f4 c\u00f3 quan h\u1ec7 x\u00e3 h\u1ed9i r\u1ed9ng m\u1ed9t ch\u00fat, c\u00f4 c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 t\u00ecm th\u1ea5y \u1edf ngay t\u1ea1i \u0111\u1ea5t S\u00e0i G\u00f2n \u1edf c\u00e1c \u0111\u1ecba ch\u1ec9 c\u00e1 nh\u00e2n. C\u00f4 k\u1ec3 r\u1eb1ng c\u00f4 \u0111\u00e3 l\u00f9ng s\u1ee5c \u1edf nh\u1eefng c\u01a1 quan l\u01b0u tr\u1eef v\u00e0 th\u01b0 vi\u1ec7n t\u1ea1i S\u00e0i G\u00f2n, song ch\u1ec9 th\u1ea5y r\u1ea5t \u00edt. Ng\u01b0\u1eddi h\u01b0\u1edbng d\u1eabn \u0111\u1ec1 t\u00e0i \u1ee7ng h\u1ed9 c\u00f4 vi\u1ec7c ph\u1ea3i ra H\u00e0 N\u1ed9i, ph\u1ea3i t\u00ecm \u0111\u1ebfn gia \u0111\u00ecnh c\u1ee5 V\u0129nh. C\u00f4 cho bi\u1ebft m\u00ecnh say x\u01b0a v\u00e0 th\u00edch th\u00fa khi nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh. C\u00f4 c\u00f2n kh\u00f4ng d\u1ea5u t\u00f4i s\u1ef1 nghi ng\u1ea1i r\u1eb1ng v\u00ec sao c\u1ee5 V\u0129nh gi\u1ecfi th\u1ebf, m\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 m\u1ed9t v\u00e0i l\u0129nh v\u1ef1c&#8230;Nh\u01b0ng sao \u0111\u1ebfn b\u00e2y gi\u1edd m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft ?! H\u00ecnh nh\u01b0 c\u00f4 t\u1ef1 c\u1ea3m r\u1eb1ng, t\u01b0 li\u1ec7u c\u1ee7a gia \u0111\u00ecnh c\u1ee5 V\u0129nh ph\u1ea3i nhi\u1ec1u l\u1eafm v\u00e0 ch\u00ednh x\u00e1c l\u1eafm&#8230;!<\/p>\n<p>N\u0103m 2009, m\u1ed9t ng\u00e0y \u0111\u1eb9p tr\u1eddi (t\u00f4i ngh\u0129 th\u1ebf), c\u00f4 Anh Th\u01b0 th\u00f4ng b\u00e1o qua \u0111i\u1ec7n tho\u1ea1i v\u1edbi t\u00f4i: <em>\u201c Ng\u00e0y&#8230;th\u00e1ng&#8230;em s\u1ebd b\u1ea3o v\u1ec7 lu\u1eadn v\u0103n th\u1ea1c s\u0129 t\u1ea1i \u0110\u1ea1i h\u1ecdc KHXH v\u00e0 NV th\u00e0nh ph\u1ed1 HCM. \u0110\u1ec1 t\u00e0i:<strong> S\u1ef1 nghi\u1ec7p v\u0103n h\u1ecdc c\u1ee7a Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh v\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 ti\u1ebfp nh\u1eadn t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a \u00f4ng<\/strong>. Em c\u00e2n nh\u1eafc r\u1ea5t nhi\u1ec1u v\u1ec1 ti\u00eau \u0111\u1ec1 c\u1ee7a lu\u1eadn v\u0103n, tuy ch\u01b0a th\u1ef1c h\u00e0i l\u00f2ng, song so v\u1edbi n\u1ed9i dung, em c\u0169ng th\u1ea5y t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i r\u1ed3i. Vi\u1ec7c n\u00e0y \u201ct\u1ebf nh\u1ecb\u201d l\u1eafm. Li\u1ec7u anh c\u00f3 v\u00e0o d\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng?\u201d.<\/em> T\u00f4i nh\u1eadn th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c ngay \u0111i\u1ec1u m\u00e0 c\u00f4 Anh Th\u01b0 trao \u0111\u1ed5i r\u1eb1ng \u201ct\u1ebf nh\u1ecb\u201d c\u00f3 c\u0103n nguy\u00ean t\u1eeb \u0111\u00e2u?!<\/p>\n<p>T\u00f4i \u0111\u00e3 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 quy\u1ebft t\u00e2m \u0111\u1ec3 v\u00e0o S\u00e0i G\u00f2n ch\u1ee9ng ki\u1ebfn bu\u1ed5i b\u1ea3o v\u1ec7 c\u1ee7a c\u00f4 Anh Th\u01b0. Nhi\u1ec1u l\u00fd do \u0111\u00e3 c\u1ea3n tr\u1edf t\u00f4i, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 c\u1ea3 l\u00fd do \u0111\u00e1ng x\u1ea5u h\u1ed5, \u0111\u00f3 l\u00e0 s\u1ef1 \u0111\u1eafn \u0111o v\u1ec1 ti\u1ec1n v\u00e9 m\u00e1y bay. T\u00f4i ti\u1ebfc!<\/p>\n<p>C\u00f4 Anh Th\u01b0 \u0111\u00e3 g\u1eedi tr\u1ea3 t\u00f4i b\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1eddng b\u01b0u \u0111i\u1ec7n nh\u1eefng t\u00e0i li\u1ec7u \u0111\u00e3 m\u01b0\u1ee3n. C\u00f4 c\u00f2n g\u1eedi t\u1eb7ng t\u00f4i m\u1ed9t b\u1ea3n lu\u1eadn v\u0103n \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o v\u1ec7 c\u00f3 m\u00e3 s\u1ed1 Chuy\u00ean ngh\u00e0nh V\u0103n h\u1ecdc Vi\u1ec7t Nam 60.22.34.<\/p>\n<p>T\u00f4i \u0111\u00e3 \u0111\u1ecdc to\u00e0n b\u1ed9 b\u1ea3n lu\u1eadn v\u0103n \u0111\u00f3 b\u1eb1ng m\u1ed9t th\u00e1i \u0111\u1ed9 soi x\u00e9t. T\u00f4i nh\u1eadn th\u1ea5y r\u1ea5t nhi\u1ec1u chi ti\u1ebft c\u1ea7n ph\u1ea3i nh\u00ecn b\u1eb1ng m\u1ed9t con m\u1eaft kh\u00e1c. Tuy nhi\u00ean, t\u00f4i th\u1ef1c s\u1ef1 th\u1ea5y m\u00ecnh c\u00f3 l\u1ed7i khi \u0111\u00e3 t\u1eebng coi th\u01b0\u1eddng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u00edt tu\u1ed5i. \u00c2u c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t c\u0103n b\u1ec7nh mu\u00f4n th\u1ee7a c\u1ee7a l\u1ed1i s\u1ed1ng \u1edf x\u00e3 h\u1ed9i ng\u00e0y nay.<\/p>\n<p>N\u0103m th\u00e1ng tr\u00f4i \u0111i&#8230; N\u0103m th\u00ec m\u01b0\u1eddi h\u1ecda t\u00f4i c\u00f3 li\u00ean h\u1ec7 v\u1edbi c\u00f4 gi\u00e1o Anh Th\u01b0 qua th\u01b0 \u0111i\u1ec7n t\u1eed khi c\u00f3 nh\u1eefng di\u1ec5n bi\u1ebfn ho\u1eb7c b\u00e0i vi\u1ebft m\u1edbi v\u1ec1 \u0111\u1ec1 t\u00e0i Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh.<\/p>\n<p>C\u00e1ch \u0111\u00e2y 10 ng\u00e0y, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi c\u1ed9ng s\u1ef1 g\u1ea7n g\u0169i v\u1edbi t\u00f4i c\u00f3 g\u1eedi \u0111\u01b0\u1eddng link m\u1ed9t b\u00e0i vi\u1ebft v\u1ec1 Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u0103ng tr\u00ean trang tin c\u1ee7a tr\u01b0\u1eddng \u0110HKHXH v\u00e0 NV TP. HCM, k\u00e8m theo m\u1ea5y l\u1eddi l\u01b0u \u00fd r\u1eb1ng h\u00ecnh nh\u01b0 t\u00f4i ch\u01b0a \u0111\u1ecdc b\u00e0i vi\u1ebft n\u00e0y&#8230;! T\u00f4i m\u1edf xem b\u00e0i vi\u1ebft, nh\u00ecn th\u1ea5y t\u00ean t\u00e1c gi\u1ea3 T\u1ea1 Anh Th\u01b0, t\u00f4i l\u1ea1i gi\u1eadt m\u00ecnh&#8230; T\u00f4i gi\u1eadt m\u00ecnh v\u00ec m\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa, t\u00f4i th\u1ea5y m\u00ecnh \u0111\u00e3 sai.<\/p>\n<p>C\u00e1i sai th\u1ee9 nh\u1ea5t l\u00e0 thi\u1ebfu l\u00f2ng tin v\u00e0o ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c.<\/p>\n<p>C\u00e1i sai th\u1ee9 hai, l\u00e0 mang suy ngh\u0129, \u0111\u1ecbnh ki\u1ebfn trong \u0111\u1ea7u v\u1ec1 m\u1ed9t v\u00e0i tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, m\u00ecnh \u0111\u00e3 kh\u00f4ng h\u00e0i l\u00f2ng v\u1edbi h\u1ecd trong qu\u00e1 tr\u00ecnh th\u1ef1c hi\u1ec7n nh\u1eefng trao \u0111\u1ed5i, nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh. M\u00ecnh \u0111\u00e3 \u0111\u1ec3 b\u1ee5ng v\u1ec1 nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p khi ti\u1ebfp c\u1eadn v\u1edbi \u0111\u1ec1 t\u00e0i \u0111\u00e3 c\u00f3 th\u00e1i \u0111\u1ed9 h\u1eddi h\u1ee3t, l\u01b0\u1edbt l\u00e1t, tranh th\u1ee7, thi\u1ebfu s\u1ef1 g\u1eafn b\u00f3 v\u1edbi \u0111\u1ec1 t\u00e0i v\u00e0 kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111i \u0111\u1ebfn c\u00f9ng&#8230;<\/p>\n<p>Nh\u01b0ng b\u00e2y gi\u1edd, qua b\u00e0i vi\u1ebft c\u1ee7a c\u00f4 Anh Th\u01b0 v\u1ec1 s\u1ef1 nghi\u1ec7p c\u1ee7a Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh, t\u00f4i t\u1ef1 th\u1ea5y, v\u00ec sao m\u00ecnh l\u1ea1i b\u1eaft ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ph\u1ea3i ngh\u0129 nh\u01b0 m\u00ecnh ? Nh\u1ea5t l\u00e0 \u0111\u1ec1 t\u00e0i Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh, m\u1ed9t \u0111\u1ec1 t\u00e0i m\u00e0 c\u00f3 b\u1ea1n sinh vi\u00ean \u0111\u00e3 t\u1eebng than th\u1edf v\u1edbi t\u00f4i r\u1eb1ng, th\u1ea7y c\u00f4 trong tr\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng khuy\u1ebfn kh\u00edch \u0111\u1ec3 \u0111i s\u00e2u v\u00e0o \u0111\u1ec1 t\u00e0i n\u00e0y, c\u00f3 th\u1ea7y c\u00f2n n\u00f3i: v\u00ec n\u00f3 \u201cnh\u1ea1y c\u1ea3m\u201d l\u1eafm c\u00e1c em \u1ea1!<\/p>\n<p>\u0110\u1ec3 chia s\u1ebb v\u1edbi c\u00e1c qu\u00fd v\u1ecb \u0111\u1ed9c gi\u1ea3, \u0111\u1ec3 c\u00f9ng nhau ch\u1ee9ng ki\u1ebfn s\u1ef1 \u0111am m\u00ea khoa h\u1ecdc c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi tr\u1ebb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec1 t\u00e0i Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh, ch\u00fang t\u00f4i xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u0103ng l\u1ea1i nguy\u00ean v\u0103n b\u00e0i vi\u1ebft c\u1ee7a c\u00f4 gi\u00e1o T\u1ea1 Anh Th\u01b0, vi\u1ebft v\u1ec1 nh\u1eefng c\u1ea3m nh\u1eadn v\u00e0 hi\u1ec3u bi\u1ebft c\u1ee7a m\u00ecnh v\u1ec1 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c d\u01b0 lu\u1eadn x\u00e3 h\u1ed9i qua nhi\u1ec1u th\u1ebf h\u1ec7 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh: Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh l\u00e0 m\u1ed9t con ng\u01b0\u1eddi \u0111a t\u00e0i v\u00e0 r\u1ea5t y\u00eau n\u01b0\u1edbc!<\/p>\n<p>Tr\u00e2n tr\u1ecdng!<\/p>\n<p>Nguy\u1ec5n L\u00e2n B\u00ecnh.<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><strong>Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh v\u00e0 v\u0103n h\u00f3a \u0110\u00f4ng T\u00e2y<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: right\">&#8211; T\u1ea1 Anh Th\u01b0 &#8211;<\/p>\n<p>Trong l\u1ecbch s\u1eed v\u0103n h\u1ecdc Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ec9 20, Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ebfn nh\u01b0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng tr\u00ed th\u1ee9c T\u00e2y h\u1ecdc n\u1ed5i ti\u1ebfng v\u00e0 c\u00f3 nhi\u1ec1u uy t\u00edn. C\u00f3 th\u1ec3 g\u1ecdi \u00f4ng l\u00e0 nh\u00e0 v\u0103n, nh\u00e0 b\u00e1o, nh\u00e0 d\u1ecbch thu\u1eadt v\u00e0 h\u01a1n c\u1ea3, l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 v\u0103n ho\u00e1 \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng \u0111\u00f3ng g\u00f3p l\u1edbn lao trong vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng chi\u1ebfc c\u1ea7u n\u1ed1i gi\u1eefa hai n\u1ec1n v\u0103n ho\u00e1 \u0110\u00f4ng-T\u00e2y \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ec9 20. Nh\u1eefng b\u00e0i ti\u1ec3u lu\u1eadn v\u1ec1 v\u0103n h\u00f3a c\u1ee7a Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh l\u00e0 nh\u1eefng t\u01b0 li\u1ec7u qu\u00fd gi\u00e1 \u0111\u1ec3 ch\u00fang ta nh\u00ecn l\u1ea1i m\u1ed9t giai \u0111o\u1ea1n l\u1ecbch s\u1eed \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c, khi m\u00e0 s\u1ef1 g\u1eb7p g\u1ee1 gi\u1eefa hai n\u1ec1n v\u0103n minh ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y \u0111\u00e3 t\u1ea1o ra nh\u1eefng t\u00e1c \u0111\u1ed9ng m\u1ea1nh m\u1ebd t\u1edbi m\u1ecdi m\u1eb7t c\u1ee7a \u0111\u1eddi s\u1ed1ng v\u0103n h\u00f3a x\u00e3, h\u1ed9i Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><a href=\"https:\/\/tannamtu.id.vn\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/Picture-004.jpg\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"alignnone  wp-image-2042 aligncenter\" src=\"https:\/\/tannamtu.id.vn\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/Picture-004-1024x768.jpg\" alt=\"Picture 004\" width=\"735\" height=\"551\" srcset=\"https:\/\/tannamtu.id.vn\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/Picture-004-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/tannamtu.id.vn\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/Picture-004-300x225.jpg 300w, https:\/\/tannamtu.id.vn\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/Picture-004-160x120.jpg 160w\" sizes=\"(max-width: 735px) 100vw, 735px\" \/><\/a><em>C\u00f4 gi\u00e1o T\u1ea1 Anh Th\u01b0 tham gia bu\u1ed5i l\u1ec5 trao gi\u1ea3i th\u01b0\u1edfng c\u1ee7a Qu\u1ef9 V\u0103n h\u00f3a Phan Ch\u00e2u Trinh l\u1ea7n th\u1ee9 N\u0103m di\u1ec5n ra t\u1ea1i H\u00e0 N\u1ed9i ng\u00e0y 24.3.2012 t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u1ea1i H\u00e0 N\u1ed9i.<\/em><\/p>\n<ol>\n<li><strong> Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh b\u00e0n v\u1ec1 s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t v\u0103n h\u00f3a \u0110\u00f4ng &#8211; T\u00e2y<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Theo nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh, \u1ea5n t\u01b0\u1ee3ng m\u1ea1nh nh\u1ea5t v\u1ec1 \u00f4ng qua c\u00e1c c\u00e2u chuy\u1ec7n l\u00e0 \u00f4ng mu\u1ed1n x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc Vi\u1ec7t Nam th\u1ef1c s\u1ef1 hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, ph\u00e1t tri\u1ec3n nh\u01b0 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ch\u00e2u \u00c2u. \u0110\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c \u0111\u00f3, \u00f4ng ra s\u1ee9c c\u1ed5 v\u0169 ch\u1eef qu\u1ed1c ng\u1eef, h\u00f4 h\u00e0o ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n h\u1ecdc n\u1ebfp s\u1ed1ng v\u0103n minh, gi\u1eef g\u00ecn v\u1ec7 sinh, ch\u0103m s\u00f3c s\u1ee9c kh\u1ecfe theo c\u00e1ch c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y. \u00d4ng c\u0169ng d\u1ecbch nhi\u1ec1u t\u00e1c ph\u1ea9m v\u0103n h\u1ecdc kinh \u0111i\u1ec3n c\u1ee7a Ph\u00e1p ra ti\u1ebfng Vi\u1ec7t \u0111\u1ec3 gi\u1edbi thi\u1ec7u cho c\u00f4ng ch\u00fang Vi\u1ec7t Nam m\u1ed9t n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a kh\u00e1c, nh\u1eb1m m\u1edf mang s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft c\u1ee7a h\u1ecd. Th\u1ebf nh\u01b0ng \u00f4ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi v\u1ecdng ngo\u1ea1i. \u1ede Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1i t\u1ef1 ti c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc thu\u1ed9c \u0111\u1ecba. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y khi\u1ebfn m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p khi ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi \u00f4ng v\u1eeba kh\u00f3 ch\u1ecbu nh\u01b0ng c\u0169ng v\u1eeba k\u00ednh tr\u1ecdng. V\u1edbi \u00f4ng, ti\u1ebfng Ph\u00e1p l\u00e0 \u201cti\u1ebfng \u0111\u1ec3 tranh lu\u1eadn\u201d <a href=\"http:\/\/khoavanhoc-ngonngu.edu.vn\/home\/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=1934:nguyn-vn-vnh-va-vn-hoa-ong-tay&amp;catid=63:vn-hc-vit-nam&amp;Itemid=106#_ftn2\" name=\"_ftnref\">[1]<\/a>. Gi\u1ecfi ti\u1ebfng Ph\u00e1p l\u00e0 c\u00e1ch \u0111\u1ec3 hi\u1ec3u h\u1ecd, tranh lu\u1eadn v\u1edbi h\u1ecd v\u00e0 l\u00e0m cho h\u1ecd hi\u1ec3u v\u1ec1 m\u00ecnh. Ch\u00ednh v\u00ec v\u1eady, \u00f4ng t\u1ef1 nh\u1eadn v\u1ec1 m\u00ecnh vai tr\u00f2 l\u00e0 chi\u1ebfc c\u1ea7u n\u1ed1i cho hai n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a \u0110\u00f4ng T\u00e2y ch\u1ee9 kh\u00f4ng \u0111\u01a1n thu\u1ea7n ch\u1ec9 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u1ed5 v\u0169 cho v\u0103n h\u00f3a Ph\u00e1p.<\/p>\n<p>V\u1ec1 kh\u00eda c\u1ea1nh n\u00e0y, E. Vayrac \u2013 ng\u01b0\u1eddi ki\u1ec3m duy\u1ec7t b\u00e1o ch\u00ed B\u1eafc k\u1ef3 v\u00e0 c\u0169ng l\u00e0 b\u1ea1n th\u00e2n c\u1ee7a \u00f4ng &#8211; nh\u1eadn x\u00e9t: \u201cS\u1ef1 thi\u1ebfu hi\u1ec3u bi\u1ebft c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi An Nam ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 gh\u00ea g\u1edbm, c\u00f2n s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi An Nam \u0111\u1ed1i v\u1edbi ch\u00fang ta th\u00ec th\u1eadt k\u1ef3 d\u1ecb, hoang \u0111\u01b0\u1eddng, kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c. Ng\u01b0\u1eddi An Nam, d\u00e2n An Nam, qu\u1ea7n ch\u00fang An Nam ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng bi\u1ebft g\u00ec v\u1ec1 ch\u00fang ta, tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i kh\u00f4ng. \u0110\u1ea1i \u0111a s\u1ed1 kh\u00f4ng hi\u1ec3u g\u00ec v\u1ec1 ch\u00fang ta. (\u2026). Ngay t\u1eeb \u0111\u1ea7u, t\u00f4i \u0111\u00e3 c\u00f3 may m\u1eafn k\u1ebft b\u1ea1n v\u1edbi m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi An Nam xu\u1ea5t ch\u00fang, nh\u1ea5t l\u00e0 v\u1edbi \u00f4ng Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh, nh\u00e0 v\u0103n An Nam l\u1edbn nh\u1ea5t trong th\u1eddi \u0111\u1ea1i c\u1ee7a ch\u00fang ta. Ch\u00ednh\u00a0 \u00f4ng \u0111\u00e3 khi\u1ebfn cho t\u00f4i d\u1ea7n \u01b0\u1edbc l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1i v\u1ef1c th\u1eb3m ng\u0103n c\u00e1ch ch\u00fang ta v\u1edbi qu\u1ea7n ch\u00fang An Nam. V\u00e0 ch\u00fang ta \u0111\u00e3 t\u1ef1 h\u1ecfi b\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e0o ch\u00fang ta s\u1ebd \u0111i t\u1edbi ch\u1ed7 x\u00f3a \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 kh\u00f4ng th\u00f4ng c\u1ea3m ho\u00e0n to\u00e0n n\u00e0y<a href=\"http:\/\/khoavanhoc-ngonngu.edu.vn\/home\/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=1934:nguyn-vn-vnh-va-vn-hoa-ong-tay&amp;catid=63:vn-hc-vit-nam&amp;Itemid=106#_ftn3\" name=\"_ftnref\">[2]<\/a>.<\/p>\n<p>L\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111i nhi\u1ec1u, \u0111\u1ecdc nhi\u1ec1u, c\u00f3 v\u1ed1n s\u1ed1ng v\u00e0 hi\u1ec3u bi\u1ebft, h\u01a1n ai h\u1ebft, Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh hi\u1ec3u r\u1eb1ng m\u1ed7i d\u00e2n t\u1ed9c \u0111\u1ec1u c\u00f3 m\u1ed9t n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a mang di\u1ec7n m\u1ea1o \u0111\u1eb7c th\u00f9 kh\u00e1c nhau. Kh\u00f4ng c\u00f3 n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a l\u1edbn v\u00e0 n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a nh\u1ecf. Trong c\u00e1c b\u00e0i vi\u1ebft c\u1ee7a m\u00ecnh, Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh \u0111\u1ec1 cao gi\u00e1 tr\u1ecb v\u0103n h\u00f3a d\u00e2n t\u1ed9c, m\u1ed9t n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a l\u00e2u \u0111\u1eddi v\u1edbi bao th\u0103ng tr\u1ea7m c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed, nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e3 t\u1ea1o n\u00ean \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng c\u1ee7a t\u00e2m h\u1ed3n, t\u00ednh c\u00e1ch c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n<p>T\u1eeb c\u00e1ch nh\u00ecn \u0111\u00f3, \u00f4ng ch\u1ec9 ra cho ng\u01b0\u1eddi ta th\u1ea5y r\u1eb1ng, c\u00e1ch \u0103n m\u1eb7c, ph\u1ee5c s\u1ee9c, gi\u1ea7y d\u00e9p c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi An Nam mang n\u00e9t \u0111\u1eb9p v\u0103n h\u00f3a c\u1ee7a m\u1ed9t d\u00e2n t\u1ed9c tr\u1ed3ng l\u00faa n\u01b0\u1edbc v\u00e0 ch\u0103m lao \u0111\u1ed9ng. Ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam b\u1ea5y gi\u1edd \u0111a ph\u1ea7n l\u00e0 \u0111i ch\u00e2n \u0111\u1ea5t. T\u1ea5t nhi\u00ean l\u00e0 h\u1ecd c\u0169ng bi\u1ebft nh\u1eefng ti\u1ec7n l\u1ee3i m\u00e0 gi\u1ea7y d\u00e9p mang l\u1ea1i, nh\u01b0ng m\u1ed9t ph\u1ea7n v\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 mua, khi m\u00e0 nh\u1eefng th\u1ee9 thi\u1ebft y\u1ebfu kh\u00e1c c\u1ee7a cu\u1ed9c s\u1ed1ng \u0111\u00f2i h\u1ecfi ph\u1ea3i \u01b0u ti\u00ean h\u01a1n, ph\u1ea7n v\u00ec \u0111\u1eb7c th\u00f9 c\u1ee7a c\u00f4ng vi\u1ec7c \u0111\u1ed3ng \u00e1ng m\u00e0 h\u1ecd ph\u1ea3i l\u00e0m h\u00e0ng ng\u00e0y \u0111\u1ec3 nu\u00f4i s\u1ed1ng m\u00ecnh. \u0110\u1ed1i v\u1edbi h\u1ecd, gi\u1ea7y d\u00e9p l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 ti\u1ec7n nghi ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 bi\u1ec3u hi\u1ec7n c\u1ee7a s\u1ef1 v\u1ec7 sinh. N\u1ebfu kh\u00f4ng hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, c\u00f3 l\u1ebd nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y s\u1ebd cho r\u1eb1ng d\u00e2n t\u1ed9c c\u1ee7a ch\u00fang ta l\u00e0 m\u1ed9t gi\u1ed1ng ng\u01b0\u1eddi man di m\u1ecdi r\u1ee3.<\/p>\n<p>S\u1ebd kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 n\u00f3i qu\u00e1, b\u1edfi s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t v\u1ec1 v\u0103n h\u00f3a s\u1ebd d\u1eabn \u0111\u1ebfn nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh \u0111\u00f3, khi m\u00e0 \u201ct\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng d\u00e2n t\u1ed9c v\u0103n minh \u1edf Ch\u00e2u \u00c2u \u0111\u1ec1u \u0111i gi\u1ea7y d\u00e9p v\u00e0 ngay c\u1ea3 ng\u01b0\u1eddi Trung Hoa m\u00e0 ch\u00fang ta c\u00f3 chung m\u1ed9t n\u1ec1n v\u0103n ho\u00e1 c\u0169ng \u0111i gi\u1ea7y d\u00e9p\u201d<a href=\"http:\/\/khoavanhoc-ngonngu.edu.vn\/home\/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=1934:nguyn-vn-vnh-va-vn-hoa-ong-tay&amp;catid=63:vn-hc-vit-nam&amp;Itemid=106#_ftn4\" name=\"_ftnref\">[3]<\/a>. V\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh \u0111\u00e3 ch\u1ec9 ra r\u1eb1ng, m\u1ecdi vi\u1ec7c kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 \u0111\u00fang n\u1ebfu nh\u01b0 kh\u00f4ng hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3n s\u1eafc v\u0103n h\u00f3a \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o n\u00ean t\u1eeb th\u00f3i quen c\u1ee7a m\u1ed9t d\u00e2n t\u1ed9c. Trong b\u00e0i <em>Gi\u1ea7y d\u00e9p<\/em> \u0111\u0103ng tr\u00ean<em> L\u2019Annam Nouveau<\/em> s\u1ed1 206 ng\u00e0y 09 th\u00e1ng 01 n\u0103m 1933, \u00f4ng vi\u1ebft: \u201cNg\u01b0\u1eddi An Nam \u0111\u00e3 kh\u00e1m ph\u00e1 ra l\u00e0 gi\u1ea7y d\u00e9p, nh\u1ea5t l\u00e0 gi\u1ea7y k\u00edn c\u00f3 b\u00edt t\u1ea5t, l\u00e0 m\u1ed9t n\u01a1i \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp nh\u1eadn v\u00e0 \u1ea5p \u1ee7 nh\u1eefng b\u1ea9n th\u1ec9u, \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh kh\u00f4ng ph\u1ea3i n\u00f3i l\u00e0 vi tr\u00f9ng. H\u1ecd quay \u0111\u1ea7u \u0111i v\u00e0 nh\u1ed5 n\u01b0\u1edbc b\u1ecdt khi th\u1ea5y m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi Trung Hoa c\u1edfi gi\u1ea7y v\u00e0 t\u1ee5t b\u00edt t\u1ea5t ra. H\u1ecd th\u1ea5y l\u00e0 v\u1ec7 sinh h\u01a1n khi gi\u1eef cho hai b\u00e0n ch\u00e2n l\u00fac n\u00e0o c\u0169ng \u1edf ngo\u00e0i kh\u00f4ng kh\u00ed t\u1ef1 do, ch\u1ec9 c\u1ea7n d\u1ed9i n\u01b0\u1edbc s\u1ea1ch nh\u1eefng nh\u01a1 b\u1ea9n b\u00e1m v\u00e0o ch\u00e2n, m\u1ed7i khi ng\u01b0\u1eddi ta \u0111i v\u00e0o trong nh\u00e0. C\u00e1i ao c\u00f3 b\u1eafc m\u1ed9t t\u1ea5m v\u00e1n l\u00e0m c\u1ea7u ao, c\u00f3 m\u1ed9t c\u00e1i s\u00e0o \u0111\u1ec3 v\u1ecbn \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m \u0111\u1ec3 r\u1eeda ch\u00e2n. Ng\u01b0\u1eddi Ch\u00e2u \u00c2u r\u1eeda tay tr\u01b0\u1edbc khi ng\u1ed3i v\u00e0o b\u00e0n \u0103n. Ng\u01b0\u1eddi An Nam r\u1eeda hai b\u00e0n ch\u00e2n tr\u01b0\u1edbc khi \u0111i v\u00e0o nh\u00e0 ng\u1ed3i l\u00ean gi\u01b0\u1eddng s\u1eadp\u201d.<\/p>\n<p>V\u00e0 v\u1edbi m\u1ed9t gi\u1ecdng \u0111\u1ea7y t\u1ef1 h\u00e0o, \u00f4ng ch\u1ec9 ra v\u1ebb \u0111\u1eb9p c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi n\u00f4ng d\u00e2n v\u1edbi \u0111\u00f4i b\u00e0n ch\u00e2n \u0111\u1ea5t khi h\u1ecd lao \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ec3 t\u1ea1o ra c\u1ee7a c\u1ea3i. \u0110\u00f3 l\u00e0 v\u1ebb \u0111\u1eb9p c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a m\u1ed9t d\u00e2n t\u1ed9c ch\u1ecbu th\u01b0\u01a1ng ch\u1ecbu kh\u00f3, hay lam hay l\u00e0m, g\u1eafn b\u00f3 v\u1edbi m\u1ea3nh \u0111\u1ea5t n\u01a1i m\u00ecnh sinh ra v\u00e0 l\u1edbn l\u00ean nh\u01b0 l\u00e0 m\u00e1u th\u1ecbt, l\u00e0 ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a truy\u1ec1n th\u1ed1ng y\u00eau n\u01b0\u1edbc, ch\u1ed1ng ngo\u1ea1i x\u00e2m b\u1ea5t khu\u1ea5t c\u1ee7a \u00f4ng cha: \u201cGi\u00e0y cao c\u1ed5 v\u00e0 b\u00edt t\u1ea5t nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh l\u00e0 m\u1ed9t ti\u1ec7n nghi ph\u1ea3i \u0111\u1ea1t t\u1edbi. N\u00f4ng d\u00e2n c\u1ee7a ch\u00fang ta bi\u1ebft r\u1ea5t r\u00f5 \u0111\u1ea5y l\u00e0 nh\u1eefng d\u1ea5u hi\u1ec7u c\u1ee7a s\u1ef1 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7. Nh\u01b0ng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 l\u00e0 ph\u1ea3i \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 \u0111\u00e3, tr\u01b0\u1edbc khi t\u1ecf ra b\u1eb1ng nh\u1eefng d\u1ea5u hi\u1ec7u. V\u00ec r\u1eb1ng b\u00f9n l\u1ea7y c\u1ee7a nh\u1eefng ru\u1ed9ng l\u00faa ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c khu\u1ea5y l\u1ed9i h\u00e0ng ng\u00e0y n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi ta mu\u1ed1n c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1i g\u00ec m\u00e0 \u0103n. Ng\u00e0y n\u00e0o m\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi An Nam s\u1ebd c\u00f3 gi\u1ea7y d\u00e9p m\u00e0 \u0111i, th\u00ec nh\u1eefng \u0111\u1ea7m l\u1ea7y v\u00e0 nh\u1eefng v\u00f9ng kh\u00f4ng c\u00f3 m\u01b0\u01a1ng kh\u01a1i n\u01b0\u1edbc n\u00e0y s\u1ebd kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e0y c\u1ea5y n\u1eefa. Khi ng\u01b0\u1eddi An Nam \u0111\u00e3 tr\u1edf n\u00ean gi\u00e0u c\u00f3 b\u1eb1ng c\u00e1ch gi\u1eabm ch\u00e2n trong ru\u1ed9ng b\u00f9n l\u1ea7y, th\u00ec h\u1ecd \u0111i gi\u00e0y v\u00e0 t\u1ef1 n\u00e2ng m\u00ecnh l\u00ean m\u1ed9t c\u1ea5p. Nh\u01b0ng h\u1ecd kh\u00f4ng bao gi\u1edd qu\u00ean l\u00e0 gi\u00e0y d\u00e9p c\u1ee7a h\u1ecd l\u00e0 ph\u1ea7n th\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn t\u1eeb b\u00f9n l\u1ea7y, trong \u0111\u00f3 h\u1ecd \u0111\u00e3 d\u1ea7m hai b\u00e0n ch\u00e2n kh\u00f4ng c\u1ee7a h\u1ecd\u201d.<\/p>\n<p>Kh\u00e1m ph\u00e1 ra v\u1ebb \u0111\u1eb9p v\u0103n h\u00f3a t\u1eeb m\u1ed9t th\u00f3i quen v\u00f4 c\u00f9ng b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a \u0111\u1ed3ng b\u00e0o m\u00ecnh, Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi tinh t\u1ebf, y\u00eau qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng v\u00e0 th\u1ea5u hi\u1ec3u \u0111\u1ebfn t\u1eadn c\u00f9ng t\u00e2m h\u1ed3n c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c. Nh\u1eefng c\u00e2u \u00f4ng vi\u1ebft v\u1ec1 h\u00ecnh \u1ea3nh ng\u01b0\u1eddi n\u00f4ng d\u00e2n v\u1edbi \u0111\u00f4i b\u00e0n ch\u00e2n \u0111\u1ea5t \u0111\u1eb9p nh\u01b0 m\u1ed9t b\u1ea3n h\u00f9ng ca v\u1ec1 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi lao \u0111\u1ed9ng gi\u1ea3n d\u1ecb nh\u01b0ng b\u1ea5t khu\u1ea5t v\u00e0 c\u0169ng \u0111\u1ea7y ki\u00eau h\u00e3nh:<\/p>\n<p>\u201c\u00d4ng n\u1ed9i t\u00f4i \u0111\u00e3 g\u00e0i ch\u1eb7t \u0111\u00f4i d\u00e9p v\u00e0o th\u1eaft l\u01b0ng \u0111\u1ec3 \u0111i v\u1ec1 l\u00e0ng, v\u00e0 ch\u1ec9 \u0111i d\u00e9p tr\u1edf l\u1ea1i m\u1ed9t khi \u0111\u00e3 v\u1ec1 t\u1edbi nh\u00e0. L\u1edbp \u0111\u00e1 tr\u1ea3i \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eb7t tr\u1eddi nung n\u00f3ng l\u00ean c\u1ee7a con \u0111\u01b0\u1eddng c\u00e1i quan \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u00f4ng t\u00f4i m\u1ec1m m\u1ea1i nh\u01b0 l\u00e0 tr\u1ea3i th\u1ea3m. \u0110i ch\u00e2n \u0111\u1ea5t tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng r\u1ea5t l\u00e0 d\u1ec5 ch\u1ecbu, kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 gi\u1ea7y d\u00e9p \u0111\u1ec3 l\u00e0m m\u00f2n \u0111\u1ebf gi\u1ea7y v\u00f4 \u00edch. \u00d4ng ch\u1ec9 \u0111i gi\u1ea7y \u0111\u1ec3 ch\u1ee9ng t\u1ecf c\u1ea5p b\u1eadc c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u00e3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 d\u00f9ng nh\u01b0 m\u1ed9t ti\u1ec7n nghi b\u1ea3o v\u1ec7 ch\u00e2n\u201d.<\/p>\n<p>V\u0103n h\u00f3a kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 v\u1ebb \u0111\u1eb9p \u0111\u01a1n thu\u1ea7n c\u1ee7a truy\u1ec1n th\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u01a1n son th\u1ebfp v\u00e0ng. N\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t cu\u1ed9c s\u1ed1ng \u0111\u1ea7y sinh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c k\u00e9o d\u00e0i t\u1eeb qu\u00e1 kh\u1ee9 \u0111\u1ebfn hi\u1ec7n t\u1ea1i v\u00e0 n\u1ed1i ti\u1ebfp \u0111\u1ebfn t\u01b0\u01a1ng lai. Nh\u1eefng b\u00e0i vi\u1ebft c\u1ee7a Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh \u00edt n\u00f3i \u0111\u1ebfn nh\u1eefng n\u00e9t \u0111\u1eb9p v\u0103n h\u00f3a m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 b\u00e0n nhi\u1ec1u, n\u00f3i nhi\u1ec1u, ca ng\u1ee3i nhi\u1ec1u. \u00d4ng vi\u1ebft v\u1ec1 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u gi\u1ea3n d\u1ecb ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 b\u1eaft g\u1eb7p m\u1ed7i ng\u00e0y trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng nh\u01b0ng kh\u00f4ng ai c\u00f3 th\u1ec3 ph\u1ee7 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00f3 l\u00e0 n\u00e9t ri\u00eang c\u1ee7a t\u00e2m h\u1ed3n, t\u00ednh c\u00e1ch Vi\u1ec7t Nam. D\u00f9 r\u1eb1ng nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 c\u00f3 khi mang c\u1ea3 n\u1ed7i cay \u0111\u1eafng v\u00e0 ng\u1eadm ng\u00f9i b\u1edfi s\u1ef1 ngh\u00e8o kh\u00f3 c\u00f2n b\u1ee7a v\u00e2y. Nh\u01b0ng n\u1ebfu n\u00f3i v\u1ec1 v\u0103n h\u00f3a m\u00e0 thi\u1ebfu \u0111i s\u1ef1 kh\u1ed1n kh\u1ed5 truy\u1ec1n \u0111\u1eddi c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c, thi\u1ebfu \u0111i nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e3 l\u00e0m n\u00ean ni\u1ec1m vui n\u1ed7i bu\u1ed3n, nh\u1eefng lo toan, nh\u1eefng ni\u1ec1m h\u1ea1nh ph\u00fac c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00f4ng d\u00e2n quanh n\u0103m d\u1ea7m m\u01b0a d\u00e3i n\u1eafng hay ng\u01b0\u1eddi phu k\u00e9o xe \u201cd\u1ed1c th\u1edf gi\u1eefa hai h\u00e0ng xe k\u00e9o\u201d th\u00ec v\u1eabn l\u00e0 ch\u01b0a \u0111\u1ee7.<\/p>\n<p>L\u00e0 m\u1ed9t h\u1ecdc gi\u1ea3 uy\u00ean b\u00e1c, nh\u01b0ng l\u1ea1i xu\u1ea5t th\u00e2n trong m\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh n\u00f4ng d\u00e2n ngh\u00e8o, ph\u1ea3i ra th\u00e0nh th\u1ecb ki\u1ebfm s\u1ed1ng, s\u1ef1 g\u1ea7n g\u0169i v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi lao \u0111\u1ed9ng ngh\u00e8o kh\u1ed5 c\u1ed9ng v\u1edbi nh\u1eefng hi\u1ec3u bi\u1ebft c\u1ee7a \u00f4ng v\u1ec1 v\u0103n h\u00f3a, x\u00e3 h\u1ed9i khi\u1ebfn \u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t c\u00e1i nh\u00ecn kh\u00e1 tinh t\u1ebf v\u1ec1 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng, v\u1ec1 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi lao \u0111\u1ed9ng lam l\u0169 xung quanh m\u00ecnh.<\/p>\n<p>Trong b\u00e0i vi\u1ebft <em>Nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng v\u1eadt ch\u1ea5t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi An Nam<\/em> (Les probl\u00e8mes de la vie mat\u00e9rielle chez les Annamites) \u0111\u0103ng tr\u00ean <em>L\u2019Annam Nouveau<\/em> s\u1ed1 133, ng\u00e0y 8 th\u00e1ng 5 n\u0103m 1932, Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh cho th\u1ea5y c\u00e1i nh\u00ecn kh\u00e1 s\u00e2u s\u1eafc \u0111\u1ed1i v\u1edbi quan ni\u1ec7m v\u1ec1 c\u00e1c gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n An Nam, m\u1ed9t d\u00e2n t\u1ed9c m\u00e0 \u201cs\u1ef1 ngh\u00e8o kh\u1ed5 c\u1ee7a ch\u00fang ta kh\u00f4ng ph\u1ea3i bao gi\u1edd c\u0169ng l\u00e0 v\u00ec thi\u1ebfu th\u1ed1n nh\u1eefng th\u1ee9 c\u1ea7n thi\u1ebft\u201d.<\/p>\n<p>\u00d4ng kh\u00e1m ph\u00e1 ra r\u1eb1ng tr\u00ecnh t\u1ef1 c\u1ea5p thi\u1ebft v\u1ec1 nh\u1eefng nhu c\u1ea7u c\u1ee7a ch\u00fang ta kh\u00e1c h\u1eb3n v\u1edbi c\u00e1ch nh\u00ecn nh\u1eadn c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ch\u00e2u \u00c2u<em>. <\/em>\u0110\u1ed1i v\u1edbi r\u1ea5t nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi lao \u0111\u1ed9ng ngh\u00e8o kh\u1ed5 tr\u00ean m\u1ea3nh \u0111\u1ea5t An Nam n\u00e0y, v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u0103n l\u00e0 th\u1ee9 y\u1ebfu, ngay c\u1ea3 \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf c\u1ea5p b\u1eadc cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u1ee7a x\u00e3 h\u1ed9i, m\u1eb7c d\u00f9 l\u00e0 h\u1ecd lu\u00f4n lu\u00f4n b\u1ecb \u0111\u00f3i<em>. <\/em>\u00a0Ngo\u00e0i chuy\u1ec7n c\u00e1i \u0103n, c\u00e1i m\u1eb7c v\u00e0 ch\u1ed7 \u1edf ra, c\u00f2n tr\u0103m ng\u00e0n nh\u1eefng thi\u1ebfu th\u1ed1n kh\u00e1c m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i m\u1eb7t. Th\u1ebf nh\u01b0ng, \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111i\u1ec1u h\u1ecd b\u1eadn t\u00e2m, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 vi\u1ec7c l\u00e0m cho h\u1ecd th\u1ea5y kh\u1ed5 s\u1edf nh\u1ea5t, b\u1edfi \u201cc\u00f3 nh\u1eefng h\u00ecnh th\u1ee9c kh\u00e1c, th\u1ec3 hi\u1ec7n ra c\u00f2n cay \u0111\u1eafng h\u01a1n l\u00e0 thi\u1ebfu th\u1ed1n nh\u1eefng th\u1ee9 c\u1ea7n thi\u1ebft \u0111\u00f3\u201d. H\u1ecd lo l\u1eafng, bu\u1ed3n kh\u1ed5 v\u00ec nh\u1eefng vi\u1ec7c t\u01b0\u1edfng ch\u1eebng kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a g\u00ec gi\u1eefa m\u1ed9t cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u00f2n qu\u00e1 nhi\u1ec1u kh\u00f3 kh\u0103n. Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u m\u00e0, \u1edf ho\u00e0n c\u1ea3nh \u0111\u00f3, c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u1ed1i v\u1edbi m\u1ed9t d\u00e2n t\u1ed9c kh\u00e1c, ch\u1eb3ng ai c\u00f2n h\u01a1i s\u1ee9c \u0111\u00e2u m\u00e0 ngh\u0129 \u0111\u1ebfn: \u201c\u2026\u0111\u1ed1i v\u1edbi h\u1ecd, s\u1ef1 kh\u1ed5 s\u1edf kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t ng\u00e0y thua l\u1ed7, kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1i g\u00ec \u0103n, kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1i qu\u1ea7n \u0111\u00f9i r\u00e1ch m\u01b0\u1edbp m\u00e0 m\u1eb7c; m\u00e0 l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi v\u1ee3 \u0111\u1ec3 nhanh ch\u00f3ng \u0111\u1ebb cho anh ta m\u1ed9t \u0111\u1ee9a con th\u1eeba t\u1ef1, m\u00e0 l\u00e0 ph\u1ea3i b\u1ed1c m\u1ed9 t\u1ed5 ti\u00ean, \u0111ang \u0111e do\u1ea1 b\u1ecb cu\u1ed1c l\u00ean v\u00ec nh\u00e1t cu\u1ed1c c\u1ee7a m\u1ed9t anh phu l\u00e0m \u0111\u01b0\u1eddng, hay l\u00e0 nh\u1eefng r\u1ec5 c\u00e2y c\u1ee7a c\u00e2y \u0111a \u1edf b\u00ean c\u1ea1nh m\u1ed9 x\u00e2m nh\u1eadp v\u00e0o; m\u00e0 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi m\u1eb9 gi\u00e0 s\u1eafp ch\u1ebft v\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1ch n\u00e0o gi\u1ebft m\u1ed9t con l\u1ee3n \u0111\u1ec3 cho c\u1ea3 l\u00e0ng \u0103n; m\u00e0 l\u00e0 \u00f4ng b\u1ed1 th\u1ecd 60 tu\u1ed5i v\u00e0o \u0111\u1ea7u sang n\u0103m kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1ch n\u00e0o tr\u1ea3 n\u1ee3 mi\u1ec7ng; m\u00e0 l\u00e0 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m c\u1ee7a anh ph\u1ea3i tham d\u1ef1 \u0111\u00e1m r\u01b0\u1edbc h\u1ed9i l\u00e0ng v\u00e0o m\u00f9a thu, kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ea5y m\u1ed9t c\u00e1i th\u1eaft l\u01b0ng \u0111i\u1ec1u v\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1i \u00e1o d\u00e0i; m\u00e0 l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 ti\u1ec1n mua ph\u00e1o cho l\u0169 tr\u1ebb; m\u00e0 l\u00e0 kh\u00f4ng bi\u1ebft bao nhi\u00eau vi\u1ec7c n\u1eefa\u201d.<\/p>\n<p>\u0110\u00fang nh\u01b0 Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh n\u00f3i, mu\u1ed1n hi\u1ec3u s\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e2m h\u1ed3n ng\u01b0\u1eddi An Nam th\u00ec ph\u1ea3i hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u t\u1ea1o n\u00ean ni\u1ec1m vui n\u1ed7i bu\u1ed3n c\u1ee7a h\u1ecd. V\u00ec sao h\u1ecd l\u1ea1i lo l\u1eafng v\u1ec1 nh\u1eefng chuy\u1ec7n t\u01b0\u1edfng kh\u00f4ng ph\u1ea3i th\u1eadt l\u00e0 c\u1ea5p thi\u1ebft? V\u00ec \u201cnh\u00e2n d\u00e2n ta c\u00f3 m\u1ed9t n\u1ec1n v\u0103n ho\u00e1 tinh th\u1ea7n m\u00e0 \u1edf c\u00e1c n\u01a1i kh\u00e1c tr\u00ean qu\u1ea3 \u0111\u1ea5t n\u00e0y kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u1ebfn\u2026 Ng\u01b0\u1eddi cu li k\u00e9o xe th\u1ea5p h\u00e8n nh\u1ea5t \u0111\u1ed5 m\u1ed3 h\u00f4i v\u00e0 d\u1ed1c h\u01a1i th\u1edf gi\u1eefa hai h\u00e0ng xe k\u00e9o, c\u0169ng c\u00f3 nh\u1eefng vi\u1ec7c ph\u1ea3i lo thu\u1ed9c v\u1ec1 m\u1eb7t t\u00ecnh c\u1ea3m, n\u00f3 l\u00e0m cho h\u1ecd \u0111\u1ea9y l\u00f9i v\u00e0o h\u00e0ng th\u1ee9 y\u1ebfu nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 nh\u1ecf nh\u01b0 \u0111\u00f3i b\u1ee5ng v\u00e0 r\u00e9t run&#8230;\u201d.<\/p>\n<p>N\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a tinh th\u1ea7n \u1ea5y t\u1ed3n t\u1ea1i bao \u0111\u1eddi nay, l\u00e0 \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng cho n\u1ebfp s\u1ed1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t, n\u1ebfp s\u1ed1ng coi tr\u1ecdng nh\u1eefng gi\u00e1 tr\u1ecb tinh th\u1ea7n, mang n\u1eb7ng t\u00ednh c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng l\u00e0ng x\u00e3. Vi\u1ec7t Nam l\u00e0 m\u1ed9t qu\u1ed1c gia c\u00f3 n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a g\u1ed1c n\u00f4ng nghi\u1ec7p \u0111i\u1ec3n h\u00ecnh. Cu\u1ed9c s\u1ed1ng g\u1eafn b\u00f3 v\u1edbi ngh\u1ec1 n\u00f4ng v\u1ed1n ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o thi\u00ean nhi\u00ean bu\u1ed9c ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n ph\u1ea3i li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi nhau, d\u1ef1a v\u00e0o nhau m\u00e0 s\u1ed1ng. Ch\u00ednh v\u00ec th\u1ebf, ch\u00fang ta coi tr\u1ecdng m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 v\u1edbi h\u1ecd h\u00e0ng, d\u00f2ng t\u1ed9c, l\u00e0ng x\u00f3m; coi tr\u1ecdng t\u1edbi m\u1ee9c \u201cb\u00e1n anh em xa, mua l\u00e1ng gi\u1ec1ng g\u1ea7n\u201d. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00e1c h\u1eb3n v\u1edbi ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, n\u01a1i m\u00e0 vai tr\u00f2 c\u1ee7a c\u00e1 nh\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 cao. K. Marx \u0111\u00e3 t\u1eebng nh\u1eadn x\u00e9t m\u1ed9t c\u00e1ch h\u00e0i h\u01b0\u1edbc r\u1eb1ng n\u00f4ng th\u00f4n ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1i \u201cbao t\u1ea3i khoai t\u00e2y\u201d (trong \u0111\u00f3 m\u1ed7i gia \u0111\u00ecnh l\u00e0 m\u1ed9t c\u1ee7 khoai t\u00e2y). <a href=\"http:\/\/khoavanhoc-ngonngu.edu.vn\/home\/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=1934:nguyn-vn-vnh-va-vn-hoa-ong-tay&amp;catid=63:vn-hc-vit-nam&amp;Itemid=106#_ftn5\" name=\"_ftnref\">[4]<\/a><\/p>\n<p>Trong nh\u1eefng gi\u00e1 tr\u1ecb tinh th\u1ea7n \u1ea5y, th\u00ec vi\u1ec7c th\u1edd c\u00fang \u00f4ng b\u00e0, t\u1ed5 ti\u00ean c\u00f3 m\u1ed9t v\u1ecb tr\u00ed v\u00f4 c\u00f9ng quan tr\u1ecdng. N\u00f3 nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ee9 t\u00f4n gi\u00e1o, m\u1ed9t nghi th\u1ee9c \u0111\u1ea1o d\u1ee9c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t. D\u00f9 gi\u00e0u hay ngh\u00e8o, khi b\u01b0\u1edbc v\u00e0o nh\u00e0 c\u1ee7a m\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh, ta \u0111\u1ec1u th\u1ea5y b\u00e0n th\u1edd t\u1ed5 ti\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e0y \u1edf v\u1ecb tr\u00ed trang tr\u1ecdng nh\u1ea5t. Kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u00ea t\u00edn, \u0111\u00fang h\u01a1n, n\u00f3 l\u00e0 s\u1ef1 th\u00e0nh t\u00e2m, l\u00e0 c\u00e1ch b\u00e0y t\u1ecf l\u00f2ng hi\u1ebfu th\u1ea3o \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng b\u1eadc ti\u1ec1n nh\u00e2n \u0111\u00e3 sinh ra m\u00ecnh. N\u00f3 t\u1ea1o ra m\u1ed9t m\u1ed1i li\u00ean k\u1ebft v\u00f4 h\u00ecnh gi\u1eefa \u0111\u1eddi n\u00e0y v\u1edbi \u0111\u1eddi kia, t\u1ea1o n\u00ean m\u1ed9t t\u00ecnh c\u1ea3m r\u00e0ng bu\u1ed9c, l\u00e0m cho ng\u01b0\u1eddi ta th\u1ea5y v\u1eefng d\u1ea1 v\u00ec m\u00ecnh c\u00f3 ngu\u1ed3n g\u1ed1c, t\u1ed5 t\u00f4ng. Ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam tin r\u1eb1ng, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1ee7a m\u00ecnh khi ch\u1ebft \u0111i, kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 h\u1ecd ho\u00e0n to\u00e0n tan bi\u1ebfn v\u00e0o h\u01b0 v\u00f4 m\u00e0 linh h\u1ed3n c\u1ee7a h\u1ecd v\u1eabn c\u00f2n \u1edf l\u1ea1i \u0111\u1ec3 ph\u00f9 h\u1ed9, che ch\u1edf cho ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n s\u1ed1ng. B\u1eb1ng vi\u1ec7c th\u1edd c\u00fang m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi s\u1ed1ng c\u00f3 b\u1ed5n ph\u1eadn l\u00e0m tr\u00f2n, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft v\u1eabn c\u00f2n tham d\u1ef1 m\u00e3i v\u00e0o cu\u1ed9c s\u1ed1ng gia \u0111\u00ecnh m\u00ecnh, \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn trong nh\u1eefng s\u1ef1 ki\u1ec7n tr\u1ecdng \u0111\u1ea1i c\u1ee7a gia \u0111\u00ecnh hay c\u00e1c d\u1ecbp l\u1ec5 t\u1ebft. V\u00ec th\u1ebf, n\u1ebfu v\u00ec l\u00fd do n\u00e0o \u0111\u00f3 m\u00e0 kh\u00f4ng l\u00e0m tr\u00f2n b\u1ed5n ph\u1eadn v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 m\u1ea5t, \u0111\u1ed1i v\u1edbi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam, \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t n\u1ed7i \u00e1y n\u00e1y v\u00f4 c\u00f9ng to l\u1edbn. Ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 thi\u1ebfu \u0103n thi\u1ebfu m\u1eb7c nh\u01b0ng ng\u00e0y gi\u1ed7 ph\u1ea3i c\u00f3 g\u00ec \u0111\u00f3 b\u00e0y l\u00ean b\u00e0n th\u1edd, ph\u1ea3i c\u00f3 n\u00e9n nhang cho ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 khu\u1ea5t. Vi\u1ec7c m\u1ed3 m\u1ea3 c\u0169ng ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u0103m lo chu \u0111\u00e1o. N\u1ebfu kh\u00f4ng, h\u1ecd c\u00f3 c\u1ea3m gi\u00e1c m\u00ecnh mang t\u1ed9i v\u1edbi t\u1ed5 ti\u00ean. C\u0169ng v\u00ec th\u1ebf, s\u1ebd l\u00e0 m\u1ed9t n\u1ed7i lo l\u1edbn n\u1ebfu h\u1ecd kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u1ed1i d\u00f5i, b\u1edfi sau n\u00e0y khi h\u1ecd ch\u1ebft \u0111i s\u1ebd ch\u1eb3ng c\u00f3 ai c\u00fang gi\u1ed7.<\/p>\n<p>T\u00ecm hi\u1ec3u \u0111\u1eddi s\u1ed1ng tinh th\u1ea7n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Vi\u1ec7t Nam, c\u00f2n ph\u1ea3i hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng c\u1ee7a l\u00e0ng qu\u00ea Vi\u1ec7t Nam, v\u00ec h\u1ea7u h\u1ebft ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam xu\u1ea5t th\u00e2n t\u1eeb n\u00f4ng d\u00e2n. Ngo\u00e0i t\u00ednh c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng, l\u00e0ng x\u00e3 c\u1ee7a n\u00f4ng th\u00f4n n\u01b0\u1edbc ta c\u00f2n mang c\u1ea3 t\u00ednh t\u1ef1 tr\u1ecb. L\u00e0ng n\u00e0o bi\u1ebft l\u00e0ng \u1ea5y. M\u1ed7i l\u00e0ng c\u00f3 nh\u1eefng qui t\u1eafc, lu\u1eadt l\u1ec7 ri\u00eang m\u00e0 c\u00e1c c\u01b0 d\u00e2n trong l\u00e0ng \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i tu\u00e2n theo. Th\u1ebf n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 c\u00e2u: \u201cph\u00e9p vua thua l\u1ec7 l\u00e0ng\u201d. Ch\u00ednh v\u00ec ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o l\u1ec7 l\u00e0ng, ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o c\u00e1c m\u1ed1i quan h\u1ec7 t\u1eadp th\u1ec3 m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n ph\u1ea3i tu\u00e2n theo nh\u1eefng qui t\u1eafc, nh\u1eefng phong t\u1ee5c m\u00e0 \u201cl\u00e0ng\u201d \u0111\u1eb7t ra, d\u1eabu r\u1eb1ng nh\u1eefng qui t\u1eafc, nh\u1eefng phong t\u1ee5c \u1ea5y l\u00e0m h\u1ecd nhi\u1ec1u phen \u0111i\u00eau \u0111\u1ee9ng. C\u00f3 ngh\u00e8o \u0111\u00f3i \u0111\u1ebfn m\u1ea5y th\u00ec \u0111\u1ebfn ng\u00e0y gi\u1ed7 c\u0169ng ph\u1ea3i l\u00e0m m\u00e2m c\u1ed7 m\u00e0 th\u1ebft \u201cl\u00e0ng\u201d, th\u1ef1c ch\u1ea5t l\u00e0 c\u00e1c l\u00fd tr\u01b0\u1edfng, h\u01b0\u01a1ng th\u00f4n. R\u1ed3i n\u00e0o l\u00e0 ng\u00e0y m\u1eebng th\u1ecd, n\u00e0o l\u00e0 vi\u1ec7c ma chay, c\u01b0\u1edbi h\u1ecfi v.v\u2026 Kh\u00f4ng l\u00e0m theo th\u00ec lo l\u1eafng kh\u00f4ng b\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi ho\u1eb7c kh\u00f4ng tr\u1ea3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f3n n\u1ee3 mi\u1ec7ng, s\u1ee3 b\u1ecb l\u00e0ng x\u00f3m ch\u00ea c\u01b0\u1eddi. C\u1ed1 \u0111\u1ec3 m\u00e0 l\u00e0m theo th\u00ec c\u00f3 khi ph\u1ea3i b\u00e1n c\u1ea3 nh\u00e0 c\u1eeda, ru\u1ed9ng v\u01b0\u1eddn. Nh\u1eefng thi\u1ebfu th\u1ed1n v\u1eadt ch\u1ea5t c\u1ee7a b\u1ea3n th\u00e2n th\u00ec h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0ng h\u1ecd kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng chu to\u00e0n nh\u1eefng b\u1ed5n ph\u1eadn t\u00ecnh c\u1ea3m v\u1edbi h\u1ecd h\u00e0ng, l\u00e0ng x\u00f3m.<\/p>\n<p>N\u1ebfp s\u1ed1ng coi tr\u1ecdng t\u00ecnh c\u1ea3m c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng khi\u1ebfn nh\u1eefng d\u1ecbp l\u1ec5 h\u1ed9i c\u1ee7a l\u00e0ng l\u00e0 nh\u1eefng s\u1ef1 ki\u1ec7n v\u00f4 c\u00f9ng tr\u1ecdng \u0111\u1ea1i. \u0110\u00f3 l\u00e0 d\u1ecbp \u0111\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi ta g\u1eb7p g\u1ee1, vui ch\u01a1i, ca h\u00e1t, th\u1ec3 hi\u1ec7n t\u00e0i n\u0103ng c\u00e1 nh\u00e2n\u2026Ng\u01b0\u1eddi ta mong ch\u1edd ng\u00e0y h\u1ed9i l\u00e0ng \u0111\u1ec3 khoe \u00e1o m\u1edbi, \u0111\u1ec3 g\u1eb7p m\u1eb7t ng\u01b0\u1eddi m\u00ecnh y\u00eau\u2026 \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 l\u00fd gi\u1ea3i v\u00ec sao ng\u01b0\u1eddi phu xe kh\u00f4ng lo l\u1eafng v\u00ec h\u00f4m nay m\u00ecnh kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1i g\u00ec \u0103n m\u00e0 l\u1ea1i bu\u1ed3n phi\u1ec1n v\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 chi\u1ebfc th\u1eaft l\u01b0ng \u0111i\u1ec1u v\u00e0 c\u00e1i \u00e1o d\u00e0i \u0111\u1ec3 m\u1eb7c trong ng\u00e0y h\u1ed9i l\u00e0ng v\u00e0o m\u00f9a thu s\u1eafp t\u1edbi.<\/p>\n<p>Nh\u1eefng sinh ho\u1ea1t c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng l\u00e0 n\u00e9t \u0111\u1eb9p v\u0103n h\u00f3a m\u1ed9c m\u1ea1c, \u0111\u00e1ng y\u00eau c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c Vi\u1ec7t Nam. V\u00e0 theo nh\u01b0 Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh th\u00ec \u201cn\u00f3 l\u00e0m cho cu\u1ed9c s\u1ed1ng n\u00f4ng th\u00f4n tr\u1edf n\u00ean vui th\u00fa m\u1eb7c d\u00f9 kh\u00f4ng c\u00f3 chi\u1ebfu b\u00f3ng v\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 h\u00e0ng qu\u00e1n. N\u00f3 l\u00e0m cho ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng \u0111\u1eafng cay nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 v\u1eadt ch\u1ea5t nh\u1ecf nhoi\u201d<em>.<\/em><a href=\"http:\/\/khoavanhoc-ngonngu.edu.vn\/home\/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=1934:nguyn-vn-vnh-va-vn-hoa-ong-tay&amp;catid=63:vn-hc-vit-nam&amp;Itemid=106#_ftn6\" name=\"_ftnref\">[5]<\/a><\/p>\n<p>Trong c\u00e1c b\u00e0i vi\u1ebft v\u1ec1 v\u0103n h\u00f3a phong t\u1ee5c c\u1ee7a m\u00ecnh, Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh\u00a0 kh\u00f4ng ch\u1ec9 n\u00f3i v\u1ec1 v\u0103n h\u00f3a nh\u01b0 l\u00e0 nh\u1eefng n\u00e9t \u0111\u1eb9p, nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng t\u1ef1 h\u00e0o. Chen v\u00e0o \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u1ea3 nh\u1eefng n\u1ed7i bu\u1ed3n, nh\u1eefng n\u1ed7i x\u00f3t xa, tr\u0103n tr\u1edf v\u1ec1 cu\u1ed9c s\u1ed1ng ngh\u00e8o \u0111\u00f3i c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c. \u00d4ng lu\u00f4n l\u00f4i k\u00e9o ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc nh\u00ecn l\u1ea1i th\u1ef1c tr\u1ea1ng c\u1ee7a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc m\u00ecnh v\u00e0 c\u0103n nguy\u00ean c\u1ee7a n\u00f3. Trong c\u00e1c b\u00e0i vi\u1ebft c\u1ee7a \u00f4ng, t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c phong t\u1ee5c hi\u1ec7n l\u00ean m\u1ed9t c\u00e1ch ch\u00e2n th\u1ef1c v\u00e0 nhu\u1ed1m m\u1ed9t n\u1ed7i ng\u1eadm ng\u00f9i. Gi\u1ed1ng nh\u01b0 m\u1ed9t b\u1ee9c tranh sinh ho\u1ea1t m\u00e0 ta v\u1eabn th\u01b0\u1eddng b\u1eaft g\u1eb7p \u0111\u00e2y \u0111\u00f3 m\u1ed7i khi nh\u1eefng ng\u00e0y cu\u1ed1i n\u0103m \u0111ang qua nhanh. Trong \u0111\u00f3, c\u00f3 nh\u1eefng con ng\u01b0\u1eddi t\u1ea5t b\u1eadt lo toan, ch\u1ea1y xu\u00f4i ch\u1ea1y ng\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 thanh to\u00e1n n\u1ee3 n\u1ea7n, s\u1eafm s\u1eeda m\u1ed9t ch\u00fat g\u00ec \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 nh\u1eefng ng\u00e0y \u0111\u1ea7u n\u0103m m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c thong dong v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 hy v\u1ecdng v\u00e0o m\u1ed9t n\u0103m m\u1edbi no \u0111\u1ee7, h\u1ea1nh ph\u00fac. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc c\u00f3 th\u1ec3 b\u1eaft g\u1eb7p h\u00ecnh \u1ea3nh \u0111\u00f3 qua b\u00e0i vi\u1ebft <em>T\u1ebft &#8211; m\u1ed9t phong t\u1ee5c c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a m\u1ed9t d\u00e2n t\u1ed9c \u0111\u00f3i ngh\u00e8o<\/em> (Le Tet &#8211; Coutume touchante d\u2019un peuple fam\u00e9lique): \u201cNg\u01b0\u1eddi ta tr\u1ea3 nh\u1eefng m\u00f3n n\u1ee3 c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1ea3 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c; ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00f2i nh\u1eefng m\u00f3n n\u1ee3, ng\u01b0\u1eddi ta mua t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ee7 th\u1ee9c \u0103n cho nhi\u1ec1u ng\u00e0y; ng\u01b0\u1eddi ta ch\u1ebf bi\u1ebfn th\u00e0nh nh\u1eefng th\u1ee9c \u0103n s\u1eb5n \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i n\u1ea5u b\u1ebfp n\u1eefa, \u00edt ra c\u0169ng \u0111\u1ec3 ti\u1ebft ki\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed1i \u0111a s\u1ee9c lao \u0111\u1ed9ng trong su\u1ed1t ba ng\u00e0y T\u1ebft m\u1eebng n\u0103m m\u1edbi. Sau th\u1ee9c \u0103n, qu\u1ea7n \u00e1o c\u0169ng l\u00e0 c\u00f4ng vi\u1ec7c ph\u1ea3i lo cho m\u1ea5y ng\u00e0y T\u1ebft \u0111\u1ea7u n\u0103m m\u1edbi. Ng\u01b0\u1eddi ta chu\u1ed9c l\u1ea1i nh\u1eefng qu\u1ea7n \u00e1o \u0111\u00e3 \u0111em c\u1ea7m \u1edf nh\u00e0 c\u1ea7m \u0111\u1ed3; ng\u01b0\u1eddi ta \u0111i may nh\u1eefng qu\u1ea7n \u00e1o m\u1edbi, n\u1ebfu c\u00f3 \u0111\u1ee7 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n \u0111\u1ec3 may \u0111\u01b0\u1ee3c. V\u00e0 trong c\u00f4ng vi\u1ec7c lo toan n\u00e0y, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 \u01b0u ti\u00ean tr\u01b0\u1edbc ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng hay v\u1ebb \u0111\u1eb9p. Ng\u01b0\u1eddi cu li xe kh\u1ed1n kh\u1ed5 t\u1ef1 b\u1eb1ng l\u00f2ng m\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea3m b\u1ea3o c\u00f3 \u00edt nh\u1ea5t m\u1ed9t c\u00e1i \u00e1o t\u00e2y c\u0169, ho\u1eb7c ch\u00ed \u00edt m\u1ed9t c\u00e1i kh\u1ed1 m\u1edbi h\u01a1n so v\u1edbi c\u00e1i v\u1eabn m\u1eb7c h\u00e0ng ng\u00e0y. Cu\u1ed1i c\u00f9ng, ng\u01b0\u1eddi ta c\u1ed1 g\u1eafng \u0103n ngon h\u01a1n v\u00e0 nhi\u1ec1u h\u01a1n nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi ta v\u1eabn \u0103n, v\u00e0 m\u1eb7c l\u00ean m\u00ecnh nhi\u1ec1u h\u01a1n nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi ta v\u1eabn m\u1eb7c. Trong c\u00e1i \u1ea3o t\u01b0\u1edfng d\u1ecbu d\u00e0ng \u0111\u00f3, s\u1ef1 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u00e0y \u0111\u1ea7u n\u0103m s\u1ebd b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc s\u1ef1 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u00e0y ti\u1ebfp theo sau, v\u00e0 c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ng\u00e0y ti\u1ebfp theo sau n\u1eefa\u201d.<\/p>\n<p>C\u00f3 l\u1ebd\u00a0 Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh cho r\u1eb1ng T\u1ebft l\u00e0 m\u1ed9t phong t\u1ee5c c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng c\u0169ng ch\u00ednh l\u00e0 v\u00ec \u00fd ngh\u0129a nh\u00e2n v\u0103n c\u1ee7a n\u00f3. Ph\u1ea3i c\u00f3 m\u1ed9t c\u1ed9t m\u1ed1c n\u00e0o \u0111\u00f3 v\u1ec1 th\u1eddi gian \u0111\u1ec3 nh\u1eafc nh\u1edf cho ng\u01b0\u1eddi ta bi\u1ebft c\u00e1i h\u1eefu h\u1ea1n c\u1ee7a cu\u1ed9c s\u1ed1ng. \u0110\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ea5t h\u1ea1nh, ngh\u00e8o kh\u00f3, s\u1ef1 k\u1ebft th\u00fac v\u00e0 s\u1ef1 m\u1edf \u0111\u1ea7u c\u00e0ng c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a. Ng\u01b0\u1eddi ta hy v\u1ecdng r\u1eb1ng nh\u1eefng kh\u1ed5 s\u1edf \u0111\u00e3 \u1edf \u0111\u1eb1ng sau v\u00e0 ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc s\u1ebd l\u00e0 m\u1ed9t t\u01b0\u01a1ng lai t\u1ed1t \u0111\u1eb9p h\u01a1n. Ng\u00e0y T\u1ebft m\u1edf ra m\u1ed9t hy v\u1ecdng m\u1edbi, ti\u1ebfp th\u00eam s\u1ee9c m\u1ea1nh \u0111\u1ec3 h\u1ecd ch\u1ed1ng ch\u1ecdi ti\u1ebfp t\u1ee5c v\u1edbi cu\u1ed9c s\u1ed1ng kh\u1ed1n kh\u00f3 \u0111ang ch\u1edd \u0111\u1ee3i.<\/p>\n<p>C\u00e1i nh\u00ecn c\u1ee7a Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh v\u1ec1 phong t\u1ee5c c\u1ee7a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc m\u00ecnh kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 c\u00e1i nh\u00ecn c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n b\u1ea3n x\u1ee9 th\u1ea5u hi\u1ec3u c\u1eb7n k\u1ebd nh\u1eefng ng\u00f3c ng\u00e1ch c\u1ee7a \u0111\u1eddi s\u1ed1ng, \u0111\u00f3 c\u00f2n l\u00e0 c\u00e1i nh\u00ecn c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 n\u1eafm b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ebb \u0111\u1eb9p c\u1ee7a m\u1ed9t n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a kh\u00e1c, bi\u1ebft l\u00f9i ra m\u1ed9t qu\u00e3ng xa \u0111\u1ec3 quan s\u00e1t v\u00e0 chi\u00eam nghi\u1ec7m, t\u1eeb \u0111\u00f3 ph\u00e1t hi\u1ec7n ra nh\u1eefng \u00fd ngh\u0129a m\u1edbi c\u1ee7a s\u1ef1 vi\u1ec7c. \u0110\u00f4i khi \u0111\u1ecdc c\u00e1c b\u00e0i vi\u1ebft c\u1ee7a \u00f4ng, ta c\u1ea3m nh\u1eadn \u00f4ng \u0111ang quan s\u00e1t nh\u01b0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ch\u00e2u \u00c2u v\u00ec nh\u1eefng ph\u00e1t hi\u1ec7n c\u1ee7a \u00f4ng r\u1ea5t l\u1ea1 l\u1eabm, m\u1edbi m\u1ebb m\u00e0 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, c\u00f3 l\u1ebd v\u00ec \u0111\u00e3 qu\u00e1 quen thu\u1ed9c v\u1edbi nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u1ea5y n\u00ean\u00a0 kh\u00f4ng nh\u1eadn ra.<\/p>\n<p>Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh nh\u1eadn ra r\u1eb1ng, \u1edf n\u01b0\u1edbc ch\u00fang ta, ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u kh\u00f4ng h\u1ec1 bi\u1ebft khinh r\u1ebb nh\u1eefng c\u1ea3m x\u00fac c\u1ee7a qu\u1ea7n ch\u00fang ngh\u00e8o kh\u1ed5. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i v\u1edbi c\u00e1ch ngh\u0129 c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c t\u1ea7ng l\u1edbp tr\u00ean \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c t\u1ea7ng l\u1edbp d\u01b0\u1edbi trong x\u00e3 h\u1ed9i ch\u00e2u \u00c2u. Ng\u00e0y T\u1ebft l\u00e0 m\u1ed9t d\u1ecbp \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t cho th\u1ea5y s\u1ef1 g\u1ea7n g\u0169i c\u1ee7a\u00a0 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n trong m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc. Ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u hay ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o c\u0169ng \u0111\u1ec1u c\u00f3 nh\u1eefng lo toan gi\u1ed1ng nhau trong ng\u00e0y T\u1ebft v\u1ec1 c\u00e1i \u0103n v\u00e0 c\u00e1i m\u1eb7c. Ng\u00e0y T\u1ebft, d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 s\u1ef1 c\u00e1ch bi\u1ec7t c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u00e3 b\u1ecb ni\u1ec1m vui che l\u1ea5p. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u c\u00f3, sung s\u01b0\u1edbng c\u00f9ng chia s\u1ebb ni\u1ec1m vui v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o. Trong nh\u1eefng ng\u00e0y \u0111\u1ea7u ti\u00ean thi\u00eang li\u00eang \u0111\u00f3, b\u1ea3n th\u00e2n m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 c\u0169ng t\u1ed1t \u0111\u1eb9p h\u01a1n l\u00ean. T\u1ebft, ng\u01b0\u1eddi ta h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 t\u1ed5 ti\u00ean v\u1edbi l\u00f2ng th\u00e0nh k\u00ednh; \u201cng\u01b0\u1eddi ta \u00e2n c\u1ea7n, th\u00e2n thi\u1ec7n v\u1edbi nhau trong nh\u1eefng t\u00ecnh hu\u1ed1ng m\u00e0 trong ng\u00e0y th\u01b0\u1eddng \u0111\u00e3 d\u1eabn t\u1edbi v\u0103ng t\u1ee5c v\u00e0 \u0111\u00e1nh \u0111\u1ea5m nhau. Ng\u01b0\u1eddi ta tr\u1ea7m ng\u00e2m nghe ni\u1ec1m vui s\u01b0\u1edbng lan to\u1ea3 theo nh\u1eefng trang ph\u00e1o n\u1ed5 \u0111i\u1ebfc tai\u2026 Nh\u1eefng phong t\u1ee5c v\u1ec1 ng\u00e0y T\u1ebft, c\u00f3 th\u1ec3 ch\u00ednh v\u00ec nh\u01b0 v\u1eady m\u00e0 tr\u1edf n\u00ean \u0111\u00e1ng y\u00eau \u0111\u1ed1i v\u1edbi ch\u00fang ta. Ch\u00fang ta th\u1ea5y \u1edf ng\u00e0y T\u1ebft m\u1ed9t b\u00e0i th\u01a1 v\u1ec1 nh\u1eefng t\u1eadp qu\u00e1n \u0111\u01a1n gi\u1ea3n. N\u00f3 v\u1eabn gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 ng\u00e2y th\u01a1 trong \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a n\u00f3\u2026\u201d.<\/p>\n<p>Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi mu\u1ed1n t\u00ecm hi\u1ec3u v\u1ec1 phong t\u1ee5c c\u00f3 th\u1ec3 t\u00ecm th\u1ea5y trong c\u00e1c b\u00e0i vi\u1ebft c\u1ee7a Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh kh\u00e1 nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u: cu\u1ed9c s\u1ed1ng m\u01b0u sinh c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n, t\u00ednh ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng, ch\u1eaft chiu c\u1ee7a h\u1ecd v\u00e0 c\u1ea3 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n th\u1eddi ti\u1ebft \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1ee7a x\u1ee9 B\u1eafc&#8230;, c\u1ea3 m\u1ed9t b\u1ee9c tranh thu nh\u1ecf v\u1ec1 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng d\u00e2n ngh\u00e8o th\u00e0nh th\u1ecb \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ec9 20. D\u01b0\u1eddng nh\u01b0 \u00f4ng hi\u1ec3u t\u01b0\u1eddng t\u1eadn nh\u1eefng m\u1ed1i lo, nh\u1eefng t\u00ednh to\u00e1n, suy ngh\u0129 c\u1ee7a h\u1ecd nh\u01b0 th\u1ec3 \u00f4ng l\u00e0 m\u1ed9t trong s\u1ed1 h\u1ecd v\u1eady. Trong b\u00e0i vi\u1ebft <em>C\u00e1i r\u00e9t <\/em>\u0111\u0103ng tr\u00ean L\u2019Annam Nouveau s\u1ed1 310, ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 1 n\u0103m 1934, h\u00ecnh \u1ea3nh nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi lao \u0111\u1ed9ng ngh\u00e8o phong phanh gi\u1eefa c\u00e1i r\u00e9t c\u1eaft da c\u1ee7a m\u00f9a \u0111\u00f4ng g\u1ee3i l\u00ean cho ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc r\u1ea5t nhi\u1ec1u suy ngh\u0129: \u201cNg\u01b0\u1eddi An Nam n\u00f3i chung kh\u00f4ng c\u00f3 qu\u1ea7n \u00e1o m\u00f9a r\u00e9t, v\u00ec r\u1eb1ng m\u00f9a \u0111\u00f4ng \u1edf n\u01b0\u1edbc ch\u00fang ta r\u1ea5t ng\u1eafn, kh\u00f4ng k\u00e9o d\u00e0i qu\u00e1 n\u0103m m\u01b0\u01a1i ng\u00e0y trong m\u1ed9t n\u0103m, l\u1ea1i c\u00f2n \u1edf gi\u1eefa m\u00f9a \u0111\u00f4ng c\u00f3 nh\u1eefng ng\u00e0y\u00a0 n\u1eafng \u1ea5m c\u00f3 khi r\u1ea5t n\u00f3ng. Ch\u1ec9 c\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u m\u1edbi c\u00f3 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n sang tr\u1ecdng \u0111\u1ec3 c\u00f3 m\u1ed9t c\u00e1i \u00e1o b\u00f4ng, v\u00e0 nh\u1eefng qu\u1ea7n \u00e1o l\u00f3t b\u1eb1ng len ch\u1ebf t\u1ea1o \u1edf b\u00ean \u00c2u ch\u00e2u, hay l\u00e0 nh\u1eefng \u00e1o kho\u00e1c ngo\u00e0i n\u1eb7ng n\u1ec1 g\u1ecdi l\u00e0 \u201cpardessus\u201d may b\u1eb1ng d\u1ea1. T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng th\u1ee9 sang tr\u1ecdng \u0111\u00f3 \u0111\u1ec1u gi\u00e1 r\u1ea5t \u0111\u1eaft, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng c\u00f3 ti\u1ec1n mua, tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean l\u00e0 v\u00ec n\u00f3 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean, sau n\u1eefa l\u00e0 v\u00ec n\u00f3 r\u1ea5t kh\u00f3 b\u1ea3o qu\u1ea3n d\u01b0\u1edbi th\u1eddi ti\u1ebft c\u1ee7a ch\u00fang ta, v\u00e0 \u0111\u00f2i h\u1ecfi ph\u1ea3i gi\u1eef g\u00ecn, ch\u0103m s\u00f3c \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t.<\/p>\n<p>T\u1eeb \u0111\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ta m\u1edbi hi\u1ec3u t\u1ea1i sao nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o kh\u1ed5 kh\u00f4ng lo mua qu\u1ea7n \u00e1o r\u00e9t, tr\u1ecb gi\u00e1 b\u1eb1ng c\u1ea3 m\u1ed9t gia t\u00e0i c\u1ee7a h\u1ecd, kh\u00f4ng m\u1ea5t ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 mua nh\u1eefng th\u1ee9 r\u1ea5t \u00edt khi d\u00f9ng \u0111\u1ebfn v\u00e0 lu\u00f4n tr\u1edf th\u00e0nh c\u1ed3ng k\u1ec1nh. Kh\u1ed1n n\u1ed7i thay nh\u1eefng l\u00fac hi\u1ebfm hoi \u0111\u00f3 v\u1eabn c\u1ee9 c\u00f3, nhi\u1ec1u khi ph\u1ea3i ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng kh\u00e1 l\u00e2u d\u00e0i\u201d.<\/p>\n<p>Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 v\u0103n nh\u1ea1y c\u1ea3m tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1eddi s\u1ed1ng. Con ng\u01b0\u1eddi ho\u1ea1t b\u00e1t v\u00e0 th\u1ef1c t\u1ebf nh\u01b0 \u00f4ng lu\u00f4n t\u00ecm m\u1ed9t gi\u1ea3i ph\u00e1p n\u00e0o \u0111\u00f3 cho nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t ra. \u00d4ng kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc ch\u00ecm \u0111\u1eafm l\u00e2u v\u1edbi n\u1ed7i bu\u1ed3n r\u1ea7u, ngay l\u1eadp t\u1ee9c, \u00f4ng nh\u1eafc ng\u01b0\u1eddi ta ph\u1ea3i nh\u1edb \u0111\u1ebfn tr\u00e1ch nhi\u1ec7m: \u201cCh\u00fang t\u00f4i kh\u00f4ng k\u00e9o d\u00e0i n\u1eefa, \u0111\u1ec3 ph\u00f4 ra t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1eb7t tr\u00e1i c\u1ee7a c\u00e1i x\u00e3 h\u1ed9i nh\u1ecf b\u00e9 \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a ch\u00fang ta, nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 v\u1eabn c\u00f2n c\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb r\u00e9t, v\u1eabn c\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd sung s\u01b0\u1edbng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f3 b\u1ea5t c\u1ee9 c\u00e1i g\u00ec \u0111\u1ec3 \u0111\u1eafp v\u00e0o th\u00e2n, t\u1eeb nh\u1eefng chi\u1ebfc \u00e1o t\u00e2y c\u0169 m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta t\u00ecm th\u1ea5y \u0111\u1ee7 lo\u1ea1i \u1edf nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u00e1n qu\u1ea7n \u00e1o c\u0169, cho \u0111\u1ebfn nh\u1eefng bao t\u1ea3i, th\u1ea3m r\u00e1ch m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u \u0111\u00e3 th\u1ea3i \u0111i\u2026 T\u1ea1i sao ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng ngh\u0129 t\u1edbi l\u1eadp ra m\u1ed9t v\u00ec t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u1eeb thi\u1ec7n v\u00e0 k\u00edn \u0111\u00e1o ph\u00e1t kh\u00f4ng hay b\u00e1n gi\u00e1 r\u1ebb nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea3m b\u1ea3o nh\u1eefng t\u00e1c h\u1ea1i c\u1ee7a c\u00e1i r\u00e9t?\u2026 T\u00f4i \u0111\u00e1nh cu\u1ed9c r\u1eb1ng l\u1eadp h\u1ed9i n\u00e0y s\u1ebd t\u1ed1n \u00edt ti\u1ec1n h\u01a1n so v\u1edbi x\u00e2y m\u1ed9t ng\u00f4i ch\u00f9a b\u1eb1ng b\u00ea t\u00f4ng c\u1ed1t th\u00e9p hay m\u1ed9t ng\u00f4i m\u1ed9 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee3i ch\u1ebft, \u0111\u01b0\u1ee3c trang tr\u00ed b\u1eb1ng \u0111\u00e1 hoa. Vi\u1ec7c n\u00e0y s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ho\u00e0n ch\u1ec9nh th\u00eam m\u1ed9t c\u00e1ch h\u00e0i ho\u00e0 v\u1edbi nh\u1eefng nh\u00e0 ngh\u1ec9 \u0111\u00eam, nh\u1eefng nh\u00e0 gi\u1eef tr\u1ebb, nh\u00e0 t\u1eeb thi\u1ec7n l\u00e0m tang ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft kh\u00f4ng c\u00f2n bi\u1ebft r\u00e9t v\u00e0 bi\u1ebft \u0111\u00f3i n\u1eefa\u201d.<\/p>\n<p>Trong c\u00e1c b\u00e0i vi\u1ebft v\u1ec1 v\u0103n h\u00f3a c\u1ee7a m\u00ecnh, Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh nhi\u1ec1u khi l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc b\u1ea5t ng\u1edd b\u1edfi nh\u1eefng ph\u00e1t hi\u1ec7n th\u00fa v\u1ecb c\u1ee7a \u00f4ng, c\u00e1i c\u00e1ch m\u00e0 \u00f4ng so s\u00e1nh gi\u1eefa c\u00e1ch ngh\u0129 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y. M\u1ed9t ch\u00fat nh\u1ea1o b\u00e1ng v\u1edbi nh\u1eefng k\u1ebb kh\u00f4ng hi\u1ec3u g\u00ec v\u1ec1 th\u1ee9c \u0103n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t, ki\u1ec3u nh\u01b0: \u201cnh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u00c2u ch\u00e2u ch\u00ea th\u1ecbt l\u1ee3n ch\u00fang ta, cho l\u00e0 th\u1ecbt \u00f4i ch\u1ec9 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c lo\u1ea1i \u201cgi\u0103m-b\u00f4ng\u201d x\u1ea5u. Ch\u00fang ta kh\u00f4ng l\u00e0m gi\u0103m b\u00f4ng m\u00e0 ch\u00fang ta l\u00e0m b\u1ebfp v\u1edbi nh\u1eefng m\u00f3n \u0103n ngon l\u00e0nh\u201d<a href=\"http:\/\/khoavanhoc-ngonngu.edu.vn\/home\/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=1934:nguyn-vn-vnh-va-vn-hoa-ong-tay&amp;catid=63:vn-hc-vit-nam&amp;Itemid=106#_ftn7\" name=\"_ftnref\">[6]<\/a>.<\/p>\n<p>C\u00f3 l\u1ebd m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi khi ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi m\u1eb7c \u00c2u ph\u1ee5c, c\u01b0\u1ee1i m\u00f4t\u00f4, n\u00f3i ti\u1ebfng Ph\u00e1p nh\u01b0 gi\u00f3, d\u1ec5 c\u00f3 c\u00e1i suy ngh\u0129 \u00f4ng l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y h\u00f3a ho\u00e0n to\u00e0n, chu\u1ed9ng \u0103n b\u01a1 s\u1eefa v\u00e0 u\u1ed1ng s\u00e2m banh. \u0110\u1ecdc c\u00e1c b\u00e0i vi\u1ebft c\u1ee7a \u00f4ng m\u1edbi th\u1ea5y T\u00e2n Nam T\u1eed kh\u00f4ng \u201cm\u1edbi\u201d theo ki\u1ec3u nh\u01b0 v\u1eady. Th\u1eadm ch\u00ed \u00f4ng c\u00f2n ph\u00ea ph\u00e1n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u1ed1i ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y. Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh ch\u1ebf gi\u1ec5u nh\u1eefng ai \u0103n m\u1eb7c nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y nh\u01b0ng \u0111\u00e3 kh\u00f4ng th\u1ef1c s\u1ef1 n\u1eafm b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a vi\u1ec7c \u1ea5y. Trong v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u0103n u\u1ed1ng c\u0169ng v\u1eady.<\/p>\n<p>V\u1edbi b\u00e0i vi\u1ebft \u201cTh\u1ee9c \u0103n th\u1ecbt v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi An nam\u201d (La nourriture carn\u00e9e et les annamites, <em>L\u2019Annam Nouveau<\/em> s\u1ed1 34, ng\u00e0y 28 th\u00e1ng 5 n\u0103m 1931), Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh ch\u1ec9 ra r\u1eb1ng n\u01b0\u1edbc ta l\u00e0 m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc n\u00f4ng nghi\u1ec7p, tr\u00e2u b\u00f2 d\u00f9ng \u0111\u1ec3 c\u00e0y b\u1eeba. Th\u1ecbt b\u00f2 b\u00e1n \u1edf ch\u1ee3 l\u00e0 th\u1ecbt \u201cnh\u1eefng con b\u00f2 b\u1ecb th\u1ea3i ra v\u00ec gi\u00e0 y\u1ebfu hay b\u1ec7nh t\u1eadt. Lo\u1ea1i th\u1ecbt b\u00f2 m\u00e0u \u0111en, m\u00e0u n\u00e2u, rai (sic) ngo\u00e1ch n\u00e0y \u0103n kh\u00f4ng ngon n\u1eefa\u201d. N\u1ebfu b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc ki\u1ec3u \u0103n th\u1ecbt b\u00f2 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u00c2u th\u00ec s\u1ebd l\u00e0 kh\u00f4ng ph\u00f9 h\u1ee3p, b\u1edfi b\u00f2 c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c nu\u00f4i tr\u00ean nh\u1eefng c\u00e1nh \u0111\u1ed3ng c\u1ecf t\u1ed1t v\u00e0 \u0111\u1ec3 gi\u1ebft th\u1ecbt ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 c\u00e0y k\u00e9o. B\u1eaft ch\u01b0\u1edbc theo th\u00f3i quen \u0103n u\u1ed1ng c\u1ee7a h\u1ecd \u201cch\u00ednh l\u00e0 nh\u1eefng nguy\u00ean nh\u00e2n g\u00e2y ra b\u1ec7nh t\u1eadt: t\u00e1o b\u00f3n, \u0111i l\u1ecb, b\u1ec7nh tr\u0129, s\u1ed1t cao do vi\u00eam \u0111\u01b0\u1eddng ru\u1ed9t. \u00d4ng cha ch\u00fang ta ch\u01b0a bao gi\u1edd b\u1ecb ch\u1ebft v\u00ec nh\u1eefng b\u1ec7nh \u0111\u00f3\u201d.<\/p>\n<p>Ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y trong b\u00e0i vi\u1ebft c\u1ee7a \u00f4ng c\u1ea3 c\u00e1ch l\u1ef1a ch\u1ecdn th\u1ef1c ph\u1ea9m c\u1ee7a c\u00e1c b\u00e0 n\u1ed9i tr\u1ee3, m\u1ed9t c\u00e1ch l\u1ef1a ch\u1ecdn m\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh cho r\u1eb1ng ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi th\u1ef1c t\u1ebf t\u1ea1i \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc n\u00e0y, c\u1ea3 t\u00e2m l\u00fd ch\u1ee7 quan c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n tr\u01b0\u1edbc c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 v\u1ec7 sinh an to\u00e0n th\u1ef1c ph\u1ea9m, \u0111i\u1ec1u m\u00e0 cho \u0111\u1ebfn t\u1eadn ng\u00e0y nay v\u1eabn ch\u01b0a thay \u0111\u1ed5i m\u1ea5y: \u201cThi\u00ean nhi\u00ean \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u1ea7m nh\u00ecn xa d\u00e0nh cho ch\u00fang ta m\u1ed9t con v\u1eadt \u0103n th\u1ecbt l\u00fd t\u01b0\u1edfng, l\u00e0 con l\u1ee3n m\u00e0 \u1edf B\u1eafc K\u1ef3 th\u1ecbt c\u00f3 ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c, kh\u00f4ng c\u1ea7n c\u00f3 s\u1ef1 can thi\u1ec7p \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1ee7a nh\u00e2n vi\u00ean th\u00fa y. B\u1ea5t c\u1ee9 m\u1ed9t b\u00e0 n\u1ed9i tr\u1ee3 n\u00e0o c\u0169ng ch\u1ec9 c\u1ea7n nh\u00ecn c\u00e1i nh\u00ecn b\u00ean ngo\u00e0i mi\u1ebfng gi\u00f2 l\u00e0m b\u1eb1ng th\u1ecbt l\u1ee3n, n\u1ebfu th\u01a1m ngon m\u1ecbn m\u00e0ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 th\u1ecbt t\u1ed1t\u201d.<\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em>\u00d4ng k\u1ebft lu\u1eadn r\u1eb1ng: \u201c\u0110\u1ed3ng b\u00e0o c\u1ee7a ch\u00fang t\u00f4i \u1edf c\u00e1c th\u00e0nh th\u1ecb \u0111\u00e3 sai l\u1ea7m khi \u0103n qu\u00e1 nhi\u1ec1u th\u1ecbt b\u00f2 v\u00e0 \u00e1p d\u1ee5ng m\u1ed9t c\u00e1ch n\u1ea5u b\u1ebfp \u0103n nhi\u1ec1u ch\u1ea5t qu\u00e1. N\u00f3 \u0111\u00e3 l\u00e0m cho h\u1ecd gi\u00e0 tr\u01b0\u1edbc tu\u1ed5i v\u00e0 l\u00e0m cho h\u1ecd b\u1ecb nhi\u1ec5m m\u1ed9t lo\u1ea1t b\u1ec7nh t\u1eadt m\u00e0 tr\u01b0\u1edbc kia h\u1ecd kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u1ebfn\u2026 Ng\u01b0\u1eddi ta th\u1ea5y t\u1ed5 ti\u00ean ta l\u00e0 \u0111\u00fang \u0111\u1eafn khi quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh h\u1ea1 s\u00e1t nh\u1eefng con v\u1eadt k\u00e9o ph\u1ea3i theo \u0111\u00fang lu\u1eadt l\u1ec7 nghi\u00eam kh\u1eafc. Tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean l\u00e0 \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng l\u00e0m gi\u1ea3m \u0111\u1ea7u tr\u00e2u b\u00f2 k\u00e9o c\u00e0y, sau n\u1eefa l\u00e0 \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 s\u1ee9c kho\u1ebb c\u1ee7a nh\u00e2n d\u00e2n\u201d.<\/p>\n<p>Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e2n v\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p n\u1ec3 tr\u1ecdng, nh\u01b0ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 v\u00ec nh\u1eefng l\u1ee3i \u00edch m\u00e0 \u00f4ng mang l\u1ea1i cho h\u1ecd. Ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng n\u1ec3 tr\u1ecdng k\u1ebb \u0111\u1ea7y t\u1edb c\u1ee7a m\u00ecnh bao gi\u1edd. C\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00f3 l\u00e0 v\u00ec h\u1ecd nh\u1eadn th\u1ea5y s\u1ef1 kh\u1eb3ng kh\u00e1i, ki\u00eau h\u00e3nh t\u1eeb m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi An Nam bi\u1ebft t\u1ef1 h\u00e0o v\u1ec1 nh\u1eefng gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c m\u00ecnh. M\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng b\u00e0i h\u1ecdc t\u1eeb ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y m\u00e0 kh\u00f4ng ch\u1ed1i b\u1ecf ch\u00ednh m\u00ecnh.<\/p>\n<p>Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i l\u1ea1i c\u00e1ch ngh\u0129 phi\u1ebfn di\u1ec7n c\u1ee7a ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y coi th\u01b0\u1eddng nh\u1eefng gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a ch\u1ecbu \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng Kh\u1ed5ng gi\u00e1o c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam. B\u1edfi theo \u00f4ng, h\u1ecd kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e2m h\u1ed3n ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng, kh\u00f4ng hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1i tinh th\u1ea7n \u0111\u00e3 t\u1ea1o n\u00ean sinh kh\u00ed cho m\u1ed9t d\u00e2n t\u1ed9c su\u1ed1t bao nhi\u00eau th\u1ebf k\u1ec9. \u00d4ng cho r\u1eb1ng Kh\u1ed5ng gi\u00e1o kh\u00f4ng l\u1ea1c h\u1eadu n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec3u v\u00e0 gi\u1ea3i th\u00edch \u0111\u00fang. N\u00f3 t\u1ea1o ra s\u1ef1 t\u0129nh t\u1ea1i v\u00e0 c\u00e2n b\u1eb1ng c\u1ea7n thi\u1ebft trong x\u00e3 h\u1ed9i bu\u1ed5i giao th\u1eddi \u0111\u1ea7y nh\u1eefng h\u1ed7n lo\u1ea1n v\u00e0 b\u1ea5t an. N\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a m\u1edbi m\u00e0 n\u01b0\u1edbc Ph\u00e1p \u0111em \u0111\u1ebfn b\u1eb1ng cu\u1ed9c x\u00e2m chi\u1ebfm c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u00e3 t\u1ea1o ra nhi\u1ec1u khu\u1ea5y \u0111\u1ed9ng trong x\u00e3 h\u1ed9i n\u01b0\u1edbc Nam. N\u00f3 t\u1ea1o ra nhi\u1ec1u nh\u00e2n t\u1ed1 m\u1edbi t\u00edch c\u1ef1c nh\u01b0ng c\u0169ng sinh ra kh\u00f4ng \u00edt nh\u1eefng \u1ea3o t\u01b0\u1edfng cu\u1ed3ng d\u1ea1i.\u00a0 Ng\u01b0\u1eddi\u00a0 ta b\u1eaft \u0111\u1ea7u l\u1ed1i s\u1ed1ng ti\u00eau th\u1ee5 theo ki\u1ec3u ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y b\u1ea5t ch\u1ea5p l\u1ed1i s\u1ed1ng \u1ea5y d\u1eabn m\u00ecnh \u0111i \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u. Trong b\u00e0i <em>Tinh hoa An Nam <\/em>\u0111\u0103ng tr\u00ean L\u2019Annam Nouveau, s\u1ed1 180, ng\u00e0y 20 th\u00e1ng10 n\u0103m 1932 \u00f4ng vi\u1ebft: \u201cC\u00e1i v\u0103n h\u00f3a c\u1eb1n c\u1ed7i n\u00e0y, c\u00e1c \u00f4ng n\u00f3i, ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 l\u00e0m \u0111\u00fang khi x\u1ebfp n\u00f3 v\u00e0o lo\u1ea1i c\u00e1c v\u1eadt c\u0169 k\u1ef9 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a th\u1ebf gi\u1edbi \u00c1 ch\u00e2u v\u00e0o s\u1ef1 tr\u00ec tr\u1ec7 ng\u00e0n n\u0103m.<\/p>\n<p>Kh\u00f4ng, kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn n\u1ed7i nh\u01b0 c\u00e1c \u00f4ng ngh\u0129, c\u00e1i v\u0103n h\u00f3a n\u00e0y l\u00ean \u00e1n s\u1ef1 khu\u1ea5y \u0111\u1ed9ng h\u00e3o huy\u1ec1n ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i nh\u1eefng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng th\u1eadt s\u1ef1 v\u00e0 c\u00f3 nhi\u1ec1u l\u1ee3i \u00edch; n\u00f3 v\u1ee9t b\u1ecf nh\u1eefng h\u00e0nh vi l\u1ed9n x\u1ed9n m\u00e0 ng\u00e0y nay cho ph\u00e9p b\u1ecdn ng\u1ed1c l\u00e0m, nh\u01b0ng l\u1ea1i khuy\u1ebfn kh\u00edch nh\u1eefng vi\u1ec7c l\u00e0m h\u1ee3p l\u00fd v\u00e0 kh\u00f4n ngoan c\u1ee7a hi\u1ec1n nh\u00e2n v\u00ec h\u00f2a b\u00ecnh; n\u00f3 khuy\u00ean c\u00e1c ti\u1ec3u nh\u00e2n n\u00ean an ph\u1eadn v\u1edbi vai tr\u00f2 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng khi\u00eam nh\u01b0\u1eddng c\u1ee7a c\u00e1 nh\u00e2n m\u00ecnh, m\u00e0 nhi\u1ec7m v\u1ee5 tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft l\u00e0 m\u01b0u s\u1ed1ng cho ch\u00ednh m\u00ecnh, \u00edt ra s\u1ea3n xu\u1ea5t c\u00e1i m\u00e0 m\u00ecnh ti\u00eau th\u1ee5 ho\u1eb7c t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng; tr\u00e1i l\u1ea1i, n\u00f3 \u0111\u1ec1 ra cho c\u00e1c b\u1eadc qu\u00e2n t\u1eed m\u1ed9t ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng tu\u1ea7n t\u1ef1 h\u1eefu \u00edch cho c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, \u0111i t\u1eeb c\u00e1 nh\u00e2n m\u00ecnh cho \u0111\u1ebfn gia \u0111\u00ecnh, t\u1eeb gia \u0111\u00ecnh cho \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc v\u00e0 t\u1eeb \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc cho \u0111\u1ebfn to\u00e0n th\u1ebf gi\u1edbi\u201d.<\/p>\n<p>Qua c\u00e1c b\u00e0i vi\u1ebft c\u1ee7a \u00f4ng, \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 c\u00f3 th\u1ec3 b\u1eaft g\u1eb7p \u1edf Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh m\u1ed9t tr\u00ed th\u1ee9c T\u00e2y h\u1ecdc nh\u01b0ng v\u1eabn mang t\u00e2m h\u1ed3n c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n An Nam \u0111\u01b0\u1ee3c nu\u00f4i l\u1edbn t\u1eeb ph\u00f9 sa s\u00f4ng H\u1ed3ng, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi h\u0103ng h\u00e1i k\u00eau g\u1ecdi \u0111\u1ed5i m\u1edbi nh\u01b0ng c\u0169ng bi\u1ebft \u201cb\u1ea3o th\u1ee7\u201d khi c\u1ea7n thi\u1ebft.<\/p>\n<p>Theo \u00f4ng, \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i quy\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 xung \u0111\u1ed9t gi\u1eefa hai n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, ch\u00fang ta c\u1ea7n ph\u1ea3i t\u1ef1 t\u1ed5 ch\u1ee9c l\u1ea5y m\u1ed9t n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c c\u1ee7a ri\u00eang m\u00ecnh, x\u00e2y d\u1ef1ng nh\u1eefng con ng\u01b0\u1eddi An Nam v\u1eeba bi\u1ebft ti\u1ebfp thu nh\u1eefng ti\u1ebfn b\u1ed9 c\u1ee7a v\u0103n h\u00f3a nh\u00e2n lo\u1ea1i nh\u01b0ng v\u1eeba gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng ph\u1ea9m ch\u1ea5t truy\u1ec1n th\u1ed1ng c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c: \u201cN\u1ebfu c\u00f3 m\u1ed9t l\u00f2ng y\u00eau n\u01b0\u1edbc An Nam th\u1eadt s\u1ef1, n\u00f3 ph\u1ea3i g\u1eafn b\u00f3 v\u1edbi vi\u1ec7c kh\u00f4i ph\u1ee5c gi\u00e1 tr\u1ecb n\u1ec1n t\u1ea3ng v\u0103n h\u00f3a qu\u1ed1c gia x\u01b0a (\u2026). Ng\u01b0\u1eddi An Nam ph\u1ea3i gi\u1eef nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u1ea5t An Nam v\u00e0 v\u1eabn c\u00f3 ri\u00eang c\u1ee7a m\u00ecnh m\u1ed9t l\u00ed t\u01b0\u1edfng v\u1ec1 cu\u1ed9c s\u1ed1ng, v\u1ec1 s\u1ef1 t\u1ed1t \u0111\u1eb9p, s\u1ef1 cao th\u01b0\u1ee3ng, s\u1ef1 cao c\u1ea3. Ng\u01b0\u1eddi An Nam nh\u1ea5t thi\u1ebft ph\u1ea3i c\u00f3 tinh hoa ri\u00eang c\u1ee7a m\u00ecnh, c\u00f3 nh\u1eefng ph\u1ea9m ch\u1ea5t \u0111\u1eb7c th\u00f9, kh\u00e1c v\u1edbi nh\u1eefng t\u00e0i n\u0103ng th\u00edch nghi m\u00e0 nh\u1eefng s\u1ef1 ki\u1ec7n th\u1eddi s\u1ef1 \u0111\u00e3 t\u1ea1o n\u00ean. Song song v\u1edbi nh\u1eefng h\u00e0nh vi thu nh\u1eadn nh\u1eefng l\u1ee3i \u00edch v\u1eadt ch\u1ea5t c\u1ee7a hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i h\u00f3a, c\u1ea7n t\u1ea1o ra ch\u00ednh trong \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc ch\u00fang ta m\u1ed9t lu\u1ed3ng b\u1ea3o to\u00e0n b\u00f9 l\u1ea1i\u201d.<\/p>\n<ol start=\"2\">\n<li><strong> Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh v\u00e0 ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 v\u0103n minh phong t\u1ee5c Vi\u1ec7t Nam<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn m\u1ecdi v\u1ea5n \u0111\u1ec1 x\u00e3 h\u1ed9i, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 \u201cv\u0103n minh phong t\u1ee5c\u201d Vi\u1ec7t Nam. C\u1ee9 \u0111\u1ecdc b\u00e0i vi\u1ebft c\u1ee7a \u00f4ng v\u1ec1 c\u00e1ch \u0103n m\u1eb7c c\u1ee7a ph\u1ee5 n\u1eef Vi\u1ec7t Nam th\u1eddi b\u1ea5y gi\u1edd c\u0169ng \u0111\u1ee7 th\u1ea5y r\u1eb1ng \u00f4ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi r\u1ea5t ch\u1ecbu kh\u00f3 quan s\u00e1t. Trong b\u00e0i vi\u1ebft \u0111\u0103ng tr\u00ean chuy\u00ean m\u1ee5c <em>Nh\u1eddi \u0111\u00e0n b\u00e0 <\/em>(\u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng t\u1ea1p ch\u00ed s\u1ed1 15), v\u1edbi b\u00fat danh \u0110\u00e0o Th\u1ecb Loan, \u00f4ng mang \u0111\u1ebfn cho ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc nhi\u1ec1u kh\u00e1m ph\u00e1 th\u00fa v\u1ecb v\u1ec1 trang ph\u1ee5c c\u1ee7a ph\u1ee5 n\u1eef Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 20; th\u00f3i quen \u0103n m\u1eb7c k\u00edn \u0111\u00e1o c\u1ee7a h\u1ecd, t\u00e2m l\u00ed \u01b0a c\u00e1i \u0111\u1eb9p gi\u1ea3n d\u1ecb, ch\u1ea5t ph\u00e1c, kh\u00f4ng th\u00edch s\u1ef1 n\u1ed5i b\u1eadt, kh\u00e1c ng\u01b0\u1eddi: \u201cNg\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n b\u00e0 n\u01b0\u1edbc Nam n\u1ebft thu\u1ea7n, kh\u0103n \u00e1o c\u0169ng thu\u1ea7n. Ngh\u1ec1 l\u00e0m d\u00e1ng th\u1ef1c v\u1ee5ng. C\u00e1i n\u00f3n, c\u00e1i kh\u0103n, \u0111\u00f4i d\u00e9p, c\u1eb7p \u00e1o, m\u1ed9t ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 nhau c\u1ea3 m\u1ed9t ngh\u00ecn. H\u01a1n k\u00e9m nhau ch\u1eb3ng qua \u1edf c\u00e1i \u0111\u01b0\u1eddng ng\u00f4i, c\u00e1i m\u00e1i t\u00f3c, c\u00e1i gi\u1ecdt kh\u0103n, c\u00e1i \u0111u\u00f4i g\u00e0, vu\u00f4ng tr\u00f2n, ngay l\u1ec7ch kh\u00e1c nhau m\u1ed9t ch\u00fat m\u00e0 th\u00f4i, s\u00e0nh m\u1eaft m\u1edbi ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c\u201d<em>.<\/em><\/p>\n<p>C\u00e1ch mi\u00eau t\u1ea3 k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng c\u1ee7a Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh v\u1ec1 trang ph\u1ee5c \u1edf nh\u00e0, trang ph\u1ee5c l\u1ec5 t\u1ebft, chi\u1ebfc n\u00f3n \u0111\u1ed9i \u0111\u1ea7u, \u0111\u00f4i d\u00e9p cong quai, trang s\u1ee9c\u2026 l\u00e0 nh\u1eefng t\u01b0 li\u1ec7u qu\u00ed cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi mu\u1ed1n t\u00ecm hi\u1ec3u v\u0103n h\u00f3a trang ph\u1ee5c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam. Trang ph\u1ee5c l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a v\u0103n h\u00f3a d\u00e2n t\u1ed9c. Qua trang ph\u1ee5c c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh ch\u1ea5t c\u1ee7a kh\u00ed h\u1eadu, \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng c\u1ee7a cu\u1ed9c s\u1ed1ng lao \u0111\u1ed9ng v\u00e0 quan ni\u1ec7m th\u1ea9m m\u0129 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n trong m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc. Ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam th\u1eddi x\u01b0a v\u1ed1n \u01b0a nh\u1eefng m\u00e0u \u00e2m t\u00ednh nh\u01b0 m\u00e0u n\u00e2u, m\u00e0u g\u1ee5 &#8211; m\u00e0u c\u1ee7a \u0111\u1ea5t (\u1edf mi\u1ec1n B\u1eafc) ho\u1eb7c m\u00e0u \u0111en &#8211; m\u00e0u c\u1ee7a b\u00f9n (\u1edf mi\u1ec1n Nam) v\u00ec n\u00f3 ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi l\u1ed1i s\u1ed1ng t\u1ebf nh\u1ecb, k\u00edn \u0111\u00e1o, g\u1ea7n g\u0169i v\u1edbi thi\u00ean nhi\u00ean, v\u1edbi cu\u1ed9c s\u1ed1ng lao \u0111\u1ed9ng. H\u00ecnh \u1ea3nh ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef chi\u1ebfc \u00e1o the th\u00e2m n\u1ec1n n\u00e3, qu\u1ea7n l\u0129nh, t\u00f3c b\u1ecf \u0111u\u00f4i g\u00e0, ch\u00e2n \u0111i \u0111\u00f4i d\u00e9p cong \u0111\u00e3 l\u00e0 m\u1ed9t bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1eb9p c\u1ee7a v\u0103n h\u00f3a d\u00e2n t\u1ed9c. N\u00f3 \u0111\u00e3 \u0111i v\u00e0o th\u01a1 ca, h\u1ed9i h\u1ecda l\u00e0m say l\u00f2ng bi\u1ebft bao nhi\u00eau th\u1ebf h\u1ec7. Ch\u1eb3ng th\u1ebf m\u00e0 Nguy\u1ec5n Nh\u01b0\u1ee3c Ph\u00e1p, m\u1ed9t trong nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi con trai t\u00e0i hoa c\u1ee7a Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng c\u00e2u th\u01a1 r\u1ea5t hay:<\/p>\n<p><em>Kh\u0103n nh\u1ecf, \u0111u\u00f4i g\u00e0 cao,<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Em \u0111eo gi\u1ea3i y\u1ebfm \u0111\u00e0o<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Qu\u1ea7n l\u0129nh \u00e1o the m\u1edbi,<\/em><\/p>\n<p><em>Tay c\u1ea7m n\u00f3n quai thao.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0 Me c\u01b0\u1eddi: Th\u1ea7y n\u00f3 tr\u00f4ng!<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Ch\u00e2n \u0111i \u0111\u00f4i d\u00e9p cong<\/em><\/p>\n<p><em>Con t\u00f4i xinh xinh qu\u00e1!<\/em><\/p>\n<p><em>Bao gi\u1edd c\u00f4 l\u1ea5y ch\u1ed3ng?<\/em><\/p>\n<p><em>(Ch\u00f9a H\u01b0\u01a1ng)<\/em><\/p>\n<p>C\u1ee9 \u0111\u1ecdc b\u00e0i vi\u1ebft n\u00e0y th\u00ec th\u1ea5y ph\u1ee5 n\u1eef Vi\u1ec7t Nam ng\u00e0y x\u01b0a v\u00e0 ph\u1ee5 n\u1eef Vi\u1ec7t Nam ng\u00e0y nay c\u00e1ch \u0103n m\u1eb7c kh\u00e1c nhau nhi\u1ec1u l\u1eafm. C\u00f3 l\u1ebd s\u1ef1 kh\u00e1c nhau \u0111\u00f3 b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb nh\u1eefng quan ni\u1ec7m v\u1ec1 c\u00e1i \u0111\u1eb9p c\u1ee7a m\u1ed7i th\u1eddi \u0111\u1ea1i v\u00e0 v\u1ecb tr\u00ed c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef trong gia \u0111\u00ecnh v\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i. Th\u1eddi\u00a0 nay, ph\u1ee5 n\u1eef ng\u00e0y c\u00e0ng \u0111\u1eb9p h\u01a1n, duy\u00ean d\u00e1ng h\u01a1n v\u1edbi \u0111\u1ee7 lo\u1ea1i trang ph\u1ee5c, \u0111\u1ee7 m\u1ecdi phong c\u00e1ch v\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ecbu nhi\u1ec1u thi\u1ec7t th\u00f2i trong \u0103n m\u1eb7c, trang \u0111i\u1ec3m b\u1edfi c\u00e1c quan ni\u1ec7m phong ki\u1ebfn nh\u01b0 th\u1eddi x\u01b0a. Nh\u01b0ng sao v\u1eabn c\u1ee9 th\u1ea5y ti\u1ebfc nu\u1ed1i h\u00ecnh \u1ea3nh c\u00e1c b\u00e0, c\u00e1c m\u1eb9 v\u1edbi c\u00e1i kh\u0103n m\u1ecf qu\u1ea1 \u0111\u1ed9i \u0111\u1ea7u, h\u00e0m r\u0103ng \u0111en nh\u00e1nh \u201cc\u01b0\u1eddi nh\u01b0 m\u00f9a thu t\u1ecfa n\u1eafng\u201d \u0111ang d\u1ea7n m\u1ea5t \u0111i \u1edf c\u00e1c l\u00e0ng qu\u00ea. Th\u01b0\u01a1ng cho nh\u1eefng v\u1ebb \u0111\u1eb9p gi\u1ea3n d\u1ecb, c\u1ed5 k\u00ednh \u0111ang d\u1ea7n d\u1ea7n mai m\u1ed9t kh\u00f4ng c\u00e1ch g\u00ec c\u01b0\u1ee1ng l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c. C\u00f3 l\u1ebd v\u00e0i ch\u1ee5c n\u0103m n\u1eefa, \u0111\u1ec3 nh\u00ecn th\u1ea5y ki\u1ec3u ph\u1ee5c s\u1ee9c m\u1ed9t th\u1eddi l\u00e0 l\u1ecbch s\u1ef1, n\u1ec1n n\u00e3 nh\u1ea5t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef n\u01b0\u1edbc Nam, ng\u01b0\u1eddi ta ph\u1ea3i v\u00e0o \u0111\u1ebfn b\u1ea3o t\u00e0ng v\u0103n h\u00f3a!<\/p>\n<p>Khi vi\u1ebft b\u00e0i n\u00e0y trong vai m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef, Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh c\u0169ng \u0111\u00e3 \u00fd th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a n\u00f3. \u00d4ng vi\u1ebft: \u201cvi\u1ec7c t\u1ea3 c\u00e1ch \u0103n m\u1eb7c, tuy ng\u01b0\u1eddi h\u1eb9p suy ngh\u0129 l\u00e0 nh\u1ea3m, kh\u00f4ng n\u00ean d\u01b0 h\u01a1i m\u00e0 ch\u00e9p ra s\u00e1ch nh\u01b0ng em ngh\u0129 c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t vi\u1ec7c hay. Nh\u1eefng b\u1eadc cao ki\u1ebfn xem \u0111i\u1ec1u g\u00ec c\u0169ng c\u00f3 ngh\u0129a. C\u00e1ch \u0103n m\u1eb7c t\u1ecf \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh \u0111\u1ed9 v\u0103n minh m\u1ed9t th\u1eddi. C\u00e1c \u00f4ng th\u00edch xem s\u1eed k\u00ed, ch\u1eafc r\u1eb1ng c\u0169ng ti\u1ebfc kh\u00f4ng c\u00f3 s\u00e1ch n\u00e0o n\u00f3i cho ta bi\u1ebft c\u00e1c c\u1ee5 n\u01b0\u1edbc ta t\u1eeb \u0111\u1eddi th\u01b0\u1ee3ng c\u1ed5 \u0111\u1ebfn gi\u1edd \u0103n m\u1eb7c ra l\u00e0m sao. \u00d4ng n\u00e0o bi\u1ebft ti\u1ebfc \u0111i\u1ec1u khuy\u1ebft c\u1ee7a s\u1eed k\u00fd \u1ea5y th\u00ec ch\u1eafc r\u1eb1ng kh\u00f4ng cho em l\u00e0 \u0111\u1ee9a n\u00f3i nh\u1ea3m\u2026 Ng\u01b0\u1eddi \u1edf xa ho\u1eb7c ng\u01b0\u1eddi m\u1ea5y n\u0103m v\u1ec1 sau, ch\u1eafc h\u1eb3n r\u1ed3i c\u0169ng khen cho th\u1ecb n\u00e0y c\u00f3 c\u00f4ng l\u01b0u l\u1ea1i m\u1ea5y c\u00e1i \u1ea3nh t\u01b0\u1ee3ng th\u1eddi hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i\u201d<a href=\"http:\/\/khoavanhoc-ngonngu.edu.vn\/home\/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=1934:nguyn-vn-vnh-va-vn-hoa-ong-tay&amp;catid=63:vn-hc-vit-nam&amp;Itemid=106#_ftn8\" name=\"_ftnref\">[7]<\/a>.<\/p>\n<p>N\u00f3i \u0111\u1ebfn Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh v\u1edbi vai tr\u00f2 m\u1ed9t nh\u00e0 v\u0103n h\u00f3a \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ec9 20, ph\u1ea3i nh\u1eafc \u0111\u1ebfn c\u00f4ng tr\u00ecnh m\u00e0 \u00f4ng r\u1ea5t t\u00e2m huy\u1ebft \u0111\u00f3 l\u00e0 cu\u1ed1n s\u00e1ch v\u1ec1 c\u00e1c b\u00e0i \u0111\u1ed3ng dao, nh\u1eefng c\u00e2u h\u00e1t ru v\u00e0 c\u00e1c tr\u00f2 ch\u01a1i d\u00e2n gian d\u00e0nh cho tr\u1ebb em c\u00f3 t\u00ean l\u00e0 <em>Tr\u1ebb con h\u00e1t tr\u1ebb con ch\u01a1i<\/em>. C\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng c\u00f4ng tr\u00ecnh \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u1edf l\u0129nh v\u1ef1c s\u01b0u t\u1ea7m v\u0103n h\u1ecdc d\u00e2n gian \u1edf n\u01b0\u1edbc ta. M\u1ed9t cu\u1ed1n s\u00e1ch m\u1ecfng, nh\u01b0ng mang \u0111\u1ea7y \u00fd ngh\u0129a. N\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec7n l\u00f2ng y\u00eau c\u00e1i \u0111\u1eb9p c\u1ee7a v\u0103n h\u00f3a d\u00e2n t\u1ed9c, s\u1ef1 tr\u00e2n tr\u1ecdng c\u00e1c gi\u00e1 tr\u1ecb truy\u1ec1n th\u1ed1ng, v\u00e0 t\u1ea5m l\u00f2ng \u0111au \u0111\u00e1u mu\u1ed1n gi\u1eef l\u1ea1i cho c\u00e1c th\u1ebf h\u1ec7 tr\u1ebb em Vi\u1ec7t Nam nh\u1eefng tinh hoa \u0111\u00e3 nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng t\u00e2m h\u1ed3n c\u00e1c em t\u1eeb l\u00fac b\u00e9 th\u01a1: \u201cC\u00f2n c\u00f3 quy\u1ec3n s\u00e1ch t\u1eadp \u0111\u1ecdc n\u00e0o t\u1ed1t h\u01a1n quy\u1ec3n s\u00e1ch mang l\u1ea1i cho tr\u1ebb em nh\u1eefng b\u00e0i h\u00e1t gi\u1ed1ng nh\u01b0 nh\u1eefng b\u00e0i h\u00e1t nho nh\u1ecf d\u1ec5 th\u01b0\u01a1ng, c\u00f3 v\u1ea7n, c\u00f3 nh\u1ecbp m\u00e0 m\u1eb9 em, ch\u1ecb l\u1edbn c\u1ee7a em v\u00e0 v\u00fa nu\u00f4i c\u1ee7a em \u0111\u00e3 d\u1ea1y em b\u1eb7p b\u1eb9 h\u00e1t \u0111\u1ec3 t\u1eadp n\u00f3i nh\u1eefng ti\u1ebfng \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a ng\u00f4n ng\u1eef\u201d<a href=\"http:\/\/khoavanhoc-ngonngu.edu.vn\/home\/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=1934:nguyn-vn-vnh-va-vn-hoa-ong-tay&amp;catid=63:vn-hc-vit-nam&amp;Itemid=106#_ftn9\" name=\"_ftnref\"><em>[8]<\/em><\/a>.<\/p>\n<p>Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh th\u1ec3 hi\u1ec7n s\u1ef1 n\u0103ng n\u1ed5 c\u1ee7a \u00f4ng, ngay c\u1ea3 trong l\u0129nh v\u1ef1c nghi\u00ean c\u1ee9u v\u0103n h\u00f3a d\u00e2n gian, khi \u00f4ng quy\u1ebft t\u00e2m \u0111\u1ee9ng l\u00ean l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 x\u01b0\u1edbng cho m\u1ed9t c\u00f4ng tr\u00ecnh nghi\u00ean c\u1ee9u c\u00e1c b\u00e0i \u0111\u1ed3ng dao, h\u00e1t ru v\u00e0 tr\u00f2 ch\u01a1i d\u00e2n gian d\u00e0nh cho tr\u1ebb nh\u1ecf. \u00d4ng hy v\u1ecdng t\u1eeb s\u1ef1 kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng c\u1ee7a m\u00ecnh, s\u1ebd k\u00eau g\u1ecdi \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng chuy\u00ean gia v\u00e0 c\u1ea3 nh\u1eefng b\u1ea1n \u0111\u1ecdc kh\u1eafp n\u01a1i h\u01b0\u1edfng \u1ee9ng \u0111\u1ec3 c\u00f3 m\u1ed9t c\u00f4ng tr\u00ecnh ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng v\u1ec1 v\u0103n h\u1ecdc d\u00e2n gian, m\u1ed9t l\u0129nh v\u1ef1c m\u00e0 n\u1ebfu kh\u00f4ng b\u1ecf c\u00f4ng nghi\u00ean c\u1ee9u t\u1eeb b\u00e2y gi\u1edd, s\u1ef1 phong ph\u00fa c\u1ee7a n\u00f3 s\u1ebd ng\u00e0y c\u00e0ng mai m\u1ed9t.<\/p>\n<p>R\u1ea5t c\u1ea7n m\u1eabn, \u00f4ng \u0111\u0103ng nh\u1eefng b\u00e0i vi\u1ebft v\u1ec1 \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a m\u00ecnh l\u00ean c\u00e1c s\u1ed1 b\u00e1o <em>L\u2019Annam Nouveau<\/em> m\u00e0 \u00f4ng l\u00e0m ch\u1ee7 b\u00fat, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi m\u1eddi g\u1ecdi \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 tham gia \u0111\u00f3ng g\u00f3p cho c\u00f4ng tr\u00ecnh c\u1ee7a m\u00ecnh: \u201cNh\u01b0 ch\u00fang t\u00f4i c\u00f3 c\u1ea3m t\u01b0\u1edfng l\u00e0 quy\u1ec3n s\u00e1ch in ra \u0111\u1ea7u ti\u00ean n\u00e0y s\u1ebd khuy\u1ebfn kh\u00edch vi\u1ec7c in ra nhi\u1ec1u quy\u1ec3n kh\u00e1c n\u1eefa. B\u1edfi v\u00ec n\u00f3 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 v\u00e0 c\u0169ng b\u1edfi v\u00ec nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh nh\u1eefng b\u00e0i h\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eadp h\u1ee3p l\u1ea1i ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eadt \u0111\u00fang theo nguy\u00ean b\u1ea3n. Ch\u00fang t\u00f4i m\u1eddi c\u00e1c \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 tham gia v\u00e0o m\u1ed9t c\u00f4ng vi\u1ec7c m\u1edf \u0111\u1ea7u c\u00f3 t\u00ednh ch\u1ea5t \u0111\u1ec3 l\u00e0m d\u1ec5 d\u00e0ng nhi\u1ec7m v\u1ee5 c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi \u0111\u1ec3 ho\u00e0n th\u00e0nh n\u1ed1t c\u00e1i c\u00f4ng tr\u00ecnh s\u01b0u t\u1ea7m r\u1ea5t h\u1ea5p d\u1eabn n\u00e0y\u201d.<\/p>\n<p>\u0110\u1ecdc nh\u1eefng trang vi\u1ebft c\u1ee7a \u00f4ng v\u1ec1 cu\u1ed1n s\u00e1ch m\u00e0 \u00f4ng \u1ea5p \u1ee7, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc c\u1ea3m nh\u1eadn m\u1ed9t Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00e1c v\u1edbi m\u1ed9t Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh\u00a0 s\u1eafc s\u1ea3o, quy\u1ebft li\u1ec7t, \u01b0a ch\u00e2m bi\u1ebfm, gi\u1ec5u c\u1ee3t c\u1ee7a th\u01b0\u1eddng ng\u00e0y khi \u00f4ng say s\u01b0a n\u00f3i v\u1ec1 c\u00e1c tr\u00f2 ch\u01a1i, nh\u1eefng b\u00e0i h\u00e1t ru, h\u00e1t v\u00ed, h\u00e1t \u0111\u1ed1. V\u1edbi suy ngh\u0129 c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi y\u00eau c\u00e1i \u0111\u1eb9p, y\u00eau s\u1ef1 ti\u1ebfn b\u1ed9 v\u00e0 \u01b0a th\u00edch c\u1ea3i c\u00e1ch th\u00ec \u0111\u00e2y th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 m\u1ed9t c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a quan tr\u1ecdng trong vi\u1ec7c l\u00e0m \u0111\u1eb9p th\u00eam v\u1ed1n v\u0103n h\u00f3a c\u1ee7a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc ta: \u201cCh\u00ednh c\u00f4ng tr\u00ecnh n\u00e0y m\u00e0 ch\u00fang t\u00f4i \u0111ang ch\u1edd \u0111\u1ee3i \u0111\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u1eb9p th\u00eam ng\u00f4n ng\u1eef c\u1ee7a ch\u00fang ta l\u00ean r\u1ea5t nhi\u1ec1u, h\u01a1n c\u1ea3 nh\u1eefng s\u00e1ng t\u00e1c nhi\u1ec1u khi l\u1ed1 l\u0103ng c\u1ee7a nh\u1eefng nh\u00e0 v\u0103n nhi\u1ec1u khi t\u1ef1 cho m\u00ecnh l\u00e0 hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i\u201d<em>.<\/em><\/p>\n<p>Qua c\u00e1c c\u00f4ng tr\u00ecnh d\u1ecbch thu\u1eadt v\u00e0 c\u00e1c b\u00e0i ti\u1ec3u lu\u1eadn v\u1ec1 v\u0103n h\u00f3a \u2013 x\u00e3 h\u1ed9i c\u1ee7a m\u00ecnh, Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh \u0111\u00e3 g\u00f3p ph\u1ea7n v\u00e0o vi\u1ec7c m\u1edf ra con \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i t\u1edbi m\u1ed9t cu\u1ed9c c\u1ea3i c\u00e1ch m\u1ea1nh m\u1ebd v\u1ec1 v\u0103n h\u00f3a tr\u00ean kh\u1eafp Vi\u1ec7t Nam nh\u1eefng n\u0103m 1930. Nh\u1eefng b\u00e0i vi\u1ebft v\u1ec1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 v\u0103n h\u00f3a c\u1ee7a \u00f4ng h\u1ebft s\u1ee9c phong ph\u00fa m\u00e0 trong khu\u00f4n kh\u1ed5 c\u1ee7a m\u1ed9t b\u00e0i b\u00e1o ch\u00fang t\u00f4i kh\u00f3 l\u00f2ng chuy\u1ec3n t\u1ea3i h\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c. Tr\u00ean \u0111\u00e2y ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 n\u00e9t kh\u00e1i qu\u00e1t nh\u1ea5t cho th\u1ea5y m\u1ed9t ph\u1ea7n ch\u00e2n dung Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh v\u1edbi vai tr\u00f2 m\u1ed9t nh\u00e0 v\u0103n h\u00f3a \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ec9 20. Trong b\u1ed1i c\u1ea3nh \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc \u0111ang \u0111\u1ed5i m\u1edbi v\u00e0 h\u1ed9i nh\u1eadp v\u1edbi th\u1ebf gi\u1edbi nh\u01b0 hi\u1ec7n nay, vi\u1ec7c t\u00ecm hi\u1ec3u l\u1ea1i c\u00e1c b\u00e0i h\u1ecdc v\u1ec1 giao l\u01b0u, h\u1ed9i nh\u1eadp t\u1eeb c\u00e1c b\u1eadc ti\u1ec1n nh\u00e2n c\u00f3 m\u1ed9t \u00fd ngh\u0129a v\u00f4 c\u00f9ng quan tr\u1ecdng. Nh\u1eefng th\u1ebf h\u1ec7 tr\u00ed th\u1ee9c \u01b0u t\u00fa trong b\u1ed1i c\u1ea3nh giao l\u01b0u v\u0103n h\u00f3a v\u1edbi ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 20 kh\u00f4ng nh\u1eefng \u0111\u00e3 \u0111\u00f3ng tr\u1ecdn vai tr\u00f2 to l\u1edbn c\u1ee7a h\u1ecd trong qu\u00e1 kh\u1ee9 m\u00e0 c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebfp t\u1ee5c tham gia v\u00e0o cu\u1ed9c \u0111i t\u1edbi v\u1edbi th\u1ebf gi\u1edbi c\u1ee7a ch\u00fang ta h\u00f4m nay b\u1eb1ng nh\u1eefng b\u00e0i h\u1ecdc v\u1eabn c\u00f2n nguy\u00ean gi\u00e1 tr\u1ecb. V\u00e0 vi\u1ec7c c\u1ee7a ch\u00fang ta \u2013 nh\u1eefng h\u1eadu sinh l\u00e0 h\u00e3y bi\u1ebft nh\u00ecn t\u1eeb h\u1ecd, \u0111\u1ed1i chi\u1ebfu v\u00e0 ng\u1eabm ngh\u0129\u2026<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>T\u00c0I LI\u1ec6U THAM KH\u1ea2O<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li>\u0110\u1eb7ng Anh \u0110\u00e0o (2001), <em>Gi\u00f3 \u0110\u00f4ng gi\u00f3 T\u00e2y: \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng v\u00e0 giao thoa trong v\u0103n h\u1ecdc Vi\u1ec7t Nam hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i<\/em>. <em>H\u1ee3p tuy\u1ec3n c\u00f4ng tr\u00ecnh nghi\u00ean c\u1ee9u<\/em>, Nxb Gi\u00e1o d\u1ee5c, H\u00e0 N\u1ed9i.<\/li>\n<li>Phan Ng\u1ecdc (2006), <em>S\u1ef1 ti\u1ebfp x\u00fac v\u0103n h\u00f3a Vi\u1ec7t Nam v\u1edbi Ph\u00e1p<\/em>, Nxb V\u0103n h\u00f3a th\u00f4ng tin v\u00e0 Vi\u1ec7n v\u0103n h\u00f3a, H\u00e0 N\u1ed9i.<\/li>\n<li>Yoshiharu Tsuboi (1999), <em>N\u01b0\u1edbc \u0110\u1ea1i Nam \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi Ph\u00e1p v\u00e0 Trung Hoa<\/em>, Nxb Tr\u1ebb.<\/li>\n<li>Ho\u00e0ng Ti\u1ebfn, <em>D\u1ecbch gi\u1ea3 Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh \u2013 chi\u1ebfc c\u1ea7u n\u1ed1i v\u0103n h\u00f3a \u0110\u00f4ng T\u00e2y<\/em>, Ngu\u1ed3n:<a href=\"http:\/\/www.chungta.com\/\">www.chungta.com<\/a>.<\/li>\n<li>Christopher E. Goscha, <em>\u201cNg\u01b0\u1eddi man di hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i\u201d- Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh v\u00e0 t\u00ednh ph\u1ee9c t\u1ea1p c\u1ee7a cu\u1ed9c canh t\u00e2n thu\u1ed9c \u0111\u1ecba \u1edf Vi\u1ec7t Nam.<\/em><em>(<\/em><a href=\"http:\/\/www.er.uqam.ca\/nobel\/r26645\/documents\/articles\/NguyenVanVinh.pdf\">&#8216;THE MODERN BARBARIAN&#8217;: NGUYEN VAN VINH AND THE COMPLEXITY OF <strong>&#8230;<\/strong><\/a><\/li>\n<\/ol>\n<p><a href=\"http:\/\/khoavanhoc-ngonngu.edu.vn\/home\/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=1934:nguyn-vn-vnh-va-vn-hoa-ong-tay&amp;catid=63:vn-hc-vit-nam&amp;Itemid=106#_ftnref\" name=\"_ftn1\">*<\/a> Th\u1ea1c s\u0129, nghi\u00ean c\u1ee9u sinh Tr\u01b0\u1eddng \u0110\u1ea1i h\u1ecdc KHXH v\u00e0 Nh\u00e2n v\u0103n \u2013 \u0110HQG TP.HCM<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/khoavanhoc-ngonngu.edu.vn\/home\/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=1934:nguyn-vn-vnh-va-vn-hoa-ong-tay&amp;catid=63:vn-hc-vit-nam&amp;Itemid=106#_ftnref\" name=\"_ftn2\">[1]<\/a> Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh, <em>Ti\u1ebfng Ph\u00e1p, ti\u1ebfng \u0111\u1ec3 tranh lu\u1eadn, <\/em>L\u2019Annam Nouveau, s\u1ed1 466 ng\u00e0y 01\/8\/1935.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/khoavanhoc-ngonngu.edu.vn\/home\/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=1934:nguyn-vn-vnh-va-vn-hoa-ong-tay&amp;catid=63:vn-hc-vit-nam&amp;Itemid=106#_ftnref\" name=\"_ftn3\"><\/a>\u00a0[2] Chritophe E. Gocha, <em>\u201cLe barbare moderne\u201d: Nguyen Van Vinh et la comletit\u00e9 de la modernisation coloniale au Vietnam <\/em><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/khoavanhoc-ngonngu.edu.vn\/home\/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=1934:nguyn-vn-vnh-va-vn-hoa-ong-tay&amp;catid=63:vn-hc-vit-nam&amp;Itemid=106#_ftnref\" name=\"_ftn4\">[3]<\/a> Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh, <em>Gi\u1ea7y d\u00e9p, <\/em>L\u2019Annam Nouveau, s\u1ed1 206, ng\u00e0y 09\/01\/1933.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/khoavanhoc-ngonngu.edu.vn\/home\/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=1934:nguyn-vn-vnh-va-vn-hoa-ong-tay&amp;catid=63:vn-hc-vit-nam&amp;Itemid=106#_ftnref\" name=\"_ftn5\">[4]<\/a> Tr\u1ea7n Ng\u1ecdc Th\u00eam (2000), <em>C\u01a1 s\u1edf v\u0103n h\u00f3a Vi\u1ec7t Nam<\/em>, Nxb Gi\u00e1o d\u1ee5c, H\u00e0 N\u1ed9i.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/khoavanhoc-ngonngu.edu.vn\/home\/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=1934:nguyn-vn-vnh-va-vn-hoa-ong-tay&amp;catid=63:vn-hc-vit-nam&amp;Itemid=106#_ftnref\" name=\"_ftn6\">[5]<\/a> Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh, <em>Nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng v\u1eadt ch\u1ea5t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi An Nam, <\/em>L\u2019Annam Nouveau, s\u1ed1 133 ng\u00e0y 08\/5\/1932.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/khoavanhoc-ngonngu.edu.vn\/home\/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=1934:nguyn-vn-vnh-va-vn-hoa-ong-tay&amp;catid=63:vn-hc-vit-nam&amp;Itemid=106#_ftnref\" name=\"_ftn7\">[6]<\/a> Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh, <em>Th\u1ee9c \u0103n th\u1ecbt v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi An Nam, <\/em>L\u2019Annam Nouveau,\u00a0 s\u1ed1 34, ng\u00e0y 28\/5\/1931<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/khoavanhoc-ngonngu.edu.vn\/home\/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=1934:nguyn-vn-vnh-va-vn-hoa-ong-tay&amp;catid=63:vn-hc-vit-nam&amp;Itemid=106#_ftnref\" name=\"_ftn8\">[7]<\/a> <em>Nh\u1eddi \u0111\u00e0n b\u00e0 (V\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u0103n m\u1eb7c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef), \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng t\u1ea1p ch\u00ed s\u1ed1 15,<\/em> Jeudi 21 Aout 1913.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/khoavanhoc-ngonngu.edu.vn\/home\/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=1934:nguyn-vn-vnh-va-vn-hoa-ong-tay&amp;catid=63:vn-hc-vit-nam&amp;Itemid=106#_ftnref\" name=\"_ftn9\">[8]<\/a> L\u1eddi t\u1ef1a tuy\u1ec3n t\u1eadp <em>Tr\u1ebb con h\u00e1t tr\u1ebb con ch\u01a1i<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>L\u1eddi gi\u1edbi thi\u1ec7u c\u1ee7a BBT tannamtu.com N\u0103m 2008, t\u00f4i nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c cu\u1ed9c \u0111i\u1ec7n tho\u1ea1i c\u1ee7a m\u1ed9t c\u00f4 gi\u00e1o t\u1eeb t\u1ec9nh B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng, tr\u00ecnh b\u00e0y v\u1ec1 nguy\u1ec7n v\u1ecdng mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp c\u1eadn v\u1edbi c\u00e1c t\u00e0i li\u1ec7u li\u00ean quan \u0111\u1ebfn s\u1ef1 nghi\u1ec7p c\u1ee7a h\u1ecdc gi\u1ea3 Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh. C\u00f4 t\u00ean l\u00e0 T\u1ea1 Anh Th\u01b0. V\u1edbi l\u1ed1i t\u01b0 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":31,"featured_media":1900,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[41,14,44],"tags":[26,23,97,87,95,105,32,42,27,107,93,22,20,30,106,86,53,55,34,33,94,96,54,28,31,51,25,36],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/wp-content\/uploads\/2015\/06\/nguyn-vn-vnh.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2041"}],"collection":[{"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/31"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2041"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2041\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2046,"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2041\/revisions\/2046"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1900"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2041"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2041"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2041"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}