{"id":1584,"date":"2014-10-15T16:27:00","date_gmt":"2014-10-15T09:27:00","guid":{"rendered":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/?p=1584"},"modified":"2014-10-15T16:24:23","modified_gmt":"2014-10-15T09:24:23","slug":"nguoi-khai-mo-hoat-dong-bo-ch-xuat-ban","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/?p=1584","title":{"rendered":"Ng\u01b0\u1eddi khai m\u1edf ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng b&aacute;o ch&iacute;, xu\u1ea5t b\u1ea3n"},"content":{"rendered":"<p align=\"justify\"><\/p>\n<p align=\"justify\"><strong>N\u1eeda \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 XX, trong b\u1ed1i c\u1ea3nh x\u00e3 h\u1ed9i thu\u1ed9c \u0111\u1ecba v\u00e0 tr\u00ean ti\u1ebfn tr\u00ecnh hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i h\u00f3a \u0111\u1eddi s\u1ed1ng v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng &#8211; h\u1ecdc thu\u1eadt Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n nh\u1eefng g\u01b0\u01a1ng m\u1eb7t m\u1edbi: \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00e1c doanh nh\u00e2n, c\u00f3 c\u1ea3 doanh nh\u00e2n l\u00e0m ch\u00ednh tr\u1ecb s\u01a1 khai tr\u00ean l\u0129nh v\u1ef1c v\u0103n h\u00f3a. L\u00e0 doanh nh\u00e2n, h\u1ecd g\u00f3p ph\u1ea7n khai m\u1edf v\u00e0 t\u1ed5 ch\u1ee9c n\u00ean \u0111\u1eddi s\u1ed1ng v\u0103n h\u00f3a, b\u00e1o ch\u00ed, xu\u1ea5t b\u1ea3n s\u00f4i \u0111\u1ed9ng trong ng\u00f3t 40 n\u0103m t\u00ednh t\u1eeb th\u1eadp ni\u00ean \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 XX. Trong vai tr\u00f2 ch\u1ee7 b\u00e1o, ch\u1ee7 xu\u1ea5t b\u1ea3n, h\u1ecd c\u00f2n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u1ef1c hi\u1ec7n tr\u1ef1c ti\u1ebfp c\u00e1c \u00fd \u0111\u1ed3 khai s\u00e1ng ho\u1eb7c \u0111\u1ed5i m\u1edbi ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng, h\u1ecdc thu\u1eadt \u1edf t\u01b0 c\u00e1ch h\u1ecdc gi\u1ea3, d\u1ecbch gi\u1ea3, k\u1ecbch t\u00e1c gia, nh\u00e0 v\u0103n, nh\u00e0 th\u01a1. v\u00e0, qu\u1ea3 th\u1ef1c \u1edf ch\u1eebng m\u1ef1c n\u00e0o \u0111\u00f3 h\u1ecd th\u1eadt ch\u00edn ch\u1eafn, nh\u01b0ng c\u0169ng th\u1eadt ng\u00e2y th\u01a1, c\u00f3 v\u1ebb nh\u01b0 h\u1ecd mu\u1ed1n tham gia ch\u00ednh tr\u1ecb, nh\u01b0ng k\u1ebft th\u00fac h\u1ecd l\u1ea1i l\u00e0 nh\u00e0 v\u0103n, nh\u00e0 v\u0103n h\u00f3a&#8230;<\/strong><\/p>\n<p align=\"justify\"><strong><a href=\"https:\/\/tannamtu.id.vn\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/Untitled.jpg\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"938\" height=\"772\" title=\"Untitled\" style=\"display: inline; background-image: none;\" alt=\"Untitled\" src=\"https:\/\/tannamtu.id.vn\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/Untitled_thumb.jpg\" border=\"0\"><\/a><\/strong><\/p>\n<p align=\"justify\"><strong><br \/><\/strong><\/p>\n<p align=\"justify\"><strong>Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh (1882 &#8211; 1936), ng\u01b0\u1eddi kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng c\u00f4ng cu\u1ed9c truy\u1ec1n b\u00e1 ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef, c\u0169ng ch\u00ednh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 ti\u00ean phong khai m\u1edf ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng b\u00e1o ch\u00ed, xu\u1ea5t b\u1ea3n t\u1ea1i H\u00e0 N\u1ed9i ngay t\u1eeb bu\u1ed5i \u0111\u1ea7u h\u00ecnh th\u00e0nh, v\u00e0o th\u1eadp ni\u00ean \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 XX.<\/strong><\/p>\n<p align=\"justify\">Sau h\u01a1n 10 n\u0103m l\u00e0 c\u00f4ng ch\u1ee9c cao c\u1ea5p trong b\u1ed9 m\u00e1y h\u00e0nh ch\u00ednh \u1edf L\u00e0o Cai, H\u1ea3i Ph\u00f2ng, B\u1eafc Giang, H\u00e0 N\u1ed9i, n\u0103m 1906, Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh \u0111\u00e3 th\u1ef1c hi\u1ec7n chuy\u1ebfn \u0111i quan tr\u1ecdng: d\u1ef1 tri\u1ec3n l\u00e3m thu\u1ed9c \u0111\u1ecba \u1edf Marseille v\u00e0 tham quan nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u1eddi s\u1ed1ng b\u00e1o ch\u00ed, xu\u1ea5t b\u1ea3n \u1edf Paris. T\u1eeb sau 1907, \u00f4ng chuy\u1ec3n sang h\u01b0\u1edbng l\u1eadp nghi\u1ec7p m\u1edbi l\u00e0 x\u00e2y d\u1ef1ng nh\u00e0 in, t\u1ed5 ch\u1ee9c ra b\u00e1o v\u00e0 in s\u00e1ch v\u1edbi s\u1ef1 c\u1ed9ng t\u00e1c c\u1ee7a Schneider &#8211; doanh nh\u00e2n ng\u01b0\u1eddi&nbsp; u sang Vi\u1ec7t Nam t\u1eeb 1882 \u0111\u1ec3 nh\u1eadn th\u1ea7u v\u1edbi Ph\u1ee7 To\u00e0n quy\u1ec1n c\u00e1c c\u00f4ng vi\u1ec7c in \u1ea5n \u1edf \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng. Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh ch\u00ednh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi s\u1edbm nh\u1ea5t \u0111\u1ee9ng ra t\u1ed5 ch\u1ee9c, s\u00e1ng l\u1eadp v\u00e0 ch\u1ee7 tr\u00ec nhi\u1ec1u t\u1edd b\u00e1o l\u1edbn c\u00f3 v\u1ecb tr\u00ed quan tr\u1ecdng trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng v\u0103n h\u00f3a d\u00e2n t\u1ed9c \u1edf H\u00e0 N\u1ed9i, k\u1ec3 t\u1eeb <em>\u0110\u0103ng c\u1ed5 t\u00f9ng b\u00e1o<\/em>, ti\u1ebfp t\u1ee5c <em>\u0110\u1ea1i Nam \u0111\u1ed3ng v\u0103n nh\u1eadt b\u00e1o<\/em> (1907), <em>L\u1ee5c t\u1ec9nh t\u00e2n v\u0103n<\/em> (1910), r\u1ed3i <em>\u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng t\u1ea1p ch\u00ed<\/em> (1913 &#8211; 1917), <em>Trung B\u1eafc t\u00e2n v\u0103n<\/em> (ra h\u00e0ng ng\u00e0y b\u1eb1ng Qu\u1ed1c ng\u1eef, t\u1eeb 1917), <em>L\u2019Annam nouveau<\/em>(1931)\u2026 Nh\u00e0 in, r\u1ed3i nh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n Trung B\u1eafc t\u00e2n v\u0103n v\u00e0 C\u00f4ng ty V\u0129nh Ph\u00fac Th\u00e0nh do \u00f4ng s\u00e1ng l\u1eadp l\u00e0 nh\u1eefng c\u01a1 s\u1edf s\u1ea3n xu\u1ea5t v\u00e0 kinh doanh l\u1edbn v\u1ec1 in \u1ea5n, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ed9ng s\u1ef1 tin c\u1eady \u0110\u1ed7 V\u0103n, m\u1ed9t k\u1ef9 s\u01b0 l\u00e0nh ngh\u1ec1 \u0111\u00e3 qua tr\u01b0\u1eddng \u0111\u00e0o t\u1ea1o \u1edf Ph\u00e1p v\u1ec1 tr\u00f4ng coi.<\/p>\n<p align=\"justify\">\u1ede Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh, ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng truy\u1ec1n b\u00e1 ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef v\u00e0 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng kinh doanh in \u1ea5n g\u1eafn b\u00f3 m\u1eadt thi\u1ebft v\u1edbi nhau. Ra b\u00e1o, in b\u00e1o l\u00e0 \u0111\u1ec3 ph\u1ed5 c\u1eadp v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng Qu\u1ed1c ng\u1eef. Tr\u01b0\u1edbc t\u00e1c, phi\u00ean \u00e2m, d\u1ecbch thu\u1eadt<em> b\u1eb1ng<\/em> Qu\u1ed1c ng\u1eef v\u00e0 <em>chuy\u1ec3n sang<\/em> Qu\u1ed1c ng\u1eef \u0111\u01b0a ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng b\u00e1o ch\u00ed nhanh ch\u00f3ng tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t phong tr\u00e0o s\u00e2u r\u1ed9ng, \u0111\u00e1p \u1ee9ng nhu c\u1ea7u canh t\u00e2n, hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i h\u00f3a \u0111\u1eddi s\u1ed1ng v\u0103n h\u00f3a, v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng, h\u1ecdc thu\u1eadt d\u00e2n t\u1ed9c.<\/p>\n<p align=\"justify\">Tr\u00ean c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n b\u00e1o ch\u00ed v\u00e0 in \u1ea5n \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o d\u1ef1ng trong kho\u1ea3ng h\u01a1n 20 n\u0103m, Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh \u0111\u00e3 t\u1eadp h\u1ee3p \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng c\u1ed9ng s\u1ef1 \u0111\u00e1ng k\u1ec3, c\u1ea3 H\u00e1n h\u1ecdc v\u00e0 T\u00e2y h\u1ecdc, nh\u1eb1m x\u00e2y d\u1ef1ng n\u1ec1n Qu\u1ed1c v\u0103n m\u1edbi b\u1eb1ng ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef. L\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y g\u1ed3m nh\u1eefng t\u00ean tu\u1ed5i \u0111\u00e1ng tr\u1ecdng n\u1ec3 nh\u01b0: Nguy\u1ec5n \u0110\u1ed7 M\u1ee5c, Phan K\u1ebf B\u00ednh, Ph\u1ea1m Duy T\u1ed1n, Tr\u1ea7n Tr\u1ecdng Kim, Nguy\u1ec5n V\u0103n T\u1ed1, Ph\u1ea1m Qu\u1ef3nh, T\u1ea3n \u0110\u00e0&#8230; H\u1ecd \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi uy\u00ean th\u00e2m v\u1ec1 H\u00e1n h\u1ecdc, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n c\u00f3 v\u1ed1n T\u00e2y h\u1ecdc. Ng\u00f3t 30 n\u0103m sau, trong <em>Nh\u00e0 v\u0103n hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i<\/em>, Quy\u1ec3n I (1941), V\u0169 Ng\u1ecdc Phan \u0111\u00e3 nh\u1eadn x\u00e9t v\u1ec1 h\u1ecd nh\u01b0 sau: \u201cNguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi r\u1ea5t c\u00f3 c\u00f4ng v\u1edbi Qu\u1ed1c v\u0103n (&#8230;) v\u00ec \u00f4ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ee9ng ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng m\u1ed9t c\u01a1 quan v\u0103n h\u1ecdc v\u00e0o bu\u1ed5i m\u00e0 \u0111\u1ed1i v\u1edbi v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n b\u1ee1 ng\u1ee1. \u00d4ng l\u1ea1i h\u1ed9i h\u1ecdp \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng c\u00e2y b\u00fat c\u00f3 ti\u1ebfng, g\u00e2y n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c phong tr\u00e0o y\u00eau m\u1ebfn Qu\u1ed1c v\u0103n trong \u0111\u00e1m thanh ni\u00ean tr\u00ed th\u1ee9c \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi, v\u00ec ngo\u00e0i m\u1ed9t v\u00e0i quy\u1ec3n t\u1ea1p ch\u00ed c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb, thanh ni\u00ean h\u1ed3i x\u01b0a kh\u00f4ng l\u00e0m g\u00ec c\u00f3 nh\u1eefng s\u00e1ch Qu\u1ed1c v\u0103n nh\u01b0 b\u00e2y gi\u1edd \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecdc. M\u00e0 <em>\u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng t\u1ea1p ch\u00ed<\/em> h\u1ed3i \u0111\u00f3 nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o? Ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y h\u1ecdc c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y trong \u0111\u00f3 c\u00f3 nh\u1eefng tinh hoa c\u1ee7a n\u1ec1n c\u1ed5 h\u1ecdc Trung Hoa m\u00e0 n\u01b0\u1edbc ta \u0111\u00e3 ch\u1ecbu \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng l\u00e2u \u0111\u1eddi; ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n h\u1ecdc c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y trong \u0111\u00f3 nh\u1eefng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng m\u1edbi c\u1ee7a T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng l\u00e0 nh\u1eefng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam ta c\u1ea7n bi\u1ebft r\u00f5 \u0111\u1ec3 m\u00e0 th\u00e2u th\u00e1i. Nh\u1eefng b\u00e0i b\u00ecnh lu\u1eadn, nh\u1eefng b\u00e0i tham kh\u1ea3o v\u1ec1 \u0110\u00f4ng ph\u01b0\u01a1ng v\u00e0 T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u0103ng li\u00ean ti\u1ebfp trong <em>\u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng t\u1ea1p ch\u00ed<\/em> ng\u00e0y nay gi\u1edf \u0111\u1ebfn, ng\u01b0\u1eddi ta v\u1eabn c\u00f2n th\u1ea5y l\u00e0 nh\u1eefng b\u00e0i c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ef1ng th\u00e0nh nh\u1eefng b\u1ed9 s\u00e1ch bi\u00ean t\u1eadp r\u1ea5t v\u1eefng v\u00e0ng v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap \u00edch cho n\u1ec1n v\u0103n h\u1ecdc Vi\u1ec7t Nam hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i v\u00e0 t\u01b0\u01a1ng lai\u201d.<\/p>\n<p align=\"justify\">C\u1ea7n n\u00f3i th\u00eam, b\u1ea3n th\u00e2n Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh, v\u1eeba l\u00e0m b\u00e1o, v\u1eeba t\u1ed5 ch\u1ee9c nh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n, nh\u00e0 in, v\u1eeba tham gia nhi\u1ec1u ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng x\u00e3 h\u1ed9i, v\u1eabn c\u00f2n s\u1ee9c th\u1ef1c hi\u1ec7n kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 kh\u1ed5ng l\u1ed3 c\u00e1c tr\u01b0\u1edbc t\u00e1c v\u00e0 d\u1ecbch thu\u1eadt, \u1edf t\u01b0 c\u00e1ch m\u1ed9t tr\u00ed th\u1ee9c uy\u00ean b\u00e1c v\u00e0 c\u00e2y d\u1ecbch thu\u1eadt c\u00f3 h\u1ea1ng. \u00d4ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i h\u00e0ng ch\u1ee5c b\u1ea3n d\u1ecbch c\u00e1c t\u00e1c gia l\u1edbn c\u1ee7a v\u0103n h\u1ecdc ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, g\u1ed3m Moli\u00e8re, Perault, Lesage, Abb\u00e9 Pr\u00e9vost, A. Dumas, Victor Hugo, F\u00e9n\u00e9lon, Plutarque, trong \u0111\u00f3 \u0111\u00e1ng ghi nh\u1edb l\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n d\u1ecbch <em>Mai n\u01b0\u01a1ng l\u1ec7 c\u1ed1t<\/em> (Manon Lescaut) c\u1ee7a A. Pr\u00e9vost, <em>Nh\u1eefng k\u1ebb kh\u1ed1n n\u1ea1n<\/em> (Les Mis\u00e9rables) c\u1ee7a V. Hugo, v\u00e0 <em>Th\u01a1 ng\u1ee5 ng\u00f4n<\/em> c\u1ee7a La Fontaine. S\u1ed1 l\u1edbn d\u1ecbch ph\u1ea9m tr\u00ean \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u0103ng t\u1ea3i tr\u00ean<em> \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng t\u1ea1p ch\u00ed<\/em>, t\u1eeb 1913 &#8211; 1917; v\u1ec1 sau, t\u1eeb cu\u1ed1i nh\u1eefng n\u0103m 1920 \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u 1930, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c in th\u00e0nh s\u00e1ch trong T\u1ee7 s\u00e1ch \u00c2u T\u00e2y t\u01b0 t\u01b0\u1edfng c\u0169ng do \u00f4ng ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p align=\"justify\">B\u1ea3n d\u1ecbch l\u1ea7n th\u1ee9 hai b\u00e0i <em>Con ve v\u00e0 con ki\u1ebfn<\/em> (La cigale et la fourrmie) c\u1ee7a La Fontaine v\u1edbi l\u1ed1i gieo v\u1ea7n v\u00e0 ng\u1eaft \u0111o\u1ea1n ph\u00f3ng kho\u00e1ng, c\u00f3 th\u1ec3 xem l\u00e0 b\u00e0i \u201cTh\u01a1 m\u1edbi\u201d \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u1edf n\u01b0\u1edbc ta, xu\u1ea5t hi\u1ec7n tr\u01b0\u1edbc b\u00e0i<em> T\u00ecnh gi\u00e0<\/em> c\u1ee7a Phan Kh\u00f4i ng\u00f3t 20 n\u0103m. B\u1ea3n in l\u1ea7n th\u1ee9 nh\u1ea5t n\u0103m 1907, b\u1ea3n d\u1ecbch l\u1ea7n th\u1ee9 hai \u0111\u01b0\u1ee3c \u00f4ng so\u1ea1n l\u1ea1i n\u0103m 1914, g\u1ecdn r\u00f5, linh ho\u1ea1t v\u00e0 s\u00e1t ngh\u0129a h\u01a1n:<\/p>\n<p align=\"justify\"><em>Ve s\u1ea7u k\u00eau ve ve<br \/>Su\u1ed1t m\u00f9a h\u00e8<br \/>\u0110\u1ebfn k\u1ef3 gi\u00f3 b\u1ea5c th\u1ed5i<br \/>Ngu\u1ed3n c\u01a1n th\u1eadt b\u1ed1i r\u1ed1i<br \/>M\u1ed9t mi\u1ebfng c\u0169ng ch\u1eb3ng c\u00f2n<br \/>Ru\u1ed3i b\u1ecd kh\u00f4ng m\u1ed9t con\u2026<\/em><\/p>\n<p align=\"justify\">Nh\u1eadn x\u00e9t v\u1ec1 c\u00f4ng c\u1ee7a Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh, D\u01b0\u01a1ng Qu\u1ea3ng H\u00e0m trong <em>Vi\u1ec7t Nam v\u0103n h\u1ecdc s\u1eed y\u1ebfu<\/em> (1941) c\u0169ng th\u1ed1ng nh\u1ea5t nh\u01b0 V\u0169 Ng\u1ecdc Phan: \u201c\u00d4ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc r\u1ed9ng, bi\u1ebft nhi\u1ec1u, l\u1ea1i c\u00f3 l\u1ecbch duy\u1ec7t t\u01b0 t\u01b0\u1edfng h\u1ecdc thu\u1eadt c\u1ee7a \u00c2u T\u00e2y, nh\u01b0ng c\u0169ng am hi\u1ec3u t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng, phong t\u1ee5c c\u1ee7a d\u00e2n ta, mu\u1ed1n \u0111em nh\u1eefng quan ni\u1ec7m, ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p m\u1edbi n\u00e0o h\u1ee3p th\u1eddi \u0111\u1ec3 truy\u1ec1n b\u00e1 trong d\u00e2n ch\u00fang (&#8230;)<\/p>\n<p align=\"justify\">V\u0103n \u00f4ng b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng, gi\u1ea3n d\u1ecb, c\u00f3 t\u00ednh c\u00e1ch ph\u1ed5 th\u00f4ng tuy c\u00f3 ch\u00e2m ch\u01b0\u1edbc theo c\u00fa ph\u00e1p c\u1ee7a v\u0103n T\u00e2y m\u00e0 v\u1eabn gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c t\u00ednh c\u1ee7a v\u0103n ta&#8230;<\/p>\n<p align=\"justify\">K\u1ec3 v\u1ec1 v\u0103n d\u1ecbch ti\u1ec3u thuy\u1ebft th\u00ec th\u1ef1c \u00f4ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 bi\u1ec7t t\u00e0i, \u00edt k\u1ebb s\u00e1nh k\u1ecbp v\u1eady\u201d.<\/p>\n<p align=\"justify\">\u0110\u00e2y c\u0169ng l\u00e0 nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh sau kho\u1ea3ng l\u00f9i ng\u00f3t 30 n\u0103m. Ng\u00f3t 30 n\u0103m c\u1ee7a m\u1ed9t th\u1eddi, \u1edf n\u01b0\u1edbc ta, n\u00f3i nh\u01b0 V\u0169 Ng\u1ecdc Phan \u201cm\u1ed9t n\u0103m \u0111\u00e3 c\u00f3 th\u1ec3 k\u1ec3 nh\u01b0 30 n\u0103m c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi r\u1ed3i\u201d. Sau m\u1ed9t kho\u1ea3ng l\u00f9i \u201c30 n\u0103m\u201d, l\u1ea1i l\u00e0 30 n\u0103m v\u1edbi gia t\u1ed1c l\u1edbn nh\u01b0 v\u1eady, m\u00e0 c\u00e1c s\u1ea3n ph\u1ea9m v\u1eabn gi\u1eef nguy\u00ean gi\u00e1 tr\u1ecb, khi\u1ebfn \u201c\u00edt k\u1ebb s\u00e1nh k\u1ecbp\u201d, ph\u1ea3i n\u00f3i v\u0103n vi\u1ebft v\u00e0 v\u0103n d\u1ecbch Qu\u1ed1c ng\u1eef c\u1ee7a Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i bi\u1ebft ch\u1eebng n\u00e0o!<\/p>\n<p align=\"justify\">Nh\u01b0 v\u1eady, t\u1eeb bu\u1ed5i \u0111\u1ea7u kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng vi\u1ec7c h\u1ecdc Qu\u1ed1c ng\u1eef cho to\u00e0n d\u00e2n, t\u1eeb 1907 &#8211; khi cho in l\u00ean \u0111\u1ea7u trang b\u00eca c\u00e1c t\u1eadp m\u1ecfng c\u1ee7a b\u1ed9 <em>Tam qu\u1ed1c ch\u00ed di\u1ec5n ngh\u0129a<\/em> (do Phan K\u1ebf B\u00ednh d\u1ecbch, Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh nhu\u1eadn s\u1eafc \u0111\u1ec3 b\u00e1n r\u1ea5t r\u1ebb ho\u1eb7c cho kh\u00f4ng ng\u01b0\u1eddi mua) d\u00f2ng ch\u1eef n\u1ed5i ti\u1ebfng: <em>N\u01b0\u1edbc Nam ta sau n\u00e0y hay hay d\u1edf c\u0169ng \u1edf ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef,<\/em> Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh qu\u1ea3 \u0111\u00e3 t\u1ea1o d\u1ef1ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t s\u1ef1 nghi\u1ec7p \u0111\u1ed3 s\u1ed9 tr\u00ean l\u0129nh v\u1ef1c kinh doanh in \u1ea5n b\u00e1o ch\u00ed, xu\u1ea5t b\u1ea3n. C\u0169ng ch\u00ednh tr\u00ean c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n in \u1ea5n do m\u00ecnh ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng, Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh \u0111\u00e3 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t s\u1ef1 nghi\u1ec7p tr\u01b0\u1edbc t\u00e1c v\u00e0 d\u1ecbch thu\u1eadt kh\u00f3 ai theo k\u1ecbp, g\u00f3p ph\u1ea7n quan tr\u1ecdng th\u00fac \u0111\u1ea9y n\u1ec1n v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng Qu\u1ed1c ng\u1eef l\u00ean tr\u00ecnh \u0111\u1ed9 ph\u1ed5 c\u1eadp v\u00e0 hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, m\u00e0 c\u00f4ng cu\u1ed9c canh t\u00e2n v\u0103n h\u00f3a \u0111\u00f2i h\u1ecfi.<\/p>\n<p align=\"justify\"><strong>x<br \/>x&nbsp;&nbsp;&nbsp; x<\/strong><\/p>\n<p align=\"justify\">Ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 bi\u1ec7t danh T\u00e2n Nam T\u1eed c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 m\u1ed9t trong s\u1ed1 r\u1ea5t \u00edt ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam s\u1edbm nh\u1ea5t m\u1eb7c&nbsp; u ph\u1ee5c, t\u00f3c h\u00fai cao, \u0111\u1ed9i m\u0169 c\u00e1t \u201cc\u00f4l\u00f4nh\u00e2n\u201d (colonial &#8211; thu\u1ed9c \u0111\u1ecba), \u0111i gi\u1ea7y da, c\u01b0\u1ee1i xe m\u00f4t\u00f4 Terror \u0111\u1ecf ch\u00f3t, n\u00f3i c\u01b0\u1eddi kho\u00e1ng \u0111\u1ea1t, c\u1edfi m\u1edf. L\u00e0 ng\u01b0\u1eddi s\u00e1ng l\u1eadp H\u1ed9i d\u1ecbch s\u00e1ch v\u00e0 H\u1ed9i Tr\u00ed Tri \u1edf H\u00e0ng Qu\u1ea1t n\u0103m 1907 \u0111\u1ec3 c\u1ed5 \u0111\u1ed9ng n\u00e2ng cao d\u00e2n tr\u00ed v\u00e0 truy\u1ec1n b\u00e1 ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef. L\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1ea7u ti\u00ean gia nh\u1eadp H\u1ed9i nh\u00e2n quy\u1ec1n Ph\u00e1p n\u0103m 1906; r\u1ed3i c\u00f9ng v\u1edbi 4 th\u00e0nh vi\u00ean ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p trong H\u1ed9i k\u00fd \u0111\u01a1n g\u1eedi To\u00e0n quy\u1ec1n \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng \u0111\u00f2i tha Phan Ch\u00e2u Trinh, khi Phan b\u1ecb \u0111\u1ea7y ra C\u00f4n L\u00f4n, v\u1edbi \u00e1n \u201ctr\u1ea3m giam h\u1eadu\u201d. C\u00f3 quan \u0111i\u1ec3m ch\u00ednh tr\u1ecb g\u1ea7n g\u0169i v\u1edbi Phan Ch\u00e2u Trinh n\u00ean \u0111\u00e3 d\u1ecbch t\u1eeb ch\u1eef H\u00e1n sang ti\u1ebfng Ph\u00e1p b\u1ea3n <em>Th\u01b0 g\u1eedi To\u00e0n quy\u1ec1n \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng<\/em> c\u1ee7a Phan vi\u1ebft n\u0103m 1906, v\u00e0 \u0111\u0103ng tr\u00ean<em> L\u2019Annam nouveau<\/em>, ng\u00e0y 23.3.1933. L\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 hai l\u1ea7n t\u1eeb ch\u1ed1i nh\u1eadn Hu\u00e2n ch\u01b0\u01a1ng B\u1eafc \u0111\u1ea9u b\u1ed9i tinh do ch\u00ednh quy\u1ec1n thu\u1ed9c \u0111\u1ecba ban t\u1eb7ng. L\u00e0 ki\u1ec7n t\u01b0\u1edbng c\u1ee7a phong tr\u00e0o b\u00e1o ch\u00ed v\u00e0 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi cha c\u1ee7a hai nh\u00e0 Th\u01a1 m\u1edbi: Nguy\u1ec5n Giang v\u00e0 Nguy\u1ec5n Nh\u01b0\u1ee3c Ph\u00e1p. V\u00e0 cu\u1ed1i c\u00f9ng, l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u1edf tu\u1ed5i 54 l\u00e2m v\u00e0o c\u1ea3nh ph\u00e1 s\u1ea3n, ngh\u00e8o kh\u1ed5, r\u1ed3i b\u1ecb s\u1ed1t r\u00e9t \u00e1c t\u00ednh m\u00e0 ch\u1ebft trong m\u1ed9t cu\u1ed9c \u0111i t\u00ecm v\u00e0ng tr\u00ean \u0111\u1ea5t L\u00e0o, nh\u01b0ng l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng \u0111\u00e1m ma to c\u00f3 r\u1ea5t \u0111\u00f4ng t\u1ea7ng l\u1edbp qu\u1ea7n ch\u00fang \u0111\u01b0a ti\u1ec5n \u1edf H\u00e0 N\u1ed9i v\u00e0o ng\u00e0y 8.5.1936. \u0110\u00e1m tang nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u c\u00e2u \u0111\u1ed1i vi\u1ebfng v\u00e0 l\u1eddi \u0111i\u1ebfu, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 c\u1ee7a Phan B\u1ed9i Ch\u00e2u, Tr\u1ea7n Tu\u1ea5n Kh\u1ea3i, Do\u00e3n K\u1ebf Thi\u1ec7n, Ho\u00e0ng Ng\u1ecdc Ph\u00e1ch, L\u00ea Th\u01b0\u1edbc, D\u01b0\u01a1ng B\u00e1 Tr\u1ea1c, B\u00f9i K\u1ef7\u2026<\/p>\n<p align=\"justify\">Qua \u0111\u1eddi \u1edf tu\u1ed5i 54, sau ng\u00f3t 30 n\u0103m ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng, Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh \u0111\u00e3 t\u00edch c\u1ef1c d\u1ea5n th\u00e2n v\u00e0o c\u00f4ng cu\u1ed9c th\u1eed nghi\u1ec7m tr\u00ean nhi\u1ec1u l\u0129nh v\u1ef1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng v\u1edbi \u00fd ch\u00ed t\u1ef1 h\u1ecdc v\u00e0 t\u1ef1 l\u1eadp r\u1ea5t cao, v\u1edbi \u01b0\u1edbc nguy\u1ec7n c\u0169ng r\u1ea5t cao v\u1ec1 m\u1ed9t s\u1ef1 nghi\u1ec7p v\u0103n h\u00f3a do ch\u00ednh tay m\u00ecnh g\u00f3p c\u00f4ng t\u1ea1o d\u1ef1ng. \u01af\u1edbc nguy\u1ec7n \u1ea5y qu\u1ea3 \u00f4ng \u0111\u00e3 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t ph\u1ea7n trong t\u01b0 c\u00e1ch ng\u01b0\u1eddi kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng v\u00e0 v\u1eadn \u0111\u1ed9ng cho vi\u1ec7c truy\u1ec1n b\u00e1 ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef; trong t\u01b0 c\u00e1ch ng\u01b0\u1eddi ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng d\u1ecbch thu\u1eadt; bao tr\u00f9m v\u00e0 n\u1ed5i b\u1eadt, trong t\u01b0 c\u00e1ch ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 b\u00e1o, ch\u1ee7 xu\u1ea5t b\u1ea3n. V\u00e0 khi c\u00f4ng cu\u1ed9c c\u1ea3i c\u00e1ch c\u1ee7a Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh \u0111\u00e3 t\u00e0n, khi b\u00e1o<em> L\u2019Annam nouveau<\/em> c\u1ee7a \u00f4ng b\u1ecb v\u1ee1 n\u1ee3, th\u00ec v\u00e0o nh\u1eefng n\u0103m 1930 l\u1ea1i ti\u1ebfp t\u1ee5c s\u1ef1 xu\u1ea5t hi\u1ec7n l\u1edbp \u00f4ng ch\u1ee7 m\u1edbi, trong \u0111\u00f3 n\u1ed5i b\u1eadt l\u00e0 nh\u00f3m T\u00e2n D\u00e2n v\u1edbi \u00f4ng ch\u1ee7 V\u0169 \u0110\u00ecnh Long v\u00e0 nh\u00f3m T\u1ef1 l\u1ef1c v\u0103n \u0111o\u00e0n v\u1edbi \u00f4ng ch\u1ee7 Nh\u1ea5t Linh.<\/p>\n<p align=\"justify\"><i>Gs <\/i>Phong L\u00ea<\/p>\n<p align=\"justify\">Theo <a href=\"http:\/\/www.daibieunhandan.vn\/default.aspx?tabid=78&amp;NewsId=329054\">B\u00e1o \u0111i\u1ec7n t\u1eed Ng\u01b0\u1eddi \u0110BND<\/a><\/p>\n<p align=\"justify\">\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u1eeda \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 XX, trong b\u1ed1i c\u1ea3nh x\u00e3 h\u1ed9i thu\u1ed9c \u0111\u1ecba v\u00e0 tr\u00ean ti\u1ebfn tr\u00ecnh hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i h\u00f3a \u0111\u1eddi s\u1ed1ng v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng &#8211; h\u1ecdc thu\u1eadt Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n nh\u1eefng g\u01b0\u01a1ng m\u1eb7t m\u1edbi: \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00e1c doanh nh\u00e2n, c\u00f3 c\u1ea3 doanh nh\u00e2n l\u00e0m ch\u00ednh tr\u1ecb s\u01a1 khai tr\u00ean l\u0129nh v\u1ef1c v\u0103n h\u00f3a. L\u00e0 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1583,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14,44],"tags":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/Untitled_thumb.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1584"}],"collection":[{"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1584"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1584\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1585,"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1584\/revisions\/1585"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1583"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1584"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1584"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1584"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}