Câu chuyện thứ Năm (kỳ 4) – KHOA HỌC LỊCH SỬ HIỆN ĐẠI VỚI NGUYỄN VĂN VĨNH

Kỳ Bốn (Kỳ cuối của câu chuyện thứ Năm trong mục Chuyện Không định kể).

Kỳ 1: Khoa học lịch sử hiện đại với Nguyễn Văn Vĩnh

Kỳ 2: Khoa học lịch sử hiện đại với Nguyễn Văn Vĩnh

Kỳ 3: Khoa học lịch sử hiện đại với Nguyễn Văn Vĩnh

KẾT

Còn với tôi, tôi buồn mãi nhiều ngày sau, cái nỗi buồn có pha cả sự mỉa mai bởi lẽ, vì sao điều Nguyễn Thành nói về Nguyễn Văn Vĩnh tại buổi tọa đàm lại không được chấp nhận? Không lẽ, các giáo sư đầu ngành, các chuyên gia lão thành, các nhà nghiên cứu bạc tóc lại ‘dại dột’ đến mức không biết rằng việc gọi nhà yêu nước Nguyễn Văn Vĩnh là sai?! Hay lương tâm của người đảng viên làm khoa học như Nguyễn Thành, khác với lương tâm của những nhà khoa học gạo cội cũng là đảng viên kia? Đây là lần đầu tiên tôi được chứng kiến sự phản ứng thô ráp giữa xã hội về đề tài ông nội mình, dù nó xuất hiện chỉ từ một người.

Có lẽ sự việc này đã trở thành nhân tố quan trọng, đẩy tôi dấn thân vào những công việc, quyết làm sáng tỏ nhân cách, con người và sự nghiệp Nguyễn Văn Vĩnh.

Càng nhiều tuổi, tôi càng thấy nhiều bất công ở mọi lĩnh vực. Sự bất công đã động chạm đến cả cái liêm sỉ của mỗi thằng người, động chạm đến lòng kiêu hãnh chính đáng của nhiều lớp người khi nói về quá khứ cội nguồn. Điều này mâu thuẫn với những nội dung tuyên truyền khi các lực lượng chính trị động viên cách mạng, kêu gọi dân chúng tham gia vào những cuộc đấu tranh đòi độc lập, tự do, bình đẳng.

Tôi nhận thức, đây là lỗi của hệ tư tưởng chủ đạo, và nó kéo dài qua nhiều thập kỷ. Ở một góc riêng, nó cũng chính là lỗi của những người làm sử, chép sử, đã không có được cái dũng khí của những người bảo vệ sự thật, bảo vệ những cây quý trong khu rừng tri thức, trí tuệ của lịch sử dân tộc, vì đó mới là nguồn năng lượng tiềm tàng duy trì sự tồn vong, thúc đẩy sự vươn lên của một đất nước, một quốc gia.

Sự bất công trắng trợn ấy, đã thủ tiêu nguồn năng lượng sáng tạo, không phải chỉ với hậu duệ của gia tộc học giả Nguyễn Văn Vĩnh, mà còn là sự hủy hoại niềm tự hào bản năng của các thế hệ đi sau, khi nói đến nền tinh hoa tri thức Việt trong lịch sử, vốn mong manh ở một đất nước luôn bị coi là nhược tiểu, kém phát triển. Hôm nay, với sự ‘giám sát’ của thực tiễn, quốc gia của chúng ta vẫn là nước luôn đứng gần cuối trong các đánh giá, xếp hạng của quốc tế, mà đó chính là hậu quả của các chính sách đối với việc sử dụng hiền tài.

Buổi tọa đàm để lại cho tôi một thắc mắc lạ lùng nữa, vì khi ra về, có một vị khách mời lớn tuổi, giữ tôi lại giữa sân của bảo tàng, tự giới thiệu mình làm ở Hội Nhà báo Việt Nam. Người này đã hỏi như chất vấn tôi:

Này anh Bình, anh mời cả Tân Hoa xã dự đấy à?”.

Tôi sững người… và trả lời:

“Dạ không, không mời nước ngoài đâu ạ! Lúc đầu có dự kiến mời cơ quan Văn hóa Pháp, xong anh Quốc nói để dịp khác.”

Vị khách kia khẳng định:

Hai cậu đứng cuối phòng họp, một người tên là….(tôi không nhớ tên tiếng Trung, mặt khác, tôi không bận tâm nên không ghi lại – t/g). Tôi thường xuyên làm việc với cậu này ở Khúc Hạo mà (VP. Tân Hoa Xã – t/g). Ghê nhỉ, không mời mà họ cũng mò đến à?!”.

Bản Thông cáo Báo chí tiếng Việt của đại sứ quán Pháp

Tôi nghĩ mãi về sự việc này…. và dần dần, tôi đã hiểu vì sao?!

  • Nguyễn Văn Vĩnh là người quyết liệt nổi bật, trong hàng ngũ các nhân sỹ tiêu biểu cùng thời, đã làm bằng mọi cách, động viên, tổ chức cuộc cách mạng, tìm đến một thứ chữ viết phổ thông do các nhà truyền giáo phương Tây từ thế kỷ 17, ghi âm giọng nói người Việt trên cơ sở chữ cái La Tinh, trở thành chữ viết riêng của dân tộc Việt.

Đây chính là khuynh hướng, là bản chất của một cuộc cách mạng, nhằm thay đổi đất nước một cách sâu sắc và bền vững bằng tư tưởng, văn hóa và tri thức, trái ngược với phương thức vận động cách mạng, nhằm lật đổ thể chế chính trị bằng bạo lực của nhiều nhóm cách mạng khác cùng thời.

  • rút được bài học của những nhân sỹ đi trước, cùng với năng lực siêu phàm, Nguyễn Văn Vĩnh cùng các cộng sự chân chính, đã thành công mỹ mãn trong sự nghiệp hướng đến sự phổ cập toàn dân loại chữ viết này, qua đó giúp người dân có được học vấn, nguồn năng lượng tạo ra trí tuệ, giúp một dân tộc trở nên độc lập ngay từ trong ý thức.

Thực tế này vô tình hay hữu ý, là sự chống lại mọi mưu đồ thôn tính của các nước lớn, vốn luôn tìm mọi cách để An Nam hoặc phải là chư hầu, hoặc chỉ là thuộc địa và mãi mãi chịu sự lệ thuộc về ý thức hệ tư tưởng, nhân tố quan trọng chi phối chính sách cai trị của mọi thể chế, ở mọi thời đại.

  • những hệ quả đạt được của Nguyễn Văn Vĩnh, là lý do để bộ máy chính quyền Phong kiến, cùng các nhân sỹ Nho học bảo thủ, những người được hưởng lộc (lợi) nhờ chế độ khoa cử bằng Hán văn, đã mượn danh truyền thống, phong tục, đồng thanh kết án Nguyễn Văn Vĩnh là kẻ tội đồ, vì đã đẩy văn hóa Hán Nôm sang vị trí đứng sau nền văn học chữ Quốc ngữ!

Với kết án có tính lịch sử này, họ có cớ lồng ghép việc có mặt của người Pháp Thực dân, là cơ hội để Nguyễn Văn Vĩnh thi thố tài năng trí tuệ, theo đuổi mục tiêu phụng sự bọn xâm lược, mong có được cuộc sống phong lưu, ăn trên ngồi chốc, vun vén quyền lợi cho bản thân.

Kết được như vậy, họ sẽ trả thù được Nguyễn Văn Vĩnh, là kẻ đã tấn công quyết liệt, luôn lớn tiếng một cách có kiến thức, bền bỉ trên cơ sở biện chứng, trong việc vạch mặt thẳng thắn, tố cáo, lột trần toàn bộ hệ thống cầm quyền đã tồn tại bằng sự dối trá, hình thức, lợi dụng sự ấu trĩ, kém hiểu biết của đồng bào mình, những người luôn mang quan niệm nô lệ ngàn đời của tư tưởng phong kiến áp đặt, rằng: Quan phải luôn là cha mẹ của dân, nhằm tạo thuận lợi trong việc cai trị, áp bức.

Thông cáo Báo chí tiếng Pháp của đại sứ quán Pháp

LUẬN

Bộ phim tài liệu lịch sử về Nguyễn Văn Vĩnh ra đời năm 2007, mang tên “Mạn đàm về Người Man di hiện đại”, đã được chiếu giới thiệu trước tiên với các nhà khoa học, các nhà nghiên cứu chuyên môn (trừ một số cá nhân chức quyền được mời xem, nhưng đã cố tình không đến vì những lý do không tiện nêu ở đây. Đề tài này sẽ được đề cập trong mục riêng của cuốn sách), những người làm văn hóa, quan tâm đến lịch sử.

Có một người sau khi xem phim (tiếc vì tôi không ghi lại tên, do ý thức không đủ, đồng thời tôi cũng không có ý đồ khai thác những khía cạnh khác từ việc xem phim tạo ra), đã nói với các cháu nội học giả Nguyễn Văn Vĩnh thế này:

“Tôi rất tiếc vì mấy tháng trước, ông Nguyễn Thành với tôi là bạn bè khá gần gũi, anh ấy có thiết tha đề nghị tôi: ‘Anh quen với các con cháu nhà cụ Vĩnh, anh giúp tổ chức cho tôi được gặp họ một buổi đi. Tôi muốn tâm sự với họ, rằng tôi không phải như các vị ấy nghĩ đâu… Tôi không phải thế đâu…!’ Chán quá, ông ấy chết nhanh quá!”.

Vâng, vào lúc ông Nguyễn Thành đã chết, dù không biết ông là ai? Là con người thế nào? Và tôi cũng không biết cả người đã chuyển cái giai thoại về Nguyễn Thành với Nguyễn Văn Vĩnh kia tên gì? Nhưng tôi tiếc vì đã không có cơ hội để được tiếp cận người có quan điểm phủ nhận Nguyễn Văn Vĩnh, để biết ông ta đã đứng từ góc nhìn nào của lịch sử? Lý do gì đã đẩy ông mang định kiến với Nguyễn Văn Vĩnh? Ông dựa vào bao nhiêu phần trăm nội dung những tư liệu viết về Nguyễn Văn Vĩnh và của Nguyễn Văn Vĩnh để phủ nhận, lên án và kết án?

Ông đã đọc được những tư tưởng gì của Nguyễn Văn Vĩnh đã để lại qua giấy trắng mực đen? Đã có khi nào, ông ‘thống kê’ những gì Nguyễn Văn Vĩnh đã làm và đã làm được cho nền văn hóa của dân tộc này? Những điều Nguyễn Văn Vĩnh đã làm, có lợi hay có hại đối với dân tộc này? Hay, ông nói theo ‘chỉ đạo’?

Tôi tin suy diễn của tôi có cơ sở, nếu đặt câu hỏi: Điều gì đã khiến ông Nguyễn Thành trăn trở? Xuất phát từ đâu, để ông có nguyện vọng ‘tâm sự’ với con cháu của Nguyễn Văn Vĩnh? Chắc chắn, người chuyển tải cái thông tin này đến các con cháu của Nguyễn Văn Vĩnh, cũng chẳng vì vướng mắc gì với chúng tôi, hay phải lụy chúng tôi điều gì, để nghĩ ra cái ý tưởng vô thưởng, vô phạt ấy.

Ông Nguyễn Thành chắc chắn đã không biết (không loại trừ ông cũng biết), rằng Nguyễn Văn Vĩnh đã phải chết vì một lý do kinh hoàng như lời bộc bạch của bà Phan Thị Minh (tức Lê Thị Kinh), cháu ruột của nhà yêu nước Phan Châu Trinh, người có 60 năm tuổi Đảng, nói trong bộ phim lịch sử “Mạn đàm về Người Man di hiện đại” ra sao không:

CỤ VĨNH ĐÃ PHẢI SỐNG MỘT CUỘC ĐỜI ĐÀY ĐỌA, VÌ YÊU NƯỚC NÊN CỤ VĨNH PHẢI CHẾT ĐẤY!

Trong quá trình thực hiện bộ phim tài liệu lịch sử về Nguyễn Văn Vĩnh, tôi đã có cơ may gặp và trò chuyện với một vài Nguyễn Thành khác. Tôi chứng kiến sự tiếc nuối của họ về những phát ngôn không đúng trong quá khứ, khi bàn đến Nguyễn Văn Vĩnh trước hậu thế. Thậm chí tôi còn nhận được cả lời sám hối từ họ.

Thôi, dù thế nào, lương tâm là có thật và luôn dằn vặt mỗi người, điều mà người đời đúc kết để dạy nhau khi có những kẻ cường quyền, coi thường thiên hạ, bất chấp luật pháp, thì vẫn còn: Tòa án lương tâm.

Tôi trộm nghĩ, nhìn từ đâu cũng thấy trách nhiệm của những người làm sử về việc tìm đến một quá khứ minh bạch của một dân tộc.

Khu mộ gia tộc học giả Nguyễn Văn Vĩnh hiện ở nghĩa trang Bãi Sấu, Phượng Dực, Phú Xuyên, Hà Nội.
Các con cháu khi lập mộ, đã khắc lên đá câu đối viếng của nhà báo, nhà văn, nhà cách mạng Dương Bá Trạc (1884-1944), anh ruột nhà Nho tiến bộ Dương Quảng Hàm, ngay tại lối vào khu mộ. Câu đối viếng đã thể hiện triết lý chua chát về sự bất công của cuộc đời đối với Nguyễn Văn Vĩnh, một điều dành cho những người có lương tâm không thể an lòng!

DANH KIA CÒN THỌ CHÁN, VĂN CHƯƠNG SỰ NGHIỆP ĐẤT KHÔN VÙI.

MẠNG VẬY BIẾT LÀM SAO, TÀI TRÍ THÔNG MINH TRỜI VẪN GHÉT.

Hết Câu chuyện thứ Năm của chuyên mục: CHUYỆN KHÔNG ĐỊNH NÓI.

Ghi chú:

Câu chuyện thứ Sáu cũng vẫn nằm trong dòng chảy này, liên quan đến hành xử của một số người có chuyên môn, có trách nhiệm trong bộ máy đại diện cho thể chế xã hội trước danh dự Nguyễn Văn Vĩnh.

                                         =====================

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Tìm kiếm

July 2024
M T W T F S S
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031  
July 2024
M T W T F S S
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031  

Social Network